સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 26

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે પઞ્ચવિંશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 26
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
અથાન્યત્ કથયિષ્યામિ મણ્ડપેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્ ।
સ્નાતમાત્રો નરસ્ તત્ર ન વિશેદ્ યોનિસઙ્કટમ્

દશલક્ષાણિ તીર્થાનિ તસ્મિંસ્ તિષ્ઠન્તિ ભારત ।
મણ્ડપેશ્વરતીર્થસ્ય કૂર્મવૃદ્ધિવદર્ચનમ્

સુરાસુરગણૈર્ ઇષ્ટં તસ્મિંસ્ તીર્થે નરાધિપ ।
અનેકભાવિકં પાપં તત્ક્ષણાદ્ એવ નશ્યતિ

તિલોદકપ્રદાનેન પિણ્ડપાતેન ભારત ।
તૃપ્યન્તિ પિતરઃ સર્વે યાવત્ તિષ્ઠતિ કલ્પગા

તત્ર યસ્ ત્યજતિ પ્રાણાન્ અવશસ્વવશો ઽપિ વા ।
દશવર્ષસહસ્રાણિ રાજા વૈદ્યાધરે પુરે

માનસૌ બ્રહ્મણઃ પુત્રૌ બાદરાયણ શાકટૌ ।
અગસ્ત્યસ્યાશ્રમં પુણ્યં મહર્ષિગણસેવિતમ્

કન્દમૂલફલૈઃ શાકૈઃ શિવભક્તિપરાયણૈઃ ।
એકદા ઽવસરે પ્રાપ્તે અજાપાલો નૃપાત્મજઃ

અયોધ્યાધિપતિઃ શ્રીમાન્ ચક્રતુલ્યપરાક્રમઃ ।
અષ્ટોત્તરં શતં વ્યાઘ્રાનજાઃ કૃત્વા રરક્ષ ચ

સપાદલક્ષં જીવન્તિ પ્રજાસ્તસ્મિન્ મહીપતૌ ।
ધનાઢ્યા ધનદસ્યેવ પ્રશશાસ પુરીં તથા

સ કદાચિત્ મહાભાગઃ સસૈન્યો મૃગયાં ગતઃ ।
મહીપાલસહસ્રેણ મુદા પરમયા યુતઃ

સો ઽપશ્યત્ પર્વતસ્યાગ્રે મેરુતુલ્યે મહીપતિઃ ।
પુષ્પારામસહસ્રાણિ હર્મ્યાણિ વિવિધાનિ ચ

તત્રૈવ શતસાહસ્રં યતીનામ્ ઊર્ધ્વરેતસામ્ ।
ભક્ત્યા ઽભ્યર્ચ્ય વિધાનેન દેવેશં ચ મુનીંસ્ તથા

પ્રણમ્યોવાચ મધુરં બાદરાયણશાકટૌ ।
પિતૄણાં તારણાર્થાય શ્રાદ્ધકાલત્વસિદ્ધયે

મહાનયં ભવદ્ભિશ્ ચ પ્રસાદ ક્રિયતાં મયિ ।
અભ્યર્ચ્ય તાન્ મુનીન્ સર્વાન્ પ્રણિપત્ય સ્થિતસ્ તતઃ

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા અજાપાલસ્ય ભૂભૃતઃ ।
ઋષીણાં તાપસૌ વૃદ્ધૌ બાદરાયણશાકટૌ

ઊચતુસ્તૌ તુ વચનમ્ અજાપાલં નરાધિપમ્ ।
ન રાજગ્રાહકાઃ સર્વે મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ

રાજપ્રતિગ્રહો ઘોરો રૌદ્રઃ પાપો ભયાવહઃ ।
નરકે યાતનાં ઘોરાં કઃ સોઢું શક્તિમાન્ ભવેત્

સ્વસ્તિ તે ઽસ્તુ નૃપશ્રેષ્ઠ પન્થાનઃ સન્તુ તે શિવાઃ ।
એવમ્ ઉક્ત્વા તુ ચક્રુસ્ તે મુનયો વાક્યસંયમમ્

બ્રહ્મશાપભયાદ્ભીતો નૃપસ્તૂષ્ણીં બભૂવ હ ।
ગજાનાં દશસાહસ્રં ઘણ્ટાભરણભૂષિતમ્

પ્રાદાદ્ વિપ્રાય સંકલ્પ્ય મઠં હેમમયં શુભમ્ ।
કાલઞ્જરગિરિં રાજા ત્રિશ્ચકાર પ્રદક્ષિણામ્

નમસ્કૃત્વા મહેશાનં ભક્તિયુક્તઃ સુહૃદ્વૃતઃ ।
જગામ સ્વપુરં રાજા યથા શક્રો ઽમરાવતીમ્

ગતે તસ્મિન્ મહીપાલે ઋષયઃ કામમોહિતાઃ ।
કેચિદ્ ગજસમારૂઢા નાનારત્નસમન્વિતાઃ

કેચિદ્ અશ્વસમારૂઢા વીજ્યમાનાશ્ ચ ચામરૈઃ ।
લભન્તે વિવિધાન્ ભોગાંસ્ તે બ્રહ્મર્ષિતપોધનાઃ

દેવસ્વભક્ષકાઃ સર્વે સ્ત્રીલોભવશવર્તિનઃ ।
સુખં ચ પરમં પ્રાપ્તા દેવદ્રવ્યેન રાજસાઃ

કાલાન્તરે તતઃ પ્રાપ્તે સર્વે મૃત્યુવશં ગતાઃ ।
વર્જયિત્વા તુ વિપ્રૌ દ્વૌ બાદરાયણશાકટૌ

શ્વયોનિં સમનુપ્રાપ્તાઃ સર્વે તે મુનિપુઙ્ગવાઃ ।
અમેધ્યભક્ષકાઃ પાપા દેવનિર્માલ્યભક્ષણાત્

તેષાં સમ્પર્કભાવેન શ્વવક્ત્રૌ દ્વાવ્ ઉપસ્થિતૌ ।
શોચન્તઃ સ્વાનિ કર્માણિ વ્યાહરન્તઃ સ્વકાં ગિરમ્

પપ્રચ્છતુઃ શ્વયોનીંસ્ તૌ બાદરાયણશાકટૌ ।
કર્મણા કેન યૂયં વૈ શ્વયોનિં સમુપાગતાઃ

ઋષય ઊચુઃ:
દેવદ્રવ્યે ગુરુદ્રવ્યે દ્રવ્યે ચણ્ડીશ્વરસ્ય ચ ।
ત્રિવિધં પાતકં દૃષ્ટં દાનભક્ષણલઙ્ઘનાત્

તસ્માત્ સમ્પર્કદોષેણ સારમેયત્વમ્ આગતાઃ ।
બભ્રમુઃ સર્વતીર્થાનિ દિવ્યં વર્ષશતં તથા

નૈમિષારણ્યમ્ આસાદ્ય યથા યોગં વ્યવસ્થિતાઃ ।
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા બાદરાયણશાકટૌ

જગ્મતુર્ બ્રહ્મલોકં તૌ બ્રહ્મપુત્રૌ યશસ્વિનૌ ।
અભિવાદ્ય યથાન્યાયં બ્રહ્માણં જગતાં પતિમ્

ઊચતુશ્ ચ સ્વવૃત્તાન્તં પિતરં તત્ત્વદર્શિનમ્ ।
અત્યન્તૌ મુનિશાર્દૂલૌ દૃષ્ટ્વા તૌ વિકૃતાનનૌ

ઉવાચ વચનં શ્રીમાન્ બ્રહ્માલોકપિતામહઃ ।
દેવદ્રવ્યાપહારેણ દુષ્કૃતં સ્વર્ગગર્હિતમ્

સુરાસુરગણૈર્ યત્તુ લઙ્ઘિતું નૈવ શક્યતે ।
કિં પુનર્ માનુષૈઃ ક્ષુદ્રૈર્ દેવદ્રવ્યોપજીવિકૈઃ

તેષાં તુ નિયતં ઘોરે નરકે પતનં સ્મૃતમ્ ।
નિષ્કૃતિર્નર્મદા તેષાં વિહિતા લોકપાવની

સ્નાત્વા તુ કલ્પગા તોયે ઽભ્યર્ચયિત્વા વૃષધ્વજમ્ ।
મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ સત્યમેતત્ મયોદિતમ્

પિતામહવચઃ શ્રુત્વા બાદરાયણશાકટૌ ।
ઋષિભિઃ સહ તત્રૈવ નર્મદાતીરમાશ્રિતૌ

સરિન્નાન્યા ઽસ્તિ લોકે ઽસ્મિન્પાપસ્યાસ્ય વિશુદ્ધયે ।
તતસ્ તે મુનયઃ સર્વે સ્મરન્તઃ પૂર્વદુષ્કૃતમ્

ષણ્માસા ઽભ્યન્તરે રાજન્ છિવધ્યાનપરાયણાઃ ।
નિષ્કલ્મષાઃ બભૂવુસ્ તે તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ

બલ્યાદ્યા મુનયઃ સર્વે શતક્રતુપુરોગમાઃ ।
દદૃશુસ્ તે ક્રતુવરં શિવેનૈવ યથોદિતમ્

ગૃહીત્વા ઽથ મુનીન્ સર્વે બ્રહ્માદ્યાશ્ ચ સુરાસુરાઃ ।
સુપ્રભાસ્ તાંસ્ તુ દેવત્વં મણ્ડપેશ્વરદર્શનાત્

તેન લિઙ્ગં તુ વિખ્યાતં લોકે ઽસ્મિન્ મણ્ડપેશ્વરમ્ ।
સ્વારોચિષે ઽન્તરે પ્રાપ્તે ત્રેતાયાં તુ નૃપોત્તમ

ક્ષત્રિયાણાં સહસ્રાણિ તત્ર સિદ્ધાનિ ભારત ।
એતત્ સર્વં સમાખ્યાતં સમાસેન મયા ઽનઘ

શ્રવણાત્ કીર્તનાદ્ રાજન્ હયમેધફલં લભેત્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
અમરેશ્વરપૂર્વેણ પર્યઙ્કાત્ પશ્ચિમે તથા

તીર્થસંખ્યાં ક્રમેણૈવ કથયસ્વ તપોધન

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
શૃણુ રાજન્ મહાભાગ પૂર્વભાગે વ્યવસ્થિતમ્

શ્વેતકિંશુકનામાનં તીર્થં પાપપ્રણાશનમ્ ।
નરાઃ સુખેન રૂપેણ યત્ર સ્નાતા દિવં ગતાઃ

શ્વેતકિંશુકનામાસ્તિ લિઙ્ગં પરમસિદ્ધિદમ્ ।
તાટકેશ્વરદેવશ્ ચ તત્ર સ્વર્ગફલપ્રદઃ

અન્યત્ તુ વર્ણનામેતિ તીર્થં પાપપ્રણાશનમ્ ।
ત્ર્યમ્બકસ્ તુ મહાદેવો યત્રલોકે વરપ્રદઃ

તસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યાદ્ ગણ્ડેશસ્ ત્રિદિવં ગતઃ ।
ગણ્ડકેશ્વરલિઙ્ગં તુ લિઙ્ગં શુક્લેશ્વરં તથા

નર્મદાદન્તિવનિકાસઙ્ગમો લોકવિશ્રુતઃ ।
તત્ર લિઙ્ગેશ્વરં લિઙ્ગં સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્

બાલકેશ્વરલિઙ્ગં તુ તથા ઽન્યત્ પૂર્ણકેશ્વરમ્ ।
રેવાયા ઉત્તરે કૂલે નર્મદાપુરમુત્તમમ્

તીર્થં કપિશિલા નામ સર્વાનર્થવિદૂષણમ્ ।
લિઙ્ગં સિદ્ધેશ્વરં નામ તથા ઽન્યન્નાડકેશ્વરમ્

અત્રાન્તરે નૃપશ્રેષ્ઠ દશલક્ષાણિ નામતઃ ।
તીર્થાનિ દશલક્ષાણિ કીર્તિતાનિ યથાક્રમમ્

તતો ગચ્છેન્ નૃપશ્રેષ્ઠ વૈદૂર્યાત્ પશ્ચિમાં દિશમ્ ।
શશભીનર્મદાયોગં સર્વપાપપ્રણાશનમ્

ભુક્તિદં મુક્તિદ ચૈવ લિઙ્ગં વૈ શશભેશ્વરમ્ ।
ત્રિષુ લોકેષુ વિખ્યાતં ગર્દભીયોનિમોક્ષણમ્

મણ્ડલેશ્વરનામેહ તીર્થં લિઙ્ગં નરાધિપ ।
યત્ર માણ્ડલિકાઃ સિદ્ધા અજાપાલો મનુસ્ તથા

તત્ર ચેષ્ટ્વા તુ મનુજઃ સમ્ભવેન્ ન પુનર્ભવે ।
તિલોદકપ્રદાનેન પિણ્ડપાતેન ભારત

પિતરસ્ તસ્ય તૃપ્યન્તિ યાવચ્ ચન્દ્રદિવાકરૌ ।
તત્ર પ્રદીયતે દાનં તસ્ય સંખ્યા ન વિદ્યતે

કાન્તારકં તતો ગચ્છેત્ સર્વતીર્થવરં શુભમ્ ।
તત્ર સ્નાતા દિવં યાન્તિ યે મૃતા ન પુનર્ભવાઃ

સપાદલક્ષમધિકં તીર્થાનાં મણ્ડલેશ્વરે ।
કીર્તિતે તવ રાજેન્દ્ર યથાદૃષ્ટં યથાશ્રુતમ્

ત્રેતાયાં રઘુવંશે તુ કુમારૌ રામલક્ષણૌ ।
મૈથિલ્યા સહ રાજેન્દ્ર ઉત્તીર્ણો યત્ર કલ્પગામ્

જગ્મતુઃ પિતુરાજ્ઞાં વૈ કુર્વન્તૌ વિષ્ણુરૂપિણૌ ।
સ્નાત્વા તીર્થવરે તત્ર ભક્ત્યા ઽભ્યર્ચ્ય મહેશ્વરમ્

રાજતીર્થં તુ તદ્ગોપ્યં લિઙ્ગં વૈ લક્ષણેશ્વરમ્ ।
સીતેશ્વરં તથા લિઙ્ગં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્

તત્ર સ્નાત્વા ઽર્ચયિત્વા તુ શૂલપાણિં મહેશ્વરમ્ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો ગાણપત્યમ્ અવાપ્નુયાત્

તતોગચ્છેત્ નૃપશ્રેષ્ઠ પુણ્યતીર્થં શિવાલયમ્ ।
માહિષ્મતીં પુરીં રમ્યાં તાં દૃષ્ટ્વા ન ચ્યુતઃ ક્વચિત્

યત્ર કાલાગ્નિરુદ્રો ઽસ્તિ પ્રજ્વલન્ન્ ઇવ હેતુભિઃ ।
ત્રયસ્ત્રિંશત્ તુ તિષ્ઠન્તુ લિઙ્ગાનાં કોટયસ્ તથા

તતઃ કોટીશ્વરં લિઙ્ગં કોટિતીર્થે નરાધિપ ।
યજ્ઞકોટિફલં તત્ર તસ્ય લિઙ્ગસ્ય પૂજનાત્

તત્ર દત્તસ્ય દાનસ્ય કોટિસંખ્યા તુ વિદ્યતે ।
દશાશ્વમેધતીર્થં તુ ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્

તિલોદકપ્રદાનેન પિતૄણાં ગતિરુત્તમા ।
સ્નાતમાત્રો નરસ્ તત્ર સૂર્યતેજ સમપ્રભઃ

પુરાણિ પઞ્ચસામાન્યાચ્ છમ્ભુના કીર્તિતાનિ વૈ ।
પ્રભાસશ્ ચ કુરુક્ષેત્રં તથા માયાપુરી શુભા

અવન્તી ચ મહાકાલં તથા માહેશ્વરં પુરમ્ ।
એતેષુ ચ સમગ્રેષુ વિદ્ધિ લિઙ્ગાન્યનુક્રમાત્

અત્ર દત્તં હુતં વેષ્ટમ્ અક્ષયાદ્ અપિ ચાક્ષયમ્ ।
અવશઃ સ્વવશો વા ઽપિ પ્રાણત્યાગં કરોતિ ય

સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ।
કીર્તયેત્ પ્રાતરુત્થાય પુણ્યાન્ય્ એતાનિ યો નરઃ

ન સ પાપેન લિપ્યેત યમલોકં ન પશ્યતિ ।
તીર્થં પિપીલિકા નામ ગતા યત્ર પિપીલિકાઃ

શિવલોકં મહાભાગ સર્વલોકોત્તમોત્તમમ્ ।
બન્ધ્યારેવાસમાયોગં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્

સઙ્ગમે યત્ર રાજેન્દ્ર લિઙ્ગં વૈ મુનકેશ્વરમ્ ।
યોગિનસ્ તત્ તુ પશ્યન્તિ ન તત્ પશ્યન્તિ માનુષાઃ

વિખ્યાતં તત્ તુ નગરં નર્મદાદક્ષિણે તતે ।
અયુત યત્ર લિઙ્ગાનાં તીર્થાનાં ચ નરાધિપ

લિઙ્ગં ચણ્ડીશ્વરં નામ તથૈવોડુગણેશ્વરમ્ ।
વકેશ્વરં તત્ર વિદ્ધિ વકા યત્ર દિવં ગતાઃ

તીર્થં ગઙ્ગાવહં નામ લિઙ્ગં વૈ સર્વસિદ્ધિદમ્ ।
અઙ્ગારેશમ્ ઇતિ જ્ઞેયં વિમલં તત્ર ભારત

સોમતીર્થમિતિ જ્ઞેયં શુક્લતીર્થમ્ અતઃ પરમ્ ।
તીર્થાનાં નિરસં નામ ધ્રુવતીર્થં નરાધિપ

અનેકાનિ સહસ્રાણિ તીર્થાનાં ચૈવ ભારત ।
તીર્થં પિપીલિકા નામ ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્

ક્રોશમાત્રં તુ વિજ્ઞેયં પૂર્વપશ્ચિમતસ્ તથા ।
તીર્થાનામ્ અયુતં સાર્દ્ધં ઋષિદેવનિષેવિતમ્

તત્ર દત્તં હુતં ચૈવ તસ્ય સંખ્યા ન વિદ્યતે ।
તત્ર યઃ સન્ત્યજેત્ પ્રાણાનવશઃ સ્વવશો ઽપિ વા

સર્વપાપવિનિર્મુક્ત ઉમામાહેશ્વરે પુરે ।
મોદતે સર્વકામૈસ્ તુ યાવદ્ ઇન્દ્રાશ્ ચતુર્દશ

યસ્માદ્ એવ શિવં તસ્માદર્ચયેચ્ છાન્તમાનસઃ ।
મૈત્રઃ કારુણિકો નિત્યં પ્રાપ્નોતિ પરમં પદમ્

ક્ષણમાત્રેણ યત્પુણ્યં તતઃ કુર્યાન્ નરાધિપ ।
ન તદ્ વર્ષશતેના ઽપિ ન તુ યજ્ઞશતૈર્ અપિ

શક્યં સાધયિતું રાજંસ્ તથા તીર્થશતૈર્ અપિ ।
સર્વપ્રાણિષુ કારુણ્યં દીનાનાથેષુ ભાવયન્

મૈત્રી ચ મુદિતા રાજન્ પુણ્યશીલેષુ સર્વદા ।
પુણ્યવત્સુખમાપેક્ષ્યં સર્વપ્રાણિષુ યત્નતઃ

અક્ષેત્રે તુ કૃતં પુણ્યં સમં ભવતિ ભારત ।
નર્મદાસઙ્ગમો યત્ર તત્ર સંખ્યા ન વિદ્યતે

અન્યદેશે કૃતં પાપં પુણ્યક્ષેત્રે વિનશ્યતિ ।
પુણ્યક્ષેત્રે કૃતં પાપં વજ્રલેપો ભવિષ્યતિ

ઉત્તીર્ણો નર્મદાં યત્ર કાર્ત્તિકેયો મહાબલઃ ।
લિઙ્ગં તત્ર ચ વિજ્ઞેયં સિદ્ધિદં કાર્ત્તિકેશ્વરમ્

ચન્દ્રેશ્વરં તથા લિઙ્ગં લિઙ્ગં ચૈવ શિખીશ્વરમ્ ।
શક્તીશ્વરં તથા ચાન્યત્ સર્વપાપપ્રણાશનમ્

તેષાઞ્ ચૈવ લિઙ્ગાનામ્ અર્ચનં ભક્તિભાવતઃ ।
બ્રહ્મહત્યાદિકાત્ પાપાન્ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

શિવલોકમવાપ્નોતિ પિતૄણાં સ્વર્ગતિસ્ તથા

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
ભગવાન્ છ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ માહિષ્મત્યાસ્ તુ પશ્ચિમે

સન્નિધૌ ચ તિલેશસ્ય સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ।
રાસભીનર્મદાભેદં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
શૃણુ રાજન્ મહાભાગ ઇતિહાસં પુરાતનમ્ ।
નર્મદાગર્દભીભેદં તિર્યગ્યોનિવિમોક્ષણમ્

યસ્મિંસ્ તીર્થે મહારાજ સતેજાહરિકેશયોઃ ।
અપારાદ્રાસભત્વાચ્ ચ મુક્તિઃ કલ્મષનાશને

હવિર્ધાનસ્ તુ રાજર્ષિરાસીત્ કલ્પો યુધિષ્ઠિર ।
આત્રેયસ્ય સુતશ્ ચાસીદ્ બ્રહ્મર્ષિર્બ્રહ્મવિત્તમઃ

પાવકસ્ય સુતાયા તુ પાણિગ્રહણધર્મતઃ ।
હવિર્ધાનાય સા દત્તા સુતેજા નામ નામતઃ

કુશવલ્કપરીધાના કન્દમૂલફલાશિની ।
રૂપયૌવનસમ્પન્ના પાર્વતીવ મનોહરા

હવિર્ધાનસ્ તુ રાજર્ષિરૃતું બુદ્ધ્વા ગતસ્ તુ તામ્ ।
આગતો ઽસૌ યુવા તત્ર સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ

મહર્ષિં ત્વાગતં જ્ઞાત્વા સુતેજા કામિતું ગતા ।
સહસા ઽલંકૃતાં તાં તુ કરં જગ્રાહ સ દ્વિજઃ

તેન સા ધર્ષિતા તત્ર યથેષ્ટં કામપીડિતા ।
અગ્નિહોત્રસ્ય શાલાયાં દામ્પત્યં કામસંયુતમ્

દદૃશે સ મહાત્મા વૈ ધર્માધર્મવિશારદઃ ।
આસીદ્ વિષણ્ણવદનો દૃષ્ટ્વા તાં પાવકાત્મજામ્

અવધ્યો બ્રાહ્મણો દુષ્ટઃ પાપાત્મા પાપકર્મકૃત્ ।
ઇયં ચ પત્ની દુષ્ટા મે ન વધ્યા સ્ત્રીસ્વભાવતઃ

તમુવાચ વિચાર્યૈવં બ્રાહ્મણં દારકર્ષકમ્ ।
માતરં ગુરુપત્નીં ચ સ્વસારં દુહિતરં તથા

ગત્વા તુ પ્રવિશેદ્ અગ્નિં તતઃ શુદ્ધ્યેત માનવઃ ।
ગર્દભસ્ ત્વં ભવેદ્ વિપ્ર ગર્દભી ચ તથા વિધિઃ

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ અમેધ્યં ભક્ષયિષ્યથઃ ।
સુતેજાહરિકેશૌ તુ હવિર્ધાનઃ શશાપ તૌ

પીડિતૌ કર્મણા તેન ગતૌ દ્વૌ બદ્રિકાશ્રમમ્ ।
હિમસ્થાનં ચ કેદારં ભૈરવં નૈમિષં તથા

સૂર્યાક્ષં ચ ગયાતીર્થં ગઙ્ગાસાગરસઙ્ગમમ્ ।
વારાણસીં પ્રયાગં ચ ઓઘતીર્થં ચ પુષ્કરમ્

યોગીશ્વરં રુદ્રકોટિં મહેન્દ્રં બ્રહ્મસમ્ભવમ્ ।
પ્રભાસં ચ કુરુક્ષેત્રં તીર્થં સૌમ્યેશ્વરં તથા

અનેકાનિ ચ તીર્થાનિ પૃથિવ્યાં યાનિ કાનિ ચ ।
સાર્દ્ધં તયા તપસ્વિન્યા હવિર્ધાનસ્ય શાપતઃ

અનેકદુઃખસમ્પન્નો હરિકેશો ભ્રમન્ મહીમ્ ।
ખરયોનિનિયુક્તસ્ તુ પરદારાભિકર્ષકઃ

કાલેન ભૂયસા તત્ર હરિકેશસ્ તયા સહ ।
તેનૈવ ખરરૂપેણ અગસ્ત્યં ચ મહામુનિમ્

નમસ્કૃત્ય મુનિં તત્ર સાષ્ટાઙ્ગં પ્રણિપત્ય ચ ।
ગુરુતલ્પગપાપસ્ય પરદારાભિગમિનઃ

પ્રાયશ્ચિત્તં વિધાનેન દીયતામ્ મે દ્વિજોત્તમ ।
મોચય ત્વમિમાં યોનિં બ્રહ્મલોકપદસ્થિતઃ

હવિર્ધાનાન્તિકં યાહિ તતો ઽગસ્ત્ય ઉવાચ તમ્ ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા મુનીનામૂર્ધ્વરેતસામ્ ।
હરિકેશો ઽબ્રવીદ્ વાક્યં સુતેજા સહ સઙ્ગતઃ

અનુગ્રહમ્ ઇમં મન્યે બ્રાહ્મણાનાં ન સંશયઃ ।
તતો ગતૌ તુ તં રાજન્ હવિર્ધાનસ્ય ચાશ્રમમ્

નમસ્કૃત્ય મુનિશ્રેષ્ઠં હરિકેશો ઽબ્રવીદ્ વચઃ ।
ગુરુતલ્પગપાપો ઽહં ક્ષમસ્વ મયિ પુત્રકે

શાપાન્તં ચ વરં મન્યે દાતુમ્ અર્હસિ સુવ્રત ।
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા હરિકેશસ્ય દુર્મતેઃ

ઉવાચ વચનં વિપ્રસ્ તં વૈ ગર્દભરૂપિણમ્ ।
સ્વકર્મણા તનું ત્વં હિ ગાર્દભીં પ્રાપ્તવાનસિ

જન્માન્તરકૃતૈશ્ ચૈવ કર્મભિઃ કર્મકારિભિઃ ।
શુભં વાપ્ય્ અશુભં વાપિ પ્રાપ્યતે નાત્ર સંશયઃ

કર્મણાં ચ વિપાકો ઽયમપિ દેવૈઃ સવાસવૈઃ ।
જ્ઞાતું ન શક્યતે વિપ્ર ગાહના કર્મણાં ગતિઃ

દોષો ન વિદ્યતે ચૈવ તદ્ બ્રાહ્મણ કથંચન ।
કિંતુ જન્માન્તરે યેન કર્મણા તત્કૃતં તવ

તસ્માદ્વિશ હુતાશં ત્વમનયા મેકલાતટે ।
શઙ્કરાદ્ વરમાસાદ્ય તાવત્ પ્રાપ્સ્યસિ સદ્ગતિમ્

એવમુક્તો યયૌ રાજન્ હરિકેશસ્ તયા સહ ।
હરિકેશઃ સુતેજા ચ નર્મદાતીરસન્નિધૌ

દારૂણિ ચ સમાહૃત્ય પ્રવિષ્ટૌ ચ હુતાશનમ્ ।
તત્ક્ષણાદ્ દિવ્યદેહૌ તુ સ્નાત્વા સ્પૃષ્ટ્વા હ્યુભાવ્ અપિ

કામિકં યાનમારૂઢૌ સર્વાલઙ્કારભૂષિતૌ ।
અસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યાદ્ યથા લક્ષ્મીજનાર્દનૌ

ભુઞ્જન્તૌ વિવિધાન્ ભોગાન્ ગતૌ માહેશ્વરં પુરુમ્ ।
તેના ઽસૌ સઙ્ગમઃ પુણ્યસ્તિર્યગ્યોનિવિમોક્ષણઃ

હરિકેશેશ્વરં લિઙ્ગં સુતેજાનિર્મિતં તથા ।
હવિર્ધાનેશ્વરં નામ ચતુર્થો ઽગસ્ત્યનિર્મિતમ્

ચત્વારિ પુણ્યલિઙ્ગાનિ કામમોક્ષપ્રદાનિ તુ ।
તિલોદકપ્રદાનેન તસ્મિંસ્ તીર્થે નરાધિપ

માતૃકં પૈતૃકં ચૈવ નરકાદ્ ઉદ્ધરેત્ પિતૄન્ ।
તત્ર સ્નાતા દિવં યાન્તિ યે મૃતા ન પુનર્ભવાઃ

એતત્ તે કથિતં રાજન્ન્ આખ્યાનં ચ પુરાતનમ્