સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 16

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે કાર્તવીર્યાખ્યાને પઞ્ચદશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 16
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
અથાન્યં સંપ્રવક્ષ્યામિ સઙ્ગમં લોકવિશ્રુતમ્ ।
બૃહત્યા નર્મદાયાસ્ તુ સુરાસુરનિષેવિતમ્

નાનાદ્રુમલતાકીર્ણં વિન્ધ્યપર્વતસેવિતમ્ ।
ચમ્પકૈર્ બકુલૈર્ યુક્તમશોકૈઃ સ્તબકૈર્ અપિ

પુન્નાગૈઃ કિઙ્કિરાતૈશ્ ચ સુગન્ધૈર્ નાગકેશરૈઃ ।
મલ્લિકોત્પલજાતીભિઃ પાટલૈઃ પારિજાતકૈઃ

આમ્રજમ્બૂકપિત્થૈશ્ ચ શ્રીફલૈઃ પનસૈસ્ તથા ।
ખર્જૂરૈર્ બદરીભિશ્ ચ દાડિમૈર્ બીજપૂરકૈઃ

અરુષ્કરૈઃ ક્ષીરવૃક્ષૈર્ નારઙ્ગૈર્ ઉપશોભિતૈઃ ।
ભરણાયાત્મવર્ગસ્ય સંવિધાય વનેચરઃ

મુખગણ્ડૂષસલિલં શિવાય સ સમાહરત્ ।
અજ્ઞાનભક્તિગર્ભસ્ તુ સ્નાપયિત્વા ફલં દદૌ

વાસરે વાસરે ચૈવ નિષાદો ધર્મતત્પરઃ ।
સૌમ્યાયને ચ ચક્ષુર્ વૈ દત્ત્વા સૌમ્યં તથાત્મનઃ

એવં સમ્પૂજયામાસ ત્ર્યમ્બકં વિધિપૂર્વકમ્ ।
એતત્ તે કથિતં રાજન્ કલ્પગા નેત્રસઙ્ગમમ્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
ભગવન્ છ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ મહાકૌતૂહલં હિ મે ।
સંજાતો મુનિશાર્દૂલ સ કથં નેત્રસઙ્ગમઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
એકસ્મિન્ વાસરે પ્રાપ્તે વ્યતીપાતે ચ સંક્રમે ।
સ પુષ્પભારમાદાય પ્રવિવેશ શિવાલયે

તૃતીયમ્ ઈક્ષણં તત્ર દેવસ્ય ચ ન પશ્યતિ ।
તદા તુ ચિન્તયામાસ વિસ્મયાવિષ્ટ ચેતનઃ

કેનાપહૃતમ્ એતસ્ય નેત્રં દેવસ્ય પાપ્મના ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ચ સ્વકં નેત્રં તીક્ષ્ણબાણેન ભારત

લલાટે દેવદેવસ્ય ઉત્કૃત્ય સંન્યવેશયત્ ।
ન કમ્પો ન ચ કાર્પણ્યં ના ઽન્યથા તસ્ય માનસમ્

તતસ્ તુષ્ટઃ સુરેશાનો નિષાદં પ્રતિ ભારત ।
પ્રહસન્ ન બ્રવીદ્ દેવો વરં વૃણુ યથેપ્સિતમ્

શિવપ્રસાદસમ્પન્ના બુદ્ધિર્ અન્યા પ્રચક્રમે ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
શ્રુત્વા તુ વચનં શમ્ભોઃ સાષ્ટાઙ્ગં પ્રણિપત્ય સઃ

યદિ તુષ્ટો ઽસિ દેવેશ વરં દાતું મમેચ્છસિ ।
નિષાદાસ્ત ઇમે સર્વે મૃગપક્ષિગણૈઃ સહ

સપુત્રદારપશવો યે ચાન્યે પાપયોનયઃ ।
ત્વત્ પ્રસાદાન્ મહેશાન શિવલોકં પ્રયાન્તુ તે

એતદ્ વરમ્ અહં મન્યે ભૂતાનાં હિતકામ્યયા ।
એતચ્છ્રુત્વા વચસ્ તસ્ય નિષાદાધિપતેઃ શિવઃ

ઉવાચ સર્વકામાપ્તિં મત્પ્રસાદાત્ ત્વમાપ્સ્યસિ ।
એવમ્ ઉક્ત્વા શિવો રાજંસ્ તત્રૈવાન્તરધીયત

દિવ્યયાનસમારૂઢો નિષાદો ઽનુચરૈઃ સહ ।
ધૃતસ્વર્ણાતપત્રં તુ વીજ્યમાનો ઽપ્સરોગણૈઃ

દિવ્યાભરણશોભાઢ્યઃ સર્વાલઙ્કારભૂષિતઃ ।
દિવ્યવસ્ત્રપરીધાનો દિવ્યગન્ધાનુલેપનઃ

સુરાસુરૈઃ સ્તૂયમાનો વેણુવીણાપુરસ્ સરઃ ।
પ્રાયાચ્છિવપુરં ક્ષિપ્રં તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ

એતત્ તે કથિતં રાજન્ છિવનેત્રહ્રદાશ્રિતમ્ ।
અનેકશતસંખ્યાતાઃ પાપયોનિરતા નરાઃ

નર્મદાશિવસંયોગે સંસિદ્ધિં પરમાં ગતાઃ ।
અવશ સ્વવશો વા ઽપિ યસ્ તુ પ્રાણાન્ પરિત્યજેત્

વસેદ્ વર્ષસહસ્રાણિ ઉમામાહેશ્વરે પુરે ।
શ્રવણાત્ કીર્તનાચ્ ચાપિ મુચ્યતે ભવબન્ધનાત્

ધન્યાસ્ તે પુરુષા રાજન્ યે મ્રિયન્તે શિવાયને ।
ન તેષાં ગર્ભભૂતિશ્ ચ જન્મ ચૈવ યુધિષ્ઠિર

પુત્રદારપરિગ્રસ્તા મોહજાલસમાવૃતાઃ ।
કલ્પગાં તુ ન પશ્યન્તિ પાપોપહતચેતસઃ