સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 115

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે સૌભાગ્યતીર્થમહિમાનુવર્ણનો નામ ચતુર્દશાધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 115
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેત્ તુ રાજેન્દ્ર ભાણ્ડારં તીર્થમ્ ઉત્તમમ્ ।
દારિદ્ર્યભેદકરણં પુરુષાંશ્ ચૈકવિંશતિમ્

ધનદેન તપસ્તપ્તં પ્રસન્નઃ પદ્મસમ્ભવઃ ।
તત્રૈવ સ્વસ્વદાનેન પ્રાપ્તં વિત્તમનન્તકમ્

તત્ર ગત્વા તુ યો ભક્ત્યા સ્નાત્વા વિત્તં પ્રયચ્છતિ ।
તસ્ય વિત્તપરિચ્છેદો ન ભવેચ્ ચ કદાચન

તસ્યૈવાનન્તરં રાજન્ રોહિણીતીર્થમ્ ઉત્તમમ્ ।
વિખ્યાતં ત્રિષુ લોકેષુ સર્વપાપહરં પરમ્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
રોહિણીતીર્થમાહાત્મ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ।
શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ તત્ ત્વેન તન્ મે ત્વં વક્તુમ્ અર્હસિ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તસ્મિન્ન્ એકાર્ણવે ઘોરે નષ્ટે સ્થાવરજઙ્ગમે ।
તસ્યોદરે શયાનસ્ય દેવદેવસ્ય પાણ્ડવ

નાભ્યામ્ અભૂન્ મહત્પદ્મં રવિમણ્ડલસન્નિભમ્ ।
કીર્ણકાકેસરયુતં પત્રૈશ્ ચ સમલંકૃતમ્

તત્ર બ્રહ્મા સમુત્પન્નશ્ ચતુર્વદનપઙ્કજઃ ।
કિં કરોમીતિ દેવેશ ચિન્ત્યમાનઃ સ્વદેહતઃ

ભગવાન્ અભવત્ તત્ર મરીચિર્ ભરતાધિપ ।
મરીચેઃ કશ્યપો જાતઃ સર્વસૃષ્ટિકરસ્ તતઃ

દક્ષસ્યાપિ તદા જાતાઃ પઞ્ચાશત્ કન્યકાસ્ તુ વૈ ।
દદૌ સ દશ ધર્માય કશ્યપાય ત્રયોદશ

તથૈવ ચ પરાઃ કન્યાઃ સપ્તવિંશતિમ્ ઇન્દવે ।
રોહિણી નામ યા તાસાં મધ્યે તારાધિપાનના

અભીષ્ટા સર્વનારીણાં ભર્તુશ્ચાપિ વિશેષતઃ ।
પુનઃ સા નિશ્ચયીભૂતા તપસે ભો નરાધિપ

તતઃ સા નર્મદાતીરે ચચાર વિપુલં તપઃ ।
એકરાત્રં દ્વિરાત્રં ચ ષડ્દ્વાદશ તથાપરૈઃ

પક્ષમાસોપવાસૈશ્ ચ કર્ષયન્તી કલેવરમ્ ।
આરાધયન્તી સતતં મહિષાસુરમાર્દિનીમ્

સ્નાત્વા સ્નાત્વા જલે નિત્યં નર્મદાયાઃ શુચિઃ સ્મિતા ।
તતસ્ તુષ્ટા મહાભાગા દેવી નારાયણી નૃપ

પ્રસન્ના તે મહાભાગે વ્રતેન નિયમેન ચ ।
દદામિ તે ન સન્દેહો વરં વૃણુ યથેપ્સિતમ્

એવં શ્રુત્વા તુ વચનં રોહિણી શશિનઃ પ્રિયા ।
વરં વવ્રે તતો દેવીમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

સર્વાસાં ચ સપત્નીનામધિકા શશિનઃ પ્રિયા ।
યથા ભવાનિ હ્ય્ અચિરાત્ ત્વત્પ્રસાદાત્ તથા કુરુ

એવમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ સા પ્રોક્તા ભવાન્યા ભક્તિતત્પરૈઃ ।
સ્તૂયમાના સુરગણૈસ્ તત્રૈવાન્તરધીયત

તદા પ્રભૃતિ સા દેવી રોહિણી શશિનઃ પ્રિયા ।
સંજાતા સર્વલોકસ્ય વલ્લભા નૃપસત્તમ

તત્ર તીર્થે તુ યા નારી નરો વા સ્નાતિ ભક્તિતઃ ।
વલ્લભા ભવતે સા તુ ભર્તુર્ વૈ રોહિણી યથા

તત્ર તીર્થેષુ યઃ કશ્ચિત્ પ્રાણત્યાગં કરોતિ ચ ।
સપ્તજન્મનિ તસ્યૈવ વિયોગો નૈવ જાયતે

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેત્ તુ રાજેન્દ્ર ચક્રતીર્થમ્ અનુત્તમમ્ ।
સેનાપુરેતિ વિખ્યાતં સર્વપાપક્ષયકરમ્

સૈનાપત્યે ઽભિષિક્તેન દેવદેવેન ચક્રિણા ।
અભિષિક્તો મહાસેનઃ સ દેવેન્દ્રપુરોગમૈઃ

દાનવસ્ય વધાર્થાય વિજયાય દિવૌકસામ્ ।
ભૂમિદાનેન વિપ્રેન્દ્રાંસ્ તર્પયિત્વા યથા વિધિ

શઙ્ખભેરીનિનાદેન પટહાનાં ચ નિઃસ્વનૈઃ ।
વીણાભિશ્ ચ મૃદણ્ગૈશ્ ચ ઝલ્લરીકાંસ્યતાલકૈઃ

તચ્છ્રુત્વા નિનદં ઘોરં દાનવો બલદર્પિતઃ ।
સુરાણામાવિઘાતાર્થમ્ અભિષેકસ્ય ચાગ્રતઃ

હસ્ત્યશ્વરથપત્ત્યાદ્યૈઃ પરિપૂર્ણો રવાકુલૈઃ

તતસ્ તુ તામ્ રૌદ્રવસ્ય વાહિનીં શરૈઃ સુશાર્ઙ્ગોજ્ઝિતકૈઃ સુતીક્ષ્ણૈઃ ।
વિધ્વસ્ય હસ્ત્યશ્વરથાન્ મહાત્મા ચક્રં વિમુક્તં મધુઘાતિના ચ

દૃષ્ટ્વા તુ ભીષણં ચક્રમભિવ્યાપ્તં ષડાનનઃ ।
ત્યક્ત્વા તત્રાપ્ય્ અવસ્થાનં ચકાર વિપુલં તપઃ

ચક્રં મુક્તં વિનાશાય હરિણા લોકધારિણા ।
વિહ્વલાં દાહયામાસ પપાત વિમલે જલે

નિષ્પાપં તચ્ ચ સંજાતં નર્મદાયાઃ પ્રભાવતઃ ।
પ્રાવૃટ્કાલે શુભે પક્ષે દ્વાદશ્યાં ચૈવ ભારત

યશ્ ચ યાતિ જિતક્રોધશ્ ચક્રતીર્થં હરિપ્રિયમ્ ।
સો ઽપિ પાપૈઃ પ્રમુચ્યેત યમં ઘોરં ન પશ્યતિ

રાત્રૌ જાગરણં કૃત્વા દીપં દેવસ્ય દાપયેત્ ।
કથાં ચ વૈષ્ણવીં તત્ર દેવદેવં સમાહિતઃ

ભીમવ્રતં ચ પારાકં કૃચ્છ્રં ચાન્દ્રાયણં તથા ।
વ્રતં સાન્તપનં દેવ ત્રિરાત્રવ્રતકં ભૃશમ્

તરેદ્ વૈતરણીમ્ અન્તે ભીમં ચક્રમહર્નિશમ્ ।
કૂટશાલ્મલિવૃક્ષાંશ્ ચ કદાચિન્ નૈવ પશ્યતિ

એતત્ તે કથિતં સર્વં ચક્રતીર્થસ્ય યત્ફલમ્