સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 114

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે એરણ્ડીતીર્થમહિમાનુવર્ણનો નામ ત્રયોદશાધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 114
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
એતસ્યાનન્તરં પાર્થ સૌવર્ણં તીર્થમ્ ઉત્તમમ્ ।
વિખ્યાતં ત્રિષુ લોકેષુ સર્વપાપક્ષયંકરમ્

રેવાયાં દુર્લભં સ્નાનં સઙ્ગમસ્ય સમીપતઃ ।
વિભક્તં હસ્તમાત્રં ચ પુણ્યક્ષેત્રે નરાધિપ

સુવર્ણશિલકે સ્નાત્વા શાન્તિં યાતિ પરાં શુભામ્ ।
નિર્મિત્વા ભાસ્કરં દેવં હોતવ્યં તુ હુતાશને

બિલ્વેન ઘૃતમિશ્રેણ બિલ્વપત્રેણ ભૂરિણા ।
પ્રીયતાં હિ જગન્નાથો વ્યાધિર્ નશ્યતુ મે સદા

દ્વિજેભ્યશ્ ચેત્ પ્રયુક્તં સ્યાદ્ યાગસ્ય ફલમ્ આપ્નુયાત્ ।
તત્ર દાનેન પ્રીતાત્મા મૃતઃ સ્વર્ગમ્ અવાપ્નુયાત્

શુક્લપક્ષે તથાષ્ટમ્યાં સોપવાસો જિતેન્દ્રિયઃ ।
યસ્ તત્ર કુરુતે શ્રાદ્ધં નૃદેવભક્તિતો નરઃ

સમુદ્ધરેત્ કુલે તત્ર દશપૂર્વાન્ દશાપરાન્ ।
કાંચનં વાપિ યો દદ્યાદ્ ધેનું ચૈવ સુશોભનામ્

સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ।
પૂજયિત્વા શિવં તત્ર શત્રૂણાં વિજયો ભવેત્

પુત્રવાન્ ગુણવાંશ્ ચૈવ સર્વવ્યાધિ વિવર્જિતઃ ।
ઇત્ય્ એવં કથિતં રાજન્ સૌવર્ણં તીર્થમ્ ઉત્તમમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તીર્થં કરણ્ડેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્ ।
પ્રખ્યાતં સર્વલોકેષુ નર્મદાયોત્તરે તટે

સર્વપાપહરં પ્રોક્તં સર્વદુઃખઘ્નમ્ ઉત્તમમ્ ।
તતો ગચ્છેચ્ ચ રાજેન્દ્ર તીર્થં પરમશોભનમ્

સૌભાગ્યકરણં દિવ્યં નરાણાં પાપનાશનમ્ ।
તત્ર યા દુર્ભગા નારી નરો વા નૃપનન્દન

સ્નાત્વા ઽર્ચયેદ્ ઉમાં રુદ્રં સૌભાગ્યં તસ્ય જાયતે ।
તૃતીયાયામ્ અહોરાત્રં સોપવાસો જિતેન્દ્રિયઃ

નિમન્ત્રયેદ્ દ્વિજં તત્ર સપત્નીકં સુરૂપિણમ્ ।
ગન્ધમાલ્યૈર્ અલંકૃત્ય પુષ્પધૂપાધિવાસિતમ્

ભોજયેત્ પાયસાન્નેન કૃશરેણાથ ભક્તિતઃ ।
ભોજયિત્વા યથા ન્યાયં પ્રદક્ષિણમ્ અથાચરેત્

ત્વં તુ દેવો મહાદેવ સપત્નીકો વૃષધ્વજ ।
યથા તે દેવ દેવેશ ન વિયોગઃ કદાચન

સોમનાથાખ્યકાર્પણ્યાત્ તં ધ્યાયામ્ ઈહ ચિન્તયન્ ।
જ્યેષ્ઠે શુક્લે તૃતીયાયાં સૌભાગ્યે નર્મદાજલે

સ્નાત્વા દત્ત્વા ચ સુભગા ન પ્રિયેણ વિયુજ્યતે ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
ન દૌર્ભાગ્યં ન દારિદ્ર્યં ન શોકો ન ચ દુર્ગતિઃ

એતત્ સર્વં ભવેદ્ યેન તત્સર્વં કથયસ્વ મે ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
દૌર્ભાગ્યં દુર્ગતિં ચૈવ દારિદ્ર્યં શોકવર્ધનમ્

વૈધવ્યં સપ્તજન્મનિ જાયતે ન યુધિષ્ઠિર ।
કર્મણા યેન પાપાનાં ક્ષયસ્ તચ્ ચ વદામિ તે

જ્યેષ્ઠે માસે સિતે પક્ષે તતીયાયાં વિશેષતઃ ।
તત્ર સ્નાત્વા તુ યો ભક્ત્યા પઞ્ચાગ્નિં સાધયેત્ તપઃ

સો ઽપિ પાપૈર્ અશેષૈસ્ તુ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ।
ગુગ્ગુલું દાહયેદ્ યસ્ તુ ગૌરી શિવસમીપતઃ

તસ્મિન્ કર્મણિ વિપ્રસ્ય ઉક્તાનિ ભવતે તતઃ ।
દેહપાતે કૃતે સ્વર્ગમ્ ઇત્ય્ એવં શઙ્કરો ઽબ્રવીત્

શ્વેતૈરક્તૈસ્ તથા પીતૈર્ વસ્ત્રૈશ્ ચ વિવિધૈઃ શુભૈઃ ।
બ્રાહ્મણીર્બ્રાહ્મણાંશ્ ચૈવ પૂજયિત્વા યથાવિધિ

પુષ્પૈર્ નાનાવિધૈશ્ ચૈવ ગન્ધધૂપૈઃ સુશોભનૈઃ ।
કણ્ઠે સૂત્રં સમાધાય કુઙ્કુમેન વિલેપયેત્

કલ્પયિત્વા સ્ત્રિયં ગૌરીં બ્રાહ્મણં શિવરૂપિણમ્ ।
તાભ્યાં દદ્યાત્ સમાદૃત્ય દાનમ્ ઉત્સૃજ્ય વારિણા

કર્ણવેષ્ટં ત્વઙ્ગદં ચ કાઞ્ચનીં મુદ્રિકાં તથા ।
સપ્તધાન્યં તથા દેયં ભોજનં નૃપસત્તમ

અન્યાનિ ચૈવ દાનાનિ તસ્મિંસ્ તીર્થે નરોત્તમ ।
સર્વદાનૈશ્ ચ યત્પુણ્યં તત્પુણ્યં ત્રિગુણં ભવેત્

તત્ર સાહસ્રગુણિતં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
શઙ્કરેણ સમં તત્ર ભુઙ્ક્તે ભોગાન્ અનુત્તમાન્

સૌભાગ્યં તસ્ય વિપુલં જાયતે નાત્ર સંશયઃ ।
અપુત્રો લભતે પુત્રં નિર્ધનો ધનમ્ આપ્નુયાત્

કામદં તીર્થરાજં તુ નર્મદાયાં વ્યવસ્થિતમ્