સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 111

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે પ્રભાસતીર્થમહિમાનુવર્ણનો નામ દશાધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 111
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેત્ તુ રાજેન્દ્ર નર્મદાદક્ષિણે તટે ।
સ્થાપિતં વાસુકેર્ નામ્ના અશેષાઘૌઘનાશનમ્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
આઃ કસ્માત્ કારણાત્ તાત સ્થાપિતં દક્ષિણે તટે ।
તત્ત્વં સર્વં મમાખ્યાહિ ત્વ્ અશેષં ધર્મકારણમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
શૃણુ ત્વં કુરુશાર્દૂલ યઃ પ્રશ્નઃ ક્રિયતે ત્વયા ।
ભૈરવં રૂપમાસ્થાય નૃત્યં શમ્ભુશ્ ચકાર હ

તચ્ છ્રમાજ્ જાયતે સ્વેદો ગઙ્ગાતોયવિમિશ્રિતઃ ।
તત્રૈવ પન્નગઃ સ્નાતો હરતોયવિમિશ્રિતે

મન્દાકિની તતઃ ક્રુદ્ધા વ્યાલસ્યોપરિ ભારત ।
અજગરત્વમાપ્નોષિ ઉરગં ચાબ્રવીત્ તદા

વાસુકિર્ ઉવાચ:
અનુગ્રાહ્યો ઽસ્મ્ય્ અહં પાપો ભવત્યા હરસમ્ભૃતે ।
ત્રૈલોક્યપાવની પુણ્યા સરિત્ ત્વં શુભલક્ષણે

સંસારચ્છેદનકરી આર્તા નામાર્તિનાશિની ।
સ્વર્ગદ્વારસ્થિતે દેવિ દયાં કુરુ મમોપરિ

ગઙ્ગોવાચ:
ચર ત્વં વિપુલં નાગ તપો વૈ શઙ્કરં પ્રતિ ।
તતસ્ તપશ્ ચચારાસાવ્ ઈશ્વરારાધનં પરમ્

તતશ્ ચ ધ્યાયતો દેવં દમયુક્તો ઽભવત્ સ ચ ।
તતો વર્ષશતે પૂર્ણે ઉપરુદ્ધો જગદ્ગુરુઃ

આગત્ય તત્સમીપસ્થઃ શ્લક્ષ્ણાં વાણીમ્ ઉદાહરત્ ।
વરં વરયતુ શ્રેષ્ઠં પન્નગ ત્વં મહાબલ

પન્નગ ઉવાચ:
યદિ તુષ્ટો ઽસિ મે દેવ વરં દાતું ત્રિશૂલભૃત્ ।
તદા મે દીયતાં સ્થાનં સ્વકીયં વૃષવાહન

ઈશ્વર ઉવાચ:
પ્રસન્નો ઽહં મહાબાહો રેવાં ગચ્છ શુભાં ત્વરમ્ ।
યામ્યે ચૈવ તટે પુણ્યે સ્નાનં કૃત્વા વિધાનતઃ

ઇત્યુક્ત્વા ઽન્તર્દધે દેવો વાસુકિસ્ ત્વરિતાન્વિતઃ ।
રૂપેણાજગરેણાથ વિવેશ નર્મદાજલે

માર્ગેણ તસ્ય તજ્ જાતં જાહ્નવ્યાઃ સ્રોત ઉત્તમમ્ ।
નિર્ધૂતકલ્મષઃ સર્પઃ સ જાતો નર્મદાજલે

સ્થાપિતશ્ ચેશ્વરસ્ તત્ર નર્મદાયા યુધિષ્ઠિર ।
તેન નાગેશ્વરો ભૂમ્યાં સર્વપાપવિનાશનઃ

અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં મધુના સ્નાપયેચ્ છિવમ્ ।
વિમુક્તઃ સર્વપાપેભ્યો જાયતે હ્ય્ અનલો યથા

અપુત્રા યે નરાઃ પાર્થ સ્નાનં કુર્વન્તિ સંગમે ।
તે લભન્તે શુભાન્ પુત્રાન્ કાર્તવીર્યોપમાન્ અપિ

શ્રાદ્ધં તત્રૈવ યે ભક્ત્યા ઉપવાસપરાયણાઃ ।
કુર્વન્તિ તારયન્તિ સ્વાન્ નરકાન્ નૃપનન્દન

એવમ્ આખ્યાતવાન્ અસ્મિ તવ સ્નેહાદ્ વિશેષતઃ ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેચ્ ચ રાજેન્દ્ર માર્કણ્ડેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્

નર્મદાદક્ષિણે કૂલે ગીર્વાણૈર્ વન્દિતં શુભમ્ ।
ગુહ્યાદ્ ગુહ્યતરં તીર્થં નાખ્યાતં કસ્યચિન્ મયા

સ્થાપિતં ચ મયા પુણ્યં સ્વર્ગભોગં ચ મુક્તિદમ્ ।
જ્ઞાનં તત્રૈવ મે જાતં પ્રસાદાચ્ છઙ્કરસ્ય ચ

અન્યસૂક્તં ચ યો ધ્યાયેદ્ દ્રુપદં ચ જલે જપેત્ ।
સો ઽપિ ઘોરાદ્ અઘૌઘાચ્ ચ મુચ્યતે પાણ્ડુનન્દન

વાચિકૈર્ માનસૈશ્ ચાપિ કર્મજૈર્ અપિ પાણ્ડવ ।
પઞ્ચેન્દ્રિયાણ્યવષ્ટભ્ય યામ્યામાશાં ચ સંસ્થિતઃ

યો જપેત્ સલિલે ભક્ત્યા ઇત્યેવં શઙ્કરો ઽબ્રવીત્ ।
શ્રાદ્ધં તત્રૈવ યો ભક્ત્યા કુરુતે નૃપનન્દન

પિતરસ્ તસ્ય વૈ તૃપ્તા યાવદાહૂતસમ્પ્લવમ્ ।
આમલૈર્ બદરૈર્ બિલ્વૈર્ અક્ષતૈર્ વા જલેન વા

તર્પયેત્ તત્ર યઃ પ્રેતાન્ પ્રેતા યાન્તિ શુભાં ગતિમ્