સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 105

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે સોમનાથતીર્થમહિમાનુવર્ણનો નામ ચતુરધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 105
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેત્ તુ રાજેન્દ્ર પિઙ્ગલાવર્તકં નૃપ ।
સઙ્ગમસ્ય સમીપસ્થં રેવાયા ઉત્તરે તટે

હવ્યવાહેન રાજેન્દ્ર સ્થાપિતઃ પિઙ્ગલેશ્વરઃ ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
હવ્યવાહેન વિપ્રેન્દ્ર સ્થાપિતશ્ ચેશ્વરઃ કથમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
રેતસા યદિ રુદ્રેણ તર્પિતો હવ્યવાહનઃ ।
પ્રાપ્તો રુદ્રેણ સૌમ્યેન દેહં પ્રાપ્ય જગામ સઃ

હવ્યવાહમુખે ક્ષિપ્તે રુદ્રેણામિતતેજસા ।
રુદ્રસ્ય તેજસા દગ્ધઃ તીર્થયાત્રાં કરોતિ સઃ

ચચાર પરયા ભક્ત્યા ધ્યાનમ્ ઉગ્રં હુતાશનઃ ।
વાયુભક્ષઃ શતં સાગ્રં યાવદ્ આસીત્ હુતાશનઃ

તાવત્ તુષ્ટો મહાદેવો હુતાશનમ્ ઉવાચ હ ।
હવ્યવાહ વરં બ્રૂહિ યત્ તે મનસિ વર્તતે

હુતાશન ઉવાચ:
નમસ્તે સર્વલોકેશ ઉગ્રરૂપ નમો ઽસ્તુ તે ।
યુષ્મદ્ રેતેન સંપ્લુષ્ટઃ કુબ્જો જાતો મહેશ્વર

શરીરાર્તો હ્ય્ અહં કૃષ્ણઃ સંસ્થિતો નર્મદાતટે ।
ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે દેવો નીરુજસ્ત્વં ભવિષ્યસિ

હવ્યવાહેન રાજેન્દ્ર સ્થાપિતઃ પિઙ્ગલેશ્વરઃ ।
જિતક્રોધો ઽપિ યસ્ તત્ર ઉપવાસં સમાચરેત્

અતિરાત્રફલં તત્ર અન્તે રુદ્રમ્ અવાપ્નુયાત્ ।
ગુણાન્વિતાય દીનાય કપિલાં તત્ર ભારત

અલંકૃત્વા સવસ્ત્રાં ચ સવત્સાં રૂપસંયુતામ્ ।
યઃ પ્રયચ્છતિ વિપ્રાય સ ગચ્છેત્ પરમં પદમ્

તતો ગચ્છેત્ તુ રાજેન્દ્ર તીર્થં પરમશોભનમ્ ।
સ્થાપિતં હ્ય્ ઋષિસઙ્ઘૈશ્ ચ બ્રહ્મવંશોદ્ભવૈર્ દ્વિજૈઃ

ઋણમોચનવિખ્યાતં રેવાતટસમાશ્રિતમ્ ।
ષણ્માસં મનુજો ભક્ત્યા તત્ર યસ્ તર્પયેત્ પિતૄન્

દિવ્યૈઃ પિત્ર્યૈર્ મનુષ્યૈશ્ ચ ઋણૈર્ આત્મકૃતૈઃ સહ ।
મુચ્યતે તત્ક્ષણાત્ સો ઽથ સ્નાત્વા વૈ નર્મદાજલે

પ્રત્યક્ષં પાતકં તત્ર દૃશ્યતે ચૈવ રૂપિ ચ ।
તત્ર તીર્થે તુ યો રાજન્ન્ એકચિત્તો જિતેન્દ્રિયઃ

સ્નાનં દાનં નરો ધીમાન્ કારયેદ્ ભક્તિતત્પરઃ ।
ઋણત્રયવિમુક્તસ્ તુ વીર્યવાન્ મોદતે દિવિ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તસ્યૈવાનન્તરં પાર્થ કપિલાતીર્થમ્ ઉત્તમમ્ ।
સ્થાપિતં કપિલેનૈવ સર્વપાપપ્રણાશનમ્

અષ્ટમ્યાં ચ સિતે પક્ષે ચતુર્દશ્યાં નરેશ્વર ।
સ્નાપયેત્ પરયા ભક્ત્યા કપિલાક્ષીરસર્પિષા

મધુના ખણ્ડયુક્તેન દધ્યક્ષતફલેન ચ ।
કપિલેશં નૃપશ્રેષ્ઠ નિશીથે તં જગત્પ્રભુમ્

શ્રીખણ્ડેન સુગન્ધેન ગુણ્ઠયેચ્ ચ મહેશ્વરમ્ ।
તતઃ સુગન્ધપુષ્પૈશ્ ચ શ્વેતૈશ્ ચ નૃપનન્દન

અર્ચયન્તિ જિતક્રોધા ન તે યાન્તિ યમાલયમ્ ।
અસિપત્રવનં ઘોરં યમવલ્લીં સુદારુણામ્

તે વ્રજન્તિ સુખં પાર્થ કપિલેશે સુપૂજિતે ।
સ્નાત્વા રેવાજલે પુણ્યે પૂજયેદ્ બ્રાહ્મણં શુભમ્

ગોપ્રદાનેન વસ્ત્રેણ અન્નેન કિલ ભારતા ।
છત્રશય્યાપ્રદાનેન ભૂમૌ રાજા ભવેત્ તુ સઃ

નીરોગસ્ તીવ્રતેજાશ્ ચ જીવત્પુત્રઃ પ્રિયંવદઃ ।
શત્રવો મિત્રતાં યાન્તિ જાયતે નાત્ર સંશયઃ