સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.37-3

॥ દેવ્યુવાચ ॥ ॥
કિમર્થં કંકણં દેવ ક્ષિપ્યતે લવણાંભસિ ॥
તસ્યા પુણ્યં ન પૂર્વોક્તં યથાવદ્વક્તુમર્હસિ

કે મંત્રાઃ કિં વિધાનં તત્કસ્મિન્કાલે મહત્ફલમ્ ॥
કિં પુરાભૂચ્ચ તદ્વૃત્તં ભગવન્કંકણાશ્રિતમ્

॥
॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
આસીત્પુરા મહીપાલો બૃહદ્રથ ઇતિ શ્રુતઃ ॥
તસ્ય ભાર્યાઽભવત્સાધ્વી નામ્ના ચેંદુમતી પ્રિયા

ન દેવી ન ચ ગન્ધર્વી નાસુરી ન ચ કિંનરી ॥
તાદૃગ્રૂપા મહાદેવિ યાદૃશી સા સુમધ્યમા

શીલરૂપગુણોપેતા નિત્યં સા તુ પતિવતા ॥
સર્વયોષિદ્ગુણૈર્યુક્તા યથા સાધ્વી હ્યરુન્ધતી

પ્રધાન (?)હસ્રસ્ય સૌભાગ્યમદગર્વિતા ॥
ન વિના સ તયા રેમે મુહૂર્ત્તમપિ પાર્થિવઃ

એકદા તસ્યરાજર્ષેરર્દ્ધાસનગતા સતી॥
યાવત્તિષ્ઠતિ રાજેંદ્રમૃષિસ્તાવદુપાગતઃ॥
કણ્વો નામ મહાતેજાસ્તપસ્વી વેદપારગઃ

તમાગતમથો દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય પાર્થિવઃ॥
પૂજાં કૃત્વા યથાન્યાયં દત્ત્વા ચાર્ઘ્યમનુત્તમમ્

સુખાસીનં તતો મત્વા વિશ્રાંતં મુનિપુંગવમ્॥
આપૃચ્છત્કુશલં રાજા સ સર્વં ચાન્વમોદયત્

તતો ધર્મકથાં ચક્રે સ ઋષિર્નૃપસન્નિધૌ

તતઃ કથાવસાને સા ભાર્યા તસ્ય મહીપતેઃ ॥
અબ્રવીદમૃતં વાક્યં કૃતાંજલિપુટા સતી

॥ ઇન્દુમત્યુવાચ ॥ ॥
ત્વં વેત્સિ ભગવન્સર્વમતીતાનાગતં વિભો ॥
પૃચ્છે ત્વાં કૌતુકાવિષ્ટા તસ્માત્ત્વં ક્ષંતુમર્હસિ ॥

અન્યદેહોદ્ભવં કર્મ મમ સર્વં પ્રકીર્ત્તય ॥
ઈદૃશં મમ સૌભાગ્યં પતિર્દેવસુતોપમઃ

સૌભાગ્યં પતિદેવત્વં શીલં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્॥
કિં પ્રભાવો વ્રતસ્યૈષ ઉતાહોપોષિતસ્ય વા

દાનસ્ય વા મુનિશ્રેષ્ઠ યન્મે સૌભાગ્યમુત્તમમ્॥
વશો રાજા મહાબાહુર્મમ વાક્યાનુગઃ સદા ॥

એતન્મે સર્વમાચક્ષ્વ પરં કૌતૂહલં હિ મે

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા ધ્યાત્વા ચ સુચિરં મુનિઃ ॥
અબ્રવીત્પ્રહસન્વાક્યં કણ્વો વેદવિદાં વરઃ

॥ કણ્વ ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ રાજ્ઞિ પ્રવક્ષ્યામિ અન્યદેહોદ્ભવં તવ ॥
ન રોષશ્ચ ત્વયા કાર્યો લજ્જા વાપિ સુમધ્યમે

ત્વમાસીદન્યદેહે તુ આભીરી પંચભર્તૃકા ॥
સૌરાષ્ટ્રવિષયે હીના દેવં સોમેશ્વરં ગતા

તતઃ સ્નાતું પ્રવિષ્ટા ચ સાગરે લવણાંભસિ ॥
હતા કલ્લોલમાલાભિર્વિહ્વલત્વમુપાગતા

તવ હસ્તાચ્ચ્યુતં તત્ર હૈમં કંકણમેવ ચ ॥
નષ્ટં સમુદ્રસલિલે પશ્ચાત્તાપસ્તુ તે સ્થિતઃ

અથ કાલેન મહતા પંચત્વં ત્વમુપાગતા ॥
દશાર્ણાધિપતેર્ગેહે તતો જાતાસિ સુન્દરિ

બૃહદ્રથેન ચોઢાસિ કંકણસ્ય પ્રભા વતઃ॥
ન વ્રતં ન તપો દાનં ત્વયા ચીર્ણં પુરા શુભે

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ ॥
તચ્છ્રુત્વા સા વિશાલાક્ષી ત્રપયાઽધો મુખી તથા ॥
આસીત્તૂષ્ણીં તદા દેવી શ્રુત્વા વાક્યં ચ તાદૃશમ્

એવં નિવેદ્ય સ મુની રાજપત્નીં વરાનને ॥
જગામ ભવનં સ્વં ચ આમંત્ર્ય વસુધાધિપમ્

જ્ઞાત્વા ફલં કંકણસ્ય મુનેસ્તસ્ય પ્રભાવતઃ ॥
ગત્વા સોમેશ્વરં દેવં સ્નાત્વા ચ લવણાંભસિ

પ્રાક્ષિપત્કંકણં તત્ર પ્રતિવર્ષં(?) મહાપ્રભે ॥
તતો દેવત્વમાપન્ના પ્રભાવાત્તસ્ય ભામિનિ

ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
એષ પ્રભાવઃ સુમહાન્કંકણસ્ય પ્રકીર્તિતઃ ॥
સર્વકામપ્રદો દેવિ સર્વપાપપ્રણાશનઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસ ખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સોમેશ્વરમાહાત્મ્યે કંકણમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ