સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.230

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એવં ગણત્વમાપન્ને હ્યન્ધકે દાનવોત્તમે ॥
તસ્ય પુત્રો વૃકોનામ નિરુત્સાહો દ્વિષજ્જયે

ભયેન મહતા યુક્તો હતશેષૈશ્ચ દાનવૈઃ ॥
પ્રવિવેશ સમુદ્રાંતં સુદુર્ગં બ્રાહ્મણોત્તમાઃ

તતઃ શક્રઃ પ્રહૃષ્ટાત્મા પ્રણમ્ય વૃષભધ્વજમ્ ॥
તસ્યાદેશં સમાસાદ્ય પ્રવિવેશામરાવતીમ્

ચકાર ચ સુખી રાજ્યં ત્રૈલોક્યેઽપિ દ્વિજોત્તમાઃ॥
યજ્ઞભાગાન્પુનર્લેભે યથાર્થં ચ ધરાતલે

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ હ્યંધકસ્ય સુતો વૃકઃ ॥
નિષ્ક્રમ્ય સાગરાત્તૂર્ણં જંબુદ્વીપં સમાગતઃ

હાટકેશ્વરજં ક્ષેત્રં મત્વા પુણ્યં સુસિદ્ધિદમ્ ॥
પિત્રા યત્ર તપસ્તપ્તમંધકેન દુરાત્મના

સગુપ્તસ્તુ તપસ્તેપેઽયથા વેત્તિ ન કશ્ચન ॥
ધ્યાયમાનઃ સુરશ્રેષ્ઠં ભક્ત્યા કમલસંભવમ્

યાવદ્વર્ષસહસ્રાંતં જલાહારો દ્વિતીયકમ્ ॥
તપસ્તેપે સ દૈત્યેન્દ્રો ધ્યાયમાનઃ પિતામહમ્

વાયુભક્ષસ્તતો જાતસ્તાવત્કાલં દ્વિજોત્તમાઃ ॥
અંગુષ્ઠાગ્રેણ ભૂપૃષ્ઠં સ્પર્શમાનો જિતેન્દ્રિયઃ

એવં ચ પઞ્ચમે પ્રાપ્તે સહસ્રે દ્વિજસત્તમાઃ ॥
બ્રહ્મા તસ્ય ગતસ્તુષ્ટિં દૃષ્ટ્વા તસ્ય તપો મહત્

તતોઽબ્રવીત્તમાગત્ય તાં ગર્તાં બ્રાહ્મણોત્તમાઃ ॥
ભોભો વૃક નિવર્તસ્વ તપસોઽસ્માત્સુદારુણાત્

વરં વરય ભદ્રં તે યો નિત્યં મન સિ સ્થિતઃ

॥ વૃક ઉવાચ ॥ ॥
યદિ તુષ્ટોઽસિ મે દેવ યદિ દેયો વરો મમ ॥
જરામરણહીનં માં તત્કુરુષ્વ પિતામહ

॥ શ્રીબ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
મમ પ્રસાદતો વત્સ જરામરણવર્જિતઃ ॥
ભવિષ્યસિ ન સન્દેહઃ સત્યમેતન્મયોદિતમ્

એવમુક્ત્વા તતો બ્રહ્મા તત્રૈવાંતરધી યત ॥
વૃકોઽપિ કૃતકૃત્યસ્ત્વાગતશ્ચ સ્વગૃહં પિતુઃ

ગિરિં રૈવતકં નામ સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલમ્ ॥
તત્ર ગત્વા નિજામાત્યૈઃ સમં મન્ત્ર્ય ચ સત્વ રમ્ ॥
ઇન્દ્રોપરિ તતશ્ચક્રે યાનં યુદ્ધપરીપ્સયા

ઇંદ્રોઽપિ ચ પરિજ્ઞાય દાનવં તં મહાબલમ્ ॥
જરામૃત્યુપરિત્યક્તં પ્રભાવાત્પરમેષ્ઠિનઃ

પરિત્યજ્ય ભયાચ્ચૈવ પુરીં ચૈવામરાવતીમ્ ॥
બ્રહ્મલોકં ગતસ્તૂર્ણં દેવૈઃ સર્વૈઃ સમન્વિતઃ

એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તો વૃકશ્ચ ત્રિદશાલયે ॥
સસૈન્યપરિવારેણ પ્રહૃષ્ટેન સમન્વિતઃ

તતશ્ચૈંદ્રપદે તસ્મિન્સ્વયમેવ વ્યવસ્થિતઃ ॥
શુક્રાત્પ્રાપ્યાભિષેકં ચ પુષ્પસ્નાનસમુદ્ભવમ્

સોઽભિષિક્તસ્તુ શુક્રેણ દેવરાજ્યપદે વૃકઃ॥
સ્થાપયામાસ દૈતેયાન્દેવતાનાં પદેષુ ચ

આદિત્યાનાં વસૂનાં ચ રુદ્રાણાં મરુતામપિ॥
યજ્ઞભાગકૃતે વિપ્રાઃ શુક્રશાસનમાશ્રિતાઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે જલશાય્યુપાખ્યાને વૃકેન્દ્રરાજ્યલંભનવર્ણનંનામ ત્રિંશદુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ