સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.229

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એતસ્મિન્નંતરે શમ્ભુર્ગણૈઃ સર્વૈઃ સમાવૃતઃ ॥
ઇન્દ્રાદ્યૈશ્ચ સુરૈઃ સર્વેઃ ક્રોધસંરક્તલોચનઃ ॥
જગામ વૃષમારુહ્ય પુરીં ચૈવામરાવતીમ્

અંધકોઽપિ સમાલોક્ય સંપ્રાપ્તાં દેવવાહિનીમ્ ॥
સગણાં ચ મહાદેવં પરિતોષં પરં ગતઃ

નિશ્ચક્રામાથ યુદ્ધાય બલેન ચતુરંગિણા ॥
વરં સ્યંદનમારુહ્ય સુશ્વેતાશ્વવહં શુભમ્

તતઃ સમભવદ્યુદ્ધં દેવાનાં દાનવૈઃ સહ ॥
ગણૈશ્ચ વિકૃતાકારૈર્મૃત્યું કૃત્વા નિવર્તનમ્

એકવર્ષસહસ્રાંતં યાવદ્યુદ્ધમવર્તત ॥
દિનેદિને ક્ષયં યાંતિ તત્ર દેવા ન દાનવાઃ ॥
તતો વર્ષસહસ્રાંતે સંક્રુદ્ધઃ શશિશેખરઃ॥
ત્રિશૂલેન સમુદ્યમ્ય સ્વહસ્તેન વ્યભેદયત્

સ વિદ્ધોઽપિ સ્વયં તેન ત્રિશૂલેન મહાસુરઃ॥
બ્રહ્મણો વરમાહાત્મ્યાન્નૈવ પ્રાણૈવિર્યુજ્યતે

તતો ભૂયોઽપિ ચોત્થાય ચક્રે યુદ્ધં મહાત્મના ॥
જઘાન ચ સ સંક્રુદ્ધો વિશેષેણ બહૂન્ગણાન્

શંકરં તાડયામાસ ગદાઘાતૈર્મુહુર્મુહુઃ

એવં વર્ષસહસ્રાંતમભૂત્સાર્દ્ધં પિનાકિના ॥
રૌદ્રં યુદ્ધમન્ધકસ્ય સર્વલોકભયાવહમ્

ત્રિશૂલભિન્નો દૈત્યઃ સ યદા મૃત્યું ન ગચ્છતિ ॥
ઉત્થાયોત્થાય કુરુતે પ્રહારાન્ગદયા બલી

તથા તં શંકરો જ્ઞાત્વા મૃત્યુના પરિવર્જિતમ્॥
બ્રહ્મણો વરદાનેન સર્વેષાં ચ દિવૌકસામ્

તતો નિર્ભિદ્ય શૂલાગ્રૈઃ પ્રોત્ક્ષિપ્ય ગગનાંગણે ॥
છત્રવદ્ધારયામાસ લંબમાનમધોમુખમ્ ॥
અક્ષરદ્રુધિરં ભૂમૌ ગાત્રેભ્યો વર્ષ્મસંભવમ્

યાવદ્વર્ષસહસ્રાંતે ચર્માસ્થિ સ્નાયુરેવ ચ ॥
ધાતુત્રયં સ્થિતં તસ્ય નષ્ટમન્યચ્ચતુષ્ટયમ્

સ જ્ઞાત્વા બલ સંહીનમાત્માનં ધાતુસંક્ષયાત્ ॥
સામોપાયં તતશ્ચકે સ્તુત્વા સાર્ધં પિનાકિના

॥ અન્ધક ઉવાચ ॥ ॥
ન ત્વં દેવો મયા જ્ઞાતો વાગ્દુષ્ટેન દુરાત્મના ॥
ઈદૃગ્વીર્યસમોપેતસ્તદ્યુક્તં ભવતા કૃતમ્

અનુરૂપં મદાંધસ્યાવિવેકસ્ય સુરોત્તમ ॥
સ્વવીર્યમદયુક્તસ્ય વિવેક રહિતસ્ય ચ

દુર્વિનીતઃ શ્રિયં પ્રાપ્ય વિદ્યામૈશ્વર્યમેવચ ॥
ન તિષ્ઠતિ ચિરં કાલં યથાઽહં મદગર્વિતઃ

પાપોઽહં પાપકર્માઽહં પાપાત્મા પાપસંભવઃ ॥
ત્રાહિ માં દેવ ઈશાન સર્વપાપહરો ભવ

દુઃખિતોઽહં વરાકોઽહં દીનોઽહં શક્તિવર્જિતઃ ॥
ત્રાતુમર્હસિ માં દેવ પ્રપન્નં શરણં વિભો

દુષ્ટોઽહં પાપયુક્તોઽહં સાંપ્રતં પરમેશ્વર ॥
તેન બુદ્ધિરિયં જાતા તવોપરિ મમાનઘ

સર્વપાપક્ષયે જાતે શિવે ભવતિ ભાવના

નામમાત્રમપિ ત્ર્યક્ષ યસ્તે કીર્તયતિ પ્રભો ॥
સોઽપિ મુક્તિમવાપ્નોતિ કિં પુનઃ પૂજને રતઃ

તવ પૂજા વિહીનાનાં દિનાન્યાયાંતિ યાંતિ ચ ॥
યાનિ દેવ મૃતાનાં ચ તાનિ યાંતિ ન જીવતામ્

કુષ્ઠી વા રોગયુક્તો વા પંગુર્વા બધિરોઽપિ વા ॥
મા ભૂત્તસ્ય કુલે જન્મ શંભુર્યત્ર ન દેવતા

તસ્માન્મોચય માં દેવ સ્વાગતં કુરુ સાંપ્રતમ્ ॥
ગતો મે દાનવો ભાવસ્ત્યક્તં રાજ્યં તથા વિભો ॥ । ૨૬ ॥
ત્યક્તાઃ પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ પત્ન્યશ્ચ વિભવૈઃ સહ ॥
ત્રિઃ સત્યેન સુરશ્રેષ્ઠ તવ પાદૌ સ્પૃશામ્યહમ્

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા જ્ઞાત્વા તં ગતકલ્મષમ્॥
ઉત્તાર્ય શનકૈઃ શૂલાદ્વિનયાવનતં સ્થિતમ્

તતો નામ સ્વયં ચક્રે ભૃંગિરીટિરિતિ પ્રભુઃ॥
અબ્રવીચ્ચ સદા મે ત્વં વલ્લભઃ સંભવિષ્યસિ

નન્દિનોઽપિ ગજાસ્યસ્ય મહાકાલસ્ય પુત્રક॥
તિષ્ઠ સૌમ્ય મયા સૌખ્યં ન સ્મરિષ્યસિ બાંધવાન્

।
સ તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય પ્રણમ્ય શશિશેખરમ્ ॥
તસ્થૌ સર્વગણૈર્યુક્તઃ પ્રભુસંશ્રયસંયુતઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ભૃંગીરિટ્યુત્પત્તિવર્ણનંનામૈકોનત્રિંશદુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ