સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.47-2

॥ શ્રીદેવદેવ ઉવાચ ॥ ॥
સપ્તાધિકં વિજાનીહિ નૂપુરેશ્વરસંજ્ઞકમ્ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ પ્રાપ્યંતે સર્વસિદ્ધયઃ ॥

પુરા રાથન્તરે કલ્પે નૂપુરોનામ વૈ ગણઃ ॥
રુદ્રભક્તિપરોનિત્યં પંચમુદ્રાવિભૂષિતઃ

સ એકદા કુબેરસ્ય સભાયાં પ્રાપ્ય સંસ્થિતઃ ॥
દ્રષ્ટું મહોત્સવં તત્ર અપ્સરોભિઃ કૃતં તદા

નનૃતુશ્ચાપરાસ્તત્ર હ્યુર્વશી યોષિતાં વરા ॥
રંભા તિલોત્તમા મેના નનૃતુર્હર્ષસંયુતાઃ

તાસાં નૃત્યં તદા વીક્ષ્ય નૂપુરો ગણપસ્તદા ॥
કામબાણાર્દિતો નૂનં તાસાં મધ્યે નનર્ત્ત હ

નૃત્યમાનસ્તતો હૃષ્ટઃ પુષ્પગુ ચ્છેન વક્ષસિ ॥
ઉર્વશીં તાડયામાસ કામબાણપ્રપીડિતઃ

ઉર્વશી તુ તતઃ ક્રુદ્ધા પુષ્પગુચ્છેન તાડિતા ॥
જગામ શરણં દેવં ધનદં સર્વકામદમ્

ઉવાચ ધનદસ્તત્ર ક્રોધેનાકુલમાનસઃ

યસ્માત્ત્વયા રંગભંગઃ કૃતઃ કામાર્દ્દિતેન વૈ ॥
તસ્માત્ત્વં માનુષે લોકે પતસ્વ પાપપૂરુષ

કુબેરસ્ય ચ શાપાત્તુ જગામ ધરણીતલમ્ ॥
વિલલાપ સુદુઃખાર્ત્તઃ કિં કૃતં પાપિના મયા

વિલપ્ય સુભૃશં સોઽથ શરણં પરમેશ્વરીમ્ ॥
જગામ મનસા દેવિ ત્વાં સ વૈ વરદાયિનીમ્

ત્વં તુષ્ટા તુ તદા જાતા પ્રત્યક્ષા પરમેશ્વરી ॥
ઉવાચ ગણપં પ્રીત્યા ભક્તિનમ્રં તદા ભુવિ

ગચ્છ પુત્ર મમાદેશાન્મહાકાલવનં શુભમ્ ॥
પ્રાચીસરસ્વતી તત્ર વાપ્યાકારા ચ વિદ્યતે

તસ્યા દક્ષિણતો વત્સ વિદ્યતે લિંગમુત્તમમ્ ॥
વાપ્યાં સ્નાત્વા ચ તલ્લિંગં સમારાધય ભક્તિતઃ

સા પ્રાચી સ ચ દેવેશસ્ત્વન્નામ્ના ખ્યાતિમેષ્યતિ ॥
ઇત્યુક્તો નૂપુરો દેવિ મહાકાલવનં ગતઃ

ત્વયા ચ પ્રેરિતો દેવિ કીર્ત્યર્થં તત્ર ગમ્યતામ્ ॥
ઇત્યુક્તો નૂપુરો દિવ્યો ગણો હૃષ્ટઃ કૃતાંજલિઃ

મહાકાલવનં રમ્યં દેવગંધર્વસેવિતમ્ ॥
દદર્શ તત્ર તલ્લિંગં સુરગન્ધર્વસેવિતમ્

પ્રાચી સરસ્વતી તત્ર વાપ્યાકારા ચ સંસ્થિતા ॥
તસ્યાં સ્નાત્વા તતો દેવં પૂજયામાસ નૂપુરઃ

તતો દેવઃ પ્રસન્નાત્મા પ્રત્યુવાચાથ નૂપુરમ્॥
સાધુ નૂપુર ભદ્રં તે સ્વસ્તિ પ્રાપ્નુહિ સર્વદા ॥

ભવિતા વલ્લભો દેવ્યાઃ પાર્વત્યાઃ શંકરસ્ય ચ ॥
ઇત્યુક્તસ્તેન લિંગેન તત્ક્ષણાન્નૂપુરઃ પ્રિયે

ઉદિતાદિત્યસંકાશો વિભાવસુસમ દ્યુતિઃ ॥
તેજોરાશિશ્ચ સંજાતો દુર્નિરીક્ષ્યસ્ત્રિવિષ્ટપૈઃ

પ્રભાવં તાદૃશં દૃષ્ટ્વા દેવૈરુક્તં વરાનને ॥
અહો લિંગસ્ય માહાત્મ્યં દૃશ્યતેત્યદ્ભુતં ભુવિ

પ્રાપ્તા ચ કામિકી સિદ્ધિર્નૂપુરેણ ચ દર્શનાત્ ॥
અતો દેવોઽદ્યપ્રભૃતિ વિખ્યાતો ભૂતલેઽભવત્

સર્વકામપ્રદો નિત્યં નૂપુરેશ્વર નામતઃ ॥
દર્શનં યે કરિષ્યંતિ સ્નાત્વા વાપ્યાં સમાહિતાઃ

નૂપુરેશ્વરરુદ્રસ્ય તે યાંતિ પરમં પદમ્ ॥
યે ચ પૂજાં કરિષ્યંતિ ભક્તિભાવસમ ન્વિતાઃ ॥
વસંતિ મુદિતાઃ સર્વે યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

જન્મમૃત્યુજરારોગદુઃખાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
પ્રયાંતિ વિલયં સદ્યઃ પૂજિતે નૂપુરેશ્વરે

વાપી ગંગાસમા સા તુ સ્વયમેવ શુભેક્ષણે ॥
સંગમસ્તુ વિતસ્તાયાં યમુનાયાસ્તુ સુવ્રતે ॥
પ્રયાગમેતજ્જાનીહિ ભૂધરેંદ્રાંગસંભવે

।
સોમતીર્થં તદા દેવિ સર્વપાતકનાશનમ્ ॥
તત્ર સ્નાત્વા પુમાન્દેવિ વાજપેયફલં લભેત્

કૃષ્ણાષ્ટમ્યાં ચ યઃ સ્નાત્વા પૂજયેન્નૂપુરેશ્વરમ્ ॥
કુલં વૈ તારયેત્સોપિ માતૃકં પિતૃકં શતમ્

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
નૂપુરેશ્વરદેવસ્ય શ્રૂયતામભયેશ્વરમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્યે નૂપુરેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ