સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.6-3

॥ મુનય ઊચુઃ ॥ ॥
કસ્મિન્દેશે દ્વિજશ્રેષ્ઠ તત્ક્ષેત્રં પુરુષોત્તમમ્ ॥
યત્ર નારાયણઃ સાક્ષાદ્દારુરૂપી પ્રકાશતે

॥ જૈમિનિ રુવાચ ॥ ॥
ઉત્કલોનામ દેશોઽસ્તિ ખ્યાતઃ પરમપાવનઃ ॥
યત્ર તીર્થાન્યનેકાનિ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ

દક્ષિણસ્યોદધેસ્તીરે સ તુ દેશઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥
યત્ર સ્થિતા વૈ પુરુષાઃ સદાચારનિદર્શનાઃ

વૃત્તાધ્યયનસંપન્ના યજ્વાનો યત્ર ભૂસુરાઃ ॥
સૃષ્ટ્યાદૌ ક્રતવો વેદા વેદશાસ્ત્રપ્રવર્તકાઃ

।
અષ્ટાદશાનાં વિદ્યાનાં નિધાનં સંપ્રકીર્તિતમ્ ॥
ગૃહે ગૃહે નિવસતિ લક્ષ્મીર્નારાયણાજ્ઞયા

લજ્જાશીલા વિનીતાશ્ચ આધિવ્યાધિવિવર્જિતાઃ ॥
પિતૃમાતૃરતાઃ સત્યવાદિનો વૈષ્ણવા જનાઃ

ન ચાત્રાવૈષ્ણવઃ કશ્ચિન્નાસ્તિકો વાપિ વર્તતે ॥
સર્વે પરહિતાસ્તત્ર ન લુબ્ધા ન શઠાઃ ખલાઃ

દીર્ઘાયુષસ્તત્ર જનાઃ સ્ત્રિયશ્ચ પતિદેવતાઃ ॥
સુશીલા ધર્મશીલાશ્ચ ત્રપાચારિત્રભૂષિતાઃ

રૂપયૌવનગર્વાઢ્યાઃ સર્વાલંકારભૂષિતાઃ ॥
કુલશીલવયોવૃત્તાનુરૂપાચારચંચવઃ

સ્વકર્મનિરતાસ્તત્ર પ્રજારક્ષણદીક્ષિતાઃ ॥
ક્ષત્રિયા દાનશૌંડાશ્ચ શસ્ત્રશાસ્ત્રવિશારદાઃ

યજંતે ક્રતુભિઃ સર્વે સતતં ભૂરિદક્ષિણૈઃ ॥
દીપ્યંતે ચિત્તયો યેષાં યૂપાઃ કાંચનભૂષિતાઃ

યેષાં ગૃહેષ્વતિથયઃ કામનાધિકપૂજિતાઃ ॥
વૈશ્યાશ્ચ કૃષિ વાણિજ્યગોરક્ષાવૃત્તિસંસ્થિતાઃ

દેવાન્ગુરૂન્દ્વિજાન્ભક્ત્યા પ્રીણયંતિ ધનૈરપિ ॥
એકસ્ય દ્વારિ યાતોઽર્થી ન ગચ્છેદન્યવેશ્મનિ

ગીતકાવ્યકલાશિલ્પકુશલાઃ પ્રિયવાદિનઃ ॥
શૂદ્રાશ્ચ ધાર્મિકાસ્તત્ર સ્નાનદાનક્રિયારતાઃ

કર્મણા મનસા વાચા ધનૈશ્ચ દ્વિજસેવકાઃ ॥
યેઽન્યે સંકરજાતાસ્તે સ્વેસ્વે ધર્મે પ્રતિષ્ઠિતાઃ

ન વિપર્યંતિ ઋતવો નાકાલે વર્ષતે ઘનઃ ॥
ન સસ્યહાનિર્ન મરુત્ક્ષુન્ન પીડયતિ પ્રજાઃ

દુર્ભિક્ષમરકે નાત્ર રાષ્ટ્રભંગઃ પ્રજાયતે ॥
નાલભ્યં તત્ર વસ્ત્વસ્તિ યત્કિંચિત્પૃથિવીગતમ્

એવં સર્વગુણૈર્યુક્તો નાનાદ્રુમલતાકુલઃ ॥
અર્જુનાશોકપુન્નાગ તાલહિંતાલશાલકૈઃ

પ્રાચીનામલકૈર્લોધ્રૈર્બકુલૈર્નાગકેશરૈઃ ॥
નારિકેલૈઃ પ્રિયાલૈશ્ચ સરલૈર્દેવદારુભિઃ ॥

ધવૈશ્ચ ખદિરૈર્બિલ્વૈઃ પનસૈશ્ચ કપિત્થકૈઃ ॥
ચંપકૈઃ કર્ણિકારૈશ્ચ કોવિદારૈઃ સપાટલૈઃ

કદંબનિંબનિચુરલરસાલામલકૈસ્તથા ॥
નાગરંગૈશ્ચ જંબીરૈર્નીપકૈર્માતુલુંગકૈઃ

મંદારૈઃ પારિજાતૈશ્ચ ન્યગ્રોધાગુરુચંદનૈઃ ॥
ખર્જૂરામ્રાતકૈઃ સિદ્ધૈર્મુચુકુંદૈઃ સકિંશુકૈઃ

તિંદુકૈઃ સપ્તપર્ણૈશ્ચ અશ્વત્થૈશ્ચ બિભીતકૈઃ ॥
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્વૃક્ષૈઃ પ્રકીર્ણઃ સુમનોહરૈઃ

માલતીકુંદબાણૈશ્ચ કરવીરૈઃ સિતેતરૈઃ ॥
કેતકીવનષંડૈશ્ચ અતિમુક્તૈઃ સકુબ્જકૈઃ

એલાલવંગકંકોલદાડિમૈર્બીજપૂરકૈઃ ॥
શ્રેણીકૃતૈઃ પૂગવનૈરુદ્યાનૈઃ શતશો વૃતઃ

નાનાદ્રુમલતાકીર્ણઃ પર્વતૈઃ સિંધુર્ભિર્વૃતઃ ॥
સ એષ દેશપ્રવર ઉત્કલાખ્યો દ્વિજોત્તમાઃ

ઋષિકુલ્યાં સમાસાદ્ય દક્ષિણોદધિગામિનીમ્ ॥
સ્વર્ણરેખામહાનદ્યોર્મધ્યે દેશઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ

સન્ત્યત્ર પુણ્યાયતને ક્ષેત્રાણિ સુબહૂન્યપિ ॥
પૂર્વં વસ્તીર્થયાત્રાયાં વર્ણિતાનિ મયા દ્વિજાઃ ॥
ભૂસ્વર્ગઃ સાંપ્રતં હ્યેષ કથિતઃ પુરુષોત્તમઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે પુરુષોત્તમક્ષેત્રમાહાત્મ્ય ઓઢ્રદેશવર્ણનં નામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ