સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.35-2

॥ જૈમિનિરુવાચ ॥ ॥
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ રથરક્ષાકરં વિધિમ્॥
ભૂતપ્રેતાદયો ઘોરા દારુણાન્યદ્ભુતાનિ ચ

ન બાધંતે રથાન્યેન મુનયો વશ્ચ યન્મતમ્ ॥
પ્રત્યહં પૂજયેદ્દેવાન્કૃષ્ણાદીન્ધ્વજસંસ્થિતાન્

ગંધપુષ્પાક્ષતૈર્માલ્યૈરુપહારૈરનુત્તમૈઃ ॥
ગીતનૃત્તાદિકૈશ્ચૈવ ધૂપદીપનિવેદનૈઃ ॥

દિક્પાલેભ્યો બલિં દદ્યાત્પાયસાન્નેન ચાન્વહમ્ ॥
ભૂતપ્રેતપિશાચેભ્યો દદ્યાચ્ચ બલિમુત્તમમ્

રક્ષેચ્ચ યત્નતસ્તાન્વૈ રથાનારોહણોચિતાન્ ॥
યથા ન કશ્ચિદારોહેન્નરો ગ્રામ્યપશુસ્તથા ॥
પક્ષિણશ્ચ વિશેષેણ યેષાં વાસો ન શોભનઃ

અષ્ટમેઽહ્નિ પુનઃ કૃત્વા દક્ષિણાભિમુખાન્રથાન્॥
વિભૂષયેદ્વસ્ત્રમાલ્યપતાકૈશ્ચામરાદિભિઃ

નવમ્યાં વાસયેદ્દેવાંસ્તેષુ પ્રાતઃ સમૃદ્ધિમત્

દક્ષિણાભિમુખા યાત્રા વિષ્ણોરેષા સુદુર્લભા ॥
યાત્રા પ્રયત્નતઃ સા હિ ભક્તિશ્રદ્ધાસમન્વિતૈઃ

યથા પૂર્વા તથા ચેયં દ્વે ચ મુક્તિપ્રદાયિકે ॥
યાત્રાપ્રવેશૌ દેવસ્ય એક એવોત્સવો મતઃ

પુરાવિદો વદંત્યેતાં યાત્રાં નવદિનાત્મિકામ્ ॥
એષા ત્ર્યવયવા યાત્રા સંપૂર્ણા યૈરુપાસિતા

સુસંપૂર્ણફલસ્તેષાં મહાવેદીમહોત્સવઃ

ગુંડિચામંડપાત્કૃષ્ણમાયાંતં દક્ષિણામુખમ્ ॥
રથસ્થં બલિનં ભદ્રાં પશ્યંતો મુક્તિભાગિનઃ । ૧૨ ॥
ઉત્તરાભિમુખાન્દૃદૃષ્ટ્વા લભંતે યાદૃશ ફલમ્ ॥
રામાદીન્સ્યંદનસ્થાન્યે પશ્યંત્યેવં મહોદયાન્ ॥
યાદૃશં ફલમાપ્નુયુસ્તાદૃશં દક્ષિણામુખાન્ ॥

પદા યાંતં રથે યાંતં યઃ પશ્યેદ્દક્ષિણામુખમ્ ॥
તસ્ય જન્મ કૃતાર્થં સ્યાદ્વાજિમેધઃ પદે પદે

સ્તુતિભિઃ પ્રણિપાતૈશ્ચ પુષ્પવૃષ્ટિભિરેવ ચ ॥
નાનાનૃત્તોપહારૈશ્ચ વ્યજનચ્છત્રચામરૈઃ ॥
ઉપાયનૈર્બહુવિધૈરુપતિષ્ઠેદ્રથાગ્રતઃ

નીલાચલં સમાયાંતં રથસ્થં દક્ષિણામુખમ્।
યે પશ્યંતિ હૃષીકેશં સુભદ્રાં લાંગલાયુધમ્

કામકલ્પતરું પુંસાં દર્શનાદેવ મુક્તિદમ્ ॥
તે વ્રજંતિ મહાત્માનો વૈકુણ્ઠ ભવનં હરેઃ

રથેન વિચરંતં તં સિન્ધુતીરે જનાર્દનમ્ ॥
પશ્યન્તં કરુણાપાંગૈઃ પ્રણતાન્પુરતો નરાન્

દક્ષિણાભિમુખં યાંતં પ્રાસાદં નીલભૂધરે ॥
સર્વતીર્થનિધિં સર્વદાનકલ્પતરું હરિમ્

સ્તુવંતઃ પ્રણમંતશ્ચ શ્રદ્દધાનાશ્ચ યે નરાઃ ॥
ન તે પુનરિહાયાંતિ બ્રહ્મલોકસ્થિતા ધ્રુવમ્

મુનયઃ કથિતો વોઽયં મહાવેદીમહોત્સવઃ ॥
યસ્ય સંકીર્ત્તનાદેવ નિર્મલો જાયતે નરઃ

યશ્ચેદં કીર્તયેન્નિત્યં પ્રાતરુત્થાય માનવઃ ॥
શૃણુયાદપિ બુદ્ધિસ્થઃ શક્રલોકં વ્રજેદસૌ

પ્રત્યર્ચારૂપમપિ વા રથમાસ્થાપ્ય યો હરેઃ ॥
કુર્યાદ્યાત્રામિમાં શ્રદ્ધાભક્તિભાવેન માનવઃ

સોઽપિ વિષ્ણોઃ પ્રસાદેન ગુંડિચોત્સવજં ફલમ્॥
પ્રાપ્ય વૈકુણ્ઠભવનં યાતિ નાત્ર વિચારણા

પશ્ય શ્રીર્યાવતી વિપ્રા ભક્તિર્વા શ્રદ્ધયાન્વિતા ॥
તાવતીયં મહાયાત્રા યો યથા કર્તુમિચ્છતિ

ઇદં પવિત્રં પરમં રહસ્યં વેધસોદિતમ્ ॥
કારયિત્વાથવા દૃષ્ટ્વા યન્નરો નાવસીદતિ

॥
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે પુરુષોત્તમક્ષેત્રમાહાત્મ્યે પઞ્ચત્રિંશોઽધ્યાયઃ