શિષ્યલેખ · શ્લોક 42-61

ધાવઞ્જવેન નિશિતક્ષુરસંસ્તરેષુ વિચ્છિન્નમૂર્તિરસિપત્ત્રલતાવનેષુ ।
કૂપે પતત્યશરણઃ શિતશૂલશક્તિપ્રાસાસિહાસનિજિતાન્તકવક્ત્રરન્ધે

તીવ્રાતપક્વષિતદુઃસહાખિન્નદેહો વૃક્ષાન્નિરીક્ષ્ય ઘનનીલદલાનુપૈતિ ।
તત્પત્ત્રશસ્ત્રશતપાતવિભિન્નમૂર્તિસ્તત્રૈવ તિષ્ઠતિ ચિરં વિરુતૈકબન્ધુઃ

પર્યન્તનિર્ગતશિખાશતવિસ્ફુલિઙ્ગમાલાકુલજ્વલિતમણ્ડનમણ્ડિતાભિઃ ।
પ્રેમાન્તરપ્રણયનિર્દયમઙ્ગનાભિરાલિઙ્ગ્યતે ક્રકચકર્કશવિગ્રહાભિઃ

શૈલાભભીષણવિસંકટમેષયૂથસંઘટ્ટચૂર્ણિતવિશીર્ણસમસ્તગાત્રઃ ।
આપાતવાતલવશૈત્યસમર્પિતાસુઃ સંચૂર્ણ્યતે પુનરસૌ શતશસ્તથૈવ

ઉત્ત્રાસિતો મુખરખડ્ગશિવાસહસ્રૈરારોહતિ દ્રુતપદં પુનરેવ રૌદ્રાન્ ।
તાં કૂટશાલ્મલિમધોમુખકણ્ઠકૌઘનિર્ભિદ્યમાનવપુરર્પિતગાઢશલ્યઃ

મૃત્યોઃ કરાન્તગલિતૈરિવ કાલપાશૈરાશીવિષૈર્ધૃતફણૈર્દૃઢસંયતસ્ય ।
ઉત્પાટયન્તિ નયને સ્ફુરતઃ પ્રસહ્ય તત્ર સ્થિતસ્ય બકવાયસકઙ્કગૃધ્રાઃ

તેષાં મુખૈઃ કુલિશકોટિનિભૈઃ પ્રસહ્ય નિદ્રાયમાનવપુરેષ કૃતાર્તનાદઃ ।
લોહોન્મુખપ્રચુરપીવરતીક્ષ્ણશઙ્કુનિર્ભિન્નમૂર્તિરવરોહતિ નષ્ટચેતાઃ

આદીપ્તશૂલશિતશલ્યવિભિન્નદેહાસ્તત્રૈવ કેચિદવરોઢુમશક્નુવન્તઃ ।
ઘોરૈર્યદા નિશિતશસ્ત્રમુખૈરયોભિરાકૃષ્યમાણવિસરદ્ગલિતાન્ત્રસૂત્રાઃ

કેચિત્પતન્તિ વિષમેષૂ ગિરેસ્તટેષુ કેચિત્પરિક્વષિતતૈલકટાહકુક્ષૌ ।
ઉત્તપ્તવાલુકભુવં વિસૃતસ્ફુલિઙ્ગામેન્ય વિશન્તિ પદસઙ્ગમનાપ્નુવન્તઃ

એકે પુનઃ સિમિસિમાયિતમૂક્ષ્મજન્તુસંઘાતજર્જરિતસૂનવિપૂતિકાયાઃ ।
સંચાલમાત્રમપિ હર્તુમશક્નુવન્તો જીવન્તિ કર્મમયપાશનિબદ્ધજીવાઃ

અસ્થીન્યપિ પ્રણયતા રહિતોપમેન શીતેન જર્જરિતવેપિતપિણ્ડિતાઙ્ગાઃ ।
ઉત્પન્નભિન્નપિટકા શતજાતજન્તુજગ્ધક્ષતશ્રુતસમજ્જવશાલશીકાઃ

સંદષ્ટલગ્નદશનાસ્તનુલોમકેશાઃ સંઘટ્ટિતવ્યધિતલોચનકર્ણકણ્ઠાઃ ।
આ ચેતસો જડતરત્વમુપેતકાયાસ્તિષ્ઠન્તિ શીતનરકેષુ ભૃશં નદન્તઃ

વિકીર્ણબહલોગ્રગન્ધકટુધૂમધૂમ્રાન્તરં વિજૃમ્ભિતશિખાકરપ્રકરરુદ્રદિગ્મણ્ડલમ્ ।
સિતાસ્થિસકલાટલીરચિતભૂષણં ભીષણં પ્રવૃત્તમિવ ભૈરવં સસુજચર્મ હાહારવમ્

ચટચ્છઢદિતિ ક્વચિત્સ્ફુરદુરુસ્ફુલિઙ્ગાકુલં છમચ્છમદિતિ ક્ષણસ્થગિતજૃમ્ભિતં મેદસિ ।
કટત્કટદિતિ ક્વણન્તમુરસો ઽસ્થિરન્ધ્રાન્તરે પતન્તિ નરકાનલં વિજિતકલ્પકાલાનલમ્

પુરાણતૃણજર્જરજ્વલિતપર્શુકા x x x x x x x x લતાલવો ધગિતિ વાન્તદીપ્તાર્ચિષઃ ।
સ્ફુટજ્જઠરનિઃસૃતપ્રસરદન્ત્રસંત્રાસિતાઃ વિમુક્તગુરુઘર્ઘરધ્વનિતમાત્રશેષક્રિયાઃ

નિરીક્ષ્ય વિવરાન્તરં મુહુરપાવૃતં દૂરતઃ પ્રયાન્તિ કથમપ્યમી પ્રમતદુઃખમોક્ષાશ્રયાઃ ।
યદા તદપિ ઘટ્ટિતં ભવતિ કર્મપટ્ટૈર્દૃઢૈસ્તદા વિફલવાઞ્છિતાઃ કિમપિ યાન્તિ દુઃખાન્તરમ્

જ્વલન્નિશિતતોમરપ્રકરવર્ષણાનન્તરં દ્રવીકૃતમયોરસં દહનરશ્મિમાલાકુલમ્ ।
પિબન્તિ ગલદસ્રવો નરકપાલદણ્ડાહતા મુખશ્રવણનાસિકાવિવરલબ્ધધૂમોદ્ગમાઃ

આદગ્ધવિસ્ફુટિતનેત્રશિરઃ કપાલમસ્તિષ્કદીપિતપિશઙ્ગશિખાકલાપઃ ।
શુષ્કેન્ધનપ્રકરનિર્દયતામુપૈતિ શોકાગ્નિકોષ ઇવ ગાત્રચયેષુ તેષામ્

તે જન્તવો ગિરિનદીજલલોલજીવા ઔષ્ઠ્યં તદેવ નરકેષુ ત એવ ચાગ્નિઃ ।
કર્માણિ તત્ખલુ તથા પરિણામયન્તિ સર્વં યથા પરમદારુણમાવિભાતિ

આત્મીયકર્મવિવશાકુલવેષ્ટિતસ્ય મુક્તસ્ય પાપનિલયાન્નિરયાં કથંચિત્ ।
લોકેષ્વનન્તગતિભેદભયાકુલેષુ માનુષ્યકં પરમદુર્લભમેવ જન્તોઃ