શિશુપાલવધ · અધ્યાય 2

યિયક્ષમાણેનાહૂતઃ પાર્થેનાથ દ્વિષન્મુરમ્ ।
અભિચૈદ્યં પ્રતિષ્ઠાસુરાસીત્કાર્યદ્વયાકુલઃ

સાર્થમુધ્ધવસીરિભ્યામથાસાવસદત્સદઃ ।
ગુરુકાવ્યાનુગાં બિભ્રચ્ચાન્દ્રીમભિનભઃ શ્રિયમ્

જાજ્વલ્યમાના જગતઃ શાન્તયે સમુપેયુષી ।
વ્યદ્યોતિષ્ટસભાવેદ્યામસૌ નરશિખિત્રયી

રત્નસ્તમ્ભેષુ સંક્રાન્તપ્રતિમાસ્તે ચકાશિરે ।
એકાકિનો ઽપિ પરિતઃ પૌરુષેયવૃતા ઇવ

અધ્યાસામાસુરુત્તુઙ્ગહેમપીઠાનિ યાન્યમી ।
તૈરૂહે કેશારિક્રાન્તત્રિકૂટશિખિરોપમા

ગુરુદ્વયાય ગુરુણોરુભયોરથ કાર્યયોઃ ।
હરિવિપ્રતિષેધં તમમાચચક્ષે વિચક્ષણઃ

દ્યોતિતાન્તઃસભૈઃ કુન્દકુડ્મલાગ્રદતઃ સ્મિતૈઃ ।
સ્નપિતેવાભવત્તસ્ય શુદ્ધવર્ણા સરસ્વતી

ભવદ્ગિરામવસરપ્રદાનાય વચાંસિ નઃ ।
પૂર્વરઙ્ગઃ પ્રસઙ્ગાય નાટકીયસ્ય વસ્તુનઃ

કરદીકૃતભૂપાલો ભ્રાતૃભિર્જિત્વરૈર્દિશામ્ ।
વિનાપ્યસ્મદલંભૂષ્ણુરિજ્યાયૈ તપસઃ સુતઃ

ઉત્તિષ્ઠમાનસ્તુ પરો નોપેક્ષ્યઃ પત્યમિચ્છતા ।
સમૌ હિ શિષ્ટૈરામ્નાતૌ વર્ત્સ્યન્તાવામયઃ સ ચ

ન દૂયે સાત્વતીસૂનુર્યન્મહ્યમપરાધ્યતિ ।
યત્તુ દહ્યન્તે લોકમદો દુઃખાકરોતિમામ્

મમ તાવન્મતમિદં શ્રૂયતામઙ્ગ વામપિ ।
જ્ઞાતસારો ઽપિ ખલ્વેકઃ સંદિગ્ધે કાર્યવસ્તુનિ

યાવદર્થપદાં વાચમેવમાદાય માધવઃ ।
વિરરામ મહીયાંસઃ પ્રકૃત્યા મિતભાષિણઃ

તતઃ સપત્નાપનયસ્મરણાનુશયસ્ફુરા ।
ઓષ્ઠેન રામો રામોષ્ઠબિમ્બચુમ્બનચુઞ્ચુના

વિવક્ષિતામર્થવિદસ્તત્ક્ષણપ્રતિસંહૃતાં ।
પ્રાપયન્પવનવ્યાધેર્ગિરમુત્તરપક્ષતામ્

ઘૂર્ણયન્મદિરાસ્વાદમદપાટલિતદ્યુતી ।
રેવતીવદનોચ્છિષ્ટપરિપૂતપુટે દૃશૌ

આશ્લેષલોલુપવધૂસ્તનકાર્કશ્યસાક્ષિણીં ।
મ્લાપયન્નભિમાનોષ્ણૈર્વનમાલાં મુખાનિલૈઃ

દધત્સંન્ધ્યારુણવ્યોમસ્ફુરત્તારાનુકારિણીઃ ।
દ્વષદ્વેષોપરક્તાઙ્ગસઙ્ગિનીઃ સ્વેદવિપ્રુષઃ

પ્રોલ્લસત્કુણડલપ્રોતપદ્મરાગદલત્વિષા ।
કૃષ્ણોત્તરાસઙ્ગરુચં વિદધચ્ચૌતપલ્લવીમ્

કકુદ્મિકન્યાવક્ત્રાન્તર્વાસલબ્ધાધિવાસયા ।
મુખમોદં મદિરયા કૃતાનુવ્યાધમુદ્વમન્

જગાદવદનછદ્મપદ્મપર્યન્તપાતિનઃ ।
નયન્મધુલિહઃ શ્વૈત્યમુદગ્રદશનાંશુભિઃ

યદ્વાસુદેવેનાદીનમનાદીનવમીરિતમ્ ।
વચસસ્તસ્ય સપદિ ક્રિયા કેવલમુત્તરમ્

નૈતલ્લઘ્વપિ ભૂયસ્યા વચો વાચાતિશય્યતે ।
ઇન્ધનૌઘધગપ્યગ્નિત્વિષા નાત્યેતિ પૂષણમ્

સંક્ષિપ્તસ્યાપ્યતો ઽસ્યૈવ વાક્યસ્યાર્થગરીયસઃ ।
સુવિસ્તરતરા વાચો ભૂષ્યભૂતા ભવન્તુ મો

વિરોધિવચસો મૂકાન્વગીશાનપિ કુર્વતે ।
જડાનપ્યનુલોમાર્થાન્પ્રવાચઃ કૃતિનાં ગિરઃ

ષડ્ગુણાઃ શક્તયસ્તિસ્રઃ સિદ્ધયોદયાસ્ત્રયઃ ।
ગ્રન્ધાનધીત્ય વ્યાકર્તુમિતિ દુર્મેધસો ઽપ્યલમ્

અનિર્લોડિતકાર્યસ્ય વાગ્જાલં વાગ્મિનો વૃથા ।
નિમિત્તાદપરાદ્ધેષોર્ધાનુષ્કસ્યેવ વલ્ગિતમ્

સર્વકાર્યશરીરેષુ મુક્ત્વાઙ્ગસ્કન્દપઞ્ચકમ્ ।
સૌગતાનામિવાત્માન્યો નાસ્તિ મન્ત્રો મહીભૃતામ્

મન્ત્રો યોધ ઇવાધીરઃ સર્વાઙ્ગૈઃ સંવૃતૈરપિ ।
ચિરં ન સ્થાતું પરેભ્યો ભેદશઙ્કયા

આત્મોદયઃ પરજ્યાનિર્દ્વયં નીતિરિતીયતિ ।
તદૂરીકૃત્ય કૃતિભિર્વાચસ્પત્યં પ્રતાયતે

તૃપ્તિયોગઃ પરેણાપિમહિમ્ના ન મહાત્મનામ્ ।
પૂર્ણશ્ચન્દ્રોદયાકાઙ્ક્ષી દૃષ્ટાનતો ઽત્ર મહાર્ણવઃ

સંપદાસુસ્થિરંમન્યો ભવતિ સ્વલ્પયાપિ યઃ ।
કૃતકૃત્યો વિધિર્મન્યે ન વર્ધયન્તિ તસ્ય તામ્

શમૂલઘાતમઘ્નન્તઃ પરાન્નોદ્યન્તિ માનિનઃ ।
પ્રધ્વંસિતાન્ધતમસસ્તત્રોદાહરણં રવિઃ

વિપક્ષમમખિલીકૃત્ય પ્રતિષ્ઠા ખલુ દુર્લભા ।
અનીત્વા પઙ્કતાં ધૂલિમુદકં નાવતિષ્ઠતે

ધ્રિયતેયાવદેકો ઽપિ રિપુસ્તાવત્કુતઃ સુખમ્ ।
પુરઃ ક્લશ્નાતિ સોમં હિ સૈંહિકેયો ઽસુરદ્રુહામ્

સખાગરીયાન્ શત્રુશ્છકૃત્રિમસ્તૌ હિ કાર્યતઃ ।
સ્યાતામમિત્રૌ મિત્રેચ સહજપ્રકૃતાવપિ

ઉપકર્ત્રરિણા સંધિર્ન મિત્રેણાપકારિણા ।
ઉપકારાપકારૌ હિ લક્ષ્યં લક્ષમમેતયોઃ

ત્વયાવિપ્રકૃતશ્ચૈદ્યો રુક્મિણીં હરતાહરે ।
બદ્ધમૂલસ્યમૂલં હિ મહદ્વૈરતરોઃ સ્ત્રિયઃ

ત્વયિ ભૌમં ગતે જેતુમરૌત્સીત્સ પુરીમિમામ્ ।
પ્રોષિતાર્યમણં મેરોરન્ધકારસ્તટીમિવ

આલાપ્યાલમિદં બભ્રોયત્સ દારાનપાહરત્ ।
કથાપિ ખલુ પાપાનામલમશ્રેયસે યતઃ

વિરાદ્ધ એવં ભમતા વિરાદ્ધા બહુધા ચ નઃ ।
નિર્વત્યતે ઽરિઃ ક્રિયયા સ શ્રુતશ્રવસઃ સુતઃ

વિધાયવૈરં સામર્ષેનરે ઽરૌ યઃ ઉદાસતે ।
પ્રક્ષિપ્યોદર્ચિષં કક્ષે શેરતે તે ઽભિમારુતમ્

મનાગનભ્યવૃત્યા વા કામં ક્ષામ્યતતુ યઃ ક્ષમી ।
ક્રયાસમભિહારેણ વિરાદ્યન્તં ક્ષમેત કઃ

અન્યદા ભૂષણં પુંસઃ ક્ષમા લજ્જેવ યોષિતઃ ।
પરાક્રમઃ પરિભવે વૈયાત્યં સુરતેષ્વિવ

માજીવન્યઃ પરાવજ્ઞાદુખદગ્ધો ઽપિ જીવતિ ।
તસ્યાજનનિરેવાસ્તુ જનનીક્લેશકારિણઃ

પદાહતં યદુત્થાય મૂર્ધાનમધિરોહતિ ।
સ્વસ્થાદેવવપમાને ઽપિ દેહિનસ્તદ્વરં રજઃ

અસંપાદયતઃ કઞ્ચિદર્થં જાતિક્રિયાગુણૈઃ ।
યદૃચ્છશબ્દવત્પુંસઃ સંજ્ઞાયૈ જન્મ કેવલમ્

તુઙ્ગત્વમિતરા નાદ્રૌ નેદં સિન્ધાવાગાધતા ।
અલઙ્ઘનીયતાહેતુરુભયં તન્મનસ્વિનિ

તુલ્યે ઽપરાધે સ્વર્ભાનુર્ભાનુમન્તં ચિરેણ યત્ ।
હિમાંશુમાશુ ગ્રસતે તન્મ્રદિમ્નઃ સ્ફુટં ફલમ્

સ્વયં પ્રણતે ઽલ્પે ઽપિ પરવાયાવુપેયુષી ।
નિદર્શનમસારાણાં લઘુર્બહુતૃણં નરઃ

તેજસ્વિમધ્યે તેજસ્વી દવીયાનપિ ગણ્યતે ।
પઞ્ચમ પઞ્ચપસસ્તપનો જાતવેદસામ્

અકૃત્વા હેલયા પાદમુચ્ચૈર્મૂર્ધસુ વિદ્વષામ્ ।
કથઙ્કારમનાલમ્બા કીર્તિદ્યામધિરોહતિ

અઙ્ગાધિરોપિતશ્ચન્દ્રમા મૃગલાઞ્છનઃ ।
કેશરી નિષ્ઠુરાક્ષિપ્તમૃગયૂથો મૃગાધિપઃ

ચતુર્થોપાયસાધ્યેતુ રિપૌ સાન્ત્વમપક્રિયા ।
સ્વેદ્યમામજ્વરં પ્રાજ્ઞઃ કો ઽમ્ભસા પરિષિઞ્ચતિ

સામવાદાઃ સકોપસ્ય તસ્ય પ્રત્યુત દીપકાઃ ।
પ્રતપ્તસ્યેવ સહસા સર્પિષસ્તોયબિન્દવઃ

ગુણાનામાયથાતથ્યાદર્થં વિપ્લાવયન્તિ યે ।
અમાત્યવ્યઞ્જનારાજ્ઞાં દૂષ્યાસ્તે શત્રુસંજ્ઞિતાઃ

સ્વશક્ત્યુપચયે કેચિત્પરસ્ય વ્યસને ઽપરે ।
યાનમાહુસ્તદાસીનં ત્વામુત્થાપયતિ દ્વયમ્

લિલઙ્ઘયિષતો લોકાનલઙ્ઘ્યાનલઘીયસઃ ।
યાદવામ્ભોનિધીન્રુન્ધે વેલેવ ભવતઃ ક્ષમા

વિજયસ્વયિ સેનાયાઃ સાક્ષિમાત્રે ઽપાદિશ્યતામ્ ।
ફલભાજિ સમીક્ષ્યોક્તે બુદ્ધેર્ભોગ ઇવાત્મનિ

હૃતેહિડિમ્બરિપુણા રાજ્ઞિ દ્વૈમાતુરે યુધિ ।
ચિરસ્ય મિત્ત્રવ્યસનિ સુદમો દમઘોષજઃ

નીતિરાપદિ યદ્ગમ્યઃ પરસ્તન્માનિનો હ્રિયે ।
વિધુર્વિધુન્તસ્યેવ પૂર્ણસ્તસ્યોત્સવાય સઃ

અન્યદુચ્છૃઙ્ઘલં સત્વમન્યત્છ્છાસ્ત્રનિયન્ત્રિતં ।
સામાનાધિકરણ્યં હિ તેજસ્તમિરયોઃ કુતઃ

ઇન્દ્રપ્રસ્થગમસ્તાવત્કારિ મા સન્તુ ચેદયઃ ।
આસ્માકદન્તિસાન્નિધ્યાદ્વામનીભૂતભૂરુહઃ

નિરુદ્ધવીવધાસારપ્રસારા ગા ઇવ વ્રજમ્ ।
ઉપરુન્ધન્તુ દાશાર્હાઃ પુરીં માહિષ્મતીં દ્વિષઃ

યજતાં પાણ્ડવઃ સ્વર્ગમવત્વિન્દ્રસ્પસ્વિનઃ ।
વયં હનામ દ્વિષતઃ સર્વઃ સ્વાર્થં સમીહતે

પ્રાપ્યતાં વિદ્યુતાં સંપદ્સંપર્કાદર્કરોચિષામ્ ।
શસ્ત્રૈદ્વિષચ્છિરશ્છેદપ્રોચ્છલચ્છોણિતોક્ષિતૈઃ

ઇતિસંરમ્ભિણો વાણીર્બલસ્યાલેખ્યદેવતાઃ ।
સભાભિત્તિપ્રતિધ્વનૈર્ભયાદન્વવદન્નિવ

નિશમ્ય તાઃ શેષગવીરમભિધાતુમધોક્ષજઃ ।
શિષ્યાય બૃહતાં પ્રત્યુઃ પ્રસ્તાવમદિશદ્દૃશા

ભારતીમાહિતભરામથાનુદ્ધતમુદ્ધવઃ ।
તથ્યામુતથ્યાનુજવજ્જગાદાગ્રે ગદાગ્રજમ્

સંપ્રત્યસાંપ્રતં વક્તુમુક્તે મુસલપાણિના ।
નિર્ધારિતેર્ઽથે લેખેનખલૂક્ત્વા ખલુવાચિકમ્

તથાપિ યન્મય્યપિ તે ગુરુરિત્યસ્તિ ગૌરવમ્ ।
તત્પ્રયોજકકર્તૃત્વમુપૈતિ મમ જલ્પતઃ

વર્ણૈ કતિપયૈરેવ ગ્રથિતસ્ય સ્વરૈરિવ ।
અનન્તા વાઙ્મયસ્યાહો ગેયસ્યેવ વિચિત્રતા

બહ્વપિ સ્વેચ્છયા કામં પ્રકીર્ણમભિધીયતે ।
અનુજ્ઝિતર્થસંબન્ધઃ પ્રબન્ધો દુરુદાહરઃ

મ્રદીયસીમપિ ઘનામનલ્પગુણકલ્પિતામ્ ।
પ્રસારયન્તિ કુશલાશ્ચિત્રાં વાચં પટીમિવ

વિશેષવિદુષઃ શાસ્ત્રં યત્તવોદ્ગ્રાહ્યતે પુરઃ ।
હેતુઃ પરિચયસ્થૈર્યે વક્તુર્ગુણનિકૈવ સા

પજ્ઞોત્સાહવતઃ સ્વામી યતેતાધાતુમાત્મનિ ।
તૌ હિ મૂલમુદેષ્યન્ત્યા જિગીષોરાત્મસંપદઃ

સોપધાનાં ધિયં ધીરાઃ સ્થેયસીં ખટ્વયન્તિ યે ।
તત્રાનિશં નિષમ્ણ્ણાસ્તે જાનતે જાતુ ન શ્રમંમ્

સ્પૃશન્તિ શરવત્તીક્ષ્ણસ્તોકમન્તર્વિશન્તિ ચ ।
બહુસ્પૃશાપિ સ્થૂલેન સ્થીયતે બહિરશ્મવત્

આરભન્તે ઽલ્પમેવાજ્ઞાઃ કામં વ્યગ્રા ભવન્તિ ચ ।
મહારમ્ભાઃ કૃતધિયસ્તિષ્ઠન્તિ ચ નિરાકુલાઃ

ઉપાયમસ્થિતસ્યાપિ નશ્યન્ત્યર્થાઃ પ્રમાદ્યતઃ ।
હન્તિ નોપશયસ્થો ઽપિ શયાલુર્મૃગયુર્મૃગાન્

ઉદેતુમત્યજન્નીહાં રાજસુ દ્વદશસ્વપિ ।
જિગીષુરેકો દિનકૃદાદિત્યેષ્વિવ કલ્પતે

બુદ્ધિશસ્ત્રઃ પ્રકૃત્યઙ્ગો ઘનસંવૃતિકઞ્ચુકઃ ।
ચારેક્ષણો દૂતમુખઃ પપુરુષઃ કો ઽપિ પાર્થિવઃ

તેજઃ ક્ષમા વા નૈકાન્તં કાલજ્ઞસ્ય મહીપતેઃ ।
નૈકમોજઃ પ્રસાદો વા રસભાવવિદઃ કવેઃ

કૃતાપચારો ઽપિ પરૈરનાવિષ્કૃતવિક્રિયઃ ।
અસાધ્યઃ કુરુતે વા રસભાવવિદઃ કવેઃ

મૃદુવ્યવહિતં તેજો ભોક્તમર્થાન્પ્રકલ્પતે ।
પ્રદીપઃ સ્નેહમાદત્તે દશયાભ્યન્તરસ્થયા

નાલમ્બતે નૈષ્ઠિકતાં ન નિષીદતિ પૌરુષે ।
શબ્દાર્થૌ સત્કવિરિવ દ્વયં વિદ્વાનપેક્ષતે

સ્થાયિનોર્ઽથે પ્રવર્તન્તે ભાવાઃ સંચારિણો યથા ।
રસસ્યૈકસ્ય ભૂયાંસસ્તથા નેતુર્મહીભૃતઃ

તન્ત્રવાપવિદા યોગૈર્મણ્ડલાન્યધિષ્ઠિતા ।
સુનિગ્રહાનરેન્દ્રેણ ફણીન્દ્રા ઇવ શત્રવઃ

કરપ્રચેયામુત્તુઙ્ગઃ પ્રભુશક્તિં પ્રતીયસીમ્ ।
પ્રજ્ઞાબલબૃહન્મૂલઃ ફલત્યુત્સાહપાદપઃ

અલ્પત્વાત્પ્રબલત્વાદ્વંશસ્યેવેતરે સ્વરાઃ ।
વિજીગીષોનૃપતયઃ પ્રયાન્તિ પરિવારતાં

અપ્યનારભમાણસ્ય વિભોરુત્પાદિતાઃ પરૈઃ ।
વ્રજન્તિ ગુણતામર્થાઃ શબ્દા ઇવ વિહાયસઃ

યાતવ્યપાર્ષ્ણિગ્રાહાદિમાલાયામધિકદ્યુતિઃ ।
એકાર્થતન્તુપ્રોતાયાં નાયકો નાયકાયતે

ષાડ્ગુણ્યમુપયુઞ્જીત શક્ત્યપેક્ષો રસાયનં ।
ભવન્ત્યસ્યેવમઙ્ગાનિ સ્થાસ્નૂનિ બલવન્તિ ચ

સ્થાને શમવતાં શક્ત્યા વ્યાયામે વૃદ્ધિરઙ્ગિનાં ।
અયથાબલમારમ્ભો નિદાનં ક્ષયસંપદઃ

તદીશિતારં ચેદિનાં ભવાંસ્તમવમંસ્ત મા ।
નિહન્ત્યરીનેકપદે ય ઉદાત્તઃ સ્વરાનિવ

મા વેદિ યદસાવેકો જેતવ્યશ્ચેદિરાડિતિ ।
રાજયક્ષ્મેવ રોગાણાં સમૂહ સ મહીભૃતાં

સંપાદિતફલસ્તેન સપક્ષઃ પરભેદનઃ ।
કાર્મુકેણેવગુણિના બાણઃ સંધાનમેષ્યતિ

યે ચાન્યે કાલયવનશાલ્વરુક્મિદ્રુમાદયઃ ।
તમઃસ્વભાવસ્તે।પ્યેનં પ્રદોષમનુયાયિનઃ

ઉપજાપઃ કૃતસ્તેન તાનાકોપવતસ્ત્વયિ ।
આશુ દીપયિતાલ્પો ઽપિ સાગ્નીનેધાનિવાનિલઃ

બૃહત્સહાયઃ કાર્યાન્તં ક્ષોદીયાનપિ ગચ્છતિ ।
સંભૂયામ્ભોધિમભ્યેતિ મહાનદ્યા નગાપગા

તસ્ય મિત્રાણ્યમિત્રાસ્તે યે ચ યે ચોભયે નૃપાઃ ।
અબિયુક્તં ત્વયૈનં તે ગન્તારસ્ત્વામતઃ પરે

મખવિઘ્નાય સકલમિત્થમિત્યુત્થાપ્ય રાજકમ્ ।
હન્ત જાતમજાતારેઃ પ્રથમેન ત્વયારિણા

સંભાવ્ય ત્વામતિભરક્ષમસ્કન્ધં સબાન્ધવઃ ।
સહાયમધ્વરધુરાં ધર્મરાજો વિવક્ષતે

મહાત્મનો ઽનુગૃહ્ણન્તિ ભજમાનાન્રિપૂનપિ ।
સપન્તીઃ પ્રાપયન્ત્યબ્ધિં સિન્ધવો નગનિમ્નગા

ચિરાદપિ બલાત્કારો બલિનઃ સિદ્ધયે ઽરિષુ ।
છન્દાનુવૃત્તિદુઃઃસાધ્યાઃ સુહૃદો વિમનીકૃતાઃ

મન્યસે ઽરિવધઃ શ્રેયાન્પ્રીતયે નાકિનામિતિ ।
પુરોડાશભુજામિષ્ટમિષ્ટં કર્તુમલન્તરાં

અમૃતં નામ યત્સન્તો મન્ત્રજિહ્વેષુ જુહ્વતિ ।
શોભૈવ મન્દરક્ષુબ્ધક્ષુભિતામ્ભોધિવર્ણના

સહિષ્યે શતમાગાંસિ સૂનોસ્ત ઇતિ યત્વયા ।
પ્રતીક્ષ્યન્તત્પ્રતીક્ષ્યાયૈ પિતૃષ્વસ્રે પ્રતિશ્રુતમ્

તીક્ષ્ણા નારુન્તુદા બુદ્ધિઃ કર્મ શાન્તં પ્રતાપવત્ ।
નોપતાપિ મનઃ સોષમવાગેકા વાગ્મિનઃ સતઃ

સ્વયઙ્કૃતપ્રસાદસ્ય તસ્યાહ્નો ભાનુમાનિવ ।
સમયાવધિમપ્રાપ્યય નાન્તાયાલં ભવાનપિ

કૃત્વા કૃત્યવિદસ્તીર્થેષ્વન્તઃ પ્રણિધયઃ પદમ્ ।
વિદાં કુર્વન્તુ મહતસ્તલં વિદ્વિષમ્ભસઃ

અનુત્સૂત્રપદન્યાસા સદ્વૃત્તિ સન્નિબન્ધના ।
શબ્દવિદ્યેવ નો ભાતિ રાજનીતિરસ્પશા

અજ્ઞાતદોષૈર્દેષજ્ઞૈરુદ્દૂષ્યોભયવેતનૈઃ ।
ભેદ્યાઃ શત્રોરભિવ્યક્તશાસનૈઃ સામવાયિકાઃ

ઉપેયિવાંસિ કર્તારઃ પુરીમાજાતશત્રવીમ્ ।
રાજન્યકાન્યુપાયજ્ઞૈરેકાર્થાનિ ચરૈસ્તવ

સવિશેષં સુતે પાણ્ડોર્ભક્તિં ભવતિ તન્વતિ ।
વૈરાયિતારસ્તરલાઃ સ્વયં મત્સરિણસ્તરલે

ય ઇહાત્મવિદો વિપક્ષમધ્યે સહ સંવૃદ્ધિયુજો ઽપિ ભૂભુજઃ સ્યુઃ ।
બલિપુષ્ટકુલાદિવાન્યપુષ્ટૈઃ પૃથગસ્માદચિરેણ ભાવિતા તૈઃ

સહજદોષચાપલસમુદ્ધતશ્ચલિતદુર્બલપક્ષપરિગ્રહઃ ।
તવ દુરાસદવીર્યવિભાવસૌ શલભતાં લભતામસુહૃદ્ગણઃ

ઇતિ વિશકલિતાર્થમૌદ્ધવીંવાચમેનામનુગતનયમાર્ગમર્ગલાં દુર્નયસ્ય ।
જનિતમુદમુદસ્થાદુચ્ચકૈરુચ્છ્રિતોરઃસ્થલનિયતનિષણ્ણશ્રીશ્રુતાં શુશ્રુવાન્સઃ