શિક્ષાસમુચ્ચય (અન્ય આવૃત્તિ) · ભાગ 221240

પે ।
સ્યાત્ ખલુ પુનઃ કૌશિક ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રસ્ય લોકધાતોઃ પલ્âગ્રેણ તુલ્યમાનસસ્ય પ્રમાણમ્ ઉદ્ગ્રહીતું ।
ન ત્વ્ એવ કૌશિક બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્ય તેષામ્ અનુમોદનાસહગતાનાં ચિત્ત્ôત્પાદાનાં પુણ્યપ્રમાણં ગ્રહીતું ॥એવમ્ ઉક્તે શક્રો દેવાનામ્ ઇન્દ્રો ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્ ।
માર્âધિષ્ઠિતાસ્ તે ભગવન્ સત્વા વેદિતવ્યા ।
યે બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનાં પ્રથમચિત્ત્ôત્પાદમ્ ઉપાદાય યાવદ્ અનુત્તરાં સમ્યક્સં-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f140અ ---> ]
બોધિમ્ અભિસંબુદ્ધાનામ્ એવમ્ અપ્રમેયમ્ અનુમોદનાસહગતં પુણ્યમ્ ઇતિ ન શૃણ્વન્તિ ન જાનન્તિ ।
તામ્ અનુમોદનાં ન સમન્વાહરન્તિ ।
મારપક્ષિકાસ્ તે ભગવન્ સત્વા ભવિષ્યન્તિ ॥ભગવાન્ આહ ।
પે ।
યૈઃ કૌશિક કુલપુત્રૈઃ કુલદુહિતૃભિશ્ ચ્êમે ચિત્ત્ôત્પાદ્âનુમોદિતા બોધિસત્વયાનિકૈર્ વા પ્રત્યેકબુદ્ધયાનિકૈર્ વા શ્રાવકયાનિકૈર્ વા ।
તે ક્ષિપ્રં તથાગતાન્ અર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધાન્ આરાગયિષ્યન્તિ ॥ ભગવાન્ આહ ॥એવં તૈર્ અનુમોદનાસહગતૈશ્ ચિત્ત્ôત્પાદકુશલમૂલૈર્ યત્ર યત્ર્ôપપત્સ્યન્તે તત્ર તત્ર સત્કૃતાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ ગુરુકૃતાશ્ ચ માનિતાશ્ ચ પૂજિતાશ્ ચ્âર્ચિતાશ્ ચ્âપચાયિતાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ ।
ન ચ તે ઽમન્âપાનિ રૂપાણિ દ્રક્ષ્યન્તિ ।
ન ચ તે ઽમન્âપાન્ શબ્દાન્ શ્રોષ્યન્તિ ।
એવં ન ગન્ધાન્ ન રસાન્ ન સ્પ્રષ્ટવ્યાન્ સ્પ્રક્ષ્યન્તિ ન ચ તેષામ્ અપાયેષ્ûપપત્તિઃ પ્રતિકાઙ્ક્ષિતવ્યા સ્વર્ગ્ôપપત્તિસ્ તેષાં પ્રતિકાઙ્ક્ષિતવ્યા ।
તત્ કસ્ય હેતોઃ ।
તથા હિ તૈઃ સત્વૈઃ સર્વસત્વસુખ્âવહનાનિ અસંખ્યેયાનાં સત્વાનાં કુશલમૂલાન્ય્ અનુમોદિતાનિ યાવદ્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધ્ય્âપ્રમેય્âસંખ્યેયાન્ સત્વાન્ પરિનિર્વાપયિષ્યન્ત્îતિ ॥પુનર્ અત્ર્âઇવ્âહ ।
યે સુભૂતે ગઙ્ગાન-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f140બ્ ---> ]
દીવાલિક્ôપમેષુ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રેષુ લોકધાતુષુ સર્વસત્વાસ્ તે સર્વે ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિં પ્રતિતિષ્ઠેયુર્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિં પ્રતિ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્315 ---> ]
ષ્ઠાય ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાન્ કલ્પાન્ ઉપલમ્ભસંજ્ઞિનશ્ ચત્વારિ ધ્યાનાનિ સમાપદ્યેરન્ ।
યશ્ ચ બોધિસત્વો મહાસત્વો ઽનયા પ્રજ્ઞાપારમિતય્ôપાયકૌશલ્યેન ચ પરિગૃહીત્âતીત્âનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં શીલસમાધિપ્રજ્ઞાવિમુક્તિવિમુક્તિજ્ઞાનદર્શનસ્કન્ધં ।
શ્રાવકાનાં પ્રત્યેકબુદ્ધાનામ્ અપિ શીલસમાધિપ્રજ્ઞાવિમુક્તિવિમુક્તિજ્ઞાનદર્શનસ્કન્ધં સર્વમ્ એકતો ઽભિસંક્ષિપ્ય પિણ્ડયિત્વા તુલયિત્વા નિરવશેષમ્ અનુમોદેત્âગ્રય્âનુમોદનયા જ્યેષ્ઠયા શ્રેષ્ઠયા વરયા પ્રવરયા પ્રણીતય્ôત્તરયા નિરુત્તરય્ôત્તર્ôત્તરય્âસમય્âસમસમય્âપ્રતિસમય્âનુમોદનય્âનુમોદ્ય્âનુમોદનાસહગતં [[દોઉબ્ત્]] પુણ્યક્રિયાવસ્ત્વ્ અનુત્તરાયૈ સમ્યક્સંબોધયે પરિણામયતિ ।
અસ્ય સુભૂતે ઽનુમોદનાસહગતસ્ય પુણ્યક્રિયાવસ્તુનો ઽસૌ પૂર્વક્âઉપલમ્ભિકાનાં બોધિસત્વાનાં ચતુર્ધ્યાનમયઃ પુણ્ય્âભિસંસ્કારઃ શતતમીમ્ અપિ કલાં ન્ôપૈતિ યાવદ્ ઉપનિષદ-
મ્ અપિ ન ક્ષમતએ ઇતિ ॥અયમ્ એવ નયઃ પરિણામનાયામ્ ઉક્તઃ ।
અથવ્âગ્રપરિણામનયા પરિણામિતત્વાત્ સર્વપુણ્યાનામ્ અસ્ય બુદ્ધત્વાય સત્કૃતપ્રણિધિબુદ્ધત્વમ્ એવ સ્યાત્ ।
અતઃ કા પરા પુણ્યવૃદ્ધિઃ ।
તદ્ ધ્ય્ અશેષસત્વમોક્ષકૃતપુણ્યજ્ઞાન્ôપેતં નિર્વિકલ્પં ચ ॥
અધ્યેષણાયાસ્ ત્વ્ અનુશંસ્âર્ય્ôગ્રપરિપૃચ્છાયામ્ ઉક્તા ધર્મગ્રાહ્યતામ્ ઉપાદાય્âપ્રમેય્âસંખ્યેયેષુ બુદ્ધક્ષેત્રેષ્વ્ આયુઃ પરિરક્ષણાય્êતિ ॥
આર્યશિક્ષાસમુચ્ચયે વન્દન્âદ્યનુશંસા સપ્તદશપરિચ્છેદઃ સમાપ્તઃ ॥
રત્નત્રય્âનુસ્મૃતિર્ નામ્âષ્ટાદશઃ પરિચ્છેદઃ ॥
ઉક્તા ભદ્રચર્યાવિધિના પુણ્યવૃદ્ધિઃ ।
અસ્યાશ્ ચ્âયમ્ અપરો હેતુઃ ।
યો ઽયં શ્રદ્ધ્âદીનાં સદ્âભ્યાસઃ ॥યથ્ôક્તમ્ આર્યતથાગતગુહ્યસૂત્રે ।
ચત્વાર્êમે મહારાજ ધર્મા મહાયાનસંપ્રસ્થિતાનાં વિશેષગામિતાયૈ સંવર્તન્તે ઽપરિહાણાય ચ ।
કતમે ચત્વારઃ ।
શ્રદ્ધા મહારાજ વિશેષગામિતાયૈ સંવર્તતે ઽપરિહાણાય ।
તત્ર કતમા શ્રદ્ધા ।
યયા શ્રદ્ધય્âર્યાન્ ઉપસંક્રામતિ ।

અકરણીયં ચ ન કરોતિ ॥ગૌરવં મહારાજ વિશેષગામિતાયૈ સંવર્તતે ।
યેન ગૌરવેણ સુભાષિતં શૃણોતિ શુશ્રૂષતે ઽવિરહિતશ્રોત્રશ્ ચ ધર્મં શૃણોતિ ॥નિર્માનતા મહારાજ વિશેષગામિતાયૈ સંવર્તતે ।
યયા નિર્માનતય્âર્યાણામ્ અભિનમતિ પ્રણમતિ નમસ્યતિ ॥વીર્યં મહારાજ વિશેષગામિતાયૈ સંવર્તતે ઽપરિહાણાય ।
યેન વીર્યેણ કાયલઘુતાં ચિત્તલઘુતાં-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f141બ્ ---> ]
ચ પ્રતિલભતે સર્વકાર્યાણિ ચ્ôત્તારયતિ ॥ઇમે મહારાજ ચત્વાર્êતિ ॥એષાં શ્રદ્ધ્âદીનાં સદ્âભ્યાસઃ કાર્યઃ ।
અથવ્âન્યેષાં શ્રદ્ધ્âદીનાં ॥
યથ્âહ્âર્ય્âક્ષયમતિસૂત્રે પઞ્ચ્êમાન્îન્દ્રિયાણિ ।
કતમાનિ પઞ્ચ ।
શ્રદ્ધ્êન્દ્રિયં વીર્ય્êન્દ્રિયં સ્મૃત્îન્દ્રિયં સમાધ્îન્દ્રિયં પ્રજ્ઞ્êન્દ્રિયમ્ ઇતિ ॥તત્ર કતમા શ્રદ્ધા ।
યથા શ્રદ્ધાયાશ્ ચતુરો ધર્માન્ અભિશ્રદ્દધાતિ ।
કતમાંશ્ ચતુરઃ ।
સંસાર્âવચરીં લૌકિકીં સમ્યગ્દૃષ્ટિં શ્રદ્દધાતિ ।
સ કર્મવિપાકપ્રતિશરણો ભવતિ ।
યદ્ યત્ કર્મ કરિષ્યામિ તસ્ય તસ્ય કર્મણઃ ફલવિપાકં પ્રત્યનુભવિષ્યામ્îતિ ।
સ જીવિતહેતોર્ અપિ પાપં કર્મ ન કરોતિ ।
બોધિસત્વચારિકામ્ અભિશ્રદ્દધાતિ ।
તચ્ચર્યાપ્રતિપન્નશ્ ચ્âન્યત્ર
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્317 ---> ]
યાને સ્પૃહાં ન્ôત્પાદયતિ ।
પરમ્âર્થનીત્âર્થં ગમ્ભીરપ્રતીત્યસમુત્પાદનૈરાત્મ્યનિઃસત્વનિર્જીવનિઃપુદ્ગલવ્યવહારશૂન્યતાનિમિત્ત્âપ્રણિહિતલક્ષણાન્ સર્વધર્માન્ શ્રુત્વા શ્રદ્દધાતિ ।
સર્વદૃષ્ટિકૃતાનિ ચ ન્âનુશેતે સર્વબુદ્ધધર્માન્ બલવૈશારદ્યપ્રભૃતીંશ્ ચ શ્રદ્દધાતિ ।
શ્રદ્ધાય ચ વિગતકથંકથસ્ તાન્ બુદ્ધધર્માન્ સમુદાનયતિ ।
ઇદમ્ ઉચ્યતે શ્રદ્ધ્êન્દ્રિયમ્ ॥તત્ર કતમદ્ વીર્ય્êન્દ્રિયં ।
યાન્ ધર્માન્ શ્રદ્ધ્êન્દ્રિયેણ શ્રદ્દધાતિ તાન્ ધર્માન્ વીર્ય્êન્દ્રિયેણ સમુદાનયત્îદમ્ ઉચ્યતે વીર્ય્êન્દ્રિયં ॥
તત્ર કતમત્ સ્મૃત્îન્દ્રિયં ।
યાન્ ધર્માન્ વીર્ય્êન્દ્રિયેણ સમુદાનયતિ તાન્ ધર્માન્
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f142અ ---> ]
સ્મૃત્îન્દ્રિયેણ ન વિપ્રણાશયતિ ।
ઇદમ્ ઉચ્યતે સ્મૃત્îન્દ્રિયમ્ ॥તત્ર કતમત્ સમાધ્îન્દ્રિયં ।
યાન્ ધર્માન્ સ્મૃત્îન્દ્રિયેણ ન વિપ્રણાશયતિ તાન્ સમાધ્îન્દ્રિયેણ્âઇક્âગ્રીકરોત્îદમ્ ઉચ્યતે સમાધ્îન્દ્રિયં ॥તત્ર કતમત્ પ્રજ્ઞ્êન્દ્રિયમ્ ।યાન્ ધર્માન્ સમાધ્îન્દ્રિયેણ્âઇક્âગ્રીકરોતિ તાન્ પ્રજ્ઞ્êન્દ્રિયેણ પ્રત્યવેક્ષતે પ્રતિવિધ્યતિ ।
યદ્ એતેષુ ધર્મેષુ પ્રત્યાત્મજ્ઞાનમ્ અપરપ્રત્યયજ્ઞાનમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે પ્રજ્ઞ્êન્દ્રિયં ॥એવમ્ ઇમાનિ પઞ્ચ્êન્દ્રિયાણિ સહિતાન્ય્ અનુપ્રબદ્ધાનિ સર્વબુદ્ધધર્માન્ પરિપૂરયન્તિ ।
વ્યાકરણભૂમિં ચ્âપ્યયન્ત્îતિ ॥શ્રદ્ધ્âદીનાં બલાનાં સદ્âભ્યાસઃ કાર્યઃ ।
યથ્ôક્તમ્ આર્યરત્નચૂડસૂત્રે ।
તત્ર કતમત્ કુલપુત્ર બોધિસત્વસ્ય બલચર્યાપરિશુદ્ધિઃ ।
યદ્ એભિર્ એવ્êન્દ્રિયૈર્ ઉપસ્તબ્ધો ઽનવમર્દ્યો ભવતિ સર્વમારૈઃ ।
અસંહાર્યો ભવતિ શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધયાનાભ્યાં ।
અવિનિવર્ત્યો ભવતિ મહાયાનાત્ ।
દુર્ધર્ષો ભવતિ સર્વક્લેશૈઃ ।
દૃઢો ભવતિ પૂર્વપ્રતિજ્ઞાસુ ।

તૃપ્તો ભવતિ ચિત્તેન ।
બલવાન્ ભવતિ કાયેન ।
ગુપ્તો ભવત્îન્દ્રિયૈઃ ।
દુઃપરાજયો ભવતિ તીર્થિકરૈઃ ।
ઇત્ય્ આદિ ॥
એવં તાવચ્ છ્રદ્ધ્âદીનાં સદ્âભ્યાસઃ પુણ્યવૃદ્ધયે ॥
કા મૈત્રી ॥
યથ્âહ ચન્દ્રપ્રદીપસૂત્રે ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્318 ---> ]
યાવન્તિ પૂજા બહુવિધ્âપ્રમેયા યા ક્ષેત્રકોટી-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f142બ્ ---> ]
ન્ અયુતબિમ્બરેષુ ।
તાં પૂજકૃત્વા પુરુષવરેષુ નિત્યં સંખ્યાકલાપો ન ભવતિ મૈત્રચિત્ત ।
ઇતિ ॥કા બુદ્ધ્âદ્યનુસ્મૃતિઃ ॥
તત્ર રાષ્ટ્રપાલસૂત્રે સંવર્ણિતા ।
વન્દામિ તે કનકવર્ણનિભા વરલક્ષણા વિમલચન્દ્રમુખા ।
વન્દામિ તે ઽસમજ્ઞાનપરા સદૃશો ન તે ઽસ્તિ ત્રિભવે વિરજા ॥
મૃદુ ચારુ સ્નિગ્ધ શુભ કેશ નખા ગિરિરાજતુલ્ય તવ ચ્ôષ્ણિર્ ઇહ ।
ન્ôષ્નીષમ્ ઈક્ષિતુ તવ્âસ્તિ સમો વિભ્રાજતે ભ્રુવિ તવ્ôર્ણ મુને ॥કુન્દ્êન્દુશઙ્ખહિમશુભ્રનિભા નીલ્ôત્પલ્âભશુભનેત્રવરા ।
કૃપય્êક્ષસે જગદ્ ઇદં હિ યયા વન્દામિ તે વિમલનેત્ર જિન ॥જિહ્વા પ્રભૂત તનુ તામ્રનિભા વદનં ચ છાદયસિ યેન સ્વકં ।
ધર્મં વદન્ વિનયસે ચ જગત્ વન્દામિ તે મધુરસ્નિગ્ધગિરા ॥
દશનાઃ શુભાઃ સુદૃઢ વજ્રનિભાઃ ત્રિંશદ્દશ અપ્ય્ અવિરલાઃ સહિતાઃ ।
કુર્વન્ સ્મિતં વિનયસે ચ જગત્ વન્દામિ તે મધુરસત્યકથા ॥
રૂપેણ ચ્âપ્રતિસમો ઽસિ જિનઃ પ્રભયા ચ ભાસયસિ ક્ષેત્રશતાન્ ।
બ્રહ્મ્êન્દ્રપાલજગતો ભગવન્ જિહ્મીભવન્તિ તવ તે પ્રભયા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્319 ---> ]
એણેય જઙ્ઘ ભગવન્ન્ અસમા ગજરાજબર્હિમૃગરાજગતો ।
ઈક્ષન્ વ્રજસ્ય્ અપિ યુગં ભગવન્ સંકમ્પયન્ ધરણિશૈલતટાન્ ॥
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f143અ ---> ]
કાયશ્ ચ લક્ષણચિતો ભગવન્ સૂક્ષ્મ છવી કનકવર્ણનિભા ।
ન્êક્ષઞ્ જગદ્ વ્રજતિ તૃપ્તિમ્ ઇદં રૂપં તવ્âપ્રતિમરૂપધર ॥
ત્વં પૂર્વકલ્પશતચીર્ણતપાઃ ત્વં સર્વત્યાગદમદાનરતઃ ।
ત્વં સર્વસત્વકૃપમૈત્રમનાઃ વન્દામિ તે પરમકારુણિકમ્ ॥ત્વં દાનશીલનિરતઃ સતતં ત્વં ક્ષાન્તિવીર્યનિરતઃ સુદૃઢઃ ।
ત્વં ધ્યાનપ્રજ્ઞપ્રભતેજધરો વન્દામિ તે ઽસમજ્ઞાનધર ॥
ત્વં વાદિસૂર કુગણપ્રમથી ત્વં સિંહવન્ નદસિ પર્ષદિ ચ ।
ત્વં વૈદ્યરાજ ત્રિમલ્âન્તકરો વન્દામિ તે પરમપ્રીતિકર ॥વાક્કાયમાનસવિશુદ્ધ મુને ત્રિભવેષ્વ્ અલિપ્તજલપદ્મમ્ ઇવ ।
ત્વં બ્રહ્મઘોષકલવિઙ્કરુતો વન્દામિ તે ત્રૈભવપારગતમ્ ॥માય્ôપમં જગદ્ ઇમં ભવતા નટરઙ્ગસ્વપ્નસદૃશં વિદિતં ।
ન્âત્મા ન સત્વ ન ચ જીવગતી ધર્મા મરીચિદકચન્દ્રસમાઃ ॥શૂન્યાશ્ ચ શાન્ત્âનુત્પાદનયં અવિજાનદ્ એવ જગદ્ ઉદ્ભ્રમતિ ।
તેષામ્ ઉપાયનયયુક્તિશતૈઃ અવતારયસ્ય્ અતિકૃપાલુતયા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્320 ---> ]

રાગ્âદિભિશ્ ચ બહુરાગશતૈઃ સંભ્રામિતં સતત વીક્ષ્ય જગત્ ।
વૈદ્ય્ôપમો વિચરસે ઽપ્રતિમો પરિમોચયન્ સુગત સત્વશતાન્ ॥
જાતીજરામરણશોક-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f143બ્ ---> ]
હતં પ્રિયવિપ્રયોગપરિદેવશતૈઃ ।
સતત્âતુરં જગદ્ અવેક્ષ્ય મુને પરિમોચયન્ વિચરસે કૃપયા ॥
રથચક્રવદ્ ભ્રમતિ સર્વજગત્ તિર્યક્ષુ પ્રેતનિરયે સુગતૌ ।
મૂઢ્âદેશિક્âનાથગતાઃ તસ્ય પ્રદર્શયસિ માર્ગવરં ॥
યે તે બભૂવુ પુરિમાશ્ ચ જિનાઃ ધર્મ્êશ્વરા જગતિ ચ્âર્થકરાઃ ।
અયમ્ એવ તૈઃ પ્રકથિત્âર્યપથો યદ્ દેશયસ્ય્ અપિ વિભો ઽપ્રતિમઃ ॥
સ્નિગ્ધં હ્ય્ અકર્કશ મનોજ્ઞ વરં બ્રહ્મ્âધિકં પરમપ્રીતિકરં ।
ગન્ધર્વકિન્નરવર્âપ્સરસામ્ અભિભૂય તાં ગિરમ્ ઉદાહરસે ॥સત્ય્âર્જવ્âક્ષયમ્ ઉપાયનયૈઃ પરિશોધિતાં ગિરમ્ અનન્તગુણાં ।
શ્રુત્વા હિ યાં નિયુતસત્વશતાઃ યાનત્રયેણ જનયન્તિ શમમ્ ॥તવ પૂજયા સુખમ્ અનેકવિધમ્ દિવ્યં લભન્તિ મનુજેષુ તથા ।
આઢ્યો મહાધન મહાવિભવો ભવતે જગદ્ધિતકરો નૃપતિઃ ॥બલચક્રવર્ત્ય્- અપિ ચ દ્વીપપતિઃ જગદ્ આવૃણોતિ દશભિઃ કુશલૈઃ ।
રત્નાનિ સપ્ત લભતે સુશુભા ત્વયિ સંપ્રસાદજનકો ઽપ્રતિમઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્321 ---> ]
બ્રહ્મ્âપિ શક્ર્âપિ લોકપતિઃ ભવતે ચ સંતુષિટ દેવપતિઃ ।
પરનિર્મિતો ઽપિ ચ સ યામપતિઃ ત્વત્પૂજયા ભવતિ ચ્âપિ જિનઃ ॥એવં હ્ય્ અમોઘ તવ પૂજા કૃતા સંદર્શનં-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f144અ ---> ]
શ્રવણમ્ અપ્ય્ અસમં ।
ભવતે જગદ્ વિવિધદુઃખહરં સ્પૃશતે પદં ચ પરમં વિરજં ॥માર્ગજ્ઞ માર્ગકુશલા ભગવન્ કુપથાન્ નિવારયસિ લોકમ્ ઇમં ।
ક્ષેમે શિવે વિરજિ આર્યપથે પ્રતિષ્ઠાપયસિ જગદ્ ભગવન્ ॥પુણ્ય્âર્થિકસ્ય તવ પુણ્યનિધે સતત્âક્ષયા ભવતિ પુણ્યક્રિયા ।
બહુકલ્પકોટિષુ ન યાતિ ક્ષયં યાવદ્ ધિ ન સ્પૃશતિ બોધિ વરાં ॥
પરિશુદ્ધક્ષેત્ર લભતે રુચિરં પરિનિર્મિત્âભ સદ પ્રીતિકરં ।
શુદ્ધાશ્ ચ કાયવચસા મનસા સત્વા ભવન્ત્ય્ અપિ ચ ક્ષેત્રવરે ॥ઇત્ય્ એવમ્ આદિગુણ ન્âઇકવિધાન્ લભતે જિન્âર્ચનકૃતાન્ મનુજઃ ।
સ્વર્ગ્âપવર્ગ મનુજેષુ સુખં લભતે ચ પુણ્યનિધિ સર્વજગે ॥
કીર્તિયશશ્ ચ પ્રસૃતં વિપુલં તવ સર્વદિક્ષુ બહુક્ષેત્રશતાન્ ।
સંકીર્તયન્તિ સુગતાઃ સતતં તવ વર્ણમાલ પરિષત્સુ જિનાઃ ॥વિગતજ્વરા જગતિ મોક્ષકરાઃ પ્રિયદર્શન્âસમકારુણિકાઃ ।
શાન્ત્êન્દ્રિયા શમરતા ભગવન્ વન્દામિ તે નરવરપ્રવર ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્322 ---> ]
લબ્ધ્âભિજ્ઞ જિન પઞ્ચ મયા ગગને સ્થિતેન તે નિશમ્ય ગિરમ્ ।
ભવિત્âસ્મિ વીર સુગતપ્રતિમો વિભજિષ્ય ધર્મમ્ અમલં જગતઃ ॥સ્તુત્વ્âદ્ય સર્વગુણપારગતં નરદેવનાગમહિતં સુગતં ।
પુણ્યં યદ્ અર્જિતમ્ ઇદં-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f144બ્ ---> ]
વિપુલં જગદ્ આપ્નુયાદ્ અપિ ચ બુદ્ધપદમ્ ।ઇતિ ॥
અથવા યથ્âર્યધર્મસંગીતિસૂત્રે કથિતં ।
પુનર્ અપરં બુદ્ધા ભગવન્તો મહાપુણ્યજ્ઞાનસંભારા મહામૈત્રીમહાકરુણાગોચરા મહાસત્વરાશેઃ ત્રાણભૂતા મહાભૈષજ્યશલ્યહર્તારઃ સર્વસત્વસમચિત્ત્âનિત્યસમાધિગોચરાઃ સંસારનિર્વાણવિમુક્તા યાવત્ સત્વાનાં માતાપિતૃકલ્પાઃ સમાનમૈત્રચિત્તાઃ ।
પે ॥
સર્વલોક્âનભિભૂતાઃ સર્વલોકસ્ય્âલોકભૂતા મહાયોગયોગિનો મહ્âત્માનો મહાજનપરિવારા વિશિષ્ટજનપરિવાર્âનિવારિતદર્શનશ્રવણપર્યુપાસનાઃ સ્વસુખનિરપેક્ષાઃ પરદુષ્ખપ્રશમનપ્રિયા ધર્મપ્રિયા ધર્મધરા ધર્મ્âહારા ધર્મભિષજો ધર્મ્êશ્વરા ધર્મસ્વામિનો ધર્મદાનપતયો નિત્યત્યાગ્âભિરતા નિત્ય્âપ્રમત્તા નિત્યવિવેક્âભિરતાઃ સર્વત્ર તીર્થસેતુભૂતા મહારાજમાર્ગપ્રખ્યા યાવદ્ અસેચનકદર્શના બુદ્ધા ભગવન્ત ।
એવં તાન્ અનુસ્મરતિ ।

એવં ચ તાન્ અનુસ્મૃત્ય તદ્ગુણપરિનિષ્પત્ત્યર્થં સ્મૃતિમ્ ઉપસ્થાપયત્îતિ ॥
તદ્ ઉચ્યતે બુદ્ધ્âનુસ્મૃતિર્ ઇતિ ॥
અત્ર્âઇવ ધર્મ્âનુસ્મૃતિમ્ આહ ।
ઇહ બોધિસત્વસ્ય્âઇવં ભવતિ ।
યએ એતે બુદ્ધા ભગવન્તો ઽનન્ત્âપર્યન્તગુણ્âઇતે ધર્મજા ધર્મપદા ધર્મનિર્મિતા ધર્મ્âધિપતેયા ધર્મપ્રભા ધર્મગોચરા ધર્મપ્રતિશરણા ધર્મનિષ્પન્નાઃ ।
પેયાલં ॥
યાન્ય્ અપિ લૌકિકાનિ લોક્ôત્તરાણિ ચ સુખાનિ સન્તિ ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્323 ---> ]
તાન્ય્ અપિ ધર્મ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f145અ ---> ]
જાનિ ધર્મનિષ્પન્નાનિ ।
તસ્માન્ મયા બોધ્યર્થિકેન ધર્મગુરુકેણ ભવિતવ્યં ।
ધર્મગૌરવેણ ધર્મપ્રતિશરણેન ધર્મપરાયણેન ધર્મસારેણ ધર્મ્âન્વ ... ધર્મપ્રતિપન્નેન ।
ઇત્îયમ્ ઉચ્યતે બોધિસત્વસ્ય ધર્મ્âનુસ્મૃતિઃ ॥
પુનર્ અપરં બોધિસત્વસ્ય્âઇવં ભવતિ ।
સમો હિ ધર્મઃ સમઃ સત્વેષુ પ્રવર્તતે ।
ધર્મો હીનમધ્યવિશિષ્ટ્âનપેક્ષ્યઃ પ્રવર્તતે ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।
ન ધર્મો સુખપ્રેક્ષિકયા પ્રવર્તતે ।
અપક્ષપતિતો હિ ધર્મઃ ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મઃ કાલમ્ અપેક્ષ્ય પ્રવર્તતે ।આકાલિકો હિ ધર્મઃ ।
ઐહિપશ્યિકઃ ।
પ્રત્યાત્મવેદનીયઃ ।તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મ્ôદારે પ્રવર્તતે હીનેષુ ન પ્રવર્તતે ।
અનુન્નામ્âવનામો હિ ધર્મઃ ।તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મઃ શુદ્ધેષુ પ્રવર્તતે ક્ષતેષુ ન પ્રવર્તતે ।
ઉત્કર્ષ્âપકર્ષ્âપગતો હિ ધર્મસ્ તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મ્âર્યેષુ પ્રવર્તતે પૃથગ્જનેષુ ન પ્રવર્તતે ।
ક્ષેત્રદૃષ્ટિવિગતો હિ ધર્મઃ ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।
ન ધર્મો દિવા પ્રવર્તતે રાત્રૌ ન પ્રવર્તતે ।
રાત્ર્યાં વા પ્રવર્તતે દિવા ન પ્રવર્તતે ।
સદ્âધિષ્ઠિતો હિ ધર્મઃ ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ ।
ન ધર્મો વિનયવેલામ્ અતિક્રામતિ ।
ન ધર્મસ્ય ક્વચિદ્ વિલમ્બઃ ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ ।
ન ધર્મસ્ય્ôનત્વં ન પૂર્ણત્વમ્ અપ્રમેય્âસંખ્યેયો હિ ધર્મ્âકાશવન્ ન ક્ષીયતે ન વર્ધતે ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।
ન ધર્મઃ સત્વૈ રક્ષ્યતે ।
ધર્મઃ સત્વાન્ રક્ષતિ ।
તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મઃ શરણં પર્યેષતે ।ધર્મઃ સર્વલોકસ્ય શરણં ।તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મસ્ય ક્વચિત્ પ્રતિઘાતો* ।અપ્રતિહતલક્ષણો હિ ધર્મઃ ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્324 ---> ]

તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યં ।ન ધર્મો ઽનુશયં વહતિ ।
નિરનુશયો હિ ધર્મઃ ।તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ ।
ન ધર્મઃ સંસારભયભીતો ન નિર્વાણ્âનુનીતઃ ।
સદા નિર્વિકલ્પો હિ ધર્મઃ ।તથા મયા ધર્મસદૃશચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ ।એવં બોધિસત્વો ધર્મવદ્ ધર્મે સ્મૃતિમ્ ઉપસ્થાપયતિ ।
તદ્ ઉચ્યતે ધર્મ્âનુસ્મૃતિર્ ઇતિ ॥અત્ર્âઇવ્âહ ।
સંઘો હિ ધર્મવાદી ધર્મચરણો ધર્મચિન્તકો ધર્મક્ષેત્રં ધર્મધરો ધર્મપ્રતિશરણો ધર્મપૂજકો ધર્મકૃત્યકારી ધર્મગોચરો ધર્મચારિત્રસંપન્નઃ ।
સ્વભાવઋજુકઃ સ્વભાવશુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f146અ ---> ]
દ્ધઃ સ્âનુક્રોશો ધર્મ્âનુકારુણિકઃ સદા વિવેકગોચરઃ ।
સદા ધર્મપરાયણઃ સદા શુક્લકાર્îત્ય્ આદિ ॥
તત્ર બોધિસત્વસ્ય સંઘમ્ અનુસ્મરતઃ એવં ભવતિ ।
યએ એતે સંઘસ્ય ભૂતા ગુણ્âઇતે મય્âત્મનઃ સર્વસત્વાનાં ચ નિષ્પાદયિતવ્ય્êતિ ॥યથ્âર્યવિમલકીર્તિનિર્દેશે બોધિસત્વગુણ્ôક્તાસ્ તથા સંઘ્âનુસ્મૃતિર્ ભાવ્યા ।
સર્વસત્વાન યે રૂપા રુતઘોષાશ્ ચ્êરિતાઃ ।
એકક્ષણેન દર્શેન્તિ બોધિસત્વા વિશારદાઃ ॥
તે જીર્ણવ્યાધિતા ભોન્તિ બોધિસત્વા મૃતમ્ આત્માન દર્શયી ।સત્વાનાં પરિપાકાય માયાધર્મ વિક્રીડિતાઃ ॥કલ્પ્ôદ્દાહં ચ દર્શેન્તિ ઉદ્દહિત્વા વસુંધરામ્ ।
નિત્યસંજ્ઞિન સત્વાનામ્ અનિત્યમ્ ઇતિ દર્શયી ॥સત્વૈઃ શતસહસ્રેભિર્ એકરાષ્ટ્રે નિમન્ત્રિતાઃ ।
સર્વેષાં ગૃહ ભુઞ્જન્તિ સર્વાન્ નામન્તિ બોધયે ॥
યે કેચિન્ મન્ત્રવિદ્યા વા શિલ્પસ્થાના બહુવિધાઃ ।
સર્વત્ર પારમિપ્રાપ્તાઃ સર્વસત્વસુખ્âવહાઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્325 ---> ]
યાવન્તો લોક પાષણ્ડાઃ સર્વત્ર પ્રવ્રજન્તિ તે ।
નાનાદૃષ્ટિગતં પ્રાપ્તાંસ્ તે સત્વાન્ પરિપાચતિ ॥ ચન્દ્રા વા ભોન્તિ સૂર્યા વા શક્રબ્રહ્મપ્રજ્êશ્વરાઃ ।
ભવન્તિ આપસ્ તેજશ્ ચ પૃથિવી મારુતસ્ તથા ॥
રોગ્âન્તરકલ્પેષુ ભૈષજ્યં ભોન્તિ ઉત્તમાઃ ।
યેન તે સત્વ મુચ્યન્તે સુખી ભોન્તિ અ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f146બ્ ---> ]
નામયાઃ ॥દુર્ભિક્ષ્âન્તરકલ્પેષુ ભવન્તી પાનભોજનમ્ ।ક્ષુધાપિપાસામ્ અપનીય ધર્મં દેશેન્તિ પ્રાણિનામ્ ॥
શસ્ત્ર્âન્તરકલ્પેષુ મૈત્રીધ્યાયી ભવન્તિ તે ।
અવ્યાપાદે નિયોજેન્તિ સત્વકોટિશતાન્ બહૂન્ ॥મહાસંગ્રામમધ્યે ચ સમપક્ષા ભવન્તિ તે ।
સન્ધિસામગ્રિ રોચેન્તિ બોધિસત્વા મહાબલાઃ ॥
યે ચ્âપિ નિરયાઃ કેચિદ્ બુદ્ધક્ષેત્રેષ્વ્ અચિન્તિષુ ।
સંચિન્ત્ય તત્ર ગચ્છન્તિ સત્વાનાં હિતકારણાત્ ॥યાવન્ત્યા ગતયઃ કાશ્ચિત્ તિર્યગ્યોનૌ પ્રકાશિતાઃ ।
સર્વત્ર ધર્મં દેશેન્તિ તેન્ôચ્યન્તિ નાયકાઃ ॥કામભોગાંશ્ ચ દર્શેન્તિ ધ્યાનં ચ ધ્યાયિનાં તથા ।
વિધ્વસ્ત મારં કુર્વન્તિ અવતારં ન દેન્તિ તે ॥
અગ્નિમધ્યે યથા પદ્મમ્ અભૂતં તં વિનિર્દિશેત્ ।
એવં કામાંશ્ ચ ધ્યાનં ચ્âભૂતં તે વિદર્શયી ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્326 ---> ]
સંચિન્ત્ય ગણિકાં ભોન્તિ પુંસામ્ આકર્ષણાય તે ।
રાગ્âઙ્કુ સંલોભ્ય બુદ્ધજ્ઞાને સ્થાપયન્તિ તે ॥ગ્રામિકાશ્ ચ સદા ભોન્તિ સ્âર્થવાહાઃ પુરોહિતાઃ ।
અગ્ર્âમાત્ય્âથ ચ્âમાત્યઃ [[દોઉબ્ત્]] સત્વાનાં હિતકારણાત્ ॥

દરિદ્રાણાં ચ સત્વાનાં નિધાના ભોન્તિ અક્ષયાઃ ।
તેષાં દાનાનિ દત્વા ચ બોધિચિત્તં જનેન્તિ તે ॥
માનસ્તબ્ધેષુ સત્વેષુ મહાનગ્ના ભવન્તિ તે ।
સર્વમાનસમ્ ઉદ્ઘાતં બોધિં પ્રાર્થેન્તિ ઉત્તમામ્ ॥ભય્âર્દિતાનાં સત્વાનાં સંતિષ્ઠન્તે ઽગ્રતઃ સદા ।
અભયં તેષુ દત્વા ચ પરિપાચેન્તિ બોધયે ॥પઞ્ચ્âભિજ્ઞાશ્ ચ તે ભૂત્વા ઋષયો બ્રહ્મચારિણઃ ।
શીલે સત્વાન્ નિયોજેન્તિ ક્ષાન્તિસૌરત્યસંયમે ॥ઉપસ્થાનગુરૂન્ સત્વાન્ પશ્યન્ત્îહ વિશારદાઃ ।
ચેટા ભવન્તિ દાસા વા શિષ્યત્વમ્ ઉપયાન્તિ ચ ॥યેન યેન્âઇવ ચ્âઙ્ગેન સત્વો ધર્મરતો ભવેત્ ।
દર્શેન્તિ હિ ક્રિયાઃ સર્વા મહ્ôપાયસુશિક્ષિતાઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્327 ---> ]
યેષામ્ અનન્તા શિક્ષા હિ અનન્તશ્ ચ્âપિ ગોચરઃ ।
અનન્તજ્ઞાનસંપન્ન્âનન્તપ્રાણિમોચકાઃ ॥
ન તેષાં કલ્પકોટીભિઃ કલ્પકોટિશતૈર્ અપિ ।
બુદ્ધૈર્ અપિ વદદ્ભિસ્ તુ ગુણ્âન્તઃ સુવચો ભવેદ્ ।
ઇતિ ॥યથ્âર્યરત્ન્ôલ્કાધારણ્યાં બોધિસત્વગુણ્ôક્તાસ્ તથા ભાવયિતવ્યાઃ ।
રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય માલ્યવિયૂહા માલ્યવતંસક માલ્ય વિતાનાઃ ।
માલ્યવિચિન્નવિકીર્ણસમન્તાઃ તે જિનપૂજ કરોન્તિ મહ્âત્મા ॥રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય ચૂર્ણવિયૂહા ચૂર્ણવતંસક ચૂર્ણવિતાનાઃ ।
ચૂર્ણવિચિત્રવિકીર્ણ સમન્તાન્ તે જિનપૂજ કરોન્તિ મહ-આત્મા ॥રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય પદ્મવિયૂહા પદ્મવતંસક પદ્મવિતાના ।
પદ્મવિચિત્રવિકીર્ણસમન્તાન્ તે જિનપૂજ કરોન્તિ મહ્âત્મા ॥રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય હારવિયૂહા હારવતંસક હારવિતાના ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f147બ્ ---> ]
હારવિચિત્રવિકીર્ણસમન્તાન્ તે જિનપૂજ કરોન્તિ મહ્âત્મા ॥રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય ધ્વજ્âગ્રવિયૂહા તે ધ્વજ પાણ્ડુરલોહિતપીતાઃ ।
નીલમ્ અનેક પતાક વિચિત્રા ॥ધ્વજ સમલંકરિતે જિનક્ષેત્રાઃ તે મણિજાલવિચિત્રવિયૂહા ।
પટ્ટ પતાક પ્રલમ્બિત દામા કિઙ્કિણિજાલ જિનસ્વરઘોષાન્ ॥છત્ર ધરેન્તિ તથાગતમૂર્ધ્ને તે યથ્âઇકજિનસ્ય કરોન્તિ ।
પાણિતલાત્ તુ અચિન્તિયપૂજાં એવમ્ અશેષતસર્વજિનાનાં ॥
એષ સમાધિ વિકુર્વ ઋષીણાં તે જગસંગ્રહજ્ઞાનવિકુર્વા ।
અગ્રસમાધ્યભિનિર્હરમાણાઃ સર્વક્રિય્ôપચાર સુખેભિઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્328 ---> ]
સત્વ વિનેન્તિ ઉપાયસહસ્રૈઃ કેચિ તથાગતપૂજમુખેન ।
દાન્âચિન્તિ અત્યાગમુખેન સર્વધુતંગુણશીલમુખેન ॥અક્ષયક્ષાન્તિ અક્ષોભ્યમુખેન કેચિ વ્રતં તપવીર્યમુખેન ।
ધ્યાન પ્રશાન્તિ વિહારમુખેન સ્વર્થવિનિશ્ચયપ્રજ્ઞમુખેન ॥સર્વ્ôપાય સહસ્રમુખેન બ્રહ્મવિહાર્âભિજ્ઞમુખેન ।
સંગ્રહવસ્તુ હિત્âઇષિમુખેન પુણ્યસમુચ્ચય જ્ઞાનમુખેન ॥સત્યપ્રતીત્ય વિમોક્ષમુખેન કેચિ બલ્êન્દ્રિયમાર્ગમુખેન ।
શ્રાવકયાનવિમુક્તિમુખેન પ્રત્યયયાનવિશુદ્ધિમુખેન ॥ઉત્તમયાનવિકુર્વમુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f148અ ---> ]
ખેન કેચિદ્ અનિત્યતદુષ્ખમુખેન ।
કેચિ નિરાત્મનિજીવમુખેન્âશુભત સંજ્ઞિવિરાગમુખેન ॥શાન્તનિરોધસમાધિમુખેન યાતુક ચર્યમુખા જગતી યે ।યાતુક ધર્મમુખાઃ પ્રતિયન્તઃ તે તુ સમન્તવિમોક્ષમુખેન ॥સત્વ વિનેન્તિ યથ્âશય લોકે યે તુ સમન્તવિમોક્ષમુખેન ।
સત્વ વિનેન્તિ યથ્âશય લોકે તેષ નિમિત્ત ન શક્ય ગ્રહીતું ॥કેનચિદ્ એષ સમાધિવિકુર્વાઃ તેન તિવ્યૂહત [[દોઉબ્ત્]] અગ્રસમાધિઃ ।
સર્વજગત્પરિપાચનુલોમા સર્વરતી મુખપ્રીતિપ્રહર્ષાઃ ॥ચિન્તિય દર્શયિ સર્વ વિનેન્તિ યત્ર દુર્ભિક્ષ સુદુર્લભ સર્વં ।
યે પરિષ્કાર સુખ્âવહ લોકે તત્ર ચ સર્વભિપ્રાયક્રિયાભિઃ ॥દાતુ દદન્તિ કરોન્તિ જગ્âર્થં તે વરભોજનપાનરસ્âગ્રૈઃ ।વસ્ત્રનિબન્ધનરત્નવિચિત્રૈઃ રાજ્યધન્âત્મપ્રિયૈઃ પરિત્યાગૈઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્329 ---> ]
દાનધિમુક્તિ જગદ્ વિનયન્તિ તે વરલક્ષણચિત્રિતગાત્રા ।
ઉત્તમ્âભરણા વરધીરાઃ માલ્યવિભૂષિતગન્ધનુલિપ્તા ॥રૂપ વિદર્શિય સત્વ વિનેન્તિ દર્શન પ્રીતિપ્રહર્ષરતાનાં ।

તે વરરૂપસુરૂપસુમેધાઃ ઉત્તમરૂપ નિદર્શયમાનાઃ ॥રૂપધિમુક્તિ જગદ્ વિનયન્તિ તે મધુરૈઃ કલવિઙ્કરુતેભી ।
કોકિલહંસકુણાલરવેણ દુન્દુભિકિન્નરબ્રહ્મરુતેન દેશયિ સર્વધિમુક્તિષુ ધર્મમ્ ॥ યે ચતુર્ એવ્âશીતિ સહસ્રા યેભિ જિના જગતો ઽર્થ કરોન્તિ ।
તેભિત ધર્મપ્રભેદમુખેભિઃ સત્વ વિનેન્તિ યથ્âશય લોકે ॥તે સુખદુષ્ખસહાય કરોન્તિ અર્થ્âનર્થસહાયક ભોન્તી ।
સર્વક્રિયાસુ સહાય ભવિત્વા સત્વ વિનેન્તિ સહાયમુખેન ॥દુષ્ખ્ôપદ્રવસત્કૃતદોષાન્ તે તુ સહન્તિ સહાયનિદાનાસ્ ।
તેભિ સહાય સહન્તિય પીડાં સર્વજગસ્ય હિતાય સુખાય ॥યત્ર ન નિષ્ક્રમણં ન ચ ધર્મો જ્ઞાયતિ રણ્યગતો ન ચ મોક્ષઃ ।
તત્ર તુ રાજ્યસમૃદ્ધિસહાય નિષ્ક્રમશાન્તમન્âનિકેતાઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્330 ---> ]
તે ગૃહબન્ધનતૃષ્ણનિકેતાત્ સર્વજગત્પરિમોચનહેતોઃ ।
સર્વત કામરતી અનિકેતા નિષ્ક્રમમોક્સ્.અ પ્રભાવયમાનાઃ ॥તે દશ ચર્ય પ્રભાવયમાન્âચરિ ધર્મ મહાપુરુષાણાં ।
સર્વમ્ અશેષત ચર્ય ઋષીણાં ભાવયમાન કરોન્તિ જગ્âર્થં ॥યત્ર્ અમિત્âયુષ સત્વ ભવન્તી સૌખ્યસમર્પિતમન્દકિલેશાઃ ।
તત્ર જર્âર્દિત વ્યાધિનપૃષ્ટા દર્શયિ મૃત્યુવશં અવશ્âત્મા ॥રાગપ્રદીપિતુ દોષપ્રદીપ્તં મોહમહ્âગ્નિપ્રદીપિતુ લોકમ્ ।
પ્રજ્વલિતં જરવ્યાધિતમૃત્યુ લોક નિદર્શયિ સત્વ વિનેન્તિ ॥દશબલૈશ્ ચતુર્વૈશારદ્યૈર્ અષ્ટદશૈર્ અપિ ધર્મવિશેષૈઃ ।
બુદ્ધમહ્âત્મ તુ સૂચયમાનાઃ બુદ્ધગુણેભિ કરોન્તિ જગ્âર્થમ્ ॥
તે ચ્âદેશ ઋદ્ધ્યનુશાસ્તી રૂપધિષ્ઠાનબલેન સમન્તાત્ ।
દર્શયમાન તથાગત ઋદ્ધી ઋદ્ધિવિકુર્વિત સત્વ વિનેન્તિ ॥તે વિવિધેહિ ઉપાયનયેહિ લોક-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f149અ ---> ]
વિચારિ કરોન્તિ જગ્âર્થં ।
લોકિ અલિપ્ત જલે યથ પદ્મં પ્રીતિપ્રસાદકરા વિચરન્તિ ॥
કાવ્યકરાઃ કવિરાજ ભવન્તી તે નટનર્તક ઝલ્લકમલ્લાઃ ।
ઉત્કુટશોભિકહારકનૃત્યા માયકરાઃ પૃથુ રૂપનિદર્શી ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્331 ---> ]
ગ્રામિક નાયક સારથિ ભોન્તી સ્âર્થિક શ્રેષ્ઠિક ગૃહપતિ ભોન્તિ ।
રાજ્âમાત્ય પુરોહિતદૂતા વૈદ્યવિશારદશાસ્ત્રવિધિજ્ઞાઃ ॥ તે ઽટવીષુ મહાદ્રુમ ભોન્તી ઔષધ્âક્ષયરત્નનિધાનાઃ ।
ચિન્તમણિ દ્રુમ કામદદાશ્ ચ દેશિક્ôત્પથમાર્ગગતાનાં ॥અર્ચ્ચિય સન્તુ તુ લોક વિદિત્વા કર્મવિધીષુ અજાનક સત્વાઃ ।
તે કૃષિકર્મપ્રયોગવણિજ્યા શિલ્પિવિચિત્ર પ્રભાવયિ લોકે ॥યે ઽવિહેઠ્âહિંસપ્રયોગઃ સર્વસુખ્âવહવિજ્ઞપ્રશસ્તાઃ ।
વિદ્યબલ્âઉષધિ શાસ્ત્રવિચિત્રાઃ સર્વ પ્રભાવિત તેભિ ઋષીભિઃ ॥યે ઋષિણાં ચરણાઃ પરમ્âગ્રા યત્ર્âધિમુક્ત સદેવકુ લોકઃ ।
યે વ્રતદુષ્કર યે તપશ્રેષ્ઠાઃ સર્વિ પ્રભાવિત તેભિ વિદૂભિઃ ॥તે ચરકાઃ પરિવ્રાજક તીર્થ્યાઃ તાપસગોતમમોનચરાણામ્ ।
નગ્ન્âચેલગુરુશ્રમણાનાં તીર્થિક્âચર્યા હિ ભવન્તિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્332 ---> ]
તે તુ અજીવિક ધર્મચરાણાં ઉત્તરિકાણ્âનુત્તરિકાણાં ।
દીર્ઘજટાન કુમારવ્રતાનાં તેષ્વ્ અપિ આચર્યા હિ ભવન્તિ ॥સૂર્યનુવર્તકપઞ્ચતપાનાં કુક્કુરગોવ્રતિકા મૃગચર્યા ।
ચારિક તીર્થ્ય દશ ત્રિતયાનાં તેષ્વ્ અપિ આચર્યા હિ ભવન્તિ ॥
દેવતજ્ઞાનપ્રવેશરતાનાં તીર્થુપદર્શનદેશચરાણાં ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f149અ ---> ]
મૂલફલ્âમ્બુચર્âપિ ભૂત્વા ધર્મ્âચિન્તિય તે પરમ્âગ્રાઃ ॥ઉત્કુટસ્થાયિન્âઇકચરાણાં કણ્ટકભસ્મતૃણશ્શયનાનાં ।
યે મુષલેશય [[દોઉબ્ત્]] યુક્તિવિહારી તેષ્વ્ અપિ આચર્યા હિ ભવન્તિ ॥યાવત બાહિરકાઃ પૃથુતીર્થ્ય્âશય તેષ્વ્ અધિમુક્તિ સમીક્ષ્ય ।
તીક્ષ્ણદુરાસદ્ôગ્રતપેભી તીર્થિક દુષ્ખપ્રહાણ વિનેન્તિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્333 ---> ]
દૃષ્ટિસમાકુલ લોકે વિદિત્વા સર્વકુદૃષ્ટિસમાશ્રિત તીર્થ્યાઃ ।
સૂક્ષ્મપદેભિર્ ઉપાયન યેભી સત્યપ્રકાશન તેષુ કરોન્તિ ॥કેષુચિ દ્રામિડમન્ત્રપદેભી દેશયિ સત્ય સુગુપ્તપદેભિઃ ।

કેષ્ûજ .. વ્યક્તપદેભિઃ કેષુચિદ્ એવ રહસ્યપદેભિઃ ॥કેષુચિ અક્ષરભેદપદેભિઃ અર્થવિનિશ્ચયવજ્રપદેભિઃ ।
વાદિપ્રમર્દનજ્ઞાનપદેભિઃ શાસ્ત્ર્âધર્મકમોક્ષપદેભિઃ ॥કેષુચિ માનુષમન્ત્રપદેભિઃ સર્વપ્રવેશનિરુક્તિપદેષુ ।
કેષુચિ દેવનિરુક્તિપદેભિઃ નાગનિરુક્તિત યક્ષપદેભિઃ ॥
રાક્ષસ્âથગન્ધર્વપદેભિઃ ભૂતકુમ્ભાણ્ડમહ્ôરગકેભિઃ ।
કિંનર્âપ્સરગરુડપદેભિઃ સત્યપ્રકાશનમોક્ષુપનેન્તિ ॥તે યથસત્ય નિરુક્તિવિધિજ્ઞ્âઇવમ્ અશેષત યે જિનધર્મા ।
ધર્મમ્ અચિન્તિય વાક્યપથજ્ઞા દેશ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f150અ ---> ]
યિ એષ સમાધિવિકુર્વા ॥તે જગસૌખ્યત્âગ્રસમાધી સર્વજગે ઽભિનિર્હરમાના ।
રશ્મિમ્ અચિન્તિયમ્ ઉત્સૃજમાના રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય સત્વ વિનેન્તિ ॥
રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય દર્શયમાના યાવત સત્વ વિજાનિત રશ્મિ ।
તેષુ સુદર્શન ભોતિ અમોઘમ્ હેતુ અનુત્તરિ જ્ઞાનવરસ્ય ॥
દર્શયિ બુદ્ધ વિદર્શયિ ધર્મં સંઘ નિદર્શયિ માર્ગ નરાણામ્ ।
દર્શયિ ચેતિક તે જિનબિમ્બા તેન સુદર્શનરશ્મિ નિવૃત્તા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્334 ---> ]
રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિ પ્રભંકર નામા યા પ્રભ જિહ્મ કરોતિ મરૂણાં ।
સર્વરજં ચ તમં ચ હનિત્વા સો પ્રભ ભાસતિ લોકહિતાનાં ॥તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાસ્ તે જિનપૂજપ્રદીપ ધરેન્તી ।
તે જિનપૂજપ્રદીપ ધરિત્વા લોકપ્રદીપકરા જિન ભોન્તિ ॥
તૈલપ્રદીપ ઘૃતસ્ય પ્રદીપા દારુ તૃણા નડવેણુ પ્રદીપાન્ ।
ગન્ધરસાયનરત્નપ્રદીપાન્ દત્વ જિનેષુ પ્રભંકર લબ્ધાઃ ॥રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિય પ્રતારણિ નામા તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
... નાવપ્રતારણિનદ્યપથેષુ ।
દૂષિત સંસ્કૃત વર્ણિત શાન્તી તેન પ્રતારણિ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥
રશ્મિ પિપાસવિનોદનિ નામા તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
કામગુણેષુ તૃષાં પ્રજહિત્વા ધર્મવિમુક્તિરસ્âર્થિક ભોન્તિ ॥કામગુણેષુ તૃષાં પ્રજહિત્વા ધર્મવિમુક્તિરસ્âર્થિક ભૂત્વા ।
બુદ્ધ ભવન્ત્ય્ અમૃતંજલવર્ષી તૃષ્ણપિપાસવિનોદન લોકે ॥પુષ્કરિણી નદિકૂપતડાગ્ôત્સય કારિત બોધિનિદાનાઃ ।
કામ વિવર્ણિત વર્ણિત-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f150બ્ ---> ]
ધ્યાના તૃષ્ણવિનોદનિ તેન નિવૃત્તા ॥
પ્રીતિકરી યદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
પ્રીતિફુટા વરબોધિનિદાનં ચિન્ત જનેન્તિ ભવિષ્ય સ્વયંભૂ ॥લક્ષણમણ્ડિત પદ્મનિષણ્ણા યત્ કૃતવિગ્રહ કારુણિકાનાં ।
ભાષિત બુદ્ધગુણાઃ સદ કાલં પ્રીતિકરી પ્રભ તેન નિવૃત્તા ॥રશ્મિ પ્રમુઞ્ચિ રતિંકર નામા તાય પ્રભાસય બોધિત સત્વા ।
બુદ્ધરતીરત ધર્મરતીરત સંઘરતીરત તે સદ ભોન્તિ ॥ત્રિતયરતીરત તે સદ ભૂત્વા બુદ્ધસમાગમધર્મગણ્âર્યે ।
લબ્ધનુપત્તિકક્ષાન્તિ લભન્તિ ચોદિત સ્મારિત યે બહુ સત્વા ॥
બુદ્ધ્âનુસ્મૃતિધર્મગણ્âર્યે બોધિ ય ચિત્તગુણાન્ વિવરિત્વા ।
તેન રતિંકર રશ્મિ નિવૃત્તા ॥પુણ્યસમુચ્ચયરશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વા ।
દાનુ દદન્તિ વિચિત્રમ્ અનેકં પ્રાર્થયમાનુ અનુત્તરુ બોધિં ॥આશય પૂરિતુ યાચનકાનાં યજ્ઞ નિરર્ગડ તૈર્ યજમાનૈઃ ।
સર્વભિપ્રાયત દાનુ દદિત્વા પુણ્યસમુચ્ચય રશ્મિ નિવૃત્તા ॥જ્ઞાનવતી યદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
એક તુ ધર્મ મુખાતુ અનેકા ધર્મમુખાન્ અવબુદ્ધિ ક્ષણેન ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્336 ---> ]
ધર્મપ્રભેદ ... ગ્રાહિત સત્વાન્ અર્થવિનિશ્ચય જ્ઞાન વિભક્તી ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f151અ ---> ]

ધર્મપદ્âર્થવિભાષણ કૃત્વા જ્ઞાનવતી પ્રભ તેન નિવૃત્તા ॥ પ્રજ્ઞપ્રદીપય્âઉસરિ રશ્મિ તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
શૂન્ય નિસત્વ્âજાતવિપન્નાન્ ઓતરિ ધર્મ્âભાવસ્વભાવાન્ ।
માયમરીચિસમા દકચન્દ્રસ્વપ્નસમાન્ પ્રતિબિમ્બસમાન્ વા ।
ધર્મ્âસ્વામિક શૂન્ય નિરીહાન્ ભાષતિ પ્રજ્ઞપ્રદીપ નિવૃત્તા ॥ધર્મવિકુર્વણિ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વા ।
ધારણિ અક્ષયકોષુ લભિત્વા સર્વતથાગતકોષુ લભેન્તિ ॥ધર્મધરાણુ પરિગ્રહુ કૃત્વા ધાર્મિકરક્ષ કરિત્વ ઋષીણાં ।
ધર્મ્âનુગ્રહ કૃત્વ જગસ્ય ધર્મવિકુર્વણિ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥
ત્યાગવતી યદ રશ્મિ વિમુઞ્ચી તાય ય મત્સર ચોદિત સત્વા ।
જ્ઞાત્વ્âનિત્ય્âશાશ્વતભોગાન્ ત્યાગરતીરત તે સદ ભોન્તિ ॥
મત્સરદુર્દમ સત્વ્âદાન્તા જ્ઞાત્વ ધનં સુપિન્âભ્રસ્વભાવં ।
બૃંહિત ત્યાગ પ્રસન્નમ્ અનેન ત્યાગવતીપ્રભ તેન નિવૃત્તા ॥નિષ્પરિદાહ ય્âઉસરિ રશ્મિઃ તાય દુઃશીલય ચોદિત સત્વા ।
શીલવિશુદ્ધિ પ્રતિષ્ઠિત ભૂત્વા ચિન્ત જનેન્તિ ભવેય સ્વયંભૂઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્337 ---> ]
કર્મપથે કુશલે પરિશુદ્ધે શીલ સમાદયિ યદ્ બહુસત્વાન્ ।
બોધયિ ચિત્ત સમાદયનેન રશ્મિ નિવૃત્ત સ નિષ્પરિદાહઃ ॥
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f151બ્ ---> ]
ક્ષાન્તિવિયૂહ ય્âઉસરિ રશ્મિ તાય ય્âક્ષમ ચોદિત સત્વાઃ ।
ક્રોધખિલં અધિમાન જહિત્વા ક્ષાન્તિરતીરત તે સદ ભોન્તિ ॥દુઃકૃત ક્ષાન્તિ અપાયમતીનાં ચિત્ત્âક્ષોભિત બોધિનિદાનં ।
વર્ણિત ક્ષાન્તિગુણાઃ સદકાલં તેન નિવૃત્ત સ ક્ષાન્તિવિયૂહા ॥રશ્મિ ઉત્તપ્તવતી યદ મુઞ્ચી તાય કુશીદય ચોદિત સત્વાઃ ।
યુક્ત પ્રયુક્ત ત્રિષૂ રતનેષુ પૂજ કરોન્તિ અખિન્નપ્રયોગાઃ ॥
યુક્ત પ્રયુક્ત ત્રિષૂ રતનેષુ પૂજ કરિત્વ્âખિન્નપ્રયોગાઃ ।
તે ચતુ મારપથ્âતિક્રાન્તાઃ ક્ષિપ્ર સ્પૃશન્તિ અનુત્તર બોધિં ॥
વીર્ય સમાદયિ યદ્ બહુસત્વાન્ પૂજ કરિત્વ ત્રિષૂ રતનેષુ ।
ધર્મ ધરિત્વ ક્ષયંગત કાલે તેન્ôતપ્તવતી પ્રભ લબ્ધા ॥શાન્તિકરી યદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય વિભ્રાન્તય ચોદિત સત્વાઃ ।
તેષુ ન રાગુ ન દ્વેષ ન મોહાઃ બોધિત ભોન્તિ સમાહિત ચિત્તાઃ ॥પાપ કુમિત્ર કિલિષ્ટ ચરીયે સંગણિકાવિનિવર્તન કૃત્વા ।વર્ણિત ધ્યાન પ્રશાન્ત્âરણ્યે શાન્તિકરી પ્રભ તેન નિવૃત્તા ॥પ્રજ્ઞવિયૂહ ય્âઉસરિ રશ્મી તાય દુઃપ્રજ્ઞ સંચોદિત સત્વાઃ ।
સત્યપ્રતીત્ય વિમોક્ષનયે ઽસ્મિન્ નિદ્રિય જ્ઞાનગતિં ગત ભોન્તિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્338 ---> ]
ઇન્દ્રિયજ્ઞાનગતિં ગત ભૂત્વા ... ।
સૂર્યપ્રદીપસમાધિ લભિત્વા પ્રજ્ઞપ્રભાસ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f152અ ---> ]
કરા જિન ભોન્તિ ॥રાજ્યધન્âત્મપ્રિયૈઃ પરિત્યાગૈઃ ધર્મ ય માર્ગિત બોધિનિદાનં ।
તં ચ સત્કૃત્ય પ્રકાશિય ધર્મં રશ્મિ નિવૃત્ત સ પ્રજ્ઞવિયૂહાઃ ॥બુદ્ધવતી યદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાય સંચોદિત સત્વાઃ ।
બુદ્ધ સહસ્ર્âનેક્âચિન્ત્યાન્ પશ્યિષુ પદ્મવનેષુ નિષણ્ણાન્ ॥બુદ્ધમહ્âત્મત બુદ્ધવિમોક્ષા ભાસિત બુદ્ધવિકુર્વ્âનન્તા ।
બુદ્ધબલ્âવિપ્રભાવન કૃત્વા બુદ્ધવતી પ્રભ તેન નિવૃત્તા ॥તે ઽભયંદદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય્âભય્âર્દિત સત્વ સસ્પૃષ્ટાઃ ।
ભૂતગ્રહ્âવધતાડનબન્ધે મુચ્યિષુ સર્વુપસર્ગભયેભ્યઃ ॥
યે ઽભયેન નિમન્ત્રિત સત્વાઃ પ્રાણિબધાત્ તુ નિવારિત ભોન્તિ ।
ત્રાયિત યચ્છરણ્âગત ભીતાસ્ તેન ભયંદદ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥સર્વસુખ્âવહ્âઉસરિ રશ્મી તાય ગિલાનય્âતુર સ્પૃષ્ટાઃ ।
સર્વત વ્યાધિદુખાત્ પ્રતિમુક્તા ધ્યાનસમાધિસુખાનિ લભન્તિ ॥રોગવિનોદનિ મૂલ ફલોષધ રત્ન રસાયન ગન્ધનુલેપાન્ ।
ફાણિત ક્ષીર મધૂ ઘૃત તેલાન્ ભોજન પાન દદિત્વય લબ્ધા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્339 ---> ]
બુદ્ધનિદર્શનિ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય સચોદિત્âયુ ક્ષયાન્તે ।

બુદ્ધ્âનુસ્મરિ પશ્યિષુ બુદ્ધમ્ તે ચ્યુત ગચ્છિ સબુદ્ધક્ક્ષેત્રં ॥કાલ કરોન્તિ ચ સ્મારિત બુદ્ધા દર્શિતપ્રીતકરા
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f152બ્ ---> ]
જિનબિમ્બાન્ ।
બુદ્ધગતાઃ શરણં મરણ્âન્તે ભાસિય બુદ્ધનિદર્શનિ લબ્ધા ॥ધર્મપ્રભાવનિ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાય સંચોદિત સત્વા ।
ધર્મ પઠન્તિ શૃણ્વન્તિ લિખન્તી ધર્મરતી રત તે સદ ભોન્તિ ॥।ધર્મદુર્ભિક્ષય દ્યોતિતુ ધર્મો ધર્મગવેષિણ પૂરિત્âશા ।
છન્દ જનિત્વ પ્રયુજ્યથ ધર્મે ભાષત ધર્મપ્રભાવનિ લબ્ધા ॥ઘોષવતી યદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી બુદ્ધસુતા પરિચોદનતાયાં ।
યાતુક શબ્દપ્રચારુ ત્રિલોકે સર્વ તથાગતઘોષ શૃણ્વન્તિ ॥ઉચ્ચ સ્વરેણ સ્તવન્તિ મહર્ષીન્ તૂર્યમહત્તરઘણ્ટપ્રદાનૈઃ ।
સર્વજગે જિનઘોષરુત્âર્થં નિશ્ચરિ ઘોષવતી પ્રભલબ્ધા ॥તે ઽમૃતંદદ રશ્મિ પ્રમુઞ્ચી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
સર્વ પ્રમાદ ચિરં પ્રજહિત્વા સર્વગુણૈઃ પ્રતિપદ્યતિ યોગં ॥દુષ્ખ્âનેક્ôપદ્રવપૂર્ણં ભાષિત સંસ્કૃત નિત્યમ્ અક્ષેમં ।
શાન્તિનિરોધસુખં સદ ક્ષેમં ભાષયત્âમૃતંદદ લબ્ધા ॥રશ્મિ વિશેષવતી યદ મુઞ્ચી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
શીલવિશેષ સમાધિવિશેષં પ્રજ્ઞવિશેષ શૃણોન્તિ જિનાનાં ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્340 ---> ]
શીલત્âગ્ર સમાધિત્âગ્રો પ્રજ્ઞત્âગ્ર મહામુનિરાજા ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f153અ ---> ]
ય સ્તુત વર્ણિત બોધિનિદાનં તેન વિશેષવતી પ્રભ લબ્ધા ॥રત્નવિયૂહ ય્âઉસરિ રશ્મિ તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
અક્ષર રત્નનિધાન લભિત્વા પૂજયિ રત્નવરેભિ મહર્ષીન્ ॥
રત્નવિસર્ગ જિને જિનસ્તૂપે સંગ્રહિ કૃત્સ્નજનં રતનેભિઃ ।
રત્નપ્રદાન કરિત્વ જિનાનાં રશ્મિ નિવૃત્ત ય રત્નવિયૂહાઃ ॥ગન્ધપ્રભાસ ય્âઉસરિ રશ્મી તાય પ્રભાસય ચોદિત સત્વાઃ ।
ઘ્રાત્વ્âમાનુષ ગન્ધ મનોજ્ઞાન્ બુદ્ધગુણે નિયુતાનિ ભવન્તિ ॥ગન્ધનુલેપનુમાનુષદિવ્યૈર્ [[દોઉબ્ત્]] યત્ કૃત પૂજ નર્âધિપતીનાં ।
ગન્ધમયાન્ જિનવિગ્રહસ્તૂપાન્ કૃત્વ નિવૃત્ત સુગન્ધપ્રભાસઃ ॥મુઞ્ચતિ રશ્મિ વિચિત્રવિયૂહાન્ ઇન્દ્રપતાકધ્વજ્âગ્ર વિચિત્રાન્ ।
તૂર્યનિનાદિતગન્ધપ્રધૂપિત શોભિસુર્ôત્તમપુષ્પવિકીર્ણં ॥તૂર્યપ્રત્યુદ્ગમિ પૂજજિનાનાં પુષ્પવિલેપનધૂપનચૂર્ણૈઃ ।
છત્ત્રધ્વજ્âગ્રપતાકવિતાનૈસ્ તેન વિચિત્રવિયૂહ નિવૃત્તાઃ ॥રશ્મિ પ્રસાદકરી યદ મુઞ્ચી પાણિતલ્ôપમ સંસ્થિહિ ભૂમિઃ ।
શોધયતો ઋષિ આશ્રમસ્તૂપાન્ તેન પ્રસાદકરી પ્રભ લબ્ધા ॥મુઞ્ચતિ મેઘવતી યદ રશ્મિં સંસ્થિહિ ગન્ધ પ્રવર્ષતિ મેઘં ।
સ્તૂપ વર્âઙ્ગણગન્ધજલેન્âસિઞ્ચિય
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f153બ્ ---> ]
મેઘવતી પ્રભ લબ્ધા ॥
ભૂષણવ્યૂહ પ્રમુઞ્ચતુ રશ્મીન્ નગ્ન્âચેલ સુભૂષણ ભોન્તી ।
વસ્ત્રનિબન્ધનહારવિચિત્રં દત્વ વિભૂષણ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્341 ---> ]
રશ્મિ રસ્âગ્રવતી યદ મુઞ્ચી ભુક્ષિત ભોજ્ય રસ્âગ્ર લભન્તી ।
ભોજન પાન વિચિત્ર રસ્âગ્રાન્ દત્વ રસ્âગ્રવતી પ્રભ લબ્ધા ॥અર્થનિદર્શનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ રત્નનિધાન લભન્તિ દરિદ્રાઃ ।
અક્ષયરત્નનિધિં ત્રિભિ રત્નૈર્ દાનત્âર્થનિદર્શનિ લબ્ધા ॥ચક્ષુવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ અન્ધ તદા દૃશિ રૂપ વિચિત્રમ્ ।
દીપપ્રદાન જિને જિનસ્તૂપે ચક્ષુવિશોધનિ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥શ્રોત્રવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ શ્રોત્રવિહીન શ્રુણી પૃથુશબ્દાન્ ।
વાદ્યપ્રદાનજિને જિનસ્તૂપે શ્રોત્રવિશોધનિ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥ઘ્રાણવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ ઘ્રાયિ અઘ્રાયિતપૂર્વ સુગન્ધાન્ ।
ગન્ધપ્રદાન જિને જિનસ્તૂપે ઘ્રાણવિશોધનિ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥જિહ્વવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ સ્નિગ્ધમનોજ્ઞરુતૈ સ્તુતિ બુદ્ધાન્ ।
વાચ દુરુક્ત વિવર્જિત રુક્ષા શ્લક્ષ્ણ્ôદીરિત રશ્મિ નિવૃત્તા ॥કાયવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ ઇન્દ્રિયહીન સુઇન્દ્રિય ભોન્તિ ।
કાયપ્રણામ જિને જિનસ્તૂપે કુર્વત કાયવિશોધનિ લબ્ધ્વા ॥ચિત્ત-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f154અ ---> ]
વિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ ઉન્મતુ સર્વ સચિત ભવન્તિ ।
ચિત્ત સમાધિવશ્âનુગ કૃત્વા ચિત્તવિશોધનિ રશ્મિ નિવૃત્તા ॥રૂપવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ પશ્યિય ચિન્તિય રૂપનર્êન્દ્રાન્ ।

રૂપકશોધનિ ચિત્રસમન્તાત્ સ્તૂપ્âલંકરતા પ્રતિલબ્ધા ॥
શબ્દવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ શબ્દ્âશબ્દત શૂન્ય વિજાની ।
પ્રત્યય જાત પ્રતિશ્રુતતુલ્યં શબ્દપ્રકાશન રશ્મિ નિવૃત્તા ॥ગન્ધવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ સર્વ દુગન્ધ સુગન્ધ ભવન્તી ।
ગન્ધવર્âગ્ર જનૈર્ જિનસ્તૂપાન્ સ્નાપનબોધિદ્રુમ પ્રભ્âઇષા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્342 ---> ]
તે રસશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ સદ્વિષ નિર્વિષ ભોન્તિ રસ્âગ્રાઃ ।
બુદ્ધ સશ્રાવકમાતૃપિત્-ર્ણાં સર્વરસ્âગ્રપ્રદાન પ્રભ્âઇષાં ॥સ્પર્શવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ કક્ખટ સ્પર્શ મૃદૂ સુખ ભોન્તી ।
શક્તિત્રિશૂલ્âસિ [[દોઉબ્ત્]] તોમરવર્ષા માલ્ય મૃદૂ પદુમ્ôત્પલ ભોન્તી ॥દુષ્ય્âનેક મૃદૂ સુખસ્પર્શા સંસ્તરિ માર્ગિ વ્રજન્તિ જિનાનાં ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f154બ્ ---> ]
પુષ્પવિલેપનચીવરસૂક્ષ્મા માલ્યવિતાન પ્રદાન પ્રભ્êયમ્ ॥ધર્મવિશોધનિ મુઞ્ચતિ રશ્મીન્ સર્વત રોમત ચિન્તિય ધર્માન્ ।
નિશ્ચરતઃ શ્રુણિ લોકહિતાનાં તોષયિ સર્વધિમુક્તિજિનાનામ્ ॥પ્રત્યય જાત્âજાત સ્વભાવા ધર્મશરીર્âજાતશરીરાઃ ।
ધર્મત નિત્યસ્થિતા ગગનસ્થા સૂચત ધર્મવિશોધનિ લબ્ધા ॥રશ્મિ સુખાપ્રમુખ્êતિ કૃત્વ્âઇકતુ રોમમુખાત્ તુ ઋષીણાં ।
નિશ્ચરિ ગઙ્ગરજ્ôપમ રશ્મી સર્વપૃથગ્વિધકર્મપ્રયોગાઃ ॥તે યથ્âઇકત રોમમુખાતો ઓસરિ ગઙ્ગરજ્ôપમ રશ્મી ।
એવમ્ અશેષત સર્વતુ રોમા દેશ સમાધિવિકુર્વ ઋષીણાં ॥યેન ગુણેન ય રશ્મિ નિવૃત્તા તસ્મિ ગુણેષુ સહાયક પૂર્વે ।
તેષુ તમ્ એવ પ્રમુઞ્ચતિ રશ્મિં જ્ઞાનવિકુર્વણ્âઇષ ઋષીણાં ॥તેષ ય પુણ્ય સહાયક પૂર્વે યૈર્ અનુમોદિત યાચિત યેભિઃ ।
યેભિ ચ દૃષ્ટ શુભ્ôપચિતં વા તે ઇમ રશ્મિ પ્રજાનતિ તેષાં ॥યે ચ શુભ્ôપચિતાઃ કૃતપુણ્યાઃ પૂજિત યેભિ પુનઃ પુનઃ બુદ્ધાઃ ।
અર્થિક છન્દિક બુદ્ધગુણેભિઃ ચોદન તેષ કરોતિય રશ્મિઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્343 ---> ]
સૂર્ય યથા જાત્યન્ધ ન પશ્યી ન્ô ચ સ ન્âસ્તિ ઉદેતિ સ લોકે ।
ચક્ષુસમેત્ôદાગમુ જ્ઞાત્વા સર્વ પ્રયુજ્ય
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f343 ---> ]
સ્વક સ્વક ધર્મે ॥
એવત રશ્મિ મહાપુરુષાણાં અસ્તિ ચ તે ઇતરે ચ ન પશ્યી ।
મિથ્યહત્âધિમુક્તિવિહીનાઃ દુર્લભ તે ચ્ôદારમતીનાં ॥આભરણાનિ નિપાન વિમાનાઃ રત્ન રસાયન ગન્ધનુલેપાઃ ।
તે પિ તુ અસ્તિ મહ્âત્મજનસ્ય તે ચ સુદુર્લભ કૃચ્છ્રગતાનાં ॥એવત રશ્મિ મહાપુરુષાણાં અસ્તિ ચ તે ઇતરે ચ ન પશ્યી ।
મિથ્યહત્âધિમુક્તિવિહીનાઃ દુર્લભ તે ચ્ôદારમતીનાં ॥યસ્ય્ ઇમુ [[દોઉબ્ત્]] રશ્મિપ્રભેદ શ્રુણિત્વા ભેષ્યન્તિ શ્રદ્દધિમુક્તિ [[દોઉબ્ત્]] પ્રસાદઃ ।
તેન ન કાઙ્ક્ષ ન સંશય કાર્યો ન્âઙ્ગ ન ભેષ્યિ મહાગુણકેતુઃ ॥તે પરિવારવિયૂહવિકુર્વ્âગ્રસમાધ્યભિનિર્હરમાણાઃ ।
સર્વદશદ્દિશિ અપ્રતિમાનાઃ દર્શયિ બુદ્ધસુતાઃ પરિવારં ॥તે ત્રિસહસ્રપ્રમાણુવિચિત્રં પદ્મમ્ અધિષ્ઠિહિ રશ્મિવિયૂહાઃ ।
કાયપર્યઙ્ક પરિસ્ફુટપદ્મં દર્શયિ એષ સમાધિવિકુર્વા ॥તે દશક્ષેત્રરજ્ôપમ્âન્યે પદ્મમ્ અધિષ્ઠિહિ સંપરિવારં ।
સર્વ પરીવૃત બુદ્ધસુતેભી યે ચ સમાધ્યસમાધિવિહારી ॥યે પરિપાચિત તેન ઋષીણાં સત્વ નિષ્પ-દિત બુદ્ધગુણેષુ ।
તે પરિવારિ અતં મહપદ્મં સર્વ્ôદિક્ષિષુ પ્રાઞ્જલિભૂતાઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્344 ---> ]
તે ચ સમાહિત બાલશરીરે વ્યુત્થિ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f155બ્ ---> ]
હિ યૌવનવેગસ્થિતેભ્યઃ ॥
યૌવનવેગસ્થિતેષુ સમાહિત વ્યુત્થિહિ જીર્ણક વૃદ્ધ શરીરાઃ ।
જીર્ણકવૃદ્ધશરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ શ્રદ્ધ્ôપાસિકકાયાત્ ॥શ્રદ્ધ્ôપાસિકકાયસમાહિત વ્યુત્થિહિ ભિક્ષુણિકાયશરીરા ।
ભિક્ષુણિકાય શરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ ભિક્ષુબહુશ્રુતકાયાઃ ॥ભિક્ષુબહુશ્રુતકાય સમાહિત વ્યુત્થિહિ શૈક્ષ્âશૈક્ષશરીરાઃ ।
શૈક્ષ્âશૈક્ષશરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ પ્રત્યયબુદ્ધશરીરા ॥પ્રત્યય બુદ્ધ શરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ બુદ્ધવર્âગ્રશરીરા ।
બુદ્ધવર્âગ્રશરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ દેવતકાય શરીરા ॥દેવતકાયશરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ નાગમહર્દ્ધિકકાયાઃ ।

નાગમહર્દ્ધિકકાયસમાહિત વ્યુત્થિહિ યક્ષમહર્દ્ધિકકાયાઃ ॥યક્ષમહર્દ્ધિકકાયસમાહિત વ્યુત્થિહિ સર્વતભૂતશરીરાઃ ।
સર્વતભૂતશરીરિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ એકતુરોમમુખાતઃ ॥
એકતુ રોમમુખસ્મિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ સર્વત રોમમુખેષુ ।
સર્વિષુ રોમમુખેષુ સમાહિત વ્યુત્થિહિ એકતુ વાલપથાતઃ ॥એકતુ વાલપથસ્મિ સમાહિત વ્યુત્થિહિ સર્વત વાલપથેભ્યઃ ।
સર્વિષુ વાલપથેષુ સમાહિત વ્યુત્થિહિ તે પરમ્âણુરજાતઃ ॥એકરજસ્મિ સમાહિત ભૂત્વા વ્યુત્થિહિ સર્વરજેભ્ય્âશેષમ્ ।
સર્વરજેષુ સમાહિત ભૂત્વા વ્યુત્થિહિ સાગરવજ્રતલાતઃ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્345 ---> ]
સાગરવજ્રતલસ્મિ સમાહિત
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f156અ ---> ]
વ્યુત્થિહિ તે મણિવૃક્ષફલેભ્યઃ ।
વૃક્ષફલેષુ સમાહિત ભૂત્વા વ્યુત્થિહિ રશ્મિમુખેભિ જિનાનાં ॥રશ્મિમુખેષુ જિનાન સમાહિત વ્યુત્થિહિ સાગરતોયનદીભ્યઃ ।
સાગરતોયનદીષુ સમાહિત વ્યુત્થિહિ તેજપથાતુ મહ્âત્મા ॥તેજપથસ્મિ સમાહિત ભૂત્વા વ્યુત્થિહિ વાયુપથ્âનુસ્મૃત્îમાન્ ।
વાયુપથે તુ સમાહિત ભૂત્વા વ્યુત્થિહિ ભૂમિતલાનુ મહ્âત્મા ॥
ભૂમિતલે તુ સમાહિત ભૂત્વા વ્યુત્થિહિ સર્વતુ દેવવિમાનાત્ ।
સર્વિ તુ દેવબલાન સમાહિત વ્યુત્થિહિ તે ગગન્âનુસ્મૃત્îમાન્ ॥એતિ સમાધિ વિમોક્ષ્âચિન્ત્યાસ્ તેષ્âચિન્ત્યગુણ્ôપચિતાનાં ।
કલ્પ્âચિન્ત્ય પ્રભાષિયમાણાઃ સર્વજિનેભિ ન શક્ય ક્ષયીતુમ્ ॥સર્વજિનેભિ ચ ભાષિત્âઇતે કર્મવિપાકુ જગસ્ય્âચિન્ત્યો ।
નાગવિકુર્વિત બુદ્ધવિકુર્વા ધ્યાયિન ધ્યાન્âચિન્ત્ય વિકુર્વા ॥તે ચ વશે સ્થિત્âષ્ટ વિમોક્ષાઃ શ્રાવક્âઇક ભવીબહુ ભોન્તી ।
ભૂત્વ બહુઃ પુન્âઇક ભવિત્વા ધ્યાયતિ પ્રજ્વલતે ગગનસ્મિન્ ॥તે હિ મહાકરુણાય વિહીના બોધિ અનર્થિકુ લોક્ôપેક્ષી ।
દર્શયિ કાયવિકુર્વ્âચિન્ત્યા કસ્ય ન દર્શયિ લોક હિત્âઇષી ॥ચન્દ્ર સ સૂર્ય નભે વિચરન્તૌ દર્શયિ સર્વદિશિ પ્રતિભાસં ।
ઉત્સસરોહ્રદકૂપતડા-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f156બ્ ---> ]
ગે ભાજનરત્નસમુદ્રનદીષુ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્346 ---> ]
એવમ્ અચિન્તિય દર્શિયિ રૂપં સર્વદશદ્દિશિ તે નરવીરાઃ ।
સર્વસમાધિવિમોક્ષવિધિજ્ઞા યત્ર તથાગત સાક્ષિ સ્વયંભૂઃ ॥સાગરદેવ રુતાવતિનામા યાવત્ સત્વ સમુદ્ર્ય્ ઉત્પન્ના ।
તેષુ સ્વર્âઙ્ગરુતેષુ વિધિજ્ઞા તોષયિ સર્વરુતાન્ સ્વરુતેન ॥સા હિ સરાગ સદોષ રુતાવતિ સર્વરુતે પ્રતિઘોષ વિધિજ્ઞા ।
ધારણિધર્મબલં વશિપ્રાપ્તા કઃ સ ન તોષિ સદેવકલોકમ્ ॥માયકરો યથ વિદ્યવિધિજ્ઞો દર્શયિ રૂપ વિચિત્ર્âનન્તાન્ ।
રાત્રિદિવ્âઇકમુહૂર્તુકુ માસાન્ વર્ષશતં પુન સ્ફીતપ્રદીપ્તાન્ ॥માયકરો હિ સરાગુ સદોષો તોષયિ માયવિકુર્વિત લોકં ।
ધ્યાન્âભિજ્ઞ વિમોક્ષસુશિક્ષિત કસ્ય ન તોષયિ ચર્યવિધિજ્ઞઃ ॥રાહુ યથ્êષ ય નિર્મણિ કાયં કુર્વતિ વજ્ર પદે તલબન્ધં ।
દર્શન સાગરુ નાભિપ્રમાણં ભોતિ સુમેરુતલે સમ શીર્ષઃ ॥સો ઽપિ સરાગુ સદોષ સમોહો રાહુ નિદર્શય્îદૃશ ઋદ્ધી ।
મારપ્રમર્દન લોકપ્રદીપ કસ્ય ન દર્શયિ ઋદ્ધિ અનન્તા ॥પશ્ય્âચિન્તિય શક્રવિકુર્વા દેવસુર્êન્દ્રરણસ્મિ પ્રવૃત્તે ।
યાતુક બિમ્બરનેકસુરાણાં તાતુક નિર્મણિ શક્રુ સ્વકાયાન્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્347 ---> ]
સર્વસુર્êન્દ્રસુરાશ્ ચ વિજાની શક્રમ ... પુરતો ગત સ્વ્âયુમ્ ।એષ ગૃહ્યેત વજ્રધરાણાં સંભ્રમુ ગચ્છિસુ સર્વસુર્êન્દ્રાઃ ॥નેત્ર સહસ્ર ભયઙ્કર દર્શી જ્વાલપ્રમુઞ્ચન વજ્ર ગૃહીતં ।
વર્મિત કાય દુરાસદ તેજ શક્રમ્ ઉદીક્ષ્ય પલાત્વ્ અસુર્êન્દ્રાઃ ॥ સો હિત્êત્વરપુણ્યબલેના શક્ર વિકુર્વતિ દેવજય્âર્થી ।
સર્વજગસ્ય્âશેષત ત્રાણાં અક્ષયપુણ્ય કુતો ન વિકુર્વી ॥ ...
વાયુત સંભુત મેઘપ્રવર્ષી વાયુત મેઘ પુનઃ પ્રસમેન્તી ।
વાયુત સસ્ય વિરોહતિ લોકે વાયુ સુખ્âવહ સર્વજગસ્ય ॥
સો હિ અશિક્ષિત પારમિતાસુ બુદ્ધગુણેષુ અશિક્ષિત વાયુઃ ।
દર્શયિ લોકવિપાક્âચિન્ત્યા કસ્ય ન દર્શયિ તે વરલબ્ધા ॥

ઇતિ શિક્ષાસમુચ્ચયે રત્નત્રય્âનુસ્મૃતિનામ્âષ્ટાદશઃ પરિચ્છેદઃ સમાપ્તઃ ॥
નવદશઃ પરિચ્છેદઃ ॥
અન્યો ઽપિ પુણ્યવૃદ્ધયે હેતુઃ કાર્યઃ ।
યો ઽયં સર્વ્âવસ્થાસુ સત્વ્âર્થઃ ॥યથા કથિતં ચ્âર્યરત્નમેઘે ।
સ તથાગતચૈત્યે વા તથાગતવિગ્રહે વા પુષ્પં વા ધૂપં વા ગન્ધં વા દદત્ સર્વસત્વાનાં દૌઃશીલ્યદૌર્ગન્ધ્યમલ્âપનયનાય તથાગતશીલપ્રતિલમ્ભાય ચ પરિણામયતિ ।
સ સન્માર્જન્ôપલેપનં કુર્વન્ સર્વસત્વાનામ્ અપ્રાસાદિક્êર્યાપથવિગમાય ।
પ્રાસાદિક્êર્યાપથસંપદે ચ પરિણામયતિ ।
સ પુષ્પચ્છત્રમ્ આરોપયન્ સર્વસત્વાનાં સર્વક્લેશપરિદાહવિગમાય પરિણામયતિ ।
સ વિહારં પ્રવિશન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f158અ ---> ]
સર્વસત્વાન્ નિર્વાણપુરં પ્રવેશયેયં ।
સ નિષ્ક્રમન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાન્ સંસારચારકાન્ નિષ્ક્રામયેયં ।
સ લભનદ્વારમ્ ઉદ્ઘાટયન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાનાં લોક્ôત્તરેણ જ્ઞાનેન નિર્વાણસુગતિદ્વારમ્ ઉદ્ઘાટયેયં ।
સ પિથદ્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાનાં સર્વ્âપાયદ્વારાણિ પિદધ્યાં ।
સ નિષીદન્ન્ એવં*ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાન્ બોધિમણ્ડે નિષાદયેયં ।
સ દક્ષિણેન પાર્શ્વેન શય્યાં કલ્પયન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાન્ એવ પરિનિર્વાપયેયં ।
સ તતો વ્યુત્તિષ્ઠન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાન્ વ્યુત્થાપયેયં સર્વક્લેશપર્યુત્થાનેભ્યઃ ।
સ શરીરગત્યા ગચ્છન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વા મહાપુરુષગત્યા ગચ્છન્તુ ।
સ તત્ર્ôપવિષ્ટએ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વા નિઃશલ્યક્રિયા યદ્ ઉત રાગદ્વેષમોહેભ્યઃ ।
સ શૌચં કુર્વન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાનાં ક્લેશમલાત્ પ્રક્ષાલયેયં ।સ હસ્તૌ પ્રક્ષાલયન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાનાં સર્વક્લેશ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્349 ---> ]
વાસનામ્ અપનયેયં ।સ પાદૌ પ્રક્ષાલયન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ સર્વસત્વાનામ્ અનેકપ્રકારાણિ ક્લેશરજાંસ્ય્ અપનયેયં ।મુખં પ્રક્ષાલયન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાનાં સર્વધર્મમુખાનિ પરિશોધયેયં ।
સ દન્તકાષ્ઠં ભક્ષયન્ન્ એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વાનાં નાનાવિધાન્ ક્લેશમલાન્ અપનયેયં ।
સર્વાં કાય્âવસ્થાં સર્વસત્વહિતસુખાય પરિણામયતિ ।
તથાગતચૈત્યં વન્દમાન્âઇવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
સર્વસત્વા વન્દનીયા ભવન્તુ સદેવકસ્ય લોકસ્ય્êતિ ॥અથવા યથ્âર્યપ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ।
પુનર્ અપરં શારિપુત્ર વ્યાડકાન્તારમધ્યગતેન બોધિસત્વેન મહાસત્વેન ન્ôત્ત્રસિતવ્યં ન સંત્રસિતવ્યમ્ ન સંત્રાસમ્ આપત્તવ્યમ્ ।
તત્ કસ્માદ્ ધેતોઃ ।

તથા હિ તેન સર્વં પરિત્યક્તં સર્વસત્વાનામ્ અર્થાય ।
તેન્âઇવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યમ્ ।સચેન્ માં વ્યાડા ભક્ષયેયુસ્ તેભ્ય્âઇવ તદ્ દાનં દત્તં ભવતુ ।
મમ ચ દાનપારમિતાપરિપૂરિર્ ભવિષ્યતિ ।
અભ્યાસન્ના ચ ભવિષ્યતિ ।
તથા ચ કરિષ્યામિ યથા મે ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબો-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f158બ્ ---> ]
ધિમ્ અભિસમ્બુદ્ધસ્ય સતસ્ તત્ર બુદ્ધક્ષેત્રે તિર્યગ્યોનિગતાઃ સત્વાઃ સર્વેણ સર્વં ન ભવિષ્યન્તિ ન પ્રજ્ઞાસ્યન્તે ॥ચોરકાન્તારમધ્યગતેન શારિપુત્ર બોધિસત્વેન મહાસત્વેન ન્ôત્ત્રસિતવ્યં ન સંત્રસિતવ્યં ન સંત્રાસમ્ આપત્તવ્યં ।તત્ કસ્માદ્ ધેતોઃ ।
સર્વસ્વપરિત્યાગકુશલા હિ તે બોધિસત્વા મહાસત્વ્ôત્સૃષ્ટકાયેન્âપિ ચ બોધિસત્વેન ભવિતવ્યં પરિત્યક્તપરિષ્કાર્ôપકરણેન ચ ।
તેન્âઇવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યં ।તે ચેન્ મે સત્વાઃ પરિષ્કાર્ôપકરણાનિ હરન્તિ તેભ્ય્âઇવ્âઇતદ્ દાનં દત્તં ભવતુ ।
સચેન્ માં કેચિજ્ જીવિતાદ્ વ્યપરોપયેયુઃ તત્ર મયા ન દ્વેષો ન ક્રોધ્ôત્પાદયિતવ્યઃ ।
તેષામ્ અપિ મયા ન કાયેન ન વચસા ન મનસ્âપરાદ્ધવ્યં ।
એવં ચ મે તસ્મિન્ સમયે દાનપારમિતા ચ શીલપારમિતા ચ ક્ષાન્તિપારમિતા ચ પરિપૂરિં ગમિષ્યતિ ।
અનુત્તરા ચ મે સમ્યક્સંબોધિર્ અભ્યાસન્ના ભવિષ્યતિ ।
તથા ચ કરિષ્યામિ તથા પ્રતિપત્સ્યે યથા મે ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધસ્ય સતસ્ તત્ર બુદ્ધક્ષેત્રે ।
એતે ચ્âન્યે ચ દોષાઃ સર્વેણ સર્વં સર્વથા સર્વં ન ભવિષ્યન્તિ ન પ્રજ્ઞાસ્યન્તે ॥પાનીયકાન્તારમધ્યગતેન શારિપુત્ર બોધિસત્વે-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f159અ ---> ]
ન મહાસ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્350 ---> ]
ત્વેન ન્ôત્ત્રસિતવ્યં ન સંત્રસિતવ્યં ન સંત્રાસમ્ આપત્તવ્યં ।તત્ કસ્માદ્ ધેતોઃ ।
અસંત્રસ્તધર્માણો હિ બોધિસત્વા મહાસત્વા ભવન્તિ ।
એવં ચ્âનેન ચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યં ।
સર્વસત્વાનાં મયા સર્વતૃષ્ણચ્છેદાય શિક્ષિતવ્યં ।
ન બોધિસત્વેન મહાસત્વેન સંત્રાસમ્ આપત્તવ્યં ।સચેદ્ અહં તૃષ્ણયા કાલં કરિષ્યામિ ।
અપિ તુ ખલુ પુનઃ સત્વાનામ્ અન્તિકે મહાકરુણાચિત્તમ્ ઉત્પાદયિષ્યામિ ।
અહો વત્âલ્પપુણ્ય્âમી સત્વા યદ્ એતેષાં લોકે એવંરૂપાણિ પાનીયકાન્તારાણિ પ્રજ્ઞાયન્તે ।
તથા પુનર્ અહં કરિષ્યામિ તથા પ્રતિપત્સ્યે યથા મે ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધસ્ય સતસ્ તત્ર બુદ્ધક્ષેત્રે સર્વેણ સર્વં સર્વથા સર્વં પાનીયકાન્તારાણિ ન પ્રજ્ઞાસ્યન્તે ।
તથા ચ સર્વસત્વાન્ પુણ્યૈઃ સંયોજયિષ્યામિ યથ્âષ્ટ્âઙ્ગ્ôપેતપાનીયલાભિનો ભવિષ્યન્તિ ।
તથા દૃઢં વીર્યમ્ આરપ્સ્યે સર્વસત્વાનાં કૃતશો યથા વીર્યપારમિતા તસ્મિન્ સમયે પરિપૂરિં ગમિષ્યન્તિ ॥પુનર્ અપરં શારિપુત્ર બુભુક્ષાકાન્તારમધ્યગતેન બોધિસત્વેન મહાસત્વેન ન્ôત્ત્રસિતવ્યં ન સંત્રસિતવ્યં ન સંત્રાસમ્ આપત્તવ્યં ।
એવં ચ્âનેન સંનાહઃ સંનદ્ધવ્યઃ ।
તથા દૃઢં વીર્યમ્ આરપ્સ્યે તથા ચ સ્વં બુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f159બ્ ---> ]
દ્ધક્ષેત્રં પરિશોધયિષ્યામિ યથા મે ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધસ્ય સતસ્ તત્ર બુદ્ધક્ષેત્રે સર્વેણ સર્વં સર્વથા સર્વં એવંરૂપાણિ બુભુક્ષાકાન્તારાણિ ન ભવિષ્યન્તિ ન પ્રજ્ઞાસ્યન્તે ।
સુખિત્âઇવ તે સત્વા ભવિષ્યન્તિ સુખસમઙ્ગિનઃ ।
સર્વસુખસમર્પિતાસ્ તથા ચ કરિષ્યામિ યથા તેષાં સત્વાનાં યો ય્âઇવ્âભિપ્રાયો ભવિષ્યતિ યદ્ યદ્ એવ્âકાઙ્ક્ષિષ્યન્તિ મનસા તત્ તદ્ એવ પ્રાદુર્ભવિષ્યતિ ।
તદ્ યથ્âપિ નામ દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં મનસા સર્વં પ્રાદુર્ભવતિ મનસા સર્વમ્ ઉત્પદ્યતે ।
તથા દૃઢં વીર્યમ્ આરપ્સ્યે યથા તેષાં સત્વાનાં ધાર્મિક્âભિપ્રાયાઃ પરિપૂરિં ગમિષ્યન્તિ ।
અવૈકલ્યં ચ જીવિતપરિષ્કારૈઃ સર્વસત્વાનાં ભવિષ્યતિ સર્વેષાં સર્વતઃ સર્વદ્êતિ ॥એવમ્ અયં ... સર્વ્âવસ્થાસુ સત્વ્âર્થઃ ... પુણ્યવૃર્ધિહેતુઃ ।
વિસ્તરતસ્ ત્વ્ આર્યગોચરપરિશુદ્ધિસૂત્રે દ્રષ્ટવ્યઃ ॥
કિં ચ ।
... ધર્મદાનં નિરામિષં ।

પુણ્યવૃદ્ધિનિમિત્તં ભવતિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્351 ---> ]
યથ્ôક્તમ્ આર્ય્âધ્યાશયસંચોદનસૂત્રે ।
વિંશતિર્ ઇમે મૈત્રેય્âનુશંસા નિરામિષદાને ।
યો લાભસત્કારમ્ અપ્રતિકાઙ્ક્ષન્ ધર્મદાનં દદામિ ।
કતમે વિંશતિઃ ।
યદ્ ઉત ।
સ્મૃતિમાંશ્ ચ ભવતિ મતિમાંશ્ ચ ભવતિ બુદ્ધિમાંશ્ ચ ભવતિ ગતિમાંશ્ ચ ભવતિ ધૃતિમાંશ્ ચ ભવતિ પ્રજ્ઞાવાંશ્ ચ ભવતિ ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f160અ ---> ]
લોક્ôત્તરાં ચ પ્રજ્ઞામ્ અનુવિધ્યતિ ।
અલ્પરાગો ભવતિ ।
અલ્પદ્વેષો ઽલ્પમોહઃ ।
મારશ્ ચ્âસ્ય્âવતારં ન લભતે ।
બુદ્ધૈર્ ભગવદ્ભિઃ સમન્વાહ્રિયતે ।
અમનુષ્યાશ્ ચ્âઇનં રક્ષન્તિ ।
દેવાશ્ ચ્âસ્ય્âઉજઃ કાયે પ્રક્સ્.ઇપન્તિ ।
અમિત્રાશ્ ચ્âસ્ય્âવતારં ન લભન્તે ।
મિત્રાણિ ચ્âસ્ય્âભેદ્યાનિ ભવન્તિ ।
આદેયવચનશ્ ચ ભવતિ ।
વૈશારદ્યાંશ્ ચ પ્રતિલભતે ।
સૌમનસ્યબહુલશ્ ચ ભવતિ વિદ્વત્પ્રશસ્તશ્ ચ ।
અનુસ્મરણીયં ચ્âસ્ય તદ્ ધર્મદાનં ભવતિ ।
ઇમે મૈત્રેય વિંશતિર્ અનુશંસ્êતિ ॥આર્યપ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ત્વ્ આહ ।
સચેત્ ત્વમ્ આનન્દ શ્રાવકયાનિકાનાં પુદ્ગલાનાં શ્રાવકભૂમૌ ધર્મં દેશેયઃ ।
તસ્યાં ચ ધર્મદેશનાયાં યે ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રે લોકધાતૌ સત્વાસ્ તે સર્વે ઽર્હત્વં સાક્ષાત્ કુર્યુસ્ તદ્ અદ્ય્âપિ ત્વયા મે શ્રાવકેણ શ્રાવકકૃત્યં ન કૃતં સ્યાત્ ।
સચેત્ પુનઃ ત્વમ્ આનન્દ બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્ય્âઇકમ્ અપિ પ્રજ્ઞાપારમિતાપ્રતિસંયુક્તં પદં દેશયેઃ પ્રકાશયેર્ એવમ્ અહં ત્વયા શ્રાવકેણ્âરાધિતઃ સ્યાં ।
તયા ચ પૂર્વિકયા ધર્મદેશનયા યે ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રે લોકધાતૌ સત્વાસ્ તે સર્વે ઽર્હત્વં પ્રાપ્નુયુસ્ તેષાં ચ્âર્હતાં યદ્ દાનમયં પુણ્યક્રિયાવસ્તુ શીલમ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f160બ્ ---> ]
યં પુણ્યક્રિયાવસ્તુ ભાવનામયં પુણ્યક્રિયાવસ્તુ ।
તત્ કિં મન્યસે આનન્દ્âપિ તુ સ બહુ પુણ્યસ્કન્ધઃ ।
આહ ।
બહુ ભગવન્ બહુ સુગત ।
ભગવાન્ આહ ।
અતઃ સ્âનન્દ શ્રાવકયાનિકપુદ્ગલો બહુતરં પુણ્યસ્કન્ધં પ્રસવતિ યો બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનાં પ્રજ્ઞાપારમિતાપ્રતિસંયુક્તં ધર્મં દેશયતિ ।
અતો ઽપ્ય્ આનન્દ બહુતરં પુણ્યસ્કન્ધં પ્રસવતિ યો બોધિસત્વો મહાસત્વો ઽપરસ્ય બોધિસત્વસ્ય પ્રજ્ઞાપારમિતાપ્રતિસંયુક્તં ધર્મં દેશયતિ ।
અન્તશ્âઇક-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્352 ---> ]
દિવસમ્ અપિ ।
તિષ્ઠત્વ્ આનન્દ્âઇકદિવસઃ ।
અન્તશઃ પ્રાગ્ભક્તમ્ અપિ ।

તિષ્ઠત્વ્ આનન્દ પ્રાગ્ભક્તં ।
અન્તશ્âઇકનાલિકામ્ અપિ ।
યાવદ્ અન્તશ્âઇકક્ષણસંનિપાતમ્ અપિ ।
પેયાલં ॥
ઇદમ્ આનન્દ તસ્ય બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્ય ધર્મદાનં સર્વશ્રાવકયાનિકાનામ્ અપિ સર્વપ્રત્યેકબુદ્ધયાનિકાનાં ચ પુદ્ગલાનાં કુશલમૂલમ્ અભિભવતિ ।
એવં કુશલમૂલસમન્વાગતો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ ।
એવં કુશલમૂલં સમન્વાહરન્ન્ અસ્થાનમ્ આનન્દ્âનવકાશો યત્ સ બોધિસત્વો મહાસત્વો વિવર્તેત્âનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ ।
ન્âઇતત્ સ્થાનં વિદ્યતએ ઇતિ ॥કથં ધર્મદાનં દાતવ્યં ।
યથ્âર્યસદ્ધર્મપુણ્ડરીકે ઽભિહિતં । કાલેન ચ્ô ચિન્તયમા-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f161અ ---> ]
નુ પણ્ડિતઃ પ્રવિશ્ય લયનં તથ ઘટ્ટયિત્વા ।
વિપશ્ય ધર્મં ઇમિ સર્વ યોનિશો ઉત્થાય દેશેત્âલીનચિત્તઃ ॥સુખસ્થિતો ભોતિ સદા વિચક્ષણો સુખં નિષણ્ણસ્ તથ ધર્મ ભાસતે ।
ઉદારપ્રજ્ઞપ્ત કરિત્વ્âસનં ચૌક્ષે મનોજ્ઞે પૃથિવીપ્રદેશે ॥ચૌક્ષં ચ સો ચીવર પ્રાવરિત્વા સુરક્તરઙ્ગં ચ પ્રસન્નરઙ્ગૈઃ ।
આસેવકં કૃષ્ણ તથા દદિત્વા મહાપ્રમાણં ચ નિવાસયિત્વા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્353 ---> ]
સપાદપીઠસ્મિ નિષદ્ય્âસને વિચિત્રદુષ્યેહિ સુસંસ્તૃતસ્મિન્ ।
સુધૌતપાદશ્ ચ્ôપારુહિત્વા સ્નિગ્ધેન શીર્ષેણ મુખેન ચ્âપિ ॥ધર્મ્âસને તત્ર નિષીદિયાનઃ એક્âગ્ર સત્વેષુ સમં વિપશ્યન્ ।
ઉપસંહરેચ્ ચિત્રકથા બહૂશ્ ચ ભિક્ષૂનશ્ ચ્ô ભિક્ષુનિકાસ્ તથ્âઇવ ॥કિલાસિતાશ્ ચ્âપિ વિવર્જયીત ન ચ્âપિ ઉત્પાદયિ ખેદસંજ્ઞાં ।
અરતિં ચ સર્વાં વિજહીત પણ્ડિતઃ મૈત્રીબલં પર્ષદિ ભાવયેચ્ ચ ॥ભાષેચ્ ચ રાત્રિંદિવમ્ અગ્રધર્માન્ દૃષ્ટ્âન્તકોટીનિયુતૈઃ સ પણ્ડિતઃ ।
સંહર્ષયેત્ તાં ચ તથ્âઇવ તોષયેત્ ન ચ્âપિ કિઞ્ચિત્ તત્ર જાતુ પ્રાર્થયેત્ ॥ખ્ōüદ્યં ચ ભોજ્યં ચ તથ્âન્નપ્ōüનં વસ્ત્ર્ōüણિ શય્ય્âસનચીવર્ōüણિ ।
ગિલાનભૈષજ્ય ન ચિન્તયેત્ સઃ ન વિજ્ઞપે-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f161બ્ ---> ]
ત્ પર્ષદિ કિઞ્ચિદ્ અન્યત્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્354 ---> ]
અન્યત્ર ચિન્તેય સદા વિચક્ષણઃ ભવેય બુદ્ધો ઽહમ્ ઇમે ચ સત્વા ।
એતચ્ ચ મે સર્વસુખ્ôપધાનં યં ધર્મ શ્રાવેમિ હિતાય લોકે ॥અત્ર્âઇવ્âહ ॥
ન કસ્યચિદ્ અન્તશો ધર્મપ્રેમ્ણ્âપ્ય્ અધિકતરમ્ અનુગ્રહં કરોતિ ॥
આર્યચન્દ્રપ્રદીપસૂત્રે ઽપ્ય્ આહ ।
અધ્યેષયેયુર્ યદિ ત્વાં તે ધર્મદાનસ્ય કારણાત્ ।
પ્રથમં વાચ ભાષેયા ન્âહં વૈતુલ્યશિક્ષિતઃ ॥
એવં ત્વં*વાચ ભાષેયા યુષ્મે વા વિજ્ઞપણ્ડિતાઃ ।
કથં મહ્âત્મનાં શક્યં પુરતો ભાષિતું મયા ॥
સહસ્âઇષાં ન જલ્પેત તુલયિત્વા તુ ભાજનં ।
યદિ ભાજનં વિજાનીયાઃ અનધીષ્ટો ઽપિ દેશયેઃ ॥
યદિ દુઃશીલાન્ પશ્યેસિ પરિષાયાં બહૂન્ સ્થિતાન્ ।
સંલેખં મા પ્રભાષે ત્વં વર્ણં દાનસ્ય કીર્તયેઃ ॥
ભવેયુર્ યદિ ચ્âલ્પ્êચ્છાઃ શુદ્ધાઃ શીલે પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
મૈત્રં ચિત્તં જનિત્વા ત્વં કુર્યાઃ સંલેખિકીં કથામ્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્355 ---> ]
પરીત્તા યદિ પાપ્êચ્છાઃ શીલવન્તો ઽત્ર વિસ્તરાઃ ।

લબ્ધપક્ષસ્ તદા ભૂત્વા વર્ણં શીલસ્ય કીર્તયેઃ ।
ઇતિ ॥ઉક્તં ચ્âર્યસાગરમતિસૂત્રે ।
તદ્ યથા ।
સમે ।
સમવતિ ।
શમિતશત્રુ ।
અઙ્કુરે ।
મઙ્કુરે ।
મારજિતે ।
કરાડે ।
કેયૂરે ।
ઓઘવતિ ।
ઓહોકયતિ ।
વિશઠનિર્મલે ।
મલ્âપનયે ।
ઓખરે ।
ખરોગ્રસે ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f162અ ---> ]
ગ્રસને ।
હેમુખી ।
પરાઙ્મુખી ।
આમુખી ।
શમિતાનિ સર્વગ્રહબન્ધનાનિ ।
નિગૃહીતાઃ સર્વપરપ્રવાદિનઃ ।
વિમુક્તા મારપાશાઃ ।
સ્થાપિતા બુદ્ધમુદ્રાઃ સમુદ્ઘાતિતાઃ સર્વમારાઃ ।
અચલિતપદપરિશુદ્ધ્યા વિગચ્છન્તિ સર્વમારકર્માણિ ॥
ઇમાનિ સાગરમતે મન્ત્રપદાનિ ધર્મભાણકેન સુપ્રવૃત્તાનિ કૃત્વા ધર્મ્âસનકેન સુપ્રવૃત્તાનિ કૃત્વા ધર્મ્âસનનિષણ્ણેન સર્વાં પર્ષદં બોધ્યાકાર્âભિનિર્હૃતયા મૈત્ર્યા સ્ફરિત્વા ।
આત્મનિ વૈદ્યસંજ્ઞામ્ ઉત્પાદ્ય ધર્મે ભૈષજ્યસંજ્ઞાં ધર્મશ્રવણિકેષ્વ્ આતુરસંજ્ઞાં તથાગતે સત્પુરુષસંજ્ઞાં ધર્મનેત્ર્યાં ચિરસ્થિતિકસંજ્ઞામ્ ઉત્પાદ્ય્êમાનિ મન્ત્રપદાન્ય્ આમુખીકૃત્ય ધર્મસંકથા કરણીયા ।
તસ્ય સમન્તાદ્ યો જનશતે ન મારો ન મારકાયિકા વા દેવત્ôપસંક્રમયિષ્યન્તિ વિચક્ષુઃકરણે ।
યે ઽપ્ય્ એનમ્ ઉપસંક્રમિષ્યન્તિ તે ઽપ્ય્ અસ્ય ન શક્ષ્યન્ત્ય્ અન્તરાયં કર્તુમ્ ઇતિ ॥અત્ર્âઇવ્âહ ।
ધર્મભાણકેન ચૌક્ષેણ શુચિસમુદાચારેણ સુસ્નાતેન શુચિનિવાસિતેન ભવિતવ્યમ્ ઇતિ ॥એવં ધર્મદાનં ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્356 ---> ]
બોધિચિત્તં ચ પુણ્યસ્ય વૃદ્ધિહેતુઃ સમાસતઃ ॥યથ્ôક્તમ્ આર્યરત્નકરણ્ડકસૂત્રે ।
તદ્ યથ્âપિ નામ મઞ્જુશ્રીર્ નાનાગન્ધવૃક્ષાશ્ ચ ચતુર્ધાતુસંગૃહીતા વિવર્ધન્તે ।
એવમ્ એવ મઞ્જુશ્રીર્ નાનાસંભાર્ôપચિતં બોધિસત્વસ્ય કુશલમૂલં ।
બોધિચિત્તસંગૃહીતં સર્વજ્ઞતાપરિણામિતં વિવર્ધતએ ।
ઇતિ ॥એષ્âદિક્âદિક-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f162બ્ ---> ]
ર્મિકાણાં સહસા બોધિસત્વશિક્ષા સ્મરણ્âર્થમ્ ઉપદર્શિતા ।

વિસ્તરતસ્ તુ બુદ્ધવિષય્âઇવ ॥અત્ર ચ્âસ્યા યથ્ôક્તાયાઃ શિક્ષાયાઃ ।
સિદ્ધિઃ સમ્યક્પ્રહાણાનામ્ અપ્રમાદ્âવિયોજનાત્ ।
સ્મૃત્ય્âથ સંપ્રજન્યેન યોનિશશ્ ચિન્તનેન ચ ॥તત્ર્âનુત્પન્નાનાં પાપકાનામ્ અકુશલાનાં ધર્માણામ્ અનુત્પાદાય્âઇવ છન્દં જનયતિ વ્યાયચ્છતિ વીર્યમ્ આરભતે ચિત્તં પ્રગૃહ્ણાતિ સમ્યક્પ્રણિદધાત્îત્ય્ અનેન રક્ષા ॥ઉત્પન્નાનાં ચ પ્રહાણાય છન્દં જનયત્îત્ય્ અનેન શુદ્ધિઃ ।
અનુત્પન્નાનાં કુશલાનાં ધર્માણામ્ ઉત્પાદાય છન્દં જનયતિ ।
યાવદ્ ઉત્પન્નાનાં ચ સ્થિતયે ભૂયોભાવાય છન્દં જનયત્îત્ય્ આદિ ।
અનેન વૃદ્ધિઃ ।
એતાનિ ચ નિત્યમ્ અપ્રમાદ્âધિષ્ઠિતાનિ કાર્યાણિ સર્વકુશલમૂલાનાં તન્મૂલત્વાત્ ॥યથ્ôક્તમ્ આર્યચન્દ્રપ્રદીપસૂત્રે ।
યાવન્ત ધર્માઃ કુશલાઃ પ્રકીર્તિતાઃ શીલશ્રુતં ત્યાગુ તથ્âઇવ ક્ષાન્તિઃ ।
સર્વેષુ મૂલં હ્ય્ અયમ્ અપ્રમાદો નિધાનલમ્ભઃ સુગતેન દેશિત ।
ઇતિ ॥
કો ઽયમ્ અપ્રમાદો નામ ।
ઇષ્ટવિઘાત્âનિષ્ટ્âગમશઙ્કાપૂર્વકં પ્રતિકારતાત્પર્યં ।
તદ્ યથા તીવ્રકોપપ્રસાદસ્ય રાજ્ઞો ભૈષજ્યતૈલપરિપૂર્ણભાજનં ગૃહીત્વા પિચ્છિલ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f163અ ---> ]
સંક્રમેણ ભૃત્યસ્ય
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્357 ---> ]
ગચ્છતઃ ॥ઉક્તં હ્ય્ આર્યતથાગતગુહ્યસૂત્રે ।તત્ર કતમો ઽપ્રમાદો ।યદ્ ઇન્દ્રિયસંવરઃ ।
સ ચક્ષુષા રૂપાણિ દૃષ્ટ્વા ન નિમિત્તગ્રાહી ભવતિ ।
ન્âનુવ્યઞ્જનગ્રાહી ।
એવં યાવન્ મનસા ધર્માન્ વિજ્ઞાય ન નિમિત્તગ્રાહી ભવતિ ।
ન્âનુવ્યઞ્જનગ્રાહી ।
સર્વધર્મેષ્વ્ આસ્વાદં ચ્âદીનવં ચ નિઃશરણં ચ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ ।
અયમ્ ઉચ્યતે ઽપ્રમાદઃ ॥પુનર્ અપરમ્ અપ્રમાદો યત્ સ્વચિત્તસ્ય દમનં પરચિત્તસ્ય્âરક્ષા ક્લેશરતેર્ અપરિકર્મણા ધર્મરતેર્ અનુવર્તનં યાવદ્ અયમ્ ઉચ્યતે ઽપ્રમાદઃ ।
યસ્ય ગુહ્યક્âધિપતે શ્રદ્ધા ચ્âપ્રમાદશ્ ચ તસ્ય્âનુલોમિકેન વીર્યેણ કાર્યં ।
યેન તાન્ અપ્રમાદકારણાન્ શ્રદ્ધાકારણાંશ્ ચ ધર્માન્ સમુદાનયતિ ।
યસ્ય ગુહ્યક્âધિપતે શ્રદ્ધા ચ્âપ્રમાદશ્ ચ વીર્યં ચ તેન સ્મૃતિસંપ્રજન્યે યોગઃ કરણીયઃ ।
યેન સ્મૃતિસંપ્રજન્યેન સર્વાન્ બોધિપક્ષાન્ ધર્માન્ ન વિપ્રણાશયતિ ।
યસ્ય ગુહ્યક્âધિપતે શ્રદ્ધા ચ્âપ્રમાદશ્ ચ વીર્યં ચ સ્મૃતિસંપ્રજન્યં ચ તેન યોનિશઃ પ્રયોગે યોગઃ કરણીયઃ ।
યોનિશઃ પ્રયુક્તો હિ ગુહ્યક્âધિપતે બોધિસત્વો યદ્ અસ્તિ તદ્ અસ્ત્îતિ પ્રજાનાતિ ।
યન્ ન્âસ્તિ તન્ ન્âસ્ત્îતિ પ્રજાનાતિ ।
યાવદ્ અસ્તિ સંવૃત્યા ચક્ષુર્ ઇત્ય્ આદિ ॥તથા અત્ર્âઇવ્âહ ।
સદ્âપ્રમાદો હ્ય્ અમૃતસ્ય મૂલં સત્વ્âર્થયુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f163બ્ ---> ]
ક્તસ્ય ચ બોધિચિત્તં ।
યદ્ યોનિશશ્ ચ્âઇવ વિવેકચિત્તમ્ અપરિગ્રહઃ સર્વસુખસ્ય મૂલમ્ ઇતિ ॥આહ ચ ।
પર્âત્મસમત્âભ્યાસાદ્ બોધિચિત્તં દૃઢીભવેત્ ।
આપેક્ષિકં પર્âત્મત્વં પાર્âવારં યથામૃષા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્358 ---> ]
તત્કૂલં ન સ્વતઃ પારં કિમ્ અપેક્ષ્ય્âસ્ત્વ્ અપારતા ।
આત્મત્વં ન સ્વતઃ સિદ્ધં કિમ્ અપેક્ષ્ય પરો ભવેત્ ॥તદ્દુષ્ખેન ન મે બાધ્êત્ય્ અતો યદિ ન રક્ષસિ ।

ન્âગામિકાયદુષ્ખાત્ તે બાધા તત્ કેન રક્ષસિ ॥અહમ્ એવ તદ્âપ્îતિ મિથ્ય્êયં પરિકલ્પના ।
અન્ય્âઇવ મૃતો યસ્માદ્ અન્યસ્ તત્ર પ્રજાયતે ॥અન્યશ્ ચેજ્ જાયતે તત્ર કિં પુણ્યેન પ્રયોજનં ।
યૂનઃ કિં વૃદ્ધકાયસ્ય સુખાય ધનસંચયૈઃ ॥મૃતે ગર્ભગતે તાવદ્ અન્યો બાલઃ પ્રજાયતે ।
મૃતે બાલ્યે કુમારત્વં તન્નાશાય્âગતો યુવા ॥
તન્નાશાચ્ ચ્âગતો વૃદ્ધઃ ।
એકઃ કાયઃ કથં મતઃ ।
એવં પ્રતિક્ષણં ચ્âન્યઃ કાયઃ કેશનખ્âદિવત્ ॥
અથ બાલ્યાપરિત્યાગાદ્ બાલો યાતિ કુમારતાં ।
કાયસ્વભાવો વક્તવ્યો યો ઽવસ્થારહિતઃ સ્થિતઃ ।
કાયશ્ ચેત્ પ્રતિમ્âકારઃ પેસીભસ્મસુ ન્âસ્તિ સઃ ॥સૂક્ષ્મભાવેન ચેત્ તત્ર સ્થૌલ્યં ત્યક્ત્વા વ્યવસ્થિતઃ ।
અનિર્દેશ્યઃ સ્વતઃ પ્રાપ્તઃ ।
કાય્êત્ય્ ઉચ્યતે ન સઃ ॥તત્ર ચિન્ત્âઇવ મે ન્âસ્તિ દૃશ્યકાયસ્ તુ નાશવાન્ ।
અવસ્થાભિશ્ ચ સંબન્ધઃ સંવૃત્યા ચ્âઇવ દૃશ્યતે ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્359 ---> ]
આગ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f164અ ---> ]
માચ્ ચ તદ્ અસ્તિત્વં યુક્ત્યાગમનિવારિતમ્ ।
ન ગુણવ્યતિરેકેણ પ્રધાનં વિદ્યતે યતઃ ॥ન ચ ત્રીણિ પ્રધાનાનિ તથા સત્તા ગુણ્âપિ ।
પ્રત્યેકં ત્ર્યાત્મકાસ્ તે ઽપિ શેષં ન્âઇકવિધં જગત્ ॥અચેતનં ચ વસ્ત્ર્âદિ તત્સુખ્âદ્યાત્મકં કથમ્ ।
સુખ્âદેર્ ન પટ્ટ્ôત્પત્તિઃ પટ્ટ્âદેસ્ તુ સુખ્âદયઃ ।
પટ્ટ્âદીનામ્ અહેતુત્વાદ્ અભાવસ્ તત્સુખં કુતઃ ॥તસ્માદ્ આગમયુક્તિભ્યાં અનિત્યં સર્વસંસ્કૃતં ।તદ્ ધેતુફલસંબન્ધઃ પ્રત્યક્ષત્વાન્ ન સાધ્યતે ॥સ્વસંતાને ચ દૃષ્ટો ઽસૌ નિત્યેષુ ચ કથં યથા ।
પરમ્ અણુસ્ [[દોઉબ્ત્]] તુ ન્âઇકો ઽસ્તિ દિગ્ભેદ્âનુપપત્તિતઃ ॥દીપતૈલં ક્ષયં યાતિ ક્ષીયમાનં ન લક્ષ્યતે ।
એવં ભાવા ન લક્ષ્યન્તે ક્ષીયમાનાઃ પ્રતિક્ષણં ॥સંતાનઃ સમુદ્ōüયશ્ ચ પઙ્ક્તિસેન્âદિવન્ મૃષ્ōü ।
તત્ર્âભ્યાસાદ્ અહંકારઃ પરસ્મિન્ કિં ન જાયતે ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્360 ---> ]
તસ્માદ્ એવં જગત્ જ્ઞેયં યથ્âયતનસંચયઃ ।
અપ્રાપ્તમ્ એવ તદ્ દુષ્ખં પ્રતિકાર્યં પર્âત્મનોઃ ॥અયુક્તમ્ અપિ ચેદ્ એતત્ સ્વ્âત્મન્ય્ અસ્ત્îતરત્ર ન ।
યદ્ અયુક્તં નિવર્ત્યં તત્ સ્વમ્ અન્યદ્ વા યથાબલં ॥કૃપયા બહુ દુષ્ખં ચેત્ કસ્માદ્ ઉત્પાદ્યતે બલાત્ ।
જગદ્દુષ્ખં નિરૂપ્ય્êદં કૃપાદુષ્ખં કથં બહુ ॥એવં ભાવિતસંતાનાઃ પરદુષ્ખસમપ્રિયાઃ ।
અવીચીમ્ અવગાહન્તે હંસાઃ પદ્મવનં યથા ॥સત્વેષુ મુચ્યમાનેષુ યે તે પ્રામોદ્યસાગરાઃ ।
તૈર્ એવ નનુ પર્યાપ્તં મોક્ષેણ્âપ્ય્ અરસેન કિમ્ ॥
એવં પર્âર્થં કૃત્વ્âપિ ન મદો ન ચ વિસ્મયઃ ।
ન વિપાકફલ્âકાઙ્ક્ષા પર્âર્થ્âઇક્âન્તતૃષ્ણયા [[દોઉબ્ત્]] ॥દશદિક્સત્વસંપત્તિર્ આત્મી-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f164બ્ ---> ]
ય્âસ્ય ન સંશયઃ ।
ન્âસ્ત્ય્ એર્ષ્ય્âવકાશો ઽપિ પરસૌખ્યે સ્વસંજ્ઞયા ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્361 ---> ]
પરેષામ્ આત્મનો વ્âપિ સામાન્યા પાપદેશના ।
પુણ્ય્âનુમોદના ચ્âઇવં બુદ્ધ્âધ્યેષણયાચનં ॥
પરિણામનમ્ અપ્ય્ એવં નિર્વિશેષં પ્રવર્તતે ।