શિક્ષાસમુચ્ચય (અન્ય આવૃત્તિ) · ભાગ 201220

મહત્યામ્ અપિ પ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ ઉક્તં ।
પુનર્ અપરં શારિપુત્ર બોધિસત્વેન મહાસત્વેન્âલ્પમ્ અપિ દાનં દદતા સર્વસત્વેષુ સર્વ્âકારજ્ઞતાયામ્ ઉપાયકૌશલ્યપરિણામનતાયામ્ અપ્રમેયમ્ અસંખ્યેયં કર્તુકામેન પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં શિક્ષિતવ્યમ્ ।
તથા સર્વસત્વાનાં મનોરથાન્ પરિપૂરયિતુકામેન ।
યાવજ્ જાતરૂપરજત્ôદ્યાનરાજ્ય્âદિભિર્ ઉપકરણૈઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં શિક્ષિતવ્યમ્ ઇતિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્276 ---> ]
વિના ચ કરુણયા ન બોધિસત્વાનાં કિંચિચ્ ચેષ્ટિતમ્ ઇતિ વક્ષ્યામઃ ।
ઇતિ સંક્ષેપાદ્ ભોગવૃદ્ધિઃ ॥
પુણ્યવૃદ્ધિઃ સર્વવૃદ્ધીનાં મૂલમ્ ઇતિ તદર્થં પરિકરબન્ધ્ôચ્યતે ॥
કૃત્વ્âદાવ્ એવ યત્નેન વ્યવસાય્âશાયૌ દૃઢૌ ।
કરુણાં ચ પુરસ્કૃત્ય યતેત શુભવૃદ્ધયે ॥
ચિત્તશુદ્ધિકાલભાવિતાનાં વ્યવસાય્âદીનાં પ્રયોગ્âરમ્ભે પુનર્ આમુખીકરણેન દૃઢત્âપાદન્âર્થઃ શ્લોકઃ ।
કૃત્વ્êત્ય્ આદિપૂર્વક્âઇવ ॥
આસન્નયુદ્ધકાલાનાં અસ્ત્રકૌશલ્ય્âદરવત્ પ્રયોગસમકાલં દૃઢીકરિષ્યામ્îતિ શૈથિલ્યનિવારણ્âર્થમ્ આદિગ્રહણમ્ ।
તત્ર કથં વ્યવસાયં દૃઢીકરોતિ ॥
યથ્âર્યસુધન્âર્યમૈત્રેયમ્ ઉપસંપ્રક્રાન્તઃ સમ્યક્ચર્યાનિઃસમર્થઃ ।
પૂર્વ્âન્તકોટીગતકાયપ્રણામઃ કાયસમન્વાહારેણ કાયબલં દૃઢીકુર્વાણઃ ।
પૂર્વ્âન્તકોટીગતકાય ચિત્તપરિશુદ્ધિનિષ્કારણસાંસારિકચિત્તપ્રચારસમન્વાહારેણ ચિત્તમનસિકારં નિગૃહ્ણન્ ।
પૂર્વ્âન્તકોટ્ય્-અસ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્277 ---> ]
ત્કર્મલૌકિકકાર્યપ્રયુક્તનિષ્પ્રયોજનપરિસ્યન્દસમન્વાહારેણ પ્રત્યુત્પન્નપ્રયોજનમહાસામર્થ્યં વિચિન્તયન્ ।
પૂર્વ્âન્ત્âભૂતપરિકલ્પસમુત્થિતવિતથસંકલ્પસંદર્શિત-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f120બ્ ---> ]
મનસિકારસમન્વાહારેણ સર્વબોધિસત્વચર્યાસમ્યક્સંકલ્પ્âભિસંસ્કારબલં સમુત્થાપયન્ ।
અતીત્âત્મભાવ્âર્થપ્રયોગ્âરમ્ભવિષમતાસમન્વાહારેણ સર્વસત્વ્âરમ્ભવૈશેષિકતય્âધ્યાશયબલં દૃઢીકુર્વાણઃ ।
અતીતકાયસમુદાચારનિરાસ્વાદતાસમન્વાહારેણ ।
સર્વબુદ્ધધર્મપ્રતિલાભપ્રયોગમહ્âશ્વાસપ્રતિલાભ્êન્દ્રિયવેગાન્ વિવર્ધયમાનો ઽતીત્âધ્વવિપર્યાસપ્રયુક્તમિથ્ય્âશયપ્રયોગસમન્વાહ્-રેણ ।
પ્રત્યુત્પન્ન્âધ્વસમ્યગ્દર્શન્âવિપર્યાસસંપ્રયુક્તેન બોધિસત્વપ્રણિધાનસમાદાનેન સંતતિં પરિશોધયન્ ।
પૂર્વ્âન્તગત્âયોગવીર્ય્âરમ્ભકાર્ય્âપરિનિષ્પન્ન્âર્યસમાદાનસમન્વાહારેણ [[દોઉબ્ત્]] ।
પ્રત્યુત્પન્નબુદ્ધધર્મસમુદાગમપ્રત્યુપસ્થાનેન મહાવીર્ય્âરમ્ભવિક્રમેણ કાયચિત્તસંપ્રગ્રહં સંજનયમાનઃ ।
પૂર્વ્âન્તકોટીપઞ્ચગત્યપાયનિક્ષિપ્ત્âત્મપરનિરુપકરણ્âખ્યનિરુપજીવ્યસમુચ્છ્રયપરિગ્રહસમન્વાહારેણ ।
સર્વબુદ્ધધર્મ્ôત્થાપકસર્વજગદુપજીવ્યસર્વકલ્યાણમિત્ર્âરાગણસમર્થ્ય્âત્મભાવપરિગ્રહણતયા વિપુલપ્રીતિપ્રામોદ્યવેગાન્ વિવર્ધયમાનઃ પ્રત્યુત્પન્નજન્મ્âભિનિર્વૃત્તં જરાવ્યાધિમરણશોક્âકરભૂતં સંયોગવિયોગનિધાનભૂતં સમુચ્છ્રયં ।
અપર્âન્તકલ્પકોટીગતબોધિસત્વચર્ય્âચરણપ્રયુક્તસ્ય સત્વપરિપાચનબુદ્ધધર્મપરિગ્રહપ્રયુક્તસ્ય તથાગતસંદર્શનસર્વ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્278 ---> ]
બુદ્ધક્ષેત્ર્âનુચરણસર્વધર્મભાણક્ôપસ્થાનસર્વતથાગતશાસનસમન્વાહરણપ્રયુક્તસ્ય સર્વધર્મપર્યેષ્ટિસહાયભૂતસ્ય સર્વકલ્યાણમિત્રદર્શનસર્વબુદ્ધધર્મસમુદાનયનપ્રયુક્તસ્ય બોધિસત્વપ્રણિધિજ્ઞાનશરીરસ્ય હેતુપ્રત્યયભૂતમ્ અવલોક્ય્âચિન્ત્યકુશલમૂલ્êન્દ્રિયવેગાન્ વિવ
ર્ધયમાન્êતિ ।
આર્ય્âક્ષયમતિનિર્દેશે મહાયાનસૂત્રે ઽપ્ય્ ઉક્તં ।
એકો બોધિસત્વો ઽદ્વિતીયો ઽસહાયો ઽનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f121અ ---> ]
સંનાહં સંનહ્યતિ ।
સ વીર્યબલપરિગૃહીતેન્âધ્યાશયેન્âપર્âવકાશ્âસ્વયંકારી ।

સ્વબલબલ્ôદ્ગતઃ ।
સ્âઇવં દૃઢસંનાહઃ સંનદ્ધો ।
યત્ કિઞ્ચિત્ સર્વસત્વાનાં પરિપ્રાપયિતવ્યં ભવિષ્યતિ તદ્ અહં પરિપ્રાપયિષ્યામિ ।
યત્ સર્વ્âર્યાઃ સર્વનવયાનસંપ્રસ્થિતા બોધિસત્વા ન પરિપ્રાપયિષ્યન્તિ તદ્ અહં પરિપ્રાપયિષ્યામિ ।
ન મમ દાનં સહાયકં ।અહં પુનર્ દાનસ્ય સહાયઃ ।
ન મમ શીલક્ષાન્તિવીર્યધ્યાનપ્રજ્ઞાઃ સહાયિકાઃ ।
અહં પુનઃ શીલક્ષાન્તિવીર્યધ્યાનપ્રજ્ઞાનાં સહાયો ।
ન્âહં પારમિતાભિર્ ઉપસ્થાતવ્યો મયા પુનઃ પારમિત્ôપસ્થાતવ્યાઃ ।
એવં સંગ્રહવસ્તુષુ સર્વકુશલમૂલેષુ ચલેયમ્ ।
યાવદ્ એકાકિના મય્âદ્વિતીયેન્âસહાયેન વજ્રમયે મહીમણ્ડલે સ્થિતેન સબલં સવાહનં મારં ધર્ષયિત્વ્âઇકચિત્તક્ષણસમ્âયુક્તયા પ્રજ્ઞય્âનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિર્ અભિસંબોદ્ધવ્ય્êતિ ॥
આર્યવજ્રધ્વજસૂત્રે ઽપ્ય્ આહ ।
તદ્ યથ્âપિ નામ સૂર્યો દેવપુત્ર્ôદયમાનો ન તિષ્ઠતિ ।
જા-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્279 ---> ]
ત્યન્ધદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ ગન્ધર્વનગરદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ ચતુર્દ્વીપલોકધાતુભૂમિરજોદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ રાહ્વસુર્êન્દ્રદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ ધૂમમણ્ડલદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ જમ્બૂદ્વીપક્લેશદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ નાનાછાયાદોષેણ ।
ન તિષ્ઠતિ વિષમપર્વતદોષેણ ।
એવમ્ એવ બોધિસત્વો મહાસત્વઃ સ્મૃતિસંપ્રજન્યવિપુલગમ્ભીરચેત્âદીનસત્વો ગુણચર્યાજ્ઞાનચર્ય્âવસાનં યાવન્ ન વિવર્તતે સત્વદ્રૌહિલ્યદોષૈઃ ।
ન વિપ્રવસતિ કુશલમૂલપરિણામૈઃ ।
સત્વદૃષ્ટિકાલુષ્યદોષૈર્ ન વિવર્તતે ।
સત્વક્ષોભચેતોભિર્ ન દૂરીભવતિ ।
સત્વવિનષ્ટસંતત્યા બોધિસંનાહં ન વિષ્કમ્ભયતિ ।
સર્વજગત્પરિત્રાણપ્રણિધાનસ્ય સત્વકલિકલુષૈર્ ન સ્રંસનાં કરોતિ યાવદ્ બાલજ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્280 ---> ]
નસમવધાનેન ।
ન નિર્વિદ્યતે પરસત્વદોષૈશ્ ચ ।
તત્ કસ્ય હેતોઃ ।
અનાવરણ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f121બ્ ---> ]
મણ્ડલમ્ એતદ્ ઉદયતિ ।
યદ્ ઉત સર્વજગદ્વિશુદ્ધિવિનયાય ।
પે ॥
યશ્ ચ તેષાં સર્વસત્વાનાં દુષ્ખસ્કન્ધો વિવિધં ચ્âવરણીયં કર્મ સમુત્થિતં યેન તે આવરણીયેન કર્મણા બુદ્ધાન્ ન પશ્યન્તિ ।
ધર્મં ન શૃણ્વન્તિ ।
સંઘં ન જાનન્તિ ।

તદ્ અહં તેષાં ત્રિવિધમ્ આવરણીયં કર્મ્ôપચિતં દુષ્ખસ્કન્ધેન સ્વકેન શરીરેણ્ôપાદદામિ તાસુ તાસુ નરક્ôપપત્તિષ્વ્ અપાયભૂમિષુ સંવાસેષુ ચ ।
તે ચ સર્વસત્વાસ્ તતશ્ ચ્યવન્તાં ।
અહં ચ દુષ્ખ્ôપાદાનમ્ ઉપાદદામિ વ્યવસ્યામ્ય્ ઉત્સહે ।
ન નિવર્તે ન પલાયામિ ન્ôત્ત્રસ્યામિ ન સંત્રસ્યામિ ન બિભેમિ ન પ્રત્યુદાવર્તે ન વિષીદામિ ।
તત્ કસ્ય હેતોઃ ।
અવશ્યં નિર્વાહયિતવ્યો મયા સર્વસત્વાનાં ભારો ।
ન્âઇષ મમ કામકારઃ ।
સર્વસત્વ્ôત્તારણપ્રણિધાનં મમ ।
મયા સર્વસત્વાઃ પરિમોચયિતવ્યા ।
મયા સર્વજગત્ સમુત્તારયિતવ્યં ।
જાતિકાન્તારાજ્ જરાકાન્તારાદ્ વ્યાધિકાન્તારાચ્ ચ્યુત્યુપપતિકાન્તારાત્ સર્વ્âપત્તિકાન્તારાત્ સર્વ્âપાયકાન્તારાત્ સર્વસંસારકાન્તારાત્ સર્વદૃષ્ટિગહનકાન્તારાત્ કુશલધર્મપ્રણાશકાન્તારાદ્ અજ્ઞાનસમુત્થિતકાન્તારાત્ તદ્ એતે મયા સર્વસત્વાઃ સર્વકાન્તારેભ્યઃ પરિમોચયિતવ્યાઃ ।
તૃષ્ણાજાલસક્ત્âવિદ્યાનિવરણ્âવૃતા ભવતૃષ્ણાસંપ્રયુક્તાઃ પ્રણાશપર્યવસાના દુષ્ખપઞ્જરપ્રક્ષિપ્તાશ્ ચારકસંનિશ્રિતા ।
અબુધાઃ પ્રતિજ્ઞાવિરુદ્ધાઃ સંશયભૂતાઃ સદા વિમતયો ઽક્ષેમદર્શિનઃ ।
અનિઃશરણકુશલા ભવ્âર્ણવે આવર્તમણ્ડલ્âઇકચરણાઃ ।
પે ॥
સર્વસત્વાનામ્ અનુત્તરજ્ઞાનરાજ્યપ્રતિષ્ઠાપન્âર્થમ્ અહં ચરામિ ।
ન્âહં કેવલમ્ આત્મપરિમોચન્âભિયુક્તઃ ।
સર્વસત્વા હ્ય્ એતે મયા સર્વજ્ઞતાચિત્તપ્લવેન સંસારદુર્ગાદ્ ધર્તવ્યા ।
મહાપ્રપાતાદ્ અભ્યુત્ક્ષેપ્તવ્યાઃ ।
સર્વ્ôપદ્રવેભ્યઃ પરિમોચયિતવ્યાઃ ।
સંસારસ્રોતસઃ પ્રતારયિતવ્ય્âત્મના મયા સર્વસત્વદુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f122અ ---> ]
ષ્ખસ્કન્ધો ઽધ્યવસિતઃ ।
યાવદ્ ઉત્સહે ઽહં સર્વ્âપાયેષુ સર્વલોકધાતુપર્યાપન્નેષુ સર્વદુષ્ખવાસમ્ અનુભવિતુમ્ ।
ન ચ મયા સર્વસત્વાઃ કુશલ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્281 ---> ]
મૂલૈર્ વઞ્ચિતવ્યાઃ ।
વ્યવસ્યામ્ય્ અહમ્ એક્âઇકસ્મિન્ન્ અપાયે ઽપર્âન્તકોટીગતાન્ કલ્પાન્ સંવસયિતું ।
યથા ચ્âઇક્âપાયે તથા સર્વ્âપાયનિરવશેષસર્વલોકધાતુપર્યાપન્નેષુ સર્વસત્વપરિમોચનનિદાનં ।તત્ કસ્ય હેતોઃ ।
વરં ખલુ પુનર્ અહમ્ એકો દુષ્ખિતઃ સ્યાં ન ચ્êમે સર્વસત્વાઃ અપાયભૂમિપ્રપતિતાઃ ।
મયા તત્ર્âત્મા બન્ધકો દાતવ્યઃ ।
સર્વજગચ્ ચ નિઃક્રેતવ્યં નરકતિર્યગ્યોનિયમલોકકાન્તારાદ્ અહં ચ સર્વસત્વાનામ્ અર્થાય સર્વદુષ્ખવેદનાસ્કન્ધમ્ અનેન સ્વકેન શરીરેણ્âનુભવેયમ્ ।
સર્વસત્વનિદાનમ્ અહં ચ સર્વસત્વાનાં પ્રાતિભાવ્યમ્ ઉત્સહે સત્યવાદી પ્રત્યયિતો ઽવિસંવાદકઃ ।
ન ચ મયા સર્વસત્વાઃ પરિત્યક્તાઃ ।
તત્ કસ્ય હેતોઃ ।
સર્વસત્વ્âરમ્બણો મમ સર્વજ્ઞતાચિત્ત્ôત્પાદ્ôત્પન્નો યદ્ ઉત સર્વજગત્પરિમોચનાય ।
ન ચ્âહં રતિકામતય્âનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ સંપ્રસ્થિતો ન્âપિ પઞ્ચકામગુણરત્યનુભવનાય ન્âપિ કામવિષયનિષેવણાય ।
ન ચ્âહમ્ અન્યોન્યકામધાતુપર્યાપન્નરતિવ્યૂહસમુદાનયનાય ચરામિ બોધિસત્વચર્યાં ।
તત્ કસ્ય હેતોઃ ।
અરતયો હ્ય્ એષા સર્વલોકરતયઃ ।મારવિષય્âઇષ યદ્ ઉત કામવિષયનિષેવણં ।

દુર્બુદ્ધિસેવિતો હ્ય્ એષ માર્ગઃ ।સર્વબુદ્ધિવિવર્ણિતો હ્ય્ અયમ્ ઉપદેશઃ યદ્ ઉત કામનિષેવણં ।અતશ્ ચ્âઇષ સર્વદુષ્ખસ્કન્ધસ્ય્ôત્પાદ્âઇવ નિષેવણં અત્âઇવ ચ નરકતિર્યગ્યોનિયમલોકાનામ્ ઉ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f122બ્ ---> ]
ત્પાદઃ ।
કલહભણ્ડનવિવાદક્ષોભાશ્ ચ સત્વાનામ્ અત્âઇવ પ્રાદુર્ભવન્તિ ।
એતે ચ સત્વાઃ કામાન્ નિષેવમાણાઃ બુદ્ધાનાં ભગવતાં સકાશાદ્ દૂરીભવન્તિ ।
સ્વર્ગ્ôપપત્તેર્ અપ્ય્ એતે કામ્âન્તરાયાય સંવર્તન્તે ।
કિં પુનર્ અનુત્તરસ્ય જ્ઞાનરાજસ્ય સર્વસત્વયોગક્ષેમસ્ય ।
સો ઽહમ્ એવમ્ અપ્રમાણદોષાન્ કામાનાં પશ્યન્ પરીત્તાન્ આદીપ્તાંસ્ તસ્માદ્ અહમ્ એતન્ નિદાનમ્ અચરણતાયાં પ્રતિપત્સ્યે ॥
પે ॥તથા તથ્âઇવ મયા કુશલમૂલં પરિણામયિતવ્યં યથા યથ્âઇવ સર્વસત્વ્âત્યન્તસુખમ્ અવેદિતસુખં યાવત્ સર્વજ્ઞતાસુખં પ્રતિલભેરન્ ।
મયા સારથિના મયા પરિણાયકેન મય્ôલ્કાધારિણા મયા ક્ષેમગતિદર્શકેન
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્282 ---> ]
મયા ક્ષણગતિપ્રતિલબ્ધેન મય્ôપાયજ્ઞેન મય્âર્થવિદુષા મયા સંસારસાગરે સર્વજ્ઞજ્ઞાનયાનપાત્રમહાદેશસ્થિતેન મયા પરિણામનકુશલેન મયા પારદર્શકેન ॥
પે ॥
ન ખલુ પુનર્ અસ્મિંશ્ ચાતુર્મહાદ્વીપકે લોકધાતૌ યાવન્તઃ સત્વાસ્ તાવન્ત્âઇવ સૂર્ય્ôદાગચ્છન્તિ ચાતુર્દ્વીપકલોકધાત્વવભાસનાય ।
અથ ચ પુનર્ એક્âઇવ્âઇષાં સૂર્ય્ôદાગચ્છતિ ચતુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f123અ ---> ]
ર્દ્વીપ્âવભાસનાય ।
ન ચ તેષાં સત્વાનાં ચતુર્દ્વીપ્ôપપન્નાનાં સ્વકસ્વકૈઃ શરીરૈર્ અવભાસઃ પ્રાદુર્ભવતિ ।
યેન તે દિવસસંખ્યાં જાનીયુઃ ।
સ્વકાર્યં વા પરિપ્રાપયેયુઃ ।
સસ્યાનિ વા પરિપાચયેયુઃ ।
અહર્ અહર્ વ્ôદ્યાનનગરેષુ રતિક્રીડાપરિભોગમ્ અનુભવેયુઃ ।
દિશો વા પશ્યેયુઃ ।
ગમન્âગમનં વા ગ્રામનગરનિગમરાષ્ટ્રરાજધાનીષુ કુર્યુઃ ।
વ્યવહારકાર્યેષુ પ્રયુજ્યેરન્ ।પે ।
અથ ચ પુનઃ સૂર્યસ્ય દેવપુત્રસ્ય્ôદયત્âઇકસ્ય સૂર્યમણ્ડલસ્ય્âદ્વિતીયસ્ય ચાતુર્દ્વીપકે લોકધાતૌ સર્વસત્વાનામ્ અવભાસઃ પ્રાદુર્ભવતિ ।
એવમ્ એવ બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્ય કુશલમૂલાન્ય્ ઉપાર્પયમાનસ્ય કુશલમૂલં પરિણામયમાનસ્ય્âઇવં ચિત્તમ્ ઉત્પદ્યતે ।
ન્âઇતેષાં સત્વાનાં તત્ કુશલમૂલં વિદ્યતે યેન તે આત્માનં પરિત્રાયેરન્ ।
કઃ પુનર્ વાદઃ પરમ્ ।
અહં પુનઃ સર્વસત્વાનાં કૃતશઃ કુશલમૂલાનિ સમુદાનયામિ કુશલમૂલં પરિણામયામિ ।
યદ્ ઉત સર્વસત્વમોચનાય ।
સર્વસત્વાનામ્ અવભાસનાય સર્વસત્વાનાં જ્ઞાપનાય સરવ્સત્વાનામ્ અવતારણાય સર્વસત્વાનાં પરિગ્રહણાય સર્વસત્વાનાં પરિનિષ્પાદનાય સર્વસત્વાનાં પ્રસાદનાય સર્વસત્વાનાં પ્રહ્લાદનાય સર્વસત્વાનાં સંશયચ્છેદનાય્âદિત્યમણ્ડલકલ્પૈર્ અસ્માભિર્ ભવિતવ્યં ।
ન પરઃ પ્રતિકાઙ્ક્ષિતવ્યઃ ।
ન પરસ્ય્âવકાશમ્ ઉત્પાદ્ય સત્વેષુ સંનાહ્ôત્સ્રષ્ટવ્યઃ ।
ન ચ સર્વસત્વાનામ્ અન્તિકાત્ સર્વસત્વત્રાણવ્યવશાયો-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્283 ---> ]
નિવર્તયિતવ્યઃ ।
ન પરિણામનાયાઃ સર્વદુષ્ખહત્યા વિનિવર્તિતવ્યં ।
ન પરીત્તાનિ કુશલમૂલાનિ પરિગ્રહીતવ્યાનિ ।
ન પરીત્તયા પરિણામનયા તુષ્ટિર્ મન્તવ્ય્êત્ય્ આદિ ॥

આર્ય્âક્ષયમતિસૂત્રે ઽપ્ય્ આહ ।
સ ન કલ્પગણનયા બોધિં પર્યેષતે ।
ઇયતઃ કલ્પાન્ સંનત્સ્યામિ ।
ઇયતઃ કલ્પાન્ સંનત્સ્યામ્îતિ ।
અપિ તુ ખલ્વ્ અચિન્ત્યમ્ એવ સંનાહં સંનહ્યતિ ।
યાવતી પૂર્વાકોટિઃ સંસારસ્ય યદ્ય્ એતાવદ્ એકં રાત્રિંદિવં ભવેત્ ।
એવંરૂપૈ રાત્રિંદિવૈઃ પઞ્ચદશદૈવસિકેન પક્ષેણ ત્રિંશદ્દૈવસિકેન માસેન દ્વાદશમાસિકેન સંવત્સરેણ્âનયા વર્ષગણનયા યાવદ્ વર્ષશતસહસ્રેણ્âઇકં બોધિચિત્તમ્ ઉત્પાદયેયમ્ એકં ચ તથાગતમ્ અર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં પશ્યેયં ।
અનેન પ્રવેશેન્âનયા ગણનયા ગઙ્ગાનદીવાલુકાસમૈશ્ ચિત્ત્ôત્પાદૈસ્ તથાગતદર્શનૈશ્ ચ્âઇક્âઇકસ્ય
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f124અ ---> ]
અપિ સત્વસ્ય ચિત્તચરિતં જાનીયાં ।
અનેન્âઇવ પ્રવેશેન્âનયા ગણનયા સર્વસત્વાનાં તાવદ્ભિશ્ ચિત્ત્ôત્પાદૈસ્ તથાગતદર્શનૈઃ સ્વચિત્તચરિતાનિ પ્રજનીયામ્ ઇત્ય્ અનવલીનઃ ।
સંનાહો ઽયં બોધિસત્વસ્ય્âક્ષયઃ સંનાહઃ ।એવં દાન્âદિષુ બોધિપાક્ષિકમહાપુરુષલક્ષણેષુ ચ નયઃ ॥
આર્યરત્નમેઘે ઽપ્ય્ ઉક્તં ॥
ન બોધિસત્વઃ સત્વખટુઙ્કતાં સત્વદુર્દાન્તતાં જ્ઞાત્વા ।
અલમ્ એભિઃ સત્વૈર્ એવં ખટુઙ્કૈર્ એવં દુર્દાન્તૈર્ ઇતિ ।
તતો નિદાનં પરિખિન્નઃ પરાપૃષ્ઠીભૂતઃ ।
પરિશુદ્ધાયાં લોકધાતૌ પ્રણિધાનં કરોતિ ।
યત્ર્êદૃશાનાં સત્વાનાં નામ્âપિ ન શૃણુયાત્ ।
ન ચ સત્વ્âર્થવૈમુખ્યસ્ય બોધિસત્વપરિશુદ્ધાયાં લોકધાતાવ્ ઉપપત્તિર્ ભવતિ ।
તત્ર પ્રાજ્ઞો બોધિસત્વ્âઇવં ચિ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્284 ---> ]
ત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
તસ્માત્ સત્વધાતોર્ યે સત્વાઃ સ્યુઃ પ્રત્યવરા ધજડ્âઇડમૂકજાતીયાઃ ।
અપરિનિર્વાણધર્મકાઃ કૃત્સ્ના સત્વધાતૌ ન ચિકિત્સિતાઃ સર્વબુદ્ધૈઃ સર્વબોધિસત્વૈશ્ ચ પ્રત્યાખ્યાતાઃ ।
તેષાં મદીયે બુદ્ધક્ષેત્રે સંનિપાતઃ સ્યાત્ ।
તાન્ અહં સર્વાન્ બોધિમણ્ડે નિષીદ્ય્âનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબોધયેયં ॥
એવં હિ બોધિસત્વસ્ય ચિન્તય-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f124બ્ ---> ]
તશ્ ચિત્ત્ôત્પાદે ચિત્ત્ôત્પાદે સર્વમારભવનાનિ પ્રકમ્પન્તે ।
સર્વબુદ્ધાશ્ ચ્âસ્ય વર્ણવાદિનો ભવન્ત્îતિ ॥
એવં તાવત્ પુણ્યવૃદ્ધિકામેન્âશયો દૃઢીકર્તવ્યઃ ।
આશયદૃઢીકરણ્âર્થમ્ અધુન્ôચ્યતે ।
કિં પુનર્ અનેન દૃઢીકૃતેન્êતિ ।
વિમર્ષનિરાસાય ધર્મસંગીતિસૂત્રે ગદિતં ।આશયે સમ્યગ્ ભગવન્ બુદ્ધધર્માણાં મૂલં ।
યસ્ય પુનર્ આશયો ન્âસ્તિ સર્વે બુદ્ધધર્માસ્ તસ્ય દૂરે ॥
આશયસંપન્નસ્ય પુનર્ ભગવન્ યદિ બુદ્ધા ન ભવન્તિ ગગનતલાદ્ ધર્મશબ્દો નિશ્ચરતિ કુડ્મવૃક્ષેભ્યશ્ ચ ।
આશયશુદ્ધસ્ય બોધિસત્વસ્ય સ્વમનોજલ્પાદ્ એવ સર્વ્âવવાદ્âનુશાસન્યો નિશ્ચરન્તિ ।
તસ્માત્ તર્હિ ભગવન્ બોધિસત્વેન્âશયસંપન્નેન ભવિતવ્યં ॥
તદ્ યથા ભગવન્ યસ્ય પાદૌ તસ્ય ગમનં એવં ભગવન્ યસ્ય્âશયસ્ તસ્ય બુદ્ધધર્માઃ ।તદ્ યથા ભગવન્ યસ્ય્ôત્તમ્âઙ્ગં તસ્ય જીવિતં એવમ્ એવ ભગવન્ યસ્ય્âશયસ્ તસ્ય બુદ્ધબોધિઃ ।
તદ્ યથા ભગવન્ યસ્ય જીવિતં તસ્ય લાભઃ ।

એવમ્ એવ ભગવન્ યસ્ય્âશયસ્ તસ્ય બુદ્ધત્વલાભઃ ।
તદ્ યથા ભગવન્ સતીત્વેન્âગ્નિર્ જ્વલતિ ।
અસતીત્વેન ન
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્285 ---> ]
જ્વલતિ ।
એવમ્ એવ ભગવન્ન્ આશયે સતિ બોધિસત્વસ્ય સર્વબુદ્ધધર્મા જ્વલન્તિ ।
અસત્ય્ આશયે ન જ્વ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f125અ ---> ]
લન્તિ ।
તદ્ યથા ભગવન્ સત્સ્વ્ અભ્રમેઘેષુ વર્ષં વર્ષત્ય્ અસત્સુ ન વર્ષતિ ।
એવમ્ એવ ભગવન્ન્ આશયે સતિ બુદ્ધધર્માઃ પ્રવર્તન્તે ।
તદ્ યથા ભગવન્ યસ્ય વૃક્ષસ્ય મૂલં વિપન્નં તસ્ય પુષ્પફલાનિ ન ભૂયઃ પ્રરોહન્તિ ।
એવમ્ એવ ભગવન્ યસ્ય્âશયો વિપન્નસ્ તસ્ય સર્વે કુશલા ધર્મા ન ભૂયઃ સંભવન્તિ ।
તસ્માત્ તર્હિ ભગવન્ બોધિસત્વેન બુદ્ધબોધ્યર્થિકેન સ્વ્âશયઃ સ્ûદ્ગૃહીતઃ સ્વારક્ષિતઃ સુશોધિતઃ સ્વધિષ્ઠિતઃ કર્તવ્ય્êતિ ॥
કો ઽયમ્ આશયો નામ ।
આર્ય્âક્ષયમતિસૂત્રે ઽભિહિતઃ ।
સ ખલુ પુનર્ આશયો ઽકૃત્રિમઃ અકૃતકત્વાત્ ।
અકૃતકો નિઃસાધ્યત્વાત્ ।
નિઃસાધ્યઃ સુવિદિતત્વાત્ ।
સુવિદિતો નિર્માયત્વાત્ ।
નિર્માયઃ શુદ્ધત્વાત્ ।
શુદ્ધઃ ઋજુકત્વાત્ ।
ઋજુકઃ અકુટિલત્વાત્ ।
અકુટિલઃ સ્પષ્ટત્વાત્ ।
સ્પષ્ટો ઽવિષમત્વાત્ ।
અવિષમઃ સારત્વાત્ ।
સારો ઽભેદ્યત્વાત્ ।
અભેદ્યો દૃઢત્વાત્ ।
દૃઢો ઽચલિતત્વાત્ ।
અચલિત્âનિશ્રિતત્વાદ્ ઇત્ય્ આદિ ।
અયમ્ એવ ચ્âધિક્âધિકગુણ્âધિગમપ્રવૃત્તો ઽધ્યાશય્êત્ય્ ઉચ્યતે ॥
યથ્âત્ર્âઇવ્ôક્તં ।
ઉત્તરણ્âધ્યાશયો વિશેષગમનતય્êત્ય્ આદિ ॥
અપિ ચ્âધ્યાશય્ôચ્યતે ।
સૌમ્યતા ભૂતેષુ ।
મૈત્રતા સત્વેષુ ।
હિતચિત્તત્âર્યેષુ ।
કારુણ્યમ્ અનાર્યેષુ ।
ગૌરવં ગુરુષુ ।
ત્રાણત્âત્રાણેષુ ।

શરણત્âશરણેષુ ।
દ્વીપત્âદ્વીપેષુ ।
પરાયણત્âપરાયણેષુ ।
સહાયત્âસહાયેષુ ।
ઋજુતા કુટિલેષુ ।
સ્પષ્ટતા ખટુઙ્કેષુ ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્286 ---> ]
અશઠતા શઠેષુ ।
અમાય્âગહનચરિતેષુ ।
કૃતજ્ઞત્âકૃતજ્ઞેષુ ।
કૃતવેદિતા દ્રોહિષુ ।
ઉપકારિત્âનુપકારિષુ ।
સત્યત્âભૂતગતેષુ ।
નિર્માનતા શ્રબ્ધેષુ ।
અનિન્દિતા સુ અનિન્દના કૃતેષુ [[દોઉબ્ત્]] ।
અનારોચનતા પરસ્ખલિતેષુ ।
આરક્ષણતા વિપ્રતિપન્નેષુ ।
અદોષદર્શનતા સર્વ્ôપાયકૌશલ્યચર્યાસુ ।
શુશ્રૂષણતા સર્વદક્ષિણીયેષુ ।
પ્રદક્ષિણગ્રાહિત્âનુશાસનીષ્વ્ ઇત્ય્ આદિ ॥
તદ્ એવં વ્યવસાય્âશયૌ દૃઢીકૃત્ય કારુણ્યં પુરસ્કૃત્ય યતે શુભવૃદ્ધયે ॥
યથ્ôક્તમ્ આર્યધર્મસંગીતિસૂત્રે ।
અથ ખલ્વ્ અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્વો મહાસત્વો ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્ ।
ન ભગવન્ બોધિસત્વેન્âતિબહુષુ ધર્મેષુ શિક્ષિતવ્યં ।
એકો ધર્મો ભગવન્ બોધિસત્વેન સ્વારાધિતઃ સુપ્રતિવિદ્ધઃ કર્તવ્યઃ ।
તસ્ય સર્વબુદ્ધધર્માઃ કરતલગતા ભવન્તિ ।
કતમ્âઇકધર્મો ।
યદ્ ઉત મહાકરુણા ।
મહાકરુણયા ભગ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f126અ ---> ]
વન્ બોધિસત્વાનાં સર્વબુદ્ધધર્માઃ કરતલગતા ભવન્તિ ।
તદ્ યથા ભગવન્ યેન રાજ્ઞશ્ ચક્રવર્તિનશ્ ચક્રરત્નં ગચ્છતિ ।
તેન સર્વો બલકાયો ગચ્છતિ ।
એવમ્ એવ ભગવન્ યેન બોધિસત્વસ્ય મહાકરુણા ગચ્છતિ ।
તેન સર્વે બુદ્ધધર્મા ગચ્છન્તિ ।
તદ્ યથા ભગવન્ન્ આદિત્યે ઉદિતે સત્વાઃ કર્મક્રિયાસુ પ્રચુરા ભવન્તિ ।
એવમ્ એવ ભગવન્ મહાકરુણા યત્ર્ôદિતા ભવતિ તત્ર્âન્યબોધિકરા ધર્માઃ ક્રિયાસુ પ્રચુરા ભવ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્287 ---> ]
ન્તિ ।
તદ્ યથા ભગવન્ સર્વેષામ્ ઇન્દ્રિયાણાં મનસ્âધિષ્ઠિતાનાં સ્વસ્વવિષયે ગ્રહણપ્રાચુર્યં ભવતિ ।

એવમ્ એવ ભગવન્ મહાકરુણ્âધિષ્ઠિતાનામ્ અન્યેષાં બોધિકરાણાં ધર્માણાં સ્વસ્મિન્ સ્વસ્મિન્ કરણીયે પ્રાચુર્યં ભવતિ ।
તદ્ યથા ભગવન્ જીવિત્êન્દ્રિયે સત્ય્ અન્યેષામ્ ઇન્દ્રિયાણાં પ્રવૃત્તિર્ ભવતિ ।
એવમ્ એવ ભગવન્ મહાકરુણાયાં સત્યામ્ અન્યેષાં બોધિકરાણાં ધર્માણાં પ્રવૃત્તિર્ ભવત્îતિ ॥
આર્ય્âક્ષયમતિસૂત્રે ઽપ્ય્ આહ ॥
તદ્ યથ્âપિ નામ ભદન્ત સારદ્વતીપુત્ર પુરુષસ્ય જીવિત્êન્દ્રિયસ્ય્âશ્વાસાઃ પ્રશ્વાસાઃ પૂર્વંગમાઃ ।
એવમ્ એવ ભદન્ત સારદ્વતીપુત્ર બોધિસત્વસ્ય મહાયાનસમુદાગતસ્ય મહાકરુણા પૂર્વંગમાઃ ॥
પે ॥
સ્યાદ્ યથ્âપિ નામ શ્રેષ્ઠિ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f126બ્ ---> ]
નો વા ગૃહપતેર્ વ્âઇકપુત્રકે ગુણવતિ મજ્જાગતં પ્રેમ ।
એવમ્ એવ મહાકરુણાપ્રતિલબ્ધસ્ય બોધિસત્વસ્ય સર્વસત્વેષુ મજ્જાગતં પ્રેમ્êતિ ॥
કથમ્ એષા ભાવયિતવ્યા ।
સ્વકમ્ અનેકવિધં પૂર્વ્âનુભૂતમ્ અનુભૂયમાનં વા દુષ્ખં ભયં ચ સ્વ્âત્મન્ય્ અત્યન્તમ્ અનિષ્ટં ભાવયિત્વા ।
પ્રિય્âદિષુ મૈત્રી મૈત્રીવતા ભાવયિતવ્યા પ્રત્યુત્પન્નદુષ્ખવ્યાધિષુ મહાદુષ્ખસાગર્âનવધિદીર્ઘસંસારવ્યસન્âનુનીતેષુ વા ॥
યથ્ôક્તમ્ આર્યદશભૂમકસૂત્રે ।
તસ્ય્âઇવં ભવત્ય્ આશ્ચર્યં યાવદ્ અજ્ઞાનસંમૂઢા વત્êમે બાલપૃથગ્જનાઃ ।
યેષામ્ અસંખ્યેય્âત્મભાવા નિરુદ્ધા નિરુધ્યન્તે નિરોત્સ્યન્તે ચ ।
એવં ચ ક્ષીયમાણા કાયે ન નિર્વેદમ્ ઉત્પાદયન્તિ ।
ભૂયસ્યા માત્રયા દુષ્ખયન્ત્રં વિવર્ધયન્તિ ।
સંસારશ્રોતસશ્ ચ મહાભયાન્ ન
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્288 ---> ]
નિવર્તન્તે ।
સ્કન્ધ્âલયં ચ ન્ôત્સૃજન્તિ ।
ધાત્ûરગેભ્યશ્ ચ ન નિર્વિદ્યન્તે ।
નન્દીરાગ્âન્ધાશ્ ચ ન્âવબુધ્યન્તે ।
ષડાયતનશૂન્યગ્રામં ચ ન વ્યવલોકયન્તિ ।
અહંકારમમકાર્âભિનિવેશ્âનુશયં ચ ન પ્રજહન્તિ ।
માનદૃષ્ટિશલ્યં ચ ન્ôદ્ધરન્તિ ।
રાગદ્વેષમોહજાલં ચ ન પ્રશમયન્તિ ।
અવિદ્યામોહ્âન્ધકારં ચ ન વિધમયન્તિ ।
તૃષ્ણ્âર્ણ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f127અ ---> ]
વં ચ ન્ôચ્છોષયન્તિ ।
દશબલસ્âર્થવાહં ચ ન પર્યેષન્તે ।
માર્âશયગહન્âનુગતાશ્ ચ સંસારસાગરે વિવિધ્âકુશલવિતર્કગ્રાહ્âકુલે પરિપ્લવન્તે ।
અપ્રતિશરણાઃ તથા સંવેગમ્ આપદ્યન્તે બહૂનિ દુષ્ખાનિ પ્રત્યનુભવન્તઃ ।
યદ્ ઇદં જાતિજરાવ્યાધિમરણશોકપરિદેવદુષ્ખદૌર્મનસ્ય્ôપાયાસાન્ ।
હન્ત્âહમ્ એષાં સત્વાનાં દુષ્ખ્âર્તાનામ્ અનાથાનામ્ અત્રાણાનામ્ અશરણાનામ્ અલયનાનામ્ âપરાયણાનામ્ અન્ધાનામ્ અવિદ્ય્âણ્ડકોષપટલપર્યવનદ્ધાનાં તમોઅભિભૂતાનામ્ અર્થાય્âઇકો ઽદ્વિતીયો ભૂત્વા તથારૂપપુણ્યજ્ઞાનસંભાર્ôપચયં બિભર્મિ ।
યથારૂપેણ પુણ્યજ્ઞાનસંભાર્ôપચયેન સંભૃતેન્êમે સર્વસત્વ્âભ્યન્તવિશુદ્ધિમ્ અનુપ્રાપ્નુયુર્ ઇતિ ॥
તથ્âત્ર્âઇવ્âહ ।

સંસાર્âટવીકાન્તારમાર્ગપ્રપન્ના વત્êમે સત્વા નિરયતિર્યગ્યોનિયમલોકપ્ર-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્289 ---> ]
પાત્âભિમુખાઃ કુદૃષ્ટિવિષમજાલ્âનુપ્રાપ્તાઃ મોહગહનસંછન્ના મિથ્યામાર્ગવિતથપ્રયાતા ।
અન્ધીભૂતાઃ પરિણાયકવિકલાઃ ॥
પે ॥
સંસારશ્રોત્âનુવાહિનઃ તૃષ્ણાનદીપ્રપન્નાઃ ।
મહાવેગગ્રસ્તા ।
અવલોકન્âસમર્થાઃ [[દોઉબ્ત્]] કામવ્યાપાદવિચિકિત્સાવિહિંસાવિ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f127બ્ ---> ]
તર્કપ્રપાત્âનુચરિતાઃ ।
સ્વકાયદૃષ્ટ્યુદકરાક્ષસગૃહીતાઃ ।
કામગહન્âવર્ત્ત્âનુપ્રવિષ્ટાઃ નન્દીરાગમધ્યસંસક્તાઃ ।
અસ્મિમાનસ્થલ્ôચ્છન્નાઃ ।
અપરાયણાઃ ।
આયતનગ્રામ્âનુચ્છલિતાઃ ।
કુશલસંભારકવિરહિતાઃ ।
તે ઽસ્માભિર્ મહાકુશલમૂલબલેન્ôદ્ધૃત્ય નિરુપદ્રવે ઽરજસિ શિવસર્વજ્ઞતારત્નદ્વીપે પ્રતિષ્ઠાપયિતવ્યા ।
રુદ્ધા વત્êમે સત્વા બહુદુષ્ખદૌર્મનસ્ય્ôપાયાસબહુલ્âનુનયપ્રતિઘપ્રિય્âપ્રિયવિનિબન્ધને સશોકપરિદેવ્âનુચરિતે તૃષ્ણાનિગડબન્ધને માયાશાઠ્ય્âવિદ્યાગહનસંછન્ને ત્રૈધાતુકચારકે ।
તે ઽસ્માભિઃ સર્વત્રૈધાતુકવિવેકે ઽભયપુરે સર્વદુષ્ખ્ôપશમે [[દોઉબ્ત્]] અનાવરણનિર્વાણે પ્રતિષ્ઠાપયિતવ્ય્êત્ય્ આદિ ॥એવમ્ એભિઃ પરસ્પરદૃઢીકૃત્યૈર્ વ્યવસાય્âશયકારુણ્યૈઃ પુણ્યવૃદ્ધિમ્ આરભેત્ ।
તત્ર તાવદ્ ભદ્ર્âચાર્યાવિધિઃ કાર્યા વન્દન્âદિઃ સદાદરાત્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્290 ---> ]
આર્ય્ôગ્રદત્તપરિપૃચ્છાયાં હિ ત્રિરાત્રે ત્રિર્ દિવસસ્ય ચ શુચેઃ શુચિવસ્ત્રપ્રાવૃતસ્ય ચ ત્રિસ્કન્ધકપ્રવર્તનમ્ ઉક્તં ॥
તત્ર ત્રયઃ સ્કન્ધાઃ પાપદેશનાપુણ્ય્âનુમોદનાબુદ્ધ્âધ્યેષણ્â-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f128અ ---> ]
ખ્યાઃ પુણ્યરાશિત્વાત્ ।
તત્ર વન્દના પાપદેશનાયામ્ અન્તર્ભવતિ ।
બુદ્ધાન્ નમસ્કૃત્ય્ôપાલિપરિપૃચ્છાયાં દેશન્êતિ કૃત્વા ।
યાચનમ્ અધ્યેષણાયાં એક્âર્થત્વાત્ ।
પૂજા તુ વિભવ્âભાવાદ્ અનિત્ય્êતિ ન્ôક્તા ।
માનસી વાચસી ચ સૂત્ર્âન્તરપ્રસિદ્ધત્વાન્ ન્ôક્તાઃ ।
ત્રયાણાં તુ વચનાત્ પ્રાધાન્યં ગમ્યતે ।
તત્ર વન્દના ।
સર્વબુદ્ધાન્ નમસ્યામ્îતિ ॥
આર્ય્âક્ષયમતિસૂત્રે ત્વ્ આત્મપરપાપદેશના પુણ્યસંભારે પઠ્યતે ॥
ગાથાચતુષ્ટયેન ચ યથાગીતૈશ્ ચ સ્તોત્રૈઃ ।
આર્યભદ્રચર્ય્âદિગાથાભિર્ વા પૂજના ચ ॥
આર્યરત્નમેઘે યથ્ôક્તં ।
ઇહ બોધિસત્વો યાન્îમાનિ ભવન્તિ પુષ્પજાતાનિ વા ફલજાતાનિ વ્âમમાન્ય્ અપરિગ્રહાણિ ।
તાનિ ત્રિષ્કૃત્વા રાત્રૌ ત્રિષ્કૃત્વા દિવસે બુદ્ધબોધિસત્વેભ્યો નિર્યાતયતિ ॥
પે ॥

સયથ્îમે [[દોઉબ્ત્]] ધૂપવૃક્ષા વા ગન્ધવૃક્ષા વા રત્નવૃક્ષા વા કલ્પવૃક્ષા વ્âમમ્âપરિગ્રહાસ્ તાન્ અપિ ત્રિષ્કૃત્વા રાત્રૌ ત્રિષ્કૃત્વા દિવસે બુદ્ધબોધિસત્વેભ્યો નિર્યાતયત્îતિ ॥આર્યત્રિસમયરાજે ઽપિ સ્થલજા રત્નપર્વતાઃ ।
જલજા રત્નપર્વતા સ્થલજલજાનિ રત્નાનિ દશદિગવસ્થિતાનિ ।
અમમાન્ય્ અપરિગ્રહાણિ દેયાન્îત્ય્ ઉક્તં ॥
અનયા ચ દિશા સર્વભૈષજ્યા-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્291 ---> ]
નિ સર્વરસાયનાનિ સર્વસલિલાનિ અ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f128બ્ ---> ]
નવદ્યાનિ અપ્મણ્ડલાનિ ।
સર્વકાઞ્ચનમણ્ડલાનિ ।
વિવૃત્તેષુ વા લોકધાતુષુ યે પરમરસસ્પર્શસંપન્ના ભૂપર્પટકાઃ ।
અમૃતલતા ।
અકૃષ્ટ્ôપ્તા વા શાલયઃ ।
સર્વ્ôત્તરકુરુદ્વીપેષુ ।
પરિશુદ્ધેષુ ચ લોકધાતુષુ યે રમણીયતરાઃ પરિભોગાઃ ॥
યથા ચ્âર્યરત્નમેઘે એવ્âહ ।
સ યાન્îમાનિ સૂત્ર્âન્તેષ્ûદાર્ôદારાણિ તથાગતપૂજ્ôપસ્થાનાનિ શૃણોતિ ।
તાન્ય્ આશયતસ્ તીવ્રેણ્âધ્યાશયેન બુદ્ધબોધિસત્વેભ્યઃ પરિણામયત્îતિ ।
તથા ।
સ વિવિધાનિ પૂજ્ôપસ્થાનાનિ અનુવિચિન્તયત્îતિ ॥
દેશના પૂર્વ્ôક્ત્êવ ।
આર્ય્âક્ષયમતિસૂત્રે ત્વ્ આત્મપરપાપદેશના પુણ્યસંભારે પઠ્યતે ।
અનુમોદના ભદ્રચર્યાગાથયા ।
ચન્દ્રપ્રદીપ્âનુમોદનાપરિવર્તેન વા ।
અધ્યેષણા ભદ્રચર્યય્âઇવ ।
પરિણામના તુ સકલસમાપ્ત્âર્યભદ્રચર્યય્âઇવ ।
વજ્રધ્વજપરિણામનાં વા પશ્યેત્ ॥અથવા દશભૂમક્ôક્તાનિ મહાપ્રણિધાનાનિ ।
યથ્âહ ।
યદ્ ઉત્âશેષનિઃશેષ્âનવશેષસર્વબુદ્ધપૂજ્ôપસ્થાપનાય ।
સર્વ્âકારવર્ôપેતમ્ ઉદાર્âધિમુક્તિવિશુદ્ધં ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં સર્વકલ્પસંખ્યાબુદ્ધ્ôત્પાદસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।
મહાપૂજ્ôપસ્થા-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્292 ---> ]
નાય
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f129અ ---> ]
પ્રથમં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥ યદ્ ઉત સર્વતથાગતભાષિતધર્મનેત્રીસંધારણાય સર્વબુદ્ધબોધિસત્વપરિગ્રહાય ।
સર્વસમ્યક્સંબુદ્ધશાસનપરિરક્ષણાય ।
ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં ।
સર્વસંકલ્પસંખ્યાબુદ્ધ્ôત્પાદસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।
સદ્ધર્મપરિગ્રહાય ।
દ્વિતીયં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥
યદ્ ઉત સર્વબુદ્ધ્ôત્પાદનિરવશેષસર્વલોકધાતુપ્રસરેષુ ।

તુષિતભવનવાસમ્ આદિં કૃત્વા ચ્યવન્âચઙ્ક્રમણગર્ભસ્થિતિજન્મકુમારક્રીડ્âન્તઃપુરવાસ્âભિનિષ્ક્રમણદુષ્કરચર્યાબોધિમણ્ડ્ôપસંક્રમણમારધર્ષણ્âભિસંબોધ્યધ્યેષણમહાધર્મચક્રપ્રવર્તનમહાપરિનિર્વાણ્ôપસંક્રમણાય ।
પૂજાધર્મસંગ્રહપ્રયોગપૂર્વંગમં કૃત્વા સર્વત્રૈકાલવિવર્તનાય ।
ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં સર્વકલ્પસંખ્યાબુદ્ધ્ôત્પાદસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં યાવન્ મહાપરિનિર્વાણ્ôપસંક્રમણાય ।
તૃતીયં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥
યદ્ ઉત સર્વબોધિસત્વચર્યાવિપુલમહદ્ગત્âપ્રમાણ્âસંભિન્નસર્વપારમિતાસુસંગ્રહીતઃ ।
સર્વભૂમિપરિશોધનં સ્âઙ્ગ્ôપાઙ્ગનિર્હારં યાવત્ સલ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f129બ્ ---> ]
ક્ષણવિલક્ષણસંવર્તવિવર્તસર્વબોધિ સત્વચર્યાભૂતયથાવદ્ ભૂમિપથ્ôપદેશપારમિતાપરિકર્મ્âવવાદ્âનુશાસન્ય્-અનુપ્રદાન્ôપસ્ત-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્293 ---> ]
મ્ભચિત્ત્ôત્પાદ્âભિનિર્હારાય ।
ધર્મધ-તુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં સર્વકલ્પસંખ્યાચર્યાસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ચિત્ત્ôત્પાદ્âભિનિર્હારાય ।
ચતુર્થં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥ યદ્ ઉત નિરવશેષસર્વસત્વધાતુરૂપ્યરૂપિસંજ્ઞાસંજ્ઞિ ન્âઇવ સંજ્ઞિ ન્âસંજ્ઞ્ય્ અણ્ડજજરાયુજસંસ્વેદજ્âઉપપાદુકત્રૈધાતુકપર્યાપન્નષડ્ગતિસમવસૃતસર્વ્ôપપત્તિપર્યાપન્નનામરૂપસંગૃહીત્âશેષસર્વસત્વધાતુપરિપાચનાય ।
સર્વબુદ્ધધર્મ્âવતારણાય ।
સર્વગતિસંખ્યાવ્યવચ્છેદનાય ।
સર્વજ્ઞજ્ઞાનપ્રતિષ્ઠાપનાય ।
ધર્મધાતુ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f130અ ---> ]
વિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં સર્વકલ્પસંખ્યાસત્વધાતુસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।સર્વસત્વધાતુપરિપાચનાય ।
પઞ્ચમં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥
યદ્ ઉત નિરવશેષસર્વલોકધાતુવિપુલસંક્ષિપ્તમહદ્ગત્âપ્રમાણસૂક્ષ્મ્âઉદારિકવ્યત્યસ્ત્âવમૂર્દ્ધસમતલપ્રવેશસમવસરણ્âનુગત્êન્દ્રજાલવિભાગદશદિગશેષવૈમાત્ર્યપ્રવેશવિભાગજ્ઞાન્âનુગમપ્રત્યક્ષતાયૈ ।
ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં સર્વકલ્પસંખ્યાલોકધાતુસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં લોકધાતુવૈમાત્ર્ય્âવતારણાય ।
ષષ્ઠં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥
યદ્ ઉત સર્વક્ષેત્ર્âઇકક્ષેત્ર્âઇકક્ષેત્ર સર્વક્ષેત્રૈસમવશરણપરિશોધનં [[દોઉબ્ત્]] ।
અપ્રમાણબુદ્ધક્ષેત્ર પ્રભાવ્યૂહ્âલંકારપ્રતિમણ્ડિતં ।
સર્વક્લેશ્âપનયનપરિશુદ્ધિપથ્ôપેતં ।
અપ્રમાણજ્ઞાન્âકારસત્વપરિપૂર્ણમ્ ઉદારબુદ્ધવિષયસમવસરણં ।
યથ્âશયસર્વસત્વસંદર્શનસંતોષણાય ।
ધર્મધાતુવિ-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્294 ---> ]
પુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં ।સર્વકલ્પસંખ્યાબુદ્ધક્ષેત્રસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।સર્વબુદ્ધક્ષેત્રપરિશોધનાય ।સપ્તમં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥યદ્ ઉત સર્વબોધિસત્વ્âઇક્âશયપ્રયોગતાયૈ ।
નિઃસપત્નકુશલમૂલ્ôપચયાય ।
એક્âરમ્બણસર્વબોધિસત્વસમતાયૈ ।
અવિરહિતસતતસમિતબુદ્ધબોધિસત્વસમવધાનાય ।
યથ્êષ્ટબુદ્ધ્ôત્પાદસંદર્શનાય ।
સ્વચિત્ત્ôત્પાદતથાગતપ્રભાવજ્ઞાન્âનુગમાય ।
અચ્યુત્âનુગામિન્ય્-અભિજ્ઞાપ્રતિલમ્ભાય ।
સર્વલોકધાત્વનુવિચરણાય સર્વપર્ષન્મણ્ડલપ્રતિભાસપ્રાપ્તયે ।
સર્વ્ôપપત્તિસ્વશરીર્âનુગમાય ।
અચિન્ત્યમહાયાન્ôપેતતાયૈ ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f130બ્ ---> ]

બોધિસત્વચર્યાચરણ્âવ્યવચ્છેદાય ।
ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં ।
સર્વકલ્પસંખ્યાચર્યાસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।
મહાયાન્âવતારણાય ।
અષ્ટમં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥યદ્ ઉત્âવિવર્ત્યચક્રસમારૂઢબોધિસત્વચર્યાચરણાય ।
અમોઘકાયવાઙ્મનસ્કરેણ ।
સહદર્શનનિયતસર્વબુદ્ધધર્મપ્રતિલમ્ભાય ।
સહઘોષ્ôદાહારજ્ઞાન્â-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્295 ---> ]
નુગમાય ।
સહપ્રસાદક્લેશવિવર્તનાય ।
મહાભૈષજ્યરાજ્ôપમ્âશ્રયપ્રતિલમ્ભાય ।
ચિન્તામણિવત્ કાયપ્રતિલમ્ભાય ।
સર્વબોધિસત્વચર્યાચરણાય ।
ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં ।
સર્વકલ્પસંખ્યાચર્યાસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।અમોઘઘોષતાયૈ ।
નવમં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરતિ ॥
યદ્ ઉત સર્વલોકધાતુષ્વ્ અનુત્તરસમ્યક્સંબોધ્યભિસંબોધનાય ।
એકવાલપથ્âવ્યતિવૃત્તસર્વબાલપૃથગ્જનજન્મ્ôપપત્ત્યભિનિષ્ક્રમણવિકુર્વણ બોધિમણ્ડધર્મચક્રપ્રવર્તનમહાપરિનિર્વાણ્ôપદર્શનાય ।
મહાબુદ્ધવિષયપ્રભાવજ્ઞાન્âનુગમાય ।
સર્વસત્વધાતુયથ્âશયબુદ્ધ્ôત્પાદક્ષણક્ષણ્âવબોધપ્રશમપ્રાપણસંદર્શનાય ।
એ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f131અ ---> ]
ક્âભિસંબોધિસર્વધર્મધાતુનિર્માણસ્ફરણાય ।
એકઘોષ્ôદાહારસર્વસત્વચિત્ત્âશયસંતોષણાય ।
મહાપરિનિર્વાણ્ôપદર્શનચર્યાબલ્âવ્યુપચ્છેદાય ।
મહાજ્ઞાનભૂમિસર્વધર્મવ્યુત્થાપનસંદર્શનાય ।
ધર્મજ્ઞાનઋદ્ધિમાય્âભિજ્ઞાસર્વલોકધાતુસ્ફરણાય ।
ધર્મધાતુવિપુલમ્ આકાશધાતુપર્યવસાનમ્ અપર્âન્તકોટીનિષ્ઠં ।
સર્વકલ્પસંખ્ય્âભિસંબોધિસંખ્યાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધં ।
મહાયાન્âભિનિર્હારાય ।
દશમં મહાપ્રણિધાનમ્ અભિનિર્હરત્îતિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્296 ---> ]
એતચ્ ચ ભાવયન્ સર્વત્ર પરિણામયામ્îતિ યોજ્યં ॥
આર્ય્âવલોકિતેશ્વરવિમોક્ષે ચ યદ્ ઉક્તં તદ્ અપ્ય્ એવં યોજ્યં ।
એતત્ કુશલમૂલં સર્વસત્વપ્રપાતભયવિગમાય પરિણામયામિ ।
સર્વસત્વાન્ સાન્તાનિકભયપ્રશમનાય ।
સર્વસત્વસંમોહભયવિનિવર્તનાય પરિણામયામિ ।
સર્વસત્વબન્ધનભયસમુચ્છેદાય ।
સર્વસત્વજીવિત્ôપરોધ્ôપક્રમભયવ્યાવર્તનાય ।

સર્વસત્વ્ôપકરણવૈકલ્યભય્âપનયનાય ।
સર્વસત્વ્âજીવિકાભયવ્યુપશમનાય ।
સર્વસત્વ્âશ્લોકભયસમતિક્રમણાય પરિણામયામિ ।
સર્વસત્વસાંસારિકભય્ôપશમનાય ।
સર્વસત્વપર્ષચ્છારદ્યભયવિગમાય ।
સર્વસત્વમરણ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f131બ્ ---> ]
ભયવ્યતિક્રમાય ।
સર્વસત્વદુર્ગતિભયવિનિવર્તનાય ।
સર્વસત્વતમોઅન્ધકારવિષમગત્યપ્રત્યુદાવર્તન્âવભાસકરણાય પરિણામયામિ ।
સર્વસત્વાનાં વિસભાગસમવધાનભય્âભ્યન્તવિગમાય ।
સર્વસત્વપ્રિયવિપ્રયોગભયનિરોધાય ।
સર્વસત્વ્âપ્રિયસંવાસભય્âપનયનાય ।
સર્વસત્વકાયપરિપીડાભયવિસંયોગાય ।
સર્વસત્વચિત્તપરિપીડનભયનિર્મોક્ષણાય ।
સર્વસત્વદુષ્ખદૌર્મનસ્ય્ôપાયાસસમતિક્રમણાય પરિણામયામ્îતિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્297 ---> ]
સંક્ષેપતઃ પુનર્ ઇયમ્ અનુત્તરા પરિણામના ય્êયમ્ આર્યભદ્રચર્યાગાથાયાં ।
મઞ્જુશિરી યથ જાનતિ શૂરઃ સો ચ સમન્તત ભદ્ર તથ્âઇવ ।
તેષુ અહં અનુશિક્ષયમાણો નામયમી કુશલં ઇમુ સર્વં ॥
સર્વત્રિયધ્વ ગતેભિ જિનેભિર્ યા પરિણામન વર્ણિત્âગ્રા ।
તાય્âહં કુશલં ઇમુ સર્વં નામયમી વરભદ્રચરીયે ।
ઇતિ ॥
ઇતિ શિક્ષાસમુચ્ચયે ભદ્રચર્યાવિધિઃ ષોડશમઃ પરિચ્છેદઃ સમાપ્તઃ ॥
વન્દન્âનુશંસાઃ સપ્તદશઃ પરિચ્છેદઃ ॥
ઉક્તો વન્દન્âદિવિધિઃ ।
તેન પુણ્યવૃદ્ધિર્ ભવત્îતિ કુતો ગમ્યતે ॥
આર્ય્âવલોકનસૂત્રાત્ ।
એવં હિ તત્ર્ôક્તં ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્298 ---> ]
વર્જયત્ય્ અક્ષણાન્ય્ અષ્ટૌ યએ ઇમે દેશિતા મયા ।
ક્ષણં ચ્âરાગયત્ય્ એકં બુદ્ધ્ôત્પાદં સુશોભનં ॥
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f132અ ---> ]
વર્ણવાન્ રૂપસંપન્નો લક્ષણૈઃ સમલંકૃતઃ
સ્થામ્ના બલેન ચ્ôપેતો ન્âસૌ કૌસીદ્યમ્ ઋચ્છતિ [[દોઉબ્ત્]] ॥
આઢ્યો મહાધનશ્ ચ્âસૌ અધૃષ્યઃ પુણ્યવાન્ અપિ ।
આરાગ્ય લોકપ્રદ્યોતં સત્કરોતિ પુનઃ પુનઃ ॥
શ્રેષ્ઠીકુલેષુ સ્ફીતેષુ સ્âઢ્યેષ્ûપપદ્યતે ।
ભવેદ્ દાનપતિઃ શૂરો મુક્તત્યાગો હ્ય્ અમત્સરી ॥
રાજા ભવેદ્ ધાર્મિકો ઽસૌ ચતુર્દ્વીપ્êશ્વરઃ પ્રભુઃ ।

પ્રશાસયેન્ મહીં કૃત્સ્નાં સમુદ્રગિરિકુણ્ડલામ્ ॥
મહર્દ્ધિકશ્ ચક્રવર્તી સપ્તરત્નસમન્વિતઃ ।
રાજ્યે પ્રતિષ્ઠિતો બુદ્ધાન્ સત્કરોતિ પુનઃ પુનઃ ॥
શ્ચ્યુત। ચ્âસ્માદ્ ગતઃ સ્વર્ગં પ્રસન્નો જિનશાસને ।
શક્રો ભવતિ દેવ્êન્દ્રઃ ઈશ્વરો મરુમૂર્દ્ધનિ ॥
ન શક્યં ભાષતા વર્ણં ક્ષપયિતું કલ્પકોટિભિઃ ।
ય સ્તૂપં લોકનાથસ્ય નરઃ કુર્યાત્ પ્રદક્ષિણમ્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્299 ---> ]
ન જાતુ સો ઽન્ધઃ ખઞ્જો વા કલ્પાનામ્ અપિ કોટિભિઃ ।
ઉત્પાદ્ય બોધિચિત્તં યઃ શાસ્તુ સ્તૂપં હિ વન્દતે ॥
દૃઢવીર્યો દૃઢસ્થામો વીરશ્ ચ દૃઢવિક્રમઃ ।
કૌશલ્યં ગચ્છતિ ક્ષિપ્રં કૃત્વા સ્તૂપપ્રદક્ષિણમ્ ॥
યો બુદ્ધકોટિનિયુતશતસહસ્રાન્ કલ્પાન્ કોટી ચ તુલિય સત્કરયા ।
યશ્ ચ્êહ કલ્પે ચરમક ઘોરકાલે વન્દેય સ્તૂપં બહુતર તસ્ય પુણ્યમ્ ॥
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f132બ્ ---> ]
અગ્રો હિ બુદ્ધો ઽતુલિય દક્ષિણીયો ઽગ્રાં ચરિત્વા ચરિયવિશેષ પ્રાપ્તઃ ।
તસ્ય્êહ પૂજાં કરિઅ નરરિષભસ્ય વિપાક શ્રેષ્ઠો ભવતિ અતુલ્યરૂપઃ ॥
ઇતશ્ ચ્યુત્વા મનુષ્યેભ્યસ્ ત્રાયસ્ત્રિંશેષુ ગચ્છતિ ।
વિમાનં લભતે તત્ર વિચિત્રં રતનામ્ અયમ્ ॥
કૂટ્âગારં સ્વયં દત્વ્âપ્સરોગણસેવિતઃ ।
માલાં સ્તૂપે સંપ્રદાય ત્રાયસ્ત્રિંશેષુ જાયતે ॥
અષ્ટ્âઙ્ગજલસંપૂર્ણાં સુવર્ણસિકત્âસ્ત્રિતામ્ ।
વૈડૂર્યસ્ફટિકૈશ્ ચ્âઇવ દિવ્યાં પુષ્કરિણીં લભેત્ ॥
ભુક્ત્વા ચ તાં રતિં દિવ્યાં આયુઃ સંપૂર્ય પણ્ડિતઃ ।
ચ્યુત્વા ચ દેવલોકાત્ સ મનુષ્યો ભવતિ ભોગવાન્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્300 ---> ]
જાતિકોટિસહસ્રણિ શતાનિ નિયુતાનિ ચ ।
સત્કૃતઃ સ્યાચ્ ચ સર્વત્ર ચૈત્યે માલાં પ્રદાય ચ ॥
ચક્રવર્તી ચ રાજ્âસૌ શક્રશ્ ચ ભવત્îશ્વરઃ ।
બ્રહ્મા ચ બ્રહ્મલોકસ્મિન્ ચૈત્યે માલાં પ્રદાય ચ ॥
પટ્ટપ્રદાન દત્વા તુ લોકનાથસ્ય તાયિનઃ ।
સર્વે ઽસ્ય્âર્થાઃ સમૃધ્યન્તિ યે દિવ્યા યે ચ માનુષાઃ ॥
ત્યજેદ્ ધીનાન્ અકુશલાન્ ન સ તત્ર્ôપપદ્યતે ।
માલાવિહારં કૃત્વા ચ લોકનાથસ્ય ધાતુષુ ।
અભેદ્યપરિવારેણ રાજા ભૂયાન્ મહર્દ્ધિકઃ ॥
પ્રિયઃ સદયિતશ્ ચ્âસૌ સત્કૃતશ્ ચ પ્રશંસિતઃ ।
દવાનામ્ અથ નાગાનાં યે લોકેસ્મિંશ્ ચ પણ્ડિતાઃ ॥
યત્ર્âસૌ જાયતે વીરઃ પુણ્યતેજઃસુદીપિતઃ ।
તે કુલાઃ સત્કૃતા ભોન્તિ રાષ્ટ્રાણિ નગરાણિ ચ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્301 ---> ]

યઃ સર્ષપાત્ સૂક્ષ્મતરં ગૃહીત્વા ધૂપેય ધૂપં ભગવતિ ચૈત્યકેષુ ।
તસ્ય્âનુશંસાન્ શૃણુત પ્રભાષતો મે પ્રસન્નચિત્તા જહિય ખિલાં મલાંશ્ ચ ॥
સ પુણ્યવાંશ્ ચરતિ દિશઃ સમન્તાદ્ આરોગ્યપ્રાપ્તો દૃઢમતિર્ અપ્રમત્તઃ ।
વિનેતિ શોકં વિચરતિ ચારિકાયાં પ્રિયો મનાપો ભવતિ મહાજનસ્ય ॥
રાજ્યં ચ લબ્ધ્વા જિન વરુ સત્કરોતી મહ્âનુભાવો વિદુ ચક્રવર્તી ।
સુવર્ણવર્ણો વિચિત્રલક્ષણૈઃ સ મનોજ્ઞગન્ધાન્ લભિ સર્વલોકે ॥
જાતમાત્રો લભતે શ્રેષ્ઠવસ્ત્રાન્ દિવ્યવિશિષ્ટસુરુચિરકૌશિકાંશ્ ચ ।
ભોતી સુખસુકાયઃ સંવેષ્ટ્યસ્તૂપં નાથસ્ય ચીવરૈઃ ।
યશ્ ચીવરેણ ચૈત્યેષુ કુર્યાત્ પૂજામ્ અતુલાં નાયકાનાં ।
તસ્ય્êહ ભોતી અસદૃશુ આત્મભાવો દ્વાત્રિંશતીભિઃ કવચિત લક્ષણેભિઃ ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્302 ---> ]
પાણીતલેષુ સુરુચિરુ મુક્તહારાઃ પ્રાદુર્ભવન્તી વિવિધ્âનન્તકલ્પાઃ ।
સિંહલતાઃ સુરુચિરવર્ણસૂત્રા વેઠિત્વ સ્તૂપં ભગવત ચીવરેભિઃ ॥
દત્વા પતાકાં ભગવત ચેતિકેષૂ છન્દં જનિત્વા તથ સિય બુદ્ધલોકે ।
સ પૂજનીયો ભવતિ મહાજનસ્ય ચરન્તુ શ્રેષ્ઠો જિનચારિકાયે ॥સુવર્ણવર્ણો ભવતિ સિ આત્મભાવો લાભી સ ભોતી સુરુચિરચીવરાણાં ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f133બ્ ---> ]
કર્પાસિકાનાં સુસહિત કમ્બલાનાં દુકૂલકાનાં તથ વરકૌશકાનાં ॥
ધ્વજં દદિત્વા હતરજિ સત્વસારે ધનં પ્રભૂતં પ્રતિલભિ ન ચિરેણ ।
પ્રભૂતકોષો ભવતિ અનન્તપ્રજ્ઞો પરિચારુ તસ્ય ભવત્ય્ અદીનચિત્તઃ ।
ન ચિત્તશૂલં જનયતિ સો પરસ્ય પ્રસાદચિત્તઃ સદ્âપ્રમત્તઃ ।
ન તસ્ય્âગ્નિઃ ક્રમતિ વિષન્નશસ્ત્રં ઉદ્વીક્ષણીયો ભવતિ મહાજનસ્ય ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્303 ---> ]
અધો ઉપાદાય ચ વિભવ્âગ્રુ યાવત્ જામ્બૂનદં તેન ભવતિ બુદ્ધક્ષેત્રં ।
શક્યં ક્ષયેતું આયુશ્રિય્âઇવરૂપા ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયત્âઇક દીપમ્ ॥
ન તસ્ય કાયો ભવતિ અવર્ણિત્âઙ્ગો દૃઢ્âસુ ભોતી પરિઘભુજો ઽછમ્ભી ।
આલોકપ્રાપ્તો [[દોઉબ્ત્]] વિચરતિ સર્વલોકે દદિત્વ દીપં ભગવત ચેતિકેષુ ॥
યદિ બુદ્ધક્ષેત્રા નિયુતશતા સહસ્રા ભવેયુ પૂર્ણા શિખગતસર્ષપેભિઃ ।
શક્યં ગણેતું તુલયિતુ ભાષિતું વા ન તથાગતેષૂ ધરયિતુ એકદીપમ્ ॥અલઙ્કરિત્વા સુરુચિરદર્શનીયં યો દેતિ છત્રં ભગવત ચેતિકેષુ ।
તસ્ય્êહ ભોત્ય્ અસદૃશ્âત્મભાવો દ્વાત્રિંશતીભિઃ કવચિત લક્ષણેભિઃ ॥
યેભિર્ જિનસ્ય પ્રતપત્âત્મભાવો રૂપં વિશિષ્ટં યથરિવ [[દોઉબ્ત્]] કાઞ્ચનસ્ય ।
જામ્બૂનદો વા સુરુચિરદર્શ-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f134અ --->]
નીય્âભિકીર્ણ ... કુસુમિત લક્ષણેભિઃ ॥
અભિજ્ઞપ્રાપ્તો ભવતિ મહાયશ્âખ્યઃ ચરતિ શ્રેષ્ઠ્âવરચારિકાયાં ।
ન ભોગહાનિર્ ભવતિ કદાચિદ્ અસ્ય દેવાન ભોતિ ગુરુકૃત પૂજિતશ્ ચ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્304 ---> ]
ન કામભોગૌ રમતિ કદાચિ ધીરો વિશુદ્ધશીલઃ સકુશલબ્રહ્મચર્યઃ ।સમાદયિત્વા વનુપવને ઉષિત્વ્âભિયુક્તિધ્યાનો ભવતિ વિશેષપ્રાપ્તઃ ॥
ન જ્ઞાનહાનિર્ ભવતિ કદાચિદ્ અસ્ય ન બોધિચિત્તં વિજહતિ સો કથઞ્ચિત્ ।
મૈત્રીવિહારી ભવતિ અદીનચિત્તો દત્વ્êહ છત્ત્રં ભગવતચેતિકેષુ ॥
વાદ્યેન પૂજાં નરવૃષભસ્ય કૃત્વા ન શોક શલ્યવશ જાતુ ભોતિ ।

મનોજ્ઞઘોષો ભવતિ મનુષ્યલોકે સ્વર્âઙ્ગુ તસ્ય્âવિકલ વિશુદ્ધ ભોતિ ॥વિશુદ્ધચક્ષુર્ ભવતિ સ સંપ્રજન્યો વિશુદ્ધશ્રોત્રો ભવતિ ઉદગ્રચિત્તઃ ।
ઘ્રણ્êન્દ્રિયં પરમ્ôત્તપ્ત ભોતિ વાદિત્વ વાદ્યં ભગવત ચેતિકેષુ ॥જિહ્વ્âસ્ય ભોતિ સુરુચિર દર્શનીયા સુસૂક્ષ્મ મૃદ્વી રુચિર મનોજ્ઞ ઘોષા ।
રક્તા પ્રવાલા યથરિવ [[દોઉબ્ત્]] દેવતાનાં સ્વર્âઙ્ગ કોટીવર સૃજતે ઽપ્રમેયાં ॥
ન જાતુ ભોતી ઉરગુ અજિહ્વકો વા ન ખઞ્જકુબ્જો ન્âપિ ચ નામિત્âઙ્ગઃ ।
વિશિષ્ટ ભોતી સુરુચિર્âત્મભાવો
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f134બ્ ---> ]
વાદિત્વ વાદ્યં ભગવત ચેતિકેષુ ॥
ન જાતુ કશ્ચિજ્ જનયે પ્રસાદં દેવો ચ નાગો મનુજ મહ્ôરગો વા ।
આશ્વાસપ્રાપ્તો વિચરતિ સર્વલોકે વાદિત્વ વાદ્યં ભગવત ચેતિકેષુ ॥
કલ્પાન કોટીનિયુતશતા સહસ્રં વિશિષ્ટકાયો ભવતિ અનિન્દિત્âઙ્ગઃ ।
પ્રાસાદિકો ઽસૌ કવચિત લક્ષણેભિઃ સંશોધ્ય સ્તૂપં ભગવત નિર્વૃતસ્ય ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્305 ---> ]
વિમાનશ્રેષ્ઠં લભતિ મનોજ્ઞગન્ધં દિવ્યં વિશિષ્ટં સુરુચિરચન્દનસ્ય ।
ન જાતુ તૃષ્ણાં જનયતિ સો કદાચિત્ સંશોધ્ય સ્તૂપં ભગવત નિર્વૃતસ્ય ॥પ્રલોપકાલે જિનવરશાસનસ્મિન્ ન જાતુ ભોતી ઉપગત જમ્બુદ્વીપે ।
સ્વર્ગે સ ભોતિ પ્રતિષ્ઠિત તસ્મિ કાલે ગન્ધ્âનુલેપં દદિય જિનસ્ય સ્તૂપે ॥દુર્ગન્ધિકામાન્ અશુચિજુગુપ્સનીયાન્ વર્જેતિ નિત્યં પ્રતિષ્ઠિત શીલસ્કન્ધે ।
ચરી સ નિત્યમ્ ઇમુ વર બ્રહ્મચર્યં ગન્ધ્âનુલેપં કરિય જિનસ્ય સ્તૂપે ॥
ઇતશ્ ચ્યુતો ઽસૌ મરુપતિ સ્વર્ગલોકે ઽર્થં સહસ્રા તુલયતિ ન્ô ચિરેણ ।
કરોતિ ચ્âર્થં સુવિપુલદેવતાનાં ગન્ધ્âનુલેપં કરિય જિનસ્ય સ્તૂપે ॥
વિશિષ્ટવાક્યો ભવતિ મનોજ્ઞઘોષઃ પ્રિયો મનાપો બહુજનસત્કૃતશ્ ચ ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f135અ ---> ]
સુખં ચ તસ્ય ભવતિ સદા પ્રસન્નં ગન્ધ્âનુલેપં કરિય જિનસ્ય સ્તૂપે ॥
અપાયભૂમિં ... વિજહાત્ય્ અશેષાં આસન્નકો ભવતિ તથાગતાનાં ।
પ્રસાદલબ્ધઃ સદ સુખિ પ્રેમણીયો ગન્ધ્âનુલેપં કરિય જિનસ્ય સ્તૂપે ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્306 ---> ]
સો ઽક્ષણં વૈ વિજહાતિ સર્વં અષ્ટ ક્ષણાશ્ ચ્âસ્ય વિશિષ્ટ ભોન્તિ ।
બુદ્ધાન પૂજામ્ અતુલિય સો કરોતિ છોરિત્વ જાલં ભગવત ચેતિકેષુ ॥ શૂરશ્ ચ ભોતિ દૃઢમતિર્ અપ્રમત્તો ન કામભોગે ઽભિરતિં જનેતિ ।
નૈષ્ક્રમ્યપ્રાપ્તૌ ચ્âદીનચિત્તઃ છોરિત્વ જાલં ભગવત ચેતિકેષુ ॥
ન બોધિચિત્તં પ્રમુષ્યતિ તસ્ય જાતુ અખણ્ડશીલો ઽસ્તિ સુસંવૃતશ્ ચ ।
ધર્મં વિરાગં લભતે વિશુદ્ધં ઉપનીય જાલં ભગવત ચેતિકેષુ ॥
દુર્વાચતાં વિજહતિ સર્વકાલં પ્રજ્ઞ્âભાવં ચ જહાત્ય્ અશેષમ્ ।વિશાલપ્રજ્ઞો વિહરતિ ચારિકાયાં ઉપનીય જાલં ભગવત ચેતિકેષુ ॥
લાભી ચ ભોતી શુચિભોજનાનાં વસ્ત્રાન્ વિશિષ્ટાન્ લભતે સુવર્ણાન્ ।
સ્પર્શ્âભ્યુપેતાન્ રુચિદર્શનીયાન્ ઉપનીય જાલં જિનચેતિકેભ્યઃ ॥
અભ્યુત્ક્ષિપિત્વા જિનચેતિકેભ્યઃ નિર્માલ્યશુષ્કં પ્રમુદિતવેગજાતઃ ।
વ્રજેત કામાન્ દુઃખદવૈરઘોરાન્ આરાગયેદ્ દશબલસ્âર્થવાહાન્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્307 ---> ]
પ્રાસાદિકો ભોતિ વિશુદ્ધકાયઃ ઉદ્વીક્ષણી-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f135બ્ ---> ]
યો બહુજનપૂજનીયઃ ।
ન તસ્ય રાજ્âપિ પ્રદુષ્ટચિત્તઃ યો જીર્ણપુષ્પાન્ અપનેય ચૈત્યે ॥કુમાર્ગ સર્વં પિથિત્âપાયભૂમિઃ સ શીલસ્કન્ધે સ્થિત બોધિસત્વઃ ।
અવતારયિત્વા જિનચેતિકેભ્યઃ પુષ્પં ચ પ્રાગ્ અન્યનરૈઃ પ્રદત્તં ॥શોકાંશ્ ચ દોષાન્ વિજહાત્ય્ અમત્તો રોગાન્ અશેષાન્ વિજહાત્ય્ અનેકાન્ ।

આશ્વાસપ્રાપ્તશ્ ચ્âનન્તકલ્પાન્ યો જીર્ણપુષ્પાન્ અપનેતિ ચૈત્યે ॥
બુદ્ધશ્ ચ ભોત્ય્ અસદૃશદક્ષિણીયો ઽતુલ્યપ્રાપ્તો નરમરુપૂજનીયઃ ।
અલંકૃતો ભવતિ વિશુદ્ધકાયઃ યો જીર્ણપુષ્પાન્ અપનેતિ ચૈત્યે ॥
દદ્યાચ્ ચ યઃ સુરુચિરદિવ્ય પુષ્પં માન્દારવાન્ અપ્ય્ અથ પાટલં વા ।
નિર્માલ્યકં યો ઽપનયેત ચૈત્યે વિપાક શ્રેષ્ઠો ઽસ્ય ભવેદ્ અતુલ્યઃ ॥યઃ પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણમતિ નાથસ્તૂપં છન્દં જનિત્વા ચ સબુદ્ધલોકે ।
સો ભોતિ લોકે ગુરુકૃતુ સત્કૃતશ્ ચ પ્રાસાદિકો ભવતિ સુદર્શનીયઃ ॥
તસ્ય્êહ રાજ્યં નિપતતિ સર્વલોકો દેવ્âસુરા નાગમનુષ્યકાશ્ ચ ।
સર્વાઃ સહસ્રાઃ કુસુમિત લોકધાતુઃ પ્રશાસ્તિ રાજ્ઞો વશ્êશ્વરાંશ્ ચ ॥
યે તસ્ય રાજ્યે સ્થિત ભોન્તિ સત્વાઃ સ્થાપેય સર્વાન્ અકલુષબુદ્ધજ્ઞાને ।
અપાયભૂમ્યસ્ ત્યક્તા ભવન્તિ કરોતિ ચ્âઇષાં પરમસુશ્રેષ્ઠમ્ અર્થમ્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્308 ---> ]
પરિચારો-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f136અ ---> ]
અસ્ય ભવતિ મનોજ્ઞઘોષઃ પુણ્યૈર્ ઉપેતઃ સ્મૃતિમતિપૂજનીયઃ ।
આશ્વાસપ્રાપ્તો વિચરતિ જીવલોકે સદ્âભિપ્રાયં જનયતિ શ્રેષ્ઠપ્રીતિં ॥
પરિચાર ભોત્ય્ અસ્ય સ્વર્âઙ્ગ શુદ્ધઃ જ્ઞાયેત સત્વૈર્ મધુરપ્રશાન્તવાક્યો ।
ન તસ્ય કશ્ચિજ્ જનયતિ ચ્êશ્વરત્વં વિલોકનીયો ભવતિ મહાજનસ્ય ।
દાનપ્રમોદં પ્રિયત્âર્થચર્યાં સમાન્âર્થતાં જનયતિ મહાજનસ્ય ।
આક્રુષ્ટઃ સન્ ન્âજનયેત રોષં યઃ પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણમતિ બુદ્ધસ્તૂપં ॥દેવ્êન્દ્ર ભોત્ય્ ઉપગતસ્વર્ગલોકે મનુષ્યકો ભવતિ નરસ્ય રાજા ।
ન પારિહાણિર્ ભવતિ કદાચિદ્ અસ્ય યો ઽઞ્જલીભિર્ નમત્îહ સ્તૂપં ॥
ન્âસાવ્ અપાયે પ્રપતેત જાતુ હીનાંશ્ ચ વર્જેત સ કામ લોકે ।
આઢ્યો ધની ભોતિ પ્રભૂતકોષો યો ઽઞ્જલીભિર્ નમતિ બુદ્ધસ્તૂપમ્ ॥
સૂત્ર્âન્તચર્યા ન કદાચિદ્ અસ્ય ન્âસ્થાનકોપં કુરુતે નૃલોકે ।
સત્વાશ્ ચ તૃપ્તા મુદિત્âસ્ય ભોન્તિ યઃ સંપ્રમુઞ્ચી ગુણવતિ એકવાચં ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્309 ---> ]
યઃ પુષ્પમુષ્ટિં ગૃહીત્વ્ôદગ્રચિત્તઃ પ્રસાદતો ઽવકિરતિ લોકનાથે ।
સ પુણ્યવાન્ ભવતિ મનુષ્યલોકે રાક્ષે ચ સ્થિત્વા જિન સત્કરોતિ ॥
શોકા ન દોષાઃ ખિલમલ ન્âસ્ય ભોન્તિ અતુલ્યત્âપ્તશ્ ચ સુસંસ્થિત્âઙ્ગઃ ।
આલોકનીયશ્ ચ મહાજનસ્ય વ્રજેત કામાન ભયકરવૈરઘોરાન્ ।
ઇતિ ॥આર્યમહાકરુણાપુણ્ડરીકસૂત્રે ઽપ્ય્ ઉક્તં ।તિષ્ઠતુ તાવદ્ આનન્દ યો માં સંમુખં સત્કુર્યાત્ ।
તિષ્ઠતુ મે શરીરસ્ય પૂજા સર્ષપફલમ-ત્રેષુ ધાતુષુ ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f136બ્ ---> ]
તિષ્ઠતુ મામ્ ઉદ્દિશ્ય કૃતેષુ સ્તૂપેષુ સત્કારઃ ।
યે કેચિદ્ આનન્દ બુદ્ધમ્ આલમ્બ્ય્âન્તશ્âઇકપુષ્પમ્ અપ્ય્ આકાશે ક્ષેપ્સ્યન્તિ ।
તસ્ય પુણ્યસ્કન્ધસ્ય યો વિપાકઃ સચેદ્ યાવાન્ અનાદિઃ સંસારો યસ્ય પૂર્વા કોટિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે ।
તાવતઃ કલ્પાન્ સંસરતાં તેષાં શક્રત્વં બ્રહ્મત્વં ચક્રવર્તિત્વં ।
ન શક્યસ્ તત્પર્યન્તો ઽધિગન્તુમ્ ।
તિષ્ઠતુ બુદ્ધ્âલમ્બત્âન્તશ*આકાશે ઽપ્ય્ એકપુષ્પનિક્ષેપઃ ।
સચેદ્ અન્તશઃ સ્વપ્ન્âન્તરગત્âપિ સત્વા બુદ્ધમ્ આલમ્બ્ય્âકાશે એકપુષ્પમ્ અપિ ક્ષેપ્સ્યન્તિ તદ્ અપ્ય્ અહં કુશલમૂલં નિર્વાણપર્યવસાનં વદામ્îતિ ॥ઉક્તં ચ્âર્યબૃહત્સાગરનાગરાજપરિપૃચ્છાયાં ।
અષ્ટાભિર્ ભુજગ્âધિપતે ધર્મૈઃ સમન્વાગતા બોધિસત્વાઃ સતતસમિતં બુદ્ધસમવધાનં પ્રતિલભન્તે ।

કતમૈર્ અષ્ટાભિઃ ।
બુદ્ધબિમ્બદર્શનસત્વસમાદાપનતયા ।
તથાગતસ્ય્ôપસ્થાનકરણતયા ।
તથાગતસ્ય્âભીક્ષ્ણં વર્ણભાષણતયા ।
તથાગતપ્રતિમાકરણતયા ।
તથાગતદર્શનસર્વસત્વસમાદાપનતયા ।
યત્ર ચ બુદ્ધક્ષેત્રે તથાગતશ્રવં શૃણ્વન્તિ તત્ર પ્રણિધાનમ્ ઉત્પાદયન્તિ ।
ન ચ્âવલીનસંતતયો ભવન્તિ ।
ઉદારસંતતિકાશ્ ચ બુદ્ધજ્ઞાનમ્ અભિલષન્તએ ઇતિ ॥
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f137અ ---> ]
કિં પુનઃ પુણ્યવૃદ્ધ્યર્થિનો બુદ્ધસમવધાનેન પ્રયોજનભૂતં ।
યસ્ય ગુણપર્યન્તમ્ અસર્વજ્ઞો ન્âધિગચ્છેત્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્310 ---> ]
યથ્âર્યગણ્ડવ્યૂહે સંવર્ણિતં ।
સુદુર્લભો બુદ્ધશબ્દઃ કલ્પકોટિશતૈર્ અપિ ।
કિં પુનર્ દર્શનં સર્વકાઙ્ક્ષાચ્છેદનમ્ ઉત્તમમ્ ॥સુદૃષ્ટો લોકપ્રદ્યોતઃ સર્વધર્મગતિં ગતઃ ।
પુણ્યતીર્થં ત્રૈલોકસ્ય સર્વસત્વવિશોધનમ્ ॥
મહત્ પુણ્યમ્ અયં ક્ષેત્રં મુદિતં જ્ઞાનમણ્ડલં ।
ભાસયત્ય્ અભિતં લોકં પુણ્યસ્કન્ધવિવર્દ્ધનમ્ ॥
છેદનો દુષ્ખજાલસ્ય જ્ઞાનસ્કન્ધવિશોધનઃ ।
ન દુર્ગતિભયં તેષાં યૈર્ ઇહ્âરાગિતો જિનઃ ॥વિપુલં જાયતે ચિત્તં પશ્યતાં દ્વિપદ્ôત્તમં ।
પ્રજ્ઞાબલમ્ અસંખ્યેયં જાયતે ચ પ્રભાસ્વરં ॥પુનર્ અત્ર્âઇવ્âહ ।
અર્થાય સર્વસત્વાનામ્ ઉત્પદ્યન્તે તથાગતાઃ ।
મહાકારુણિકા વીરા ધર્મચક્રપ્રવર્તકાઃ ॥
પ્રતિકર્તું કથં શક્યં બુદ્ધાનાં સર્વેદેહિભિઃ ।
સત્વ્âર્થેષ્વ્ અભિયુક્તાનાં કલ્પકોટિશતૈર્ અપિ ॥
કલ્પકોટિં વરં પક્તું ત્ર્યપાયે ભૃશદારુણે ।
ન ત્વ્ એવ્âદર્શનં શાસ્તુઃ સર્વસર્ગનિવર્તિનઃ ॥
યાવન્તઃ સર્વલોકસ્મિન્ન્ અપાયગતયઃ પૃથક્ ।
વરં તત્ર ચિરં વાસો બુદ્ધાનામ્ અશ્રુતિર્ ન ચ ॥કિં કારણમ્ અપાયેષુ નિવાસશ્ ચિરમ્ ઇષ્યતે ।
યત્કારણં જિન્êન્દ્રસ્ય દર્શનં જ્ઞાનવર્ધનમ્ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્311 ---> ]
છિદ્યન્તે સર્વદુષ્ખાણિ દૃષ્ટ્વા લોક્êશ્વરં જિનં ।
સંભવત્ય્ અવતારશ્ ચ જ્ઞાને સંબુદ્ધગોચરે ॥ક્ષપયત્ય્ આવૃતીઃ સર્વા દૃષ્ટ્વા બુદ્ધં નર્ôત્તમમ્ ।
વર્ધયત્ય્ અમિતં પુણ્યં યેન બોધિર્ અવાપ્યતએ ।
ઇતિ ॥
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f137બ્ ---> ]
તદ્ એવમ્ અસ્તિ પુણ્યવૃદ્ધૌ બુદ્ધસમવધાનેન પ્રયોજનં ।અપિ ચ પ્રતિમામાત્રદર્શનમ્ અપિ તાવદ્ અપરિમિતફલં તથાગતાનાં ।
કિં પુનઃ સ્વરૂપેણ ॥ ઉક્તં હ્ય્ આર્યશ્રદ્ધાબલ્âધાન્âવતારમુદ્રાસૂત્રે ।
યઃ કશ્ચિન્ મઞ્જુશ્રીઃ કુલપુત્રઃ કુલદુહિતા વા સર્વલોકધાતુરજ્ôપમાનાં પ્રત્યેકબુદ્ધાનાં દિને દિને શતરસમ્ આહારં દદ્યાત્ દિવ્યાનિ ચ વસ્ત્રાણિ ।

એવં દદદ્ ગઙ્ગાનદીવાલુક્ôપમાન્ કલ્પાન્ દદ્યાત્ ।
યશ્ ચ્âન્યો મઞ્જુશ્રીઃ કુલપુત્રઃ કુલદુહિતા વા ચિત્રકર્મલિખિતં વા પુસ્તકકર્મકૃતં વા બુદ્ધં પશ્યેદ્ ।
અયં તતો ઽસંખ્યેયતરં પુણ્યં પ્રસવતિ ।
કઃ પુનર્ વાદો યો ઽઞ્જલિપ્રગ્રહં વા કુર્યાત્ પુષ્પં વા દદ્યાત્ ધૂપં વા ગન્ધં વા દીપં વા દદ્યાદ્ ।
અયમ્ એવ તતો ઽસંખ્યેયતરં પુણ્યં પ્રસવત્îતિ ॥આર્યબોધિસત્વપિટકે ઽપિ પુણ્યવૃદ્ધ્યુપાય્ôક્તઃ ।
યસ્ તથાગતચૈત્યં શોધયતિ સ ચતસ્રો ઽગ્રાઃ પ્રણિધાનવિશુદ્ધીર્ અનુપ્રાપ્નોતિ ।
કતમાશ્ ચતસ્રઃ ।
અગ્રાં રૂપપ્રણિધાનવિશુદ્ધિં ।
અગ્રાં દૃઢસમાદાનપ્રણિધાનવિશુદ્ધિં ।
અગ્રાં તથાગતદર્શનપ્રણિધાનવિશુદ્ધિં ।અગ્રાં લક્ષણસંપત્પ્રણિધાનવિશુદ્ધિમ્ ઇતિ ॥પુનર્ અત્ર્âઇવ્âખ્યાતં ।
તથાગતચૈત્યેષુ પુષ્પ્âવરોપણં ગન્ધ્âનુલેપનં કૃત્વ્âષ્ટાવ્ અવિકલત્âનુપ્રાપ્નોતિ ।
કતમ્âષ્ટૌ ।
ન રૂપવિકલો ભવતિ ।
ન ભોગવિકલઃ ।
ન પરિવા-
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્312 ---> ]
રવિકલઃ ।
ન શીલવિકલઃ ।
ન સમાધિવિકલઃ ।
ન શ્રુતવિકલો ન પ્રજ્ઞાવિકલો ન પ્રણિધાનવિકલ્êતિ ॥
ઉક્તં ચ્âર્યરત્નરાશિસૂત્રે ।
યે ત્રિભવપર્યાપન્નાઃ સત્વાસ્ તે સર્વે પ્રત્યેકં તથાગતસ્તૂપાન્ કારયેયુર્ એવંરૂપાન્ ઉચ્ચૈસ્ત્વેન ।
તદ્ યથા સુમેરુઃ પર્વતરાજઃ ।
તાંશ્ ચ ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાન્ કલ્પાન્ પ્રત્યેકં સર્વસત્કારૈઃ સત્કુર્યુઃ ।
યશ્ ચ બોધિસત્વો ઽવિરહિતસર્વજ્ઞતાચિત્તેન્âઇકપુષ્પમ્ અપ્ય્ આરોપયેત્ ।
અયં તસ્માત્ પૂર્વકાત્ પુણ્યસ્કન્ધાદ્ બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેત્ ॥અત્ર્âઇવ્ôક્તં ।
યે ખલુ પુનસ્ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રે લોકધાતૌ સત્વાસ્ તે સર્વે મહાયાનસંપ્રસ્થિતા ભવેયુઃ ।
સર્વે ચ ચક્રવર્તિરાજ્યસમન્વાગતા ભવેયુર્ એક્âઇકશ્ ચ રાજા ચક્રવર્તી મહાસમુદ્રપ્રમાણદીપસ્થાલીં કૃત્વા ।
સુમેરુમાત્રાં વર્તીમ્ આદીપ્ય પ્રત્યેકમ્ એવંરૂપાં દીપપૂજાં તથાગતચૈત્યેષુ પ્રવર્તયેત્ ।
યશ્ ચ્âભિનિષ્ક્રાન્તગૃહ્âવાસો બોધિસત્વસ્ તૈલપ્રક્ષિપ્તાં વર્તીં કૃત્વ્âદીપ્ય તથાગતચૈત્યે ધારયેત્ ।
અસ્યાસ્ તૈલપ્રક્ષિપ્તાયા વર્તેર્ એતત્ પૂર્વકં પ્રદીપદાનં શતતમીમ્ અપિ કલાં ન્ôપૈતિ ।
યાવદ્ ઉપનિષદમ્ અપિ ન ક્ષમતએ ઇતિ ।
પેયાલં ॥
યે ચ ખલુ પુનસ્ તે રાજાનશ્ ચક્રવર્તિનો બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસં-
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f138બ્ ---> ]
ઘં સર્વસુખ્ôપધાનૈઃ સત્કુર્યુઃ યશ્ ચ્âભિનિષ્ક્રાન્તગૃહ્âવાસો બોધિસત્વઃ પિણ્ડપાત્રં ચરિત્વા પાત્રપર્યાપન્નં પરેષાં સંવિભજ્ય પરિભુઞ્જીત ।
ઇદં તતો બહુતરં ચ મહ્âર્ઘતરં ચ ।
યચ્ ચ તે રાજાનશ્ ચક્રવર્તિનઃ સુમેરુમાત્રં ચીવરરાશિં બુદ્ધપ્રમુખાય ભિક્ષુસંઘાય દદ્યુઃ ।
યચ્ ચ્âભિનિષ્ક્રાન્તગૃહ્âવાસો બોધિસત્વસ્ ત્રિચીવરં બહિર્ધા મહાયાનસંપ્રસ્થિતાય બુદ્ધપ્રમુખાય ભિક્ષુસંઘાય વા તથાગતચૈત્યે વા દદ્યાદ્ ।
ઇદં ભિક્ષોશ્ ચીવરદાનમ્ એતત્ પૂર્વકચીવરરાશિમ્ અભિભવતિ ।

યચ્ ચ તે રાજાનઃ પ્રત્યેકં સર્વં જમ્બૂદ્વીપં પુષ્પસંસ્તૃતં કૃત્વા તથાગતચૈત્યે નિર્યાતયેત્ ।
યચ્ ચ્âભિનિષ્ક્રાન્તગૃહ્âવાસો બોધિસત્વઃ અન્તશ્âઇકપુષ્પમ્ અપિ તથાગતચૈત્યે આરોપયેત્ ।
અસ્ય દાનસ્ય્âઇતત્ પૂર્વકં દાનં શતતમીમ્ અપિ કલાં ન્ôપૈતિ ।
યાવદ્ ઉપનિષદમ્ અપિ ન્ôપૈત્îતિ ॥
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્313 ---> ]
આર્ય્âનુપૂર્વસમુદ્ગતપરિવર્તે ઽપિ દેશિતં ।
ચતુર્êમાન્ ભદ્ર્âનુશંસાન્ પશ્યન્ બોધિસત્વસ્ તથાગતપૂજાયામ્ ઉત્સુકો ભવતિ ।
કતમાંશ્ ચતુરઃ ।
અગ્રશ્ ચ મે દક્ષિણીયઃ પૂજિતો ભવિષ્યતિ
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f139અ ---> ]
માં ચ દૃષ્ટ્વ્âન્યે ઽપિ તથા શિક્ષિષ્યન્તિ ।
તથાગતં ચ પૂજયિત્વા બોધિચિત્તં દૃઢં ભવિષ્યતિ ।
દ્વાત્રિંશતાં ચ મહાપુરુષલક્ષણાનાં સંમુખદર્શનેન કુશલમૂલમ્ ઉપચિતં ભવિષ્યતિ ।
ઇમાશ્ ચત્વારઃ ઇતિ ॥ઇદં ચ નિરુત્તરં તથાગતપૂજ્ôપસ્થાનં ।યથ્ôદાહૃતમ્ આર્યસાગરમતિપરિપૃચ્છાસૂત્રે ।
ત્રીણ્îમાનિ સાગરમતે તથાગતસ્ય નિરુત્તરાણિ પૂજ્ôપસ્થાનાનિ ।
કતમાનિ ત્રીણિ ।
યચ્ ચ બોધિચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ ।
યચ્ ચ સદ્ધર્મં પરિગૃહ્ણાતિ ।
યચ્ ચ સત્વેષુ મહાકરુણાચિત્તમ્ ઉત્પાદયત્îતિ ॥નિર્દિષ્ટમ્ અપ્ય્ આર્યરત્નમેઘે ।
દશભિઃ કુલપુત્ર ધર્મૈઃ સમન્વાગતા બોધિસત્વ્âનનુલિપ્તા ગર્ભમલેન જાયન્તે ।
કતમૈર્ દશભિઃ ।
યદ્ ઉત ।
તથાગતપ્રતિમાકરણતયા ।
જીર્ણચૈત્યસંસ્કરણતયા ।
તથાગતચૈત્યેષુ ગન્ધવિલેપન્âનુપ્રદાનેન ।
તથાગતપ્રતિમાસુ ગન્ધ્ôદકસ્નાન્âનુપ્રદાનેન ।
તથાગતચૈત્યેષુ સંમાર્જન્ôપલેપન્âનુપ્રદાનેન ।
માતાપિત્-ર્ણાં કાયપરિચર્ય્âચરણેન્âચાર્ય્ôપાધ્યાયાનાં કાયપરિચર્ય્âચરણેન ।
સબ્રહ્મચારિણાં કાયપરિચર્ય્âચરણેન ।
તચ્ ચ નિરામિષેણ ચિત્તેન ન સ્âમિષેણ ।
તચ્ ચ કુશલમ્ એવં પરિણામયન્તિ ।
[ ચમ્બ્રિદ્ગે મ્સ્ f139બ્ ---> ]
અનેન કુશલમૂલેન સર્વસત્વા નિરુપલિપ્તા ગર્ભમલેન જાયન્તામ્ ઇતિ ।
તચ્ ચ તીવ્રેણ્âશયેન ચિન્તયન્તિ ।
એભિઃ કુલપુત્ર દશભિર્ ધર્મૈર્ ઇતિ ॥અનુમોદન્âનુશંસાસ્ ત્વ્ આર્યપ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ ઉક્તાઃ ।
યઃ પ્રથમયાનસંપ્રસ્થિતાનાં બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનાં તાંશ્ ચિત્ત્ôત્પાદાન્ અનુમોદતે ।ચરતામ્ અપિ બોધિસત્વચર્યાં તાંશ્ ચિત્ત્ôત્પાદાન્ અનુમોદતે ।
અવિનિવર્તનીયામ્ અપિ અવિનિવર્તનીયધર્મતામ્ અનુમોદતે બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનાં ।
[ બેન્દલ્લ્ એદ્ પ્314 ---> ]
કિયન્તં સ ભગવન્ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યસ્કન્ધં પ્રસવતિ ॥
એવમ્ ઉક્તે ભગવાન્ શક્રં દેવાનામ્ ઇન્દ્રમ્ એતદ્ અવોચત્ ।