શિવ પુરાણ · અધ્યાય 6.4

ઈશ્વર ઉવાચ ॥
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ સંન્યાસાહ્નિકકર્મ ચ ॥
તવ સ્નેહાન્મહાદેવિ સંપ્રદાયાનુરોધતઃ

બ્રાહ્મે મુહૂર્ત્ત ઉત્થાય શિરસિ શ્વેતપંકજે ॥
સહસ્રારે સમાસીનં ગુરું સંચિતયેદ્યતિઃ

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં દ્વિનેત્રં વરદાભયે ॥
દધાનં શિવસદ્ભાવમેવાત્મનિ મનોહરમ્

ભાવોપનીતૈઃ સંપૂજ્ય ગન્ધાદિભિરનુક્રમાત્ ॥
બદ્ધાંજલિપુટો ભૂત્વા નમસ્કુર્યાદ્ગુરું તતઃ

પ્રાતઃપ્રભૃતિ સાયાન્તે સાયાદિપ્રાતરં તતઃ ॥
યત્કરોમિ મહાદેવ તદસ્તુ તવ પૂજનમ્

પ્રતિવિજ્ઞાપ્ય ગુરવે લબ્ધાનુજ્ઞસ્તતો ગુરોઃ ॥
નિરુદ્ધપ્રાણ આસીનો વિજિતાત્મા જિતેન્દ્રિયઃ

મૂલાદિબ્રહ્મરંધ્રાંતં ષટ્ચક્રં પરિચિંતયેત્ ॥
વિદ્યુત્કોટિસમપ્રખ્યં સર્વતેજોમયં પરમ્

તન્મધ્યે ચિંતયેન્માં ચ સચ્ચિદાનન્દવિગ્રહમ્ ॥
નિર્ગુણં પરમં બ્રહ્મ સદાશિવમનામયમ્

સોહમસ્મીતિ મતિમાન્મ દૈક્યમનુભૂય ચ ॥
બહિર્નિર્ગત્ય ચ તતો દૂરં ગચ્છેદ્યથાસુખમ્

વસ્ત્રેણાચ્છાદ્ય મતિમાઞ્છિરો નાસિકયા સહ॥
વિશોધ્ય દેહં વિ ધિવત્તૃણમાધાય ભૂતલે

ગૃહીતશિશ્ન ઉત્થાય તતો ગચ્છેજ્જલાશયમ્ ॥
ઉદ્ધૃત્ય વાર્યથાન્યાયં શૌચં કુર્યાદતન્દ્રિતઃ

હસ્તૌ પાદૌ ચ સંશોધ્ય દ્વિરાચમ્યોમિતિ સ્મરન્ ॥
ઉત્તરાભિમુખો મૌની દન્તધાવનમાચરેત્

તૃણપર્ણૈઃ સદા કુર્યાદમામેકાદશી વિના ॥
અપાં દ્વાદશગણ્ડૂષૈર્મુખં સંશોધયેત્તતઃ

દ્વિરાચમ્ય મૃદા તોયૈઃ કટિશૌચં વિધાય ચ ॥
અરુણોદયકાલે તુ સ્નાનં કુર્યાન્મૃદા સહ

ગુરું સંસ્મૃત્ય માં ચૈવ સ્નાનસંધ્યાદ્યમાચરેત્ ॥
વિસ્તારભયતો નોક્તમત્ર દ્રષ્ટવ્યમન્યતઃ

આબધ્ય શંખમુદ્રાં ચ પ્રણવેનાભિષેચયેત્ ॥
શિરસિ દ્વાદશાવૃત્ત્યા તદર્ધં વા તદર્ધકમ્

તીરમાગત્ય કૌપીનં પ્રક્ષાલ્યાચમ્ય ચ દ્વિધા ॥
પ્રોક્ષયેત્પ્રણવેનૈવ વસ્ત્રમંગોપમાર્જનમ્

મુખમ્પ્રથમતો મૃજ્ય શિર આરભ્ય સર્વતઃ ॥
તેનૈવ માર્જયેદ્દેહં સ્થિત્વા ચ ગુરુસન્નિધૌ

આબધ્યાદ્વામતઃ શુદ્ધં કૌપીનં ચ સડોરકમ્ ॥
તતઃ સંધારયેદ્ભસ્મ તદ્વિધિઃ પ્રોચ્યતેઽદ્રિજે

દ્વિરાચમ્ય સમાદાય ભસ્મ સદ્યાદિમંત્રતઃ ॥
અગ્નિરિત્યાદિભિર્મંત્રૈરભિમંત્ર્ય સ્પૃશેત્તનુમ્

આપોવેત્યભિમંત્ર્યાથ જલં તેનૈવ સેચયેત્ ॥
ઓમાપોજ્યોતિરિત્યુક્ત્વા માનસ્તોકેતિ મંત્રતઃ

સમદ્ય કમલદ્વન્દ્વં કુર્યા કેકં તુ પંચધા॥
શિરોવદનહૃદ્ગુહ્યપાદેષુ પરમેશ્વરિ

ઈશાનાદિસમારભ્ય સદ્યાન્તં પંચભિઃ ક્રમાત્॥
ઉદ્ધૂલ્ય કવલં પશ્ચાત્પ્રણવેનાભિષેચયેત્।૨૩।
સર્વાંગં ચ તતો હસ્તૌ પ્રક્ષાલ્યાન્યત્સમાહરેત્
સમર્ચ્ય પૂર્વત્તત્તુ ત્રિપુણ્ડ્રાંસ્તેન ધારયેત્

ત્રિયાયુષૈસ્ત્ર્યમ્બકૈશ્ચ પ્રણવેન શિવેન ચ॥
શિરસ્યથ લલાટે ચ વક્ષસિ સ્કન્ધ એવ ચ

નાભૌ બાહ્વૌઃ સંધિષુ ચ પૃષ્ઠ ચૈવ યથાક્રમમ્ ॥
પ્રક્ષાલ્ય હસ્તૌ ચ તતો દ્વિરાચમ્ય યથાવિધિ

પંચીકરણમુચ્ચાર્ય ભાવયેત્સ્વગુરું બુધઃ ॥
વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ પ્રાણાયામાન્ષડાચરેત્

દક્ષહસ્તેન સંગૃહ્ય જલં વામેન પાણિના ॥
સમાચ્છાદ્ય દ્વિષડ્વારં પ્રણવે નાભિમંત્રયેત્

એવં ત્રિવારં સંપ્રોક્ષ્ય શિરસિ ત્રિઃ પિબેત્તતઃ ॥
સમાહિતેન મનસા ધ્યાયન્નોંકારમીશ્વરમ્

સૌરમણ્ડલમધ્યસ્થં સર્વતેજોમયં પરમ્ ॥
અષ્ટબાહું ચતુર્વક્ત્રમર્દ્ધનારીકમદ્ભુતમ્

સર્વાશ્ચર્ય્યગુણોપેતં સર્વાલંકારશોભિતમ્ ॥
એવં ધ્યાત્વાથ વિધિવદ્દદ્યાદર્ઘ્યત્રયં તતઃ

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા દ્વિષડ્વારં તુ તર્પયેત્ ॥
પુનરાચમ્ય વિધિવત્પ્રાણાયામત્રયં ચરેત્

પૂજાસદનમાગચ્છેન્મનસા સંસ્મરઞ્ચ્છિવમ્॥
દ્વારમાસાદ્ય પ્રક્ષાલ્ય પાદૌ મૌની દ્વિરાચમેત્

પ્રવિશેદ્વિધિના તત્ર દક્ષપાદપુરસ્સ રમ્॥
મણ્ડપાન્તસ્સુધીસ્તત્ર મણ્ડલં રચયેત્ક્રમાત્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે ષષ્ઠ્યાં કૈલાસસંહિતાયાં સંન્યાસાચારવર્ણનંનામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ