શિવ પુરાણ · અધ્યાય 6.23

સુબ્રહ્મણ્ય ઉવાચ ॥
દ્વાદશાહે સમુત્થાય પ્રાતઃ સ્નાત્વા કૃતાહ્નિકઃ ॥
શિવભક્તાન્યતીન્વાપિ બ્રાહ્મણાન્વા શિવપ્રિયાન્

વિમન્ત્ર્ય તાન્સમાહૂય મધ્યાહ્ન ચાપ્લુતાઞ્છુચીન્ ॥
વિધિવદ્ભોજયેદ્ભક્ત્યા સ્વાદ્વન્નૈર્વિવિધૈશ્શુભૈઃ

સન્નિધૌ પરમેશસ્ય પંચાવરણમાર્ગતઃ ॥
પૂજયેત્તસ્ય સંસ્થાપ્ય પ્રાણાનાયમ્ય વાગ્યતઃ

મહાસંકલ્પમાર્ગેણ સંકલ્પ્યાસ્મદ્ગુરોરિહ॥
પૂજાં કરિષ્ય ઇત્યુક્ત્વા તતો દર્ભાનુસ્પપૃશેત્

પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય ચાચમ્ય સ્વયં કર્તા ચ વાગ્યતઃ ॥
સ્થાપયેદાસને તાન્વૈ પ્રાઙ્મુખાન્ભસ્મભૂષિતાન્

સદાશિવાદિક્રમતો ધ્યાયેદષ્ટૌ ચ તત્ર તાન્ ॥
પરયા સમ્ભાવનયેતરાનપિ મુને દ્વિજાન્ ॥
પરમેષ્ઠિગુરું ધ્યાયેત્સાંબબુદ્ધ્યા સ્વનામતઃ ॥
ગુરુશ્ચ પરમન્તસ્માત્પરાપરગુરું તતઃ

ઇદમાસનમિત્યુક્ત્વા ચાસનાનિ પ્રકલ્પયેત્ ॥
પ્રણવાદિદ્વિતીયાંતે સ્વસ્ય નામ સમુચ્ચરન્ ॥

આવાહયામિ નમ ઇત્યાવાહ્યાર્ઘોદકેન તુ ॥
પાદ્યમાચમનં ચાર્ઘ્યં વસ્ત્રગન્ધાક્ષતાનપિ

દત્ત્વા પુષ્પૈરલંકૃત્ય પ્રણવાદ્યષ્ટનામભિઃ ॥
સચતુર્થૌંનમોઽન્તૈશ્ચ સુગન્ધકુસુમૈસ્તતઃ ॥ ૯ ।
ધૂપદીપૌ હિ દત્ત્વા ચ સકલારાધનં કૃતમ્ ॥
સમ્પૂર્ણમસ્ત્વિતિ પ્રોચ્ય નમસ્કુર્યાત્સમુત્થિતઃ

પાત્રાણિ કદલીપત્રાણ્યાસ્તીર્યાદ્ભિવિશોધ્ય ચ ॥
શુદ્ધાન્નપાયસાપૂપસૂપવ્યઞ્જનપૂર્વકમ્

દત્ત્વા પદાર્થાન્કદલીનાલિકેરગુડાન્વિતાન્ ॥
પાત્રાસનાનિ ચ પૃથગ્દદ્યાત્સમ્પ્રોચ્ય ચ ક્રમાત્

પરિષિચ્ય ચ સમ્પ્રોક્ષ્ય વિષ્ણોર્હવ્યમિતિ બ્રુવન્ ॥
રક્ષસ્વેતિ કરસ્પર્શં કારયિત્વા સમુત્થિતઃ

આપોશનં સમર્પ્યાથ પ્રાર્થયેત્તાનિદમ્પ્રતિ ॥
સદાશિવાદયઃ પ્રીતા વરદાશ્ચ ભવન્તુ મે

યે દેવા ઇતિ ચ તતો જપ્ત્વેદં સાક્ષતં ત્યજેત્ ॥
નમસ્કૃત્ય સમુત્થાય સર્વત્રામૃતમસ્ત્વિતિ

ઉક્ત્વા પ્રસાદ્ય ચ જપન્ગણાનાંત્વેત્યુપ ક્રમાત્ ॥
વેદાદીન્ રુદ્રચમકૌ રુદ્રસૂક્તં ચ પંચ ચ

બ્રહ્માણિ ભોજનાન્તે તુ યાવન્મન્ત્રાંશ્ચ સાક્ષતાન્ ॥
દત્ત્વોત્તરાપોશનં ચ હસ્તાંઘ્રિમુખશોધનમ્

કૃત્વા ચાન્તાન્સ્વાસનેષુ સ્થાપયિત્વા યથાસુખમ્॥
શુદ્ધોદકમ્પ્રદાયાથ કર્પ્પૂરાદિ યથોદિતમ્

મુખવાસં દક્ષિણાં ચ પાદુકાસનપત્રકમ્ ॥
વ્યજનં ફલકાન્દણ્ડં વૈણવં ચ પ્રદાય તાન્

પ્રદક્ષિણનમસ્કારૈસ્સંતોષ્યાશિષમા વહેત ॥
પુનઃ પ્રણમ્ય સમ્પ્રાર્થ્ય ગુરુભક્તિમચંચલામ્

સદાશિવાદયઃ પ્રીતા ગચ્છન્તુ ચ યથાસુખમ્ ॥
ઇત્યુદ્વાસ્ય દ્વારદેશાવધિ સમ્યગનુવ્રજન્

નિરુદ્ધસ્તઃ પરાવૃત્ય દ્વાસ્થૈર્વિપ્રૈશ્ચ બન્ધુભિઃ ॥
દીનાનાથૈશ્ચ સહિતો ભુક્ત્વા તિષ્ઠેદ્યથાસુખમ્

વિકૃતં ન ભવેત્ક્વાપિ સત્યં સત્યં પુનઃ પુનઃ ॥
પ્રત્યબ્દમેવ કુર્વાણો ગુર્વારાધનમુત્તમમ્ ॥
ઇહ ભુક્ત્વા મહાભોગાઞ્છિવલોકમવાપ્નુયાત્

॥ સૂત ઉવાચ ॥॥
એવં કૃતાનુગ્રહમાત્મશિષ્યં શ્રીવામદેવં મુનિવર્ય્યમુક્ત્વા ॥
પ્રસન્નધીર્જ્ઞાનિવરો મહાત્મા કૃત્વા પરાનુગ્રહમાશુ દેવઃ

યન્નૈમિષારણ્યમુનીશ્વરાણાં પ્રોક્તં પુરા વ્યાસમુનીશ્વરેણ ॥
તસ્માદસાવાદિગુરુર્ભવાંસ્તુ દ્વિતીય આર્ય્યો ભુવને પ્રસિદ્ધઃ

શ્રુત્વા મુનીન્દ્રો ભવતો મુખાજ્જાત્સનત્કુમારઃ શિવભક્તિપૂર્ણઃ ॥
વ્યાસાય વક્તા સ ચ શૈવવર્ય્યશ્શુકાય વક્તા ભવિતા ચ પૂર્ણઃ

પ્રત્યેકં મુનિશાર્દૂલં શિષ્યવર્ગચતુષ્ટયમ્ ॥
વેદાધ્યયનસંવૃત્તં ધર્મસ્થાપનપૂર્વકમ્

વૈશમ્પાયન એવ સ્યાત્પૈલો જૈમિનિરેવ ચ ॥
સુમન્તુશ્ચેતિ ચત્વારો વ્યાસશિષ્યા મહૌજસઃ

અગસ્ત્યશ્ચ પુલસ્ત્યશ્ચ પુલહઃ ક્રતુરેવ ચ ॥
તવ શિષ્યા મહાત્માનો વામદેવ મહામુને

સનકશ્ચ સનન્દશ્ચ સનાતનમુનિસ્તતઃ ॥
સનત્સુજાત ઇત્યેતે યોગિવર્યાઃ શિવપ્રિયાઃ

સનત્કુમારશિષ્યાસ્તે સર્વવેદાર્થવિત્તમાઃ ॥
ગુરુશ્ચ પરમશ્ચૈવ પરાત્પરગુરુસ્તતઃ ॥
પરમેષ્ઠિગુરુશ્ચૈતે પૂજ્યાસ્સ્યુશ્શુકયોગિનઃ

ઇદં પ્રણવવિજ્ઞાનં સ્થિતં વર્ગચતુષ્ટયે ॥
સર્વોત્કૃષ્ટનિદાનં ચ કાશ્યાં સન્મુક્તિકારણમ્

એતન્મણ્ડલમદ્ભુતં પરશિવાધિષ્ઠાન રૂપં સદાવેદાન્તાર્થવિચારપૂર્ણમતિભિઃ પૂજ્યં યતીન્દ્રૈઃ પરમ્ ॥
વેદાદિપ્રવિભાગકલ્પિતમહાકાશાદિનાપ્યાવૃતન્ત્વત્સંતોષકરં તથાસ્તુ જગતાં શ્રેયસ્કરં શ્રીપ્રદમ્

ઇદં રહસ્યમ્પરમં શિવોદિતં વેદાન્તસિદ્ધાતવિનિશ્ચિતમ્પરમ્॥
મત્તશ્શ્રુતં યદ્ભવતા તતો મુને ભવન્મતમ્પ્રાજ્ઞતમા વદંતિ

તસ્માદનેનૈવ પથા ગતશ્શિવં શિવોહમસ્મીતિ શિવો ભવેદ્યતિઃ ॥
પિતામહાદિપ્રવિભાગમુક્તયે નદ્યો યથાસિન્ધુમિમાઃ પ્રયાન્તિ

શ્રીસૂત ઉવાચ ॥
એવમ્મુનીશ્વરાયૈતદુપદિશ્ય સુરેશ્વરઃ ॥
સંસ્મૃત્ય ચરણામ્ભોજે પિત્રો સ્સર્વ્વસુરાર્ચિતે

કૈલાસશિખરમ્પ્રાપ કુમારશ્શિખરાવૃતમ્ ॥
રાજિતમ્પરમાશ્ચર્ય્યદિવ્યજ્ઞાનપ્રદો ગુરુઃ

વામદેવોઽપિ સચ્છિષ્યૈસ્સંવૃતશ્શિખિવાહનમ્ ॥
સમ્પ્રણમ્ય જગામાશુ કૈલાસમ્પરમાદ્ભુતમ્

ગત્વા કૈલાસશિખરમ્પ્રાપ્યેશનિકટમ્મુનિઃ॥
દદર્શ મોક્ષદમ્માયાનાશઞ્ચરણમીશયોઃ

ભક્ત્યા ચાર્પિતસર્વાંગો વિસ્મૃત્ય સ્વકલેવરમ્ ॥
પપાત સન્નિધૌ ભૂયો ભૂયો નત્વા સમુ ત્થિતઃ

તતો બહુવિધૈઃ સ્તોત્રૈર્વેદાગમરસોત્કટૈઃ ॥
તુષ્ટાવ પરમેશાનં સાંબિકં સસુતં મુનિઃ

નિધાય ચરણત્મ્ભોજન્દેવ દેવ્યોસ્સ્વમૂર્દ્ધનિ ॥
પૂર્ણાનુગ્રહમાસાદ્ય તત્રૈવ ન્યવસત્સુખમ્

।
ભવન્તોઽપિ વિદિત્વૈવમ્પ્રણવાર્થમ્મહેશ્વરમ્॥
વેદગુહ્યં ચ સર્વસ્વન્તાર કમ્બ્રહ્મ મુક્તિદમ્

અત્રૈવ સુખમાસીનાઃ શ્રીવિશ્વેશ્વરપાદયોઃ ॥
સાયુજ્યરૂપામતુલામ્ભજધ્વમ્મુક્તિમુત્તમામ્

અહં ગુરુપદામ્ભોજસેવાયૈ બાદરાશ્રમમ્ ॥
ગમિષ્યે ભવતામ્ભૂયસ્સત્સમ્ભાષણમસ્તુ મે

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે ષષ્ઠ્યાં કૈલાસસંહિતાયાં દ્વાદશાહકૃત્યવર્ણનપૂર્વ્વકવ્યાસાદિશિષ્યવર્ગકથનન્નામ ત્રયોવિંશોઽધ્યાયઃ

ઇતિ કૈલાસસંહિતા ષષ્ઠી સમાપ્તિમગમત્ ॥
॥ ૐ નમશ્શિવાય ॥