શિવ પુરાણ · અધ્યાય 7

અથ સપ્તમ્યા વાયવીયર્સંહિતાયા ઉત્તરભાગઃ॥૨॥
૧ એકદા પુત્રકામનયા શિવસંનિધિં ગતસ્ય શ્રીકૃપ્ણસ્યોપમન્યોર્લબ્ધાત્પાશુપતાખ્યવાર્ષિક વ્રતાચ્છિવતુષ્ટયા સાંબનામક પુત્રપ્રાપ્તિવર્ણનમ્ ।
૨ ઋષિપ્રશ્નાનુરોધાત્પાશુપતજ્ઞાનસ્યવાયુકૃતવિતરણં તત્સંબંધાદેવ પશુપતિં વિના કસ્યાપિ પશો(જીવસ્ય) તૃણચ્છેદનેપિ શક્ત્યભાવાત્પશુપતિરૂપાચ્છિવાદિદં સંસારચક્રં ભ્રમત ઇત્યાદિનિરૂપણમ્ ।
૩ સર્વસ્યાસ્ય જગત: શિવમયત્વાસર્વેષામભયદાનાત્સપર્વોપકારકરણાચ્ચ પુત્રપૌત્રાદિપ્રીત્યા પિતૃસંતોષસ્તથા શિવસ્તુષ્યતીત્યાદ્યુપમન્યો કૃષ્ણં પ્રત્યુપદેશઃ ।
૪ શ્રીકૃષ્ણકૃતપ્રશ્નયોત્તરત્વેન ચંદ્રચંદ્રિકાદિદં વિશ્વો ગૌરીશંકરાધિષ્ઠિતમિત્યુપમન્યુકૃતવિવર્ણનમ્ ।
૫ વિશ્વસ્યાસ્ય વસ્તુતઃ શિવસ્વરૂપત્વે પાશસામર્થ્યાત્પશવો જીવા ઽએકં તં બહુધા વદંતિઽ ઇત્યસ્યોપમન્યુકૃતવિસ્તારકથનમ્ ।
૬ યથા જીવાનાં માયાહંકારાદિબંધતસ્તથા શિવસ્યઃ નેત્યાદિસવિસ્તરપ્રતિપાદનમ્ ।
૭ યથા વહ્નેઃ સકાશાદનેકે સ્ફુલિંગા ઉત્પદ્યન્તે લીયંતે ચ તથા શિવાદનંતાઃ શક્તય ઉત્પદ્યન્તે વિલયં પ્રાપ્નુવંતીત્યેવંપ્રકારેણ શક્તિસ્વરૂપકથનં તાસાં ચ સમ્યગ્જ્ઞાનાચ્છિવભક્ત્યા ચ શિવતત્ત્વજ્ઞાનાપ્રાપ્તિરિત્યાદિ પ્રપંચનમ્ ।
૮ વેદાન્તજ્ઞાનાધીનં શિવતત્ત્વજ્ઞાનં બુદ્ધિહીનાનાં નેતિ ચ યદુક્તં તત્પ્રસંગાદાદૌ વ્યાસાવતારકથનમ્ ।
૯ યુગેયુગે શિવસ્ય યોગાવતારવર્ણનમ્ ।
૧૦ ગૌરીં પ્રતિ સસાધનાયાઃ શિવભક્તે: સ્વરૂપફલાદિપ્રકારકથનમ્ ।
૧૧ બ્રાહ્મણાનાં તદિતરભક્તાનામધિકારિણાં ચ ધર્મપ્રપઞ્ચનમ્ ।
૧૨ ‘નમઃ શિવાયઽ ઇતિ પઞ્ચાક્ષરમન્ત્રમાહાત્મ્યકથનમ્ ।
૧૩ કલિકલુષિતકાલેતિ શ્રદ્ધાયુક્તપંચાક્ષરમન્ત્રાનુષ્ઠાનાચ્છિવસાલોક્યપ્રાપ્તિરિત્યાદિકથનમ્
૧૪ પઞ્ચાક્ષરમન્ત્રજપવિધાનકથનમ્ ।
૧૫ શિવદીક્ષાવિધાનકથનં તત્પ્રસંગાદ્ગુરુમાહાત્મ્યવર્ણનં ચ ।
૧૬ શિવદીક્ષાયાં શિષ્યસંસ્કારવિધાનકથનમ્।
૧૭ ગુરોઃ શિષ્યયોગ્યતાવિચારણાયાં ષડ્ધ્વવિજ્ઞાનવિચારણાવશ્યં કાર્યેત્યભિધાય તત્પ્રસંગેન ષડધ્વલક્ષણપ્રપંચનં દીક્ષાદાનપ્રકારકથનઞ્ચ ।
૧૮ ષડધ્વશુદ્ધિ તદ્વિધાનનિરૂપણમ્ ।
૧૯ સાધકસંસ્કારમન્ત્રમાહાત્મ્યનિરૂપણમ્ તત્ર મંત્રગ્રહણ જયપ્રકારતત્ફલાદીન્યભિહિતાનિ।
૨૦ શિષ્યસ્ય આચર્યત્વાયાઽભિષેચનસ્ય પ્રકારોભિહિતઃ ॥
૨૧ નિત્યનૈમિત્તિકકર્મકથનં, તત્ર સૂર્યપૂજાપંચયજ્ઞાનાં પ્રકારશ્ચાભિહિતઃ ॥
૨૨ ન્યાસપ્રકારનિરુક્તિઃ તત્ર માતૃકાન્યાસષડઙ્ગ ન્યાસાદિકપ્રપંચનમ્ ।
૨૩ શૈવાગમોક્તપૂજાપદ્ધતિવ્યાખ્યાકથનમ્ ।
૨૪ શૈવાનાં લિંગ પૂજાવિધિકથનમ્।
૨૫ પૂજાસ્થોપચારાણાં પ્રત્યેકસ્ય સ્વરૂપકથનમ ।
૨૬ મહોગ્રપાતકિકૃતશિવલિઙ્ગપૂજનાત્પાપનાશી ભવત્યતઃ સર્વેષાં સાંગોપાંગલિંગપૂજાયામધિકારોઽભિહિતઃ ।
૨૭ અગ્નિકાર્યે કુંડાદિકથનમ્ । હોમદ્રવ્યસંખ્યાદિકથનમ્ ।
૨૮ શિવશ્રમવતાં નૈમિતિકવિધિકથનમ્ ।
૨૯ શિવશાસ્ત્રોક્તૈહિકામુષ્મિકાકામ્યકર્મોક્તિઃ।
૩૦ શૈવાવરણપૂજાક્રમસ્તત્ફલદર્શનઞ્ચ ।
૩૧ પંચાવરણપૂજાવિષયક શિવમહાસ્તોત્રકથનમ્
૩૨ શિવશાસ્ત્રોક્તૈહિકફલપૂજાહોમજપતપોદાનાદિ
૩૩ આમુષ્મિકકર્મણઃ સિદ્ધિપ્રકથનમ્ ।
૩૪ નિત્યાદિકર્મણાં લિંગબેરપ્રતિષ્ઠયા સિદ્ધિસ્તત્પ્રતિષ્ઠાવિધિશ્ચ
૩૫ લિંગરૂપધારિણા શિવેન વિધિવિષ્ણુમોહોન્યવર્ત્તિઃ તદારભ્ય લિંગપૂજાપ્રવૃત્તિઃ ।
૩૬ સપરિકરલિંગપ્રતિષ્ઠાપનવિધાનવર્ણનમ્ ।
૩૭-૩૮ યોગમાર્ગવર્ણનમ્ ।
૩૯ શિવસ્થાનયોગસ્ય વર્ણનમ્। તદ્ભેદાનાં સ્વરૂપાદિવર્ણનં ચ ।
૪૦ નૈમિષેયર્ષિયાત્રાવર્ણનમ્ । તત્ર કાશ્યામાકાશસ્થતેજઃપુઞ્જે પ્રવિશતો નવલોચ્ય સાશંકર્ષીણાં બ્રહ્મણોઽન્તિકં ગત્વા પ્રશ્નઃ । તચ્છૈવં તેજ ભવદ્ભ્યોઽપ્યુપલપ્સ્યત ઇત્યસૂચીતિ વિધિનાભ્યધાયીતિ ।
૪૧ સ્કન્દસરસ્સવિધમાગત્ય ઋષિભ્યશ્શૈવં જ્ઞાનં દત્ત્વા શિવસન્નિધૌ જગામ નન્દીત્યુક્ત્યનન્તરં શિવપુરાણમાહાત્મ્યનિરૂપણમ્ ।
ઇતિ સપ્તમી વાયવીયસંહિતા