શિવ પુરાણ · અધ્યાય 6.22

॥ સુબ્રહ્મણ્ય ઉવાચ ॥
એકાદશેહ્નિ સમ્પ્રાપ્તે યો વિધિસ્સમુદાહૃતઃ ॥
તં વક્ષ્યે મુનિશાર્દૂલ યતીનાં સ્નેહતસ્તવ

સમ્માર્જ્ય વેદીમાલિપ્ય કૃત્વા પુણ્યાહવાચનમ્ ॥
પ્રોક્ષ્ય પશ્ચિમમારભ્ય પૂર્વાન્તમ્પઞ્ચ ચ ક્રમાત્

મણ્ડલાન્યુત્તરાશાસ્યઃ કુર્યાત્સ્વયમવસ્થિતઃ॥
પ્રાદેશમાત્રં સંકલ્પ્ય ચતુરસ્રં ચ મધ્યતઃ

બિન્દુત્રિકોણષટ્કોણવૃત્તાકારાણિ ચ ક્રમાત્ ॥
શંખં ચ પુરતસ્થાપ્ય પૂજોક્તક્રમમાર્ગતઃ

પ્રાણાનાયમ્ય સંકલ્પ્ય પૂજયિત્વા સુરેશ્વરી ॥
દેવતાઃ પઞ્ચ પૂર્વોક્તા અતિવાહિકરૂપિણીઃ

સંત્યજ્યોત્તરતો દર્ભાન્ યશ્ચ સંસ્પૃશતે તતઃ ॥
પશ્ચિમાદિ સમારભ્ય ષડુત્થાસનમાર્ગતઃ

મણ્ડલાનિ ચ તેષ્વન્તઃ પુષ્પાણ્યાધાય પીઠવત્ ॥
ૐ હ્રી મિત્યુક્ત્વાગ્નિરૂપાન્તામતિવાહિકદેવતામ્

આવાહયામિ નમ ઇત્યન્તં સર્વત્ર ભાવયેત્ ॥
દર્શયેત્સ્થાપનાદ્યાસ્તુ મુદ્રાઃ પ્રત્યેકમાદરાત્

હ્રાંહ્રીમિત્યાદિના કુર્ય્યાદાસામંગાનિ ચ ક્રમાત્ ॥
પાશાંકુશાભયાભીષ્ટપાણિચન્દ્રોપલપ્રભાઃ

રક્તાંગુલીયકચ્છાયરઞ્જિતાખિલદિઙ્મુખા ॥
રક્તામ્બરધરાઃ કારપદપંકજશોભિતાઃ

ત્રિનેત્રોલ્લાસિવદનપૂર્ણચન્દ્રમનોહરાઃ ॥
માણિક્ય મુકુટોદ્ભાસિચન્દ્રલેખાવતંસિતાઃ

કુણ્ડલામૃષ્ટગણ્ડાશ્ચ પીનોન્નતપયોધરાઃ ॥
હારકેયૂરકટકકાંચીદામમનોહરાઃ

તનુમધ્યાઃ પૃથુશ્રોણ્યો રક્તદિવ્યામ્બરાવૃતાઃ ॥
માણિક્યમયમંજીરસિંજત્પદસરોરુહાઃ॥
પાદાંગુલીયકશ્રોણીર્મંજુલાતિમનોહરાઃ

અનુગ્રહેણ મૂર્તેન શિવવત્કિં નુ સાધ્યતે॥
તસ્માચ્છક્ત્યાત્મમૂર્તેન સર્વં સાધ્યં મહેશવત્

સર્વાનુગ્રહકર્ત્રૈવ સ્વીકૃતાઃ પંચમૂર્તય॥
સર્વકાર્ય્યકરા દિવ્યાઃ પરાનુગ્રહતત્પરાઃ

એવં ધ્યાત્વા તુ તાઃ સર્વા અનુગ્રહપરાશ્શિવાઃ ॥
પાદયોઃ પાદ્યમેતાસાં દદ્યાચ્છંખોદબિન્દુભિઃ

હસ્તેષ્વાચમનીયં ચ મૌલિષ્વર્ઘ્યં પ્રદાપયેત્॥
શંખોદ બિન્દુભિસ્તાસાં સ્નાનકર્મ ચ ભાવયેત્

રક્તામ્બરાણિ દિવ્યાનિ સોત્તરીયાણિ દાપયેત્ ॥
મુકુટાદીન્યનર્ઘ્યાણિ દદ્યાદાભરણાનિ ચ

સુવાસિતં ચ શ્રીખણ્ડમક્ષતાંશ્ચાતિશોભનાન્॥
સુરભીણિ મનોજ્ઞાનિ કુસુમાનિ ચ દાપયેત્

ધૂપં ચ પરમામોદં સાજ્યવર્તિ ચ દીપકમ્॥
સર્વં સમર્પયામીતિ પ્રણવં હ્રીમુપક્રમાત્

નમોઽન્તંચતતોદદ્યાત્પાયસ્તમધુનાપ્લુતમ્॥
સાજ્યશર્કરયાપૂપકદલીગુડપૂરિતમ્

પ્રત્યેકં કદલીપત્રે ભરિતં ચ સુવાસિતમ્ ॥
ભૂર્ભુવસ્સ્વરિતિ પ્રોચ્ય પ્રોક્ષ્ણાદીનિ કારયેત

ૐ હ્રીમિતિ સમુચ્ચાર્ય્ય નૈવેદ્યં વહ્નિજાયયા ॥
પાનીયં નમ ઇત્યુક્ત્વા પરમ્પ્રેમ્ણા સમર્પયેત્

તત ઉદ્વાસયેત્પ્રીત્યા પૂર્વતો મુનિસત્તમ ॥
સ્થલં વિશોધ્ય ગંડૂષાચમનાર્ઘ્યાણિ દાપયેત્

તાંબૂલં ધૂપ દીપૌ ચ પ્રદક્ષિણનમસ્કૃતી ॥
વિધાય પ્રાર્થયેદેતાશ્શિરસ્યંજલિમાદધત્

શ્રીમાતરસ્સુપ્રસન્ના યતિં શિવપદૈષિણમ્॥
રક્ષણીય મ્પ્રબ્રુવન્તુ પરમેશપદાબ્જયોઃ

ઇતિ સંપ્રાર્થ્ય તાસ્સર્વા વિસૃજ્ય ચ યથાગતમ્॥
તાસામ્પ્રસાદમુદ્ધૃત્ય કન્યકાભ્યઃ પ્રદાપયેત

ગોભ્યો વા જલમધ્યે વા નિક્ષિપેન્નાન્યથા ક્વચિત્ ॥
અત્રૈવ પાર્વણં કુર્ય્યાન્નૈકોદ્દિષ્ટં યતેઃ ક્વચિત્

અત્રાયં પાર્વણશ્રાદ્ધે નિયમઃ પ્રોચ્યતે મયા ॥
તં શૃણુષ્વ મુનિશ્રેષ્ઠ યેન શ્રેયો ભવેત્તતઃ

કર્તા સ્નાત્વા ધૃતપ્રાણ ઉપવીતી સમાહિતઃ॥
સપવિત્રકરસ્ત્વસ્યાં પુણ્યતિથ્યામિતિ બ્રુવન્

કરિષ્યે પાર્વણં શ્રાદ્ધમિતિ સંકલ્પ્ય ચોત્તરે ॥
દદ્યાદ્દર્ભાનુત્તમાંશ્ચ હ્યાસનાર્થં જલં સ્પૃશેત્

તત્રોપવેશયેદ્ભક્ત્યા સાભ્યંગં કૃતમજ્જનાન્ ॥
આહૂય ચતુરો વિપ્રાઞ્છિવભક્તાન્દૃઢવ્રતાન્

વિશ્વેદેવાર્થં ભવતા પ્રસાદઃ ક્રિયતામિતિ ॥
આત્મને ભવતા પશ્ચાદન્તરાત્મન ઇત્યપિ

પરમાત્મન ઇત્યેવં પ્રોચ્ય પ્રાર્થ્યં ચ તાન્યતિઃ ॥
શ્રદ્ધયા ચરણન્તેષાં કુર્ય્યાદ્યાથાર્થ્યમાદરાત્

પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય તેષાન્તુ પ્રાઙ્મુખાનુપવેશ્ય ચ ॥
ગન્ધાદિભિરલંકૃત્ય ભોજયેચ્ચ શિવા ગ્રતઃ

ગોમયેનોપલિપ્યાત્ર દર્ભાન્પ્રાગગ્રકલ્પિતાન્ ॥
આસ્તીર્ય્ય સંયતપ્રાણઃ પિણ્ડાનાં ચ પ્રદાનકમ્

કરિષ્ય ઇતિ સંકલ્પ્ય મણ્ડલત્રયમર્ચ્ય ચ ॥
આત્માનમન્તરાત્માનં પરમાત્મનમપ્યતઃ

ચતુર્થ્યન્તં વદન્પશ્ચાદિમં પિણ્ડમિતીરયન્ ॥
દદામીતિ ચ સમ્પ્રોચ્ય દદ્યાત્પિણ્ડાન્સ્વભક્તિતઃ

કુશોદકં તતો દદ્યાદ્યથાવિધિવિધાનતઃ ॥
તત ઉત્થાપ્ય વૈ કુર્ય્યાત્પ્રદક્ષિણનમસ્કૃતી

તતો દત્ત્વા બ્રાહ્મણેભ્યો દક્ષિણાં ચ યથાવિધિ ॥
નારાયણબલિં કુર્ય્યાત્તસ્મિન્નેવ સ્થલે દિને

રક્ષાર્થમેવ સર્વત્ર વિષ્ણોઃ પૂજાવિધિઃ સ્મૃતઃ ॥
કુર્ય્યાદ્વિષ્ણોર્મહાપૂજાં પાયસાન્નં નિવેદયેત્

દ્વાદશાથ સમાહૂય બ્રાહ્મણાન્વેદપારગાન્ ॥
કેશવાદિભિરભ્યર્ચ્ય ગન્ધપુષ્પાક્ષતાદિભિઃ

ઉપાનચ્છત્રવસ્ત્રાદિ દત્ત્વા તેભ્યો યથાવિધિ ॥
સન્તોષયેન્મહાભક્ત્યા વિવિધૈર્વચ નૈશ્શુભૈઃ

આસ્તીર્ય્ય દર્ભાન્પૂર્વાગ્રાન્ભૂસ્સ્વાહા ચ ભુવસ્સુવઃ ॥
પ્રણવાદિ પ્રોચ્ય ભૂમૌ પાયસાન્નં બલિં હરેત્

એકાદશાહ સુવિધિર્મયા પ્રોક્તો મુનીશ્વર ॥
દ્વાદશાહવિધિં વક્ષ્યે શૃણુષ્વાદરતો દ્વિજ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે ષષ્ઠ્યાં કૈલાસસંહિતાયાં યતીનામેકાદશાહકૃત્યવર્ણનન્નામ દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ