શિવ પુરાણ · અધ્યાય 5.39
શૌનક ઉવાચ ॥
સગરસ્યાત્મજા વીરાઃ કથં જાતા મહાબલાઃ ॥
વિક્રાંતાઃ ષષ્ટિસાહસ્રા વિધના કેન વા વદ
સૂત ઉવાચ॥
દ્વે પત્ન્યો સગરસ્યાસ્તાં તપસા દગ્ધકિલ્વિષે॥
ઔર્વસ્તયોર્વરં પ્રાદાત્તોષિતો મુનિસત્તમઃ
ષષ્ટિપુત્રસહસ્રાણિ એકા વવ્રે તરસ્વિનામ્॥
એકં વંશકરં ત્વેકા યથેષ્ટં વરશાલિની
તત્રૈવાગત્ય તાં લબ્ધ્વા પુત્રાઞ્શૂરાન્બહૂંસ્તદા ॥
સા ચૈવ સુષુવે તુમ્બં બીજપૂર્વં પૃથક્કૃતમ્
તે સર્વે હિ સ્વધાત્રીભિર્વવૃધુશ્ચ યથાક્રમમ્ ॥
ઘૃતપૂર્ણેષુ કુમ્ભેષુ કુમારાઃ પ્રીતિવર્દ્ધનાઃ
કપિલાગ્નિપ્રદગ્ધાનાં તેષાં તત્ર મહાત્મનામ્ ॥
એકઃ પંચજનો નામ પુત્રો રાજા બભૂવ હ
તતઃ પંચજનસ્યાસીદંશુમાન્નામ વીર્યવાન્ ॥
દિલીપસ્તનયસ્તસ્ય પુત્રો યસ્ય ભગીરથઃ
યસ્તુ ગંગા સરિચ્છ્રેષ્ઠામવાતારયતઃ પ્રભુ ॥
સમુદ્રમાનયચ્ચેમાં દુહિતૃત્વમકલ્પયત્
ભગીરથસુતો રાજા શ્રુતસેનઃ ઇતિ શ્રુતઃ॥
નાભાગસ્તુ સુતસ્તસ્ય પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ
અંબરીષસ્તુ નાભાગિસ્સિંધુદ્વીપસ્તતોઽભવત્॥
અયુતાજિત્તુ દાયાદસ્સિંધુદ્વીપસ્ય વીર્યવાન્
આયુતાજિત્સુતસ્ત્વાસીદૃતુપર્ણો મહાયશાઃ ॥
દિવ્યાક્ષહૃદયજ્ઞોઽસૌ રાજા નલસખોઽભવત્
ઋતુપર્ણસુતસ્ત્વાસીદનુપર્ણો મહાદ્યુતિઃ ॥
તસ્ય કલ્માષપાદો વૈ નામ્ના મિત્રસહસ્તથા
કલ્માષપાદસ્ય સુતસ્સર્વકર્મેતિ વિશ્રુતઃ ॥
અનરણ્યસ્તુ પુત્રોઽભૂદ્વિશ્રુતસ્સર્વશર્મણઃ
અનરણ્યસુતો રાજા વિદ્વાન્મુંડિદ્રુહોઽભવત્॥
નિષધસ્તસ્ય તનયો રતિઃ ખટ્વાઙ્ગ ઇત્યપિ
યેન સ્વર્ગાદિહાગત્ય મુહૂર્તં પ્રાપ્ય જીવિતમ્ ॥
ત્રયોઽપિ સંચિતા લોકા બુદ્ધ્યા સત્યેન ચાનઘ
દીર્ઘબાહુસ્સુતસ્તસ્ય રઘુસ્તસ્યાભવત્સુતઃ ॥
અજસ્તસ્ય તુ પુત્રોઽભૂત્તસ્માદ્દશરથોઽભવત્
રામો દશરથાજ્જજ્ઞે ધર્માત્મા યો મહાયશાઃ ॥
સ વિષ્ણ્વંશો મહાશૈવઃ પૌલસ્ત્યો યેન ઘાતિતઃ
તચ્ચરિતં ચ બહુધા પુરાણેષુ પ્રવર્ણિતમ્ ॥
રામાયણે પ્રસિદ્ધં હિ નાતઃ પ્રોક્તં તુ વિસ્તરાત્
રામસ્ય તનયો જજ્ઞે કુશ ઇત્યપિ વિશ્રુતઃ ॥
અતિથિસ્તુ કુશાજ્જજ્ઞે નિષધસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
નિષધસ્ય નલઃ પુત્રો નભાઃ પુત્રો નલસ્ય તુ ॥
નભસઃ પુંડરીકશ્ચ ક્ષેમધન્વા તતસ્મૃતઃ
ક્ષેમધન્વસુતસ્ત્વાસીદ્દેવાનીકઃ પ્રતાપવાન્ ॥
આસીદહીનગુર્નામ દેવાનીકાત્મજઃ પ્રભુઃ
અહીનગોસ્તુ દાયાદસ્સહસ્વાન્નામ વીર્યવાન્ ॥
વીરસેનાત્મજસ્તસ્ય યશ્ચૈક્ષ્વાકુકુલોદ્ભવઃ
વીરસેનસ્ય દાયાદઃ પારિયાત્રો બભૂવ હ॥
તતો બલાખ્યસ્તનયસ્સ્થલસ્તસ્માદભૂત્સુતઃ
અર્કાંશસંભવસ્તસ્માત્પુત્રો યક્ષઃ પ્રતાપવાન્॥
તત્સુતસ્ત્વગુણસ્ત્વાસીત્તસ્માદ્વિધૃતિરાત્મજઃ
હિરણ્યનાભસ્તત્પુત્રો યોગાચાર્ય્યો બભૂવ હ॥
સ શિષ્યો જૈમિનિમુનેર્હ્યાત્મવિદ્યાવિશારદઃ
કૌશિલ્યો યાજ્ઞવલ્ક્યોથ યોગમધ્યાત્મ્યસંજ્ઞકમ્॥
યતોઽધ્યગાન્નૃપવરાદ્ધૃદયગ્રંથિભેદનમ્
તત્સુતો પુષ્પનામા હિ ધ્રુવસંજ્ઞસ્તદાત્મજઃ॥
અગ્નિવર્ણસ્સુતસ્તસ્ય શીઘ્રનામા સુતસ્તતઃ
મરુન્નામા સુતસ્તસ્ય યોગસિદ્ધો બભૂવ હ॥
અસાવાસ્તેઽદ્યાપિ પ્રભુઃ કલાપગ્રામસંજ્ઞકે
તદ્વાસિભિશ્ચ મુનિભિઃ કલેરંતે સ એવ હિ ॥
પુનર્ભાવયિતા નષ્ટં સૂર્યવંશં વિશેષતઃ
પૃથુશ્રુતશ્ચ તત્પુત્રસ્સંધિસ્તસ્ય સુતઃ સ્મૃતઃ ॥
અમર્ષણસ્સુતસ્તસ્ય મરુત્વાંસ્તત્સુતોઽભવત્
વિશ્વસાહ્વસ્સુતસ્તસ્ય તત્સુતોઽ ભૂત્પ્રસેનજિત્ ॥
તક્ષકસ્તસ્ય તનયસ્તત્સુતો હિ બૃહદ્બલઃ
એત ઇક્ષ્વાકુવંશીયા અતીતાઃ સંપ્રકીર્તિતાઃ ॥
શૃણુ તાનાગતાન્ભૂતાંસ્તદ્વંશ્યાન્ધર્મવિત્તમાન્
બૃહદ્બલસ્ય તનયો ભવિતા હિ બૃહદ્રણઃ ॥
બૃહદ્રણસુતસ્તસ્યોરુક્રિયો હિ ભવિષ્યતિ
વત્સવૃદ્ધસ્સુતસ્તસ્ય પ્રતિવ્યોમસુતસ્તતઃ ॥
ભાનુસ્તત્તનયો ભાવી દિવાકો વાહિનીપતિઃ
સહદેવસ્સુતસ્તસ્ય મહાવીરો ભવિ ષ્યતિ ॥
તત્સુતો બૃહદશ્વો હિ ભાનુમાંસ્તત્સુતો બલી
સુતો ભાનુમતો ભાવી પ્રતીકાશ્વશ્ચ વીર્યવાન્ ॥
સુપ્રતીકસ્સુતસ્તસ્ય ભવિષ્યતિ નૃપોત્તમઃ
મરુદેવસ્સુતસ્તસ્ય સુનક્ષત્રો ભવિષ્યતિ ॥
તત્સુતઃ પુષ્કરસ્તસ્યાંતરિક્ષસ્તત્સુતો દ્વિજાઃ
સુતપાસ્તત્સુતો વીરો મિત્રચિત્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥
બૃહદ્ભાજસ્સુતસ્તસ્ય બર્હિનામા તદાત્મજઃ
કૃતંજયસ્સુતસ્તસ્ય તત્સુતો હિ રણંજયઃ ॥
સંજયસ્તુ મયસ્તસ્ય તસ્ય શાક્યો હિ ચાત્મજઃ
શુદ્ધોદસ્તનયસ્તસ્ય લાંગલસ્તુ તદાત્મજઃ ॥
તસ્ય પ્રસેનજિત્પુત્રસ્તત્સુતઃ શૂદ્રકાહ્વયઃ
રુણકો ભવિતા તસ્ય સુરથસ્તત્સુતઃ સ્મૃતઃ ॥
સુમિત્રસ્તત્સુતો ભાવી વંશનિષ્ઠાંત એવ હિ
સુમિત્રાંતોન્વયોઽયં વૈ ઇક્ષ્વાકૂણાં ભવિષ્યતિ ॥
રાજ્ઞાં વૈચિત્રવીર્ય્યાણાં ધર્મ્મિષ્ઠાનાં સુકર્મ્મણામ્
સુમિત્રં પ્રાપ્ય રાજાનં તદ્વંશશ્શુભઃ કલૌ ॥
સંસ્થાં પ્રાપ્સ્યતિ તદ્બ્રાહ્મે વર્દ્ધિષ્યતિ પુનઃ કૃતે
એતદ્વૈવસ્વતે વંશે રાજાનો ભૂરિદક્ષિણાઃ ॥
ઇક્ષ્વાકુવંશપ્રભવાઃ પ્રાધાન્યેન પ્રકીર્તિતાઃ
પુણ્યેયં પરમા સૃષ્ટિરાદિત્યસ્ય વિવસ્વતઃ॥
શ્રાદ્ધદેવસ્ય દેવસ્ય પ્રજાનાં પુષ્ટિદસ્ય ચ
પઠઞ્છૃણ્વન્નિમાં સૃષ્ટિમાદિત્યસ્ય ચ માનવઃ ॥
પ્રજાવાનેતિ સાયુજ્યમિહ ભુક્ત્વા સુખં પરમ્
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે પઞ્ચમ્યામુમાસંહિતાયાં વૈવસ્વતવંશોદ્ભવરાજવર્ણનં નામૈકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0