શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.5.56

॥ નારદ ઉવાચ ॥
કૃષ્ણે ગતે દ્વારકાયામ નિરુદ્ધેન ભાર્યયા ॥
અકાર્ષીત્કિં તતો બાણસ્તત્ત્વં વદ મહામુને

સનત્કુમાર ઉવાચ॥
કૃષ્ણે ગતે દ્વારકાયામનિરુદ્ધેન ભાર્યયા ॥
દુઃખિતોઽભૂત્તતો બાણસ્સ્વાજ્ઞાનં સંસ્મરન્હૃદા

તતો નન્દીશિવગણો બાણં પ્રોવાચ દુઃખિતમ્ ॥
દૈત્યં શોણિતદિગ્ધાંગમનુતા પસમન્વિતમ્

॥ નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
બાણ શંકરસદ્ભક્ત માનુતાપં કુરુષ્વ ભોઃ ॥
ભક્તાનુકંપી શંભુર્વૈ ભક્તવત્સલનામધૃક્

તદિચ્છયા ચ યજ્જાતં તજ્જાતમિતિ ચેતસા ॥
મન્યસ્વ ભક્તશાર્દૂલ શિવં સ્મર પુનઃપુનઃ

મન આદ્યે સમાધાય કુરુ નિત્યં મહો ત્સવમ્ ॥
ભક્તાનુકંપનશ્ચાઽસ્ય શંકરસ્ય પુનઃપુનઃ

નન્દિવાક્યાત્તતો બાણો દ્વિષા શીર્ષકમાત્રકઃ॥
શિવસ્થાનં જગામાશુ ધૃત્વા ધૈર્યં મહામનાઃ

ગત્વા તત્ર પ્રભું નત્વા રુરોદાતીવ વિહ્વલઃ ॥
ગતગર્વવ્રજો બાણઃ પ્રેમાકુલિતમાનસઃ

સંસ્તુવન્વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈ સ્સંનમન્નુતિતસ્તથા ॥
યથોચિતં પાદઘાતં કુર્વન્વિક્ષેપયન્કરાન્

નનર્ત તાંડવં મુખ્યં પ્રત્યાલીઢાદિશોભિતમ્ ॥
સ્થાનકૈર્વિવિધાકારૈરાલીઢપ્રમુખૈરપિ

સુખવાદસહસ્રાણિ ભ્રૂક્ષેપસહિતાન્યપિ ॥
શિરઃકમ્પસહસ્રાણિ પ્રાપ્તાનીકઃ સહસ્રશઃ

॥
વારીશ્ચ વિવિધાકારા દર્શયિત્વા શનૈશ્શનઃ ॥
તથા શોણિતધારાભિસ્સિઞ્ચયિત્વા મહીતલમ્

રુદ્રં પ્રસાદયામાસ શૂલિનં ચન્દ્ર શેખરમ્ ॥
બાણાસુરો મહાભક્તો વિસ્મૃતાત્મગતિર્નતઃ

તતો નૃત્યં મહત્કૃત્વા ભગવાન્ભક્તવત્સલઃ ॥
ઉવાચ બાણં સંહૃષ્ટો નૃત્ય ગીતપ્રિયો હરઃ

રુદ્ર ઉવાચ ॥
બાણ તાત બલેઃ પુત્ર સંતુષ્ટો નર્તનેન તે ॥
વરં ગૃહાણ દૈત્યેન્દ્ર યત્તે મનસિ વર્તતે

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચશ્શંમ્ભોર્દૈત્યેન્દ્રેણ તદા મુને ॥
બાણેન સંવૃણીતોઽભૂદ્વરસ્તુ વ્રણરોપણે

બાહુયુદ્ધસ્ય ચોદ્ધ ત્તિર્ગાણપત્યમથાક્ષયમ્ ॥
ઉષાપુત્રસ્ય રાજ્યં તુ તસ્મિઞ્શોણિતકાહ્વયે

નિર્વૈરતા ચ વિબુધૈર્વિષ્ણુના ચ વિશેષતઃ॥
ન પુનર્દૈત્યતા દુષ્ટા રજસા તમસા યુતા ॥ ૧૮
શંભુભક્તિર્વિશેષેણ નિર્વિકારા સદા મુને ॥
શિવભક્તેષુ ચ સ્નેહો દયા સર્વેષુ જંતુષુ

૧૯।
કૃત્વા વરાઞ્શંભોર્બલિપુત્રો મહાઽસુરઃ॥
પ્રેમ્ણાઽશ્રુનયનો રુદ્રં તુષ્ટાવ સુકૃતાંજલિઃ

॥
બાણ ઉવાચ॥
દેવદેવ મહાદેવ શરણા ગતવત્સલ ॥
ત્વાં નમામિ મહેશાન દીનબન્ધો દયાનિધે

કૃતા મયિ કૃપાતીવ કૃપાસાગર શંકર ॥
ગર્વોપહારિતસ્સર્વઃ પ્રસન્નેન મમ પ્રભો

ત્વં બ્રહ્મ પરમાત્મા હિ સર્વવ્યાપ્યખિલેશ્વરઃ ॥
બ્રહ્માંડતનુરુગ્રેશો વિરાટ્ સર્વાન્વિતઃ પરઃ

નાભિર્નભોઽગ્નિર્વદનમંબુ રેતો દિશઃ શ્રુતિઃ ॥
દ્યૌશ્શીર્ષમંઘ્રિરુર્વી તે મનશ્ચન્દ્રસ્તવ પ્રભો

દૃગર્કો જઠરં વાર્દ્ધિર્ભુજેંદ્રો ધિષણા વિધિઃ ॥
પ્રજાપતિર્વિસર્ગશ્ચ ધર્મો હિ હૃદયં તવ

રોમાણ્યૌષધયો નાથ કેશા જલમુચસ્તવ॥
ગુણાસ્ત્રયસ્ત્રિનેત્રાણિ સર્વાત્મા પુરુષો ભવાન્

બ્રાહ્મણં તે મુખં પ્રાહુર્બાહું ક્ષત્રિયમેવ ચ ॥
ઊરુજં વૈશ્યમાહુસ્તે પાદજં શૂદ્રમેવ ચ

ત્વમેવ સર્વદોપાસ્યસ્સર્વૈર્જીવૈર્મહેશ્વર ॥
ત્વાં ભજન્પરમાં મુક્તિં લભતે પુરુષો ધ્રુવમ્

યસ્ત્વાં વિસૃજતે મર્ત્ય આત્માનં પ્રિયમીશ્વરમ્ ॥
વિપર્યયેન્દ્રિયાર્થાર્થં વિષમત્ત્યમૃતં ત્યજન્

વિષ્ણુર્બ્રહ્માઽથ વિબુધા મુનયશ્ચામલાશયાઃ ॥
સર્વાત્મના પ્રપન્નાસ્ત્વાં શંકરં પ્રિયમીશ્વરમ્

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા બલિપુત્રસ્તુ વિરરામ શરાસુરઃ ॥
પ્રેમપ્રફુલ્લિતાંગશ્ચ પ્રણમ્ય સ મહેશ્વરમ્

ઇતિ શ્રુત્વા સ્વભક્તસ્ય બાણસ્ય ભગવાન્ભવઃ ॥
સર્વં લભિષ્યસીત્યુક્ત્વા તત્રૈવાંતરધીયત

તતશ્શંભોઃ પ્રસાદેન મહાકાલત્વમાગતઃ ॥
રુદ્રસ્યાનુચરો બાણો મહાપ્રમુદિતોઽભવત્

ઇતિ કિલ શરનામ્નઃ શંકરસ્યાપિ વૃત્તં સકલગુરુ જનાનાં સદ્ગુરોશ્શૂલપાણેઃ ॥ કથિતમિહ વરિષ્ઠં શ્રોત્રરમ્યૈર્વચોભિસ્સકલભુવનમધ્યે ક્રીડમાનસ્ય નિત્યમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતી યાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પં૦ યુદ્ધખંડે બાણાસુરગણપત્વપ્રાપ્તિવર્ણનં નામ ષટ્પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ