શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.5.39

વ્યાસ ઉવાચ ॥
શ્રુત્વા કાલ્યુક્તમીશાનો કિં ચકાર કિમુક્તવાન્ ॥
તત્ત્વં વદ મહાપ્રાજ્ઞ પરં કૌતૂહલં મમ

સનત્કુમાર ઉવાચ॥
કાલ્યુક્તં વચનં શ્રુત્વા શંકરઃ પરમેશ્વરઃ ॥
મહાલીલાકરશ્શંભુર્જહાસાશ્વાસયઞ્ચ તામ્

વ્યોમવાણીં સમાકર્ણ્ય તત્ત્વજ્ઞાનવિશારદઃ॥
યયૌ સ્વયં ચ સમરે સ્વગણૈસ્સહ શંકરઃ

મહાવૃષભમારૂઢો વીરભદ્રાદિસંયુતઃ ॥
ભૈરવૈઃ ક્ષેત્રપાલૈશ્ચ સ્વસમાનૈસ્સમન્વિતઃ

રણં પ્રાપ્તો મહેશશ્ચ વીરરૂપં વિધાય ચ ॥
વિરરાજાધિકં તત્ર રુદ્રો મૂર્ત ઇવાંતકઃ

શંખચૂડશ્શિવં દૃષ્ટ્વા વિમાનાદવરુહ્ય સઃ ॥
નનામ પરયા ભક્ત્યા શિરસા દંડવદ્ભુવિ

તં પ્રણમ્ય તુ યોગેન વિમાનમારુરોહ સઃ ॥
તૂર્ણં ચકાર સન્નાહં ધનુર્જગ્રાહ સેષુકમ્

શિવદાનવયોર્યુદ્ધં શતમબ્દં બભૂવ હ ॥
બાણવર્ષમિવોગ્રં તદ્વર્ષતોર્મોઘયોસ્તદા

શંખચૂડો મહાવીરશ્શરાંશ્ચિક્ષેપ દારુણાન્॥
ચિચ્છેદ શંકરસ્તાન્વૈ લીલયા સ્વશરોત્કરૈઃ

તદંગેષુ ચ શસ્ત્રોઘૈસ્તાડયામાસ કોપતઃ॥
મહારુદ્રો વિરૂપાક્ષો દુષ્ટદણ્ડસ્સતાં ગતિ

દાનવો નિશિતં ખડ્ગં ચર્મ ચાદાય વેગવાન્॥
વૃષં જઘાન શિરસિ શિવસ્ય વરવાહનમ્

તાડિતે વાહને રુદ્રસ્તં ક્ષુરપ્રેણ લીલયા ॥
ખડ્ગં ચિચ્છેદ તસ્યાશુ ચર્મ ચાપિ મહોજ્જ્વલમ્

છિન્નેઽસૌ ચર્મણિ તદા શક્તિં ચિક્ષેપ સોઽસુરઃ॥
દ્વિધા ચક્રે સ્વબાણેન હરસ્તાં સંમુખાગતામ્

કોપાધ્માતશ્શંખચૂડશ્ચક્રં ચિક્ષેપ દાનવઃ ॥
મુષ્ટિપાતેન તચ્ચાપ્યચૂર્ણયત્સહસા હરઃ

ગદામાવિધ્ય તરસા સંચિક્ષેપ હરં પ્રતિ ॥
શંભુના સાપિ સહસા ભિન્ના ભસ્મત્વમાગતા

તતઃ પરશુમાદાય હસ્તેન દાનવેશ્વરઃ ॥
ધાવતિ સ્મ હરં વેગાચ્છંખચૂડઃ ક્રુધાકુલઃ

સમાહૃત્ય સ્વબાણૌઘૈરપાતયત શંકરઃ ॥
દ્રુતં પરશુહસ્તં તં ભૂતલે લીલયાસુરમ્

તતઃ ક્ષણેન સંપ્રાપ્ય સંજ્ઞામારુહ્ય સદ્રથમ્ ॥
ધૃતદિવ્યાયુધશરો બભૌ વ્યાપ્યાખિલં નભઃ

આયાંતં તં નિરીક્ષ્યૈવ ડમરુધ્વનિ માદરાત્ ॥
ચકાર જ્યારવં ચાપિ ધનુષો દુસ્સહં હર

પૂરયામાસ કકુભઃ શૃંગનાદેન ચ પ્રભુઃ ॥
સ્વયં જગર્જ ગિરિશસ્ત્રાસયન્નસુરાંસ્તદા

ત્યાજિતેભ મહાગર્વૈર્મહાનાદૈર્વૃષેશ્વરઃ ॥
પૂરયામાસ સહસા ખં ગાં વસુદિશસ્તથા

મહાકાલસ્સમુત્પત્યા તાડયદ્ગાં તથા નભઃ ॥
કરાભ્યાં તન્નિનાદેન ક્ષિપ્તા આસન્પુરારવાઃ

અટ્ટાટ્ટહાસમશિવં ક્ષેત્રપાલશ્ચકાર હ ॥
ભૈરવોઽપિ મહાનાદં સ ચકાર મહાહવે

મહાકોલાહલો જાતો રણમધ્યે ભયંકરઃ॥
વીરશબ્દો બભૂવાથ ગણમધ્યે સમંતતઃ

સંત્રેસુર્દાનવાસ્સર્વે તૈશ્શબ્દૈર્ભયદૈઃ ખરૈઃ॥
ચુકોપાતીવ તચ્છ્રુત્વા દાનવેન્દ્રો મહાબલઃ

તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ દુષ્ટાત્મન્વ્યાજહાર યદા હરઃ ॥
દેવૈર્ગણૈશ્ચ તૈઃ શીઘ્રમુક્તં જય જયેતિ ચ

અથાગત્ય સ દંભસ્ય તનયસ્સુપ્રતાપવાન્ ॥
શક્તિં ચિક્ષેપ રુદ્રાય જ્વાલામાલાતિભીષણામ્

વહ્નિકૂટપ્રભા યાંતી ક્ષેત્રપાલેન સત્વરમ્ ॥
નિરસ્તાગત્ય સાજૌ વૈ મુખોત્પન્નમહોલ્કયા

પુનઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં શિવદાનવયોર્મહત્ ॥
ચકંપે ધરણી દ્યૌશ્ચ સનગાબ્ધિજલાશયા

દાંભિમુક્તાચ્છરાઞ્શંભુશ્શરાંસ્તત્પ્રહિતાન્સ ચ॥
સહસ્રશશ્શરૈરુગ્રૈશ્ચિચ્છેદ શતશસ્તદા

તતશ્શંભુસ્ત્રિશૂલેન સંકુદ્ધસ્તં જઘાન હ ॥
તત્પ્રહારમસહ્યાશુ કૌ પપાત સ મૂર્ચ્છિતઃ

તતઃ ક્ષણેન સંપ્રાપ સંજ્ઞાં સ ચ તદાસુરઃ ॥
આજઘાન શરૈ રુદ્રં તાન્સર્વાનાત્તકાર્મુકઃ

બાહૂનાગયુતં કૃત્વા છાદયામાસ શંકરમ્ ॥
ચક્રાયુતેન સહસા શંખચૂડઃ પ્રતાપવાન્

તતો દુર્ગાપતિઃ ક્રુદ્ધો રુદ્રો દુર્ગાર્તિનાશનઃ ॥
તાનિ ચક્રાણિ ચિચ્છેદ સ્વશરૈરુત્તમૈ દ્રુતમ્

તતો વેગેન સહસા ગદામાદાય દાનવઃ ॥
અભ્યધાવત વૈ હંતું બહુસેનાવૃતો હરમ્

ગદાં ચિચ્છેદ તસ્યાશ્વાપતતઃ સોઽસિના હરઃ ॥
શિતધારેણ સંક્રુદ્ધો દુષ્ટગર્વાપહારકઃ

છિન્નાયાં સ્વગદાયાં ચ ચુકોપાતીવ દાનવઃ ॥
શૂલં જગ્રાહ તેજસ્વી પરેષાં દુસ્સહં જ્વલત્

સુદર્શનં શૂલહસ્તમાયાંતે દાનવેશ્વરમ્ ॥
સ્વત્રિશૂલેન વિવ્યાધ હૃદિ તં વેગતો હરઃ

ત્રિશૂલભિન્નહૃદયાન્નિષ્ક્રાંતઃ પુરુષઃ પરઃ ॥
તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચોવાચ શંખચૂડસ્ય વીર્યવાન્

નિષ્ક્રામતો હિ તસ્યાશુ પ્રહસ્ય સ્વનવત્તતઃ ॥
ચિચ્છેદ ચ શિરો ભીમ મસિનાસોઽપતદ્ભુવિ

તતઃ કાલીં ચખાદોગ્રં દંષ્ટ્રાક્ષુણ્ણશિરોધરાન્ ॥
અસુરાંસ્તાન્ બહૂન્ ક્રોધાત્ પ્રસાર્ય સ્વમુખં તદા

ક્ષેત્રપાલશ્ચખાદાન્યાન્બહૂન્દૈત્યાન્ક્રુધાકુલઃ ॥
કેચિન્નેશુર્ભૈરવાસ્ત્રચ્છિન્ના ભિન્નાસ્તથાપરે

વીરભદ્રોઽપરાન્ધીમાન્બહૂન્ ક્રોધાદનાશયત્ ॥
નન્દીશ્વરો જઘાનાન્યાન્બહૂનમરમર્દકાન્

એવં બહુગણા વીરાસ્તદા સંનહ્ય કોપતઃ ॥
વ્યનાશયન્બહૂન્દૈત્યાનસુરાન્ દેવ મર્દકાન્

ઇત્થં બહુતરં તત્ર તસ્ય સૈન્યં નનાશ તત્ ॥
વિદ્રુતાશ્ચાપરે વીરા બહવો ભયકાતરાઃ ॥
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પઞ્ચમે યુદ્ધખંડે શંખચૂડસૈન્યવધવર્ણનં નામ નવત્રિંશોઽધ્યાયઃ