શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.5.40

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
સ્વબલં નિહતં દૃષ્ટ્વા મુખ્યં બહુતરં તતઃ ॥
તથા વીરાન્ પ્રાણસમાન્ ચુકોપાતીવ દાનવઃ

ઉવાચ વચનં શંભું તિષ્ઠામ્યાજૌ સ્થિરો ભવ॥
કિમેતૈર્નિહતૈર્મેદ્ય સંમુખે સમરં કુરુ

ઇત્યુક્ત્વા દાનવેન્દ્રોસૌ સન્નદ્ધસ્સમરે મુને ॥
અગચ્છન્નિશ્ચયં કૃત્વાઽભિમુખં શંકરસ્ય ચ

દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ ચિક્ષેપ મહારુદ્રાય દાનવઃ ॥
ચકાર શરવૃષ્ટિઞ્ચ તોયવૃષ્ટિં યથા ઘનઃ

માયાશ્ચકાર વિવિધા અદૃશ્યા ભયદર્શિતાઃ ॥
અપ્રતર્ક્યાઃ સુરગણૈર્નિખિલૈરપિઃ સત્તમૈઃ

તા દૃષ્ટ્વા શંકરસ્તત્ર ચિક્ષે પાસ્ત્રં ચ લીલયા ॥
માહેશ્વરં મહાદિવ્યં સર્વમાયાવિનાશનમ્

તેજસા તસ્ય તન્માયા નષ્ટાશ્ચાસન્ દ્રુતં તદા ॥
દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ તાન્યેવ નિસ્તેજાંસ્યભવન્નપિ

અથ યુદ્ધે મહેશાનસ્તદ્વધાય મહાબલઃ ॥
શૂલં જગ્રાહ સહસા દુર્નિવાર્યં સુતેજસામ્

તદૈવ તન્નિષેદ્ધું ચ વાગ્બભૂવાશરીરિણી ॥
ક્ષિપ શૂલં ન ચેદાનીં પ્રાર્થનાં શૃણુ શંકર

સર્વથા ત્વં સમર્થો હિ ક્ષણાદ્ બ્રહ્માણ્ડનાશને ॥
કિમેકદાનવસ્યેશ શઙ્ખચૂડસ્ય સાંપ્રતમ્

તથાપિ વેદમર્યાદા ન નાશ્યા સ્વામિના ત્વયા ॥
તાં શૃણુષ્વ મહાદેવ સફલં કુરુ સત્યતઃ

યાવદસ્ય કરેઽત્યુગ્રં કવચં પરમં હરેઃ ॥
યાવત્સતીત્વમસ્ત્યેવ સત્યા અસ્ય હિ યોષિતઃ

તાવદસ્ય જરામૃત્યુશ્શંખચૂડસ્ય શંકર ॥
નાસ્તીત્યવિતથં નાથ વિધેહિ બ્રહ્મણો વચઃ

ઇત્યાકર્ણ્ય નભોવાણીં તથેત્યુક્તે હરે તદા ॥
હરેચ્છયાગતો વિષ્ણુસ્તં દિદેશ સતાં ગતિઃ

વૃદ્ધબ્રાહ્મણવેષેણ વિષ્ણુર્માયાવિનાં વરઃ ॥
શઙ્ખચૂડોપકંઠં ચ ગત્વોવાચ સ તં તદા

વૃદ્ધબ્રાહ્મણ ઉવાચ॥
દેહિ ભિક્ષાં દાનવેન્દ્ર મહ્યં પ્રાપ્તાય સાંપ્રતમ્

નેદાનીં કથયિષ્યામિ પ્રકટં દીનવત્સલમ્ ॥
પશ્ચાત્ત્વાં કથયિષ્યામિ પુનસ્સત્યં કરિષ્યસિ

ઓમિત્યુવાચ રાજેન્દ્રઃ પ્રસન્નવદનેક્ષણઃ ॥
કવચાર્થી જનશ્ચાહમિત્યુવાચેતિ સચ્છલાત્

તચ્છ્રુત્વા દાનવેન્દ્રોસૌ બ્રહ્મણ્યઃ સત્યવાગ્વિભુઃ ॥
તદ્દદૌ કવચં દિવ્યં વિપ્રાય પ્રાણસંમતમ્

માયાયેત્થં તુ કવચં તસ્માજ્જગ્રાહ વૈ હરિઃ ॥
શઙ્ખચૂડસ્ય રૂપેણ જગામ તુલસીં પ્રતિ

ગત્વા તત્ર હરિસ્તસ્યા યોનૌ માયાવિશારદઃ ॥
વીર્યાધાનં ચકારાશુ દેવકાર્યાર્થમીશ્વરઃ

એતસ્મિન્નંતરે શંભુમીરયન્ સ્વવચઃ પ્રભુઃ ॥
શંખચૂડવધાર્થાય શૂલં જગ્રાહ પ્રજ્વલત્

તચ્છૂલં વિજયં નામ શઙ્કરસ્ય પરમાત્મનઃ ॥
સઞ્ચકાશે દિશસ્સર્વા રોદસી સંપ્રકાશયન્

કોટિમધ્યાહ્નમાર્તંડપ્રલયાગ્નિશિખોપમમ્॥
દુર્નિવાર્યં ચ દુર્દ્ધર્ષમવ્યર્થં વૈરિઘાતકમ્

તેજસાં ચક્રમત્યુગ્રં સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રસાયકમ્॥
સુરાસુરાણાં સર્વેષાં દુસ્સહં ચ ભયંકરમ્

સંહર્તું સર્વબ્રહ્માડમવલંબ્ય ચ લીલયા ॥
સંસ્થિતં પરમં તત્ર એકત્રીભૂય વિજ્વલત્॥

ધનુસ્સહસ્રં દીર્ઘેણ પ્રસ્થેન શતહસ્તકમ્॥
જીવબ્રહ્માસ્વરૂપં ચ નિત્યરૂપમનિર્મિતમ્

વિભ્રમદ્ વ્યોમ્નિ તચ્છૂલં શંખ ચૂડોપરિ ક્ષણાત્ ॥
ચકાર ભસ્મ તચ્છીઘ્રં નિપત્ય શિવશાસનાત્

અથ શૂલં મહેશસ્ય દ્રુતમાવૃત્ય શંકરમ॥
યયૌ વિહાયસા વિપ્રમનોયાયિ સ્વકાર્યકૃત્

નેદુર્દુંદુભયસ્સ્વર્ગે જગુર્ગંધર્વકિન્નરાઃ ॥
તુષ્ટુવુર્મુનયો દેવા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ

બભૂવ પુષ્પવૃષ્ટિશ્ચ શિવસ્યોપરિ સંતતમ્ ॥
પ્રશશંસ હરિર્બ્રહ્મા શક્રાદ્યા મુનયસ્તથા

શંખચૂડો દાનવેન્દ્રઃ શિવસ્ય કૃપયા તદા ॥
શાપ મુક્તો બભૂવાથ પૂર્વરૂપમવાપ હ

અસ્થિભિશ્શંખચૂડસ્ય શંખજાતિર્બભૂવ હ ॥
પ્રશસ્તં શંખતોયં ચ સર્વેષાં શંકરં વિના

વિશેષેણ હરેર્લક્ષ્મ્યાઃ શંખતોયં મહાપ્રિયમ્ ॥
સંબંધિનાં ચ તસ્યાપિ ન હરસ્ય મહામુને

તમિત્થં શંકરો હત્વા શિવલોકં જગામ સઃ॥
સુપ્રહૃષ્ટો વૃષારૂઢઃ સોમસ્કન્દગણૈર્વૃતઃ

હરિર્જગામ વૈકુંઠં કૃષ્ણસ્સ્વવસ્થો બભૂવ હ॥
સુરાસ્સ્વવિષયં પ્રાપુઃ પરમાનન્દસંયુતાઃ

જગત્સ્વાસ્થ્યમતીવાપ સર્વનિર્વિઘ્નમાપકમ્॥
નિર્મલં ચાભવદ્વ્યોમ ક્ષિતિસ્સર્વા સુમંગલા

ઇતિ પ્રોક્તં મહેશસ્ય ચરિતં પ્રમુદાવહમ્॥
સર્વદુઃખહરં શ્રીદં સર્વકામપ્રપૂરકમ્

ધન્યં યશસ્યમાયુષ્યં સર્વવિઘ્નનિવારણમ્॥
ભુક્તિદં મુક્તિદં ચૈવ સર્વકામફલપ્રદમ્

ય ઇદં શૃણુયાન્નિત્યં ચરિતં શશિમૌલિનઃ॥
શ્રાવયેદ્વા પઠેદ્વાપિ પાઠયેદ્વા સુધીર્નરઃ

ધનં ધાન્યં સુતં સૌખ્યં લભેતાત્ર ન સંશયઃ॥
સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ શિવભક્તિં વિશેષતઃ

ઇદમાખ્યાનમતુલં સર્વોપદ્રવનાશનમ્॥
પરમજ્ઞાનજનનં શિવભક્તિવિવર્દ્ધનમ્

બ્રાહ્મણો બ્રહ્મવર્ચસ્વી ક્ષત્રિયો વિજયી ભવેત્॥
ધનાઢ્યો વૈશ્યજશ્શૂદ્રશ્શૃણ્વન્ સત્તમતામિયાત્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પઞ્ચમે યુદ્ધખડે શંખચૂડવધોપાખ્યાનં નામ ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ