શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.5.32

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
અથેશાનો મહારુદ્રો દુષ્ટકાલસ્સતાંગતિઃ ॥
શંખચૂડવધં ચિત્તે નિશ્ચિકાય સુરેચ્છયા

દૂતં કૃત્વા ચિત્રરથં ગંધર્વેશ્વરમીપ્સિતમ્ ॥
શીઘ્રં પ્રસ્થાપયામાસ શંખચૂડાંતિકે મુદા

સર્વેશ્વરાજ્ઞયા દૂતો યયૌ તન્નગરં ચ સઃ ॥
મહેન્દ્રનગરોત્કૃષ્ટં કુબેરભવનાધિકમ્

ગત્વા દદર્શ તન્મધ્યે શંખચૂડાલયં વરમ્ ॥
રાજિતં દ્વાદશૈર્દ્વારૈર્દ્વારપાલસમન્વિતમ્

સ દૃષ્ટ્વા પુષ્પદન્તસ્તુ વરં દ્વારં દદર્શ સઃ॥
કથયામાસ વૃત્તાંતં દ્વારપાલાય નિર્ભયઃ

અતિક્રમ્ય ચ તદ્દ્વારં જગામાભ્યંતરે મુદા॥
અતીવ સુન્દરં રમ્યં વિસ્તીર્ણં સમલંકૃતમ્

સ ગત્વા શંખચૂડં તં દદર્શ દનુજાધિપમ્ ॥
વીરમંડલ મધ્યસ્થં રત્નસિંહાસનસ્થિતમ્

દાનવેન્દ્રૈઃ પરિવૃતં સેવિતં ચ ત્રિકોટિભિઃ ॥
શતઃ કોટિભિરન્યૈશ્ચ ભ્રમદ્ભિશ્શસ્ત્રપાણિભિઃ

એવંભૂતં ચ તં દૃષ્ટ્વા પુષ્પદંતસ્સવિસ્મયઃ ॥
ઉવાચ રણવૃત્તાંતં યદુક્તં શંકરેણ ચ

પુષ્પદંત ઉવાચ ॥
રાજેન્દ્ર શિવદૂતોઽહં પુષ્પદંતાભિધઃ પ્રભો ॥
યદુક્તં શંકરેણૈવ તચ્છૃણુ ત્વં બ્રવીમિ તે

શિવ ઉવાચ
રાજ્યં દેહિ ચ દેવાનામધિકારં હિ સાંપ્રતમ્ ॥
નોચેત્કુરુ રણં સાર્દ્ધં પરેણ ચ મયા સતામ્

દેવા માં શરણાપન્ના દેવેશં શંકરં સતામ્ ॥
અહં ક્રુદ્ધો મહારુદ્રસ્ત્વાં વધિષ્યામ્યસંશયમ્

હરોઽસ્મિ સર્વદેવેભ્યો હ્યભયં દત્તવાનહમ્॥
ખલદંડધરોઽહં વૈ શરણાગતવત્સલઃ

રાજ્યં દાસ્યસિ કિં વા ત્વં કરિષ્યસિ રણં ચ કિમ્ ॥
તત્ત્વં બ્રૂહિ દ્વયોરેકં દાનવેન્દ્ર વિચાર્ય વૈ

પુષ્પદંત ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્તં યન્મહેશેન તુભ્યં તન્મે નિવેદિતમ્ ॥
વિતથં શંભુવાક્યં ન કદાપિ દનુજાધિપ

અહં સ્વસ્વામિનં ગંતુમિચ્છામિ ત્વરિતં હરમ્ ॥
ગત્વા વક્ષ્યામિ કિં શંભોસ્તથા ત્વં વદ મામિહ

॥ સનત્કુમાર ઉવાચ
ઇત્થં ચ પુષ્પદંતસ્ય શિવદૂતસ્ય સત્પતેઃ ॥
આકર્ણ્ય વચનં રાજા હસિત્વા તમુવાચ સઃ

શંખચૂડ ઉવાચ ॥
રાજ્યં દાસ્યે ન દેવેભ્યો વીરભોગ્યા વસુંધરા ॥
રણં દાસ્યામિ તે રુદ્ર દેવાનાં પક્ષપાતિને

યસ્યોપરિ પ્રયાયી સ્યાત્સ વીરો ભુવેનઽધમઃ।
અતઃ પૂર્વમહં રુદ્ર ત્વાં ગમિષ્યામ્યસંશયમ્

પ્રભાત આગમિષ્યામિ વીરયાત્રા વિચારતઃ ॥
ત્વં ગચ્છાચક્ષ્વ રુદ્રાય હીદૃશં વચનં મમ

॥
ઇતિ શ્રુત્વા શંખચૂડવચનં સુપ્રહસ્ય સઃ ॥
ઉવાચ દાનવેન્દ્રં સ શંભુદૂતસ્તુ ગર્વિતમ્

અન્યેષામપિ રાજેન્દ્ર ગણાનાં શંકરસ્ય ચ ॥
ન સ્થાતું સંમુખે યોગ્યઃ કિં પુનસ્તસ્ય સંમુખમ્

સ ત્વં દેહિ ચ દેવાનામધિકારાણિ સર્વશઃ ॥
ત્વમરે ગચ્છ પાતાલં યદિ જીવિતુમિચ્છસિ

સામાન્યમમરં તં નો વિદ્ધિ દાનવસત્તમ॥
શંકરઃ પરમાત્મા હિ સર્વેષામીશ્વરેશ્વરઃ

ઇન્દ્રાદ્યાસ્સકલા દેવા યસ્યાજ્ઞાવર્તિનસ્સદા॥
સપ્રજાપતયસ્સિદ્ધા મુનયશ્ચાપ્યહીશ્વરાઃ

હરેર્વિધેશ્ચ સ સ્વામી નિર્ગુણસ્સગુણસ્સ હિ ॥
યસ્ય ભ્રૂભંગમાત્રેણ સર્વેષાં પ્રલયો ભવેત્

શિવસ્ય પૂર્ણરૂપશ્ચ લોકસંહારકારકઃ॥
સતાં ગતિર્દુષ્ટહંતા નિર્વિકારઃ પરાત્પરઃ

બ્રહ્મણોધિપતિસ્સોઽપિ હરેરપિ મહેશ્વરઃ॥
અવમાન્યા ન વૈ તસ્ય શાસના દાનવર્ષભ

કિં બહૂક્તેન રાજેન્દ્ર મનસા સંવિચાર્ય ચ ॥
રુદ્રં વિદ્ધિ મહેશાનં પરં બ્રહ્મ ચિદાત્મકમ્

દેહિ રાજ્યં હિ દેવાનામધિકારાંશ્ચ સર્વશઃ ॥
એવં તે કુશલં તાત ભવિષ્યત્યન્યથા ભયમ્ ।2.5.૩૦।
સન્ત્કુમાર ઉવાચ॥
ઇતિ શ્રુત્વા દાનવેંદ્રઃ શંખચૂડઃ પ્રતાપવાન્ ॥
ઉવાચ શિવદૂતં તં ભવિતવ્યવિમોહિતઃ

શંખચૂડ ઉવાચ ॥
સ્વતો રાજ્યં ન દાસ્યામિ નાધિકારાન્ વિનિશ્ચયાત્ ॥
વિના યુદ્ધં મહેશેન સત્યમેતદ્બ્રવીમ્યહમ્

કાલાધીનં જગત્સર્વં વિજ્ઞેયં સચરાચરમ્॥
કાલાદ્ભવતિ સર્વં હિ વિનશ્યતિ ચ કાલતઃ

ત્વં ગચ્છ શંકરં રુદ્રં મયોક્તં વદ તત્ત્વત॥
સ ચ યુક્તં કરોત્વેવં બહુવાર્તાં કુરુષ્વ નો

સનત્કુમાર ઉવાચ॥
ઇત્યુક્ત્વા શિવદૂતોઽસૌ જગામ સ્વામિનં નિજમ્ ॥
યથાર્થં કથયામાસ પુષ્પદંતશ્ચ સન્મુને

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પઞ્ચમે યુદ્ધખણ્ડે શંખચૂડવધે દૂતગમનં નામ દ્વાત્રિંશોઽધ્યાયઃ