શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.5.31

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
અથાકર્ણ્ય વચશ્શંભુર્હરિવિધ્યોસ્સુદીનયોઃ ॥
ઉવાચ વિહસન્વાણ્યા મેઘનાદગભીરયા

શિવ ઉવાચ ॥
હે હરે વત્સ હે બ્રહ્મંસ્ત્યજતં સર્વશો ભયમ્ ॥
શંખચૂડોદ્ભવં ભદ્રં સમ્ભવિષ્યત્યસંશયમ્

શંખચૂડસ્ય વૃત્તાંતં સર્વં જાનામિ તત્ત્વતઃ ॥
કૃષ્ણભક્તસ્ય ગોપસ્ય સુદામ્નશ્ચ પુરા પ્રભો

મદાજ્ઞયા હૃષીકેશો કૃષ્ણરૂપં વિધાય ચ ॥
ગોશાલાયાં સ્થિતો રમ્યે ગોલોકે મદધિષ્ઠિતે

સ્વતંત્રોહમિતિ સ્વં સ મોહં મત્વા ગતઃ પુરા ॥
ક્રીડાસ્સમકરોદ્બહ્વીસ્સ્વૈરવર્તીવ મોહિતઃ

તં દૃષ્ટ્વા મોહમત્યુગ્રં તસ્યાહં માયયા સ્વયા ॥
તેષાં સંહૃત્ય સદ્બુદ્ધિં શાપં દાપિતવાન્ કિલ

ઇત્થં કૃત્વા સ્વલીલાં તાં માયાં સંહૃતવાનહમ્ ॥
જ્ઞાનયુક્તાસ્તદા તે તુ મુક્તમોહાસ્સુબુદ્ધયઃ ॥

સમીપમાગતાસ્તે મે દીનીભૂય પ્રણમ્ય મામ્ ॥
અકુર્વન્સુનુતિં ભક્ત્યા કરૌ બદ્ધ્વા વિનમ્રકાઃ

વૃત્તાંતમવદન્સર્વં લજ્જાકુલિતમાનસાઃ ॥
ઊચુર્મત્પુરતો દીના રક્ષરક્ષેતિ વૈ ગિરઃ

તદા ત્વહં ભવસ્તેષાં સંતુષ્ટઃ પ્રોક્તવાન્ વચઃ॥
ભયં ત્યજત હે કૃષ્ણ યૂયં સર્વે મદાજ્ઞયા

રક્ષકોઽહં સદા પ્રીત્યા સુભદ્રં વો ભવિષ્યતિ॥
મદિચ્છયાઽખિલં જાતમિદં સર્વં ન સંશયઃ

સ્વસ્થાનં ગચ્છ ત્વં સાર્દ્ધં રાધયા પાર્ષદેન ચ ॥
દાનવસ્તુ ભવેત્સોયં ભારતેઽત્ર ન સંશયઃ

શાપોદ્ધારં કરિષ્યેઽહં યુવયોસ્સમયે ખલુ ॥
મદુક્તમિતિ સંધાર્ય શિરસા રાધયા સહ

શ્રીકૃષ્ણોઽમોદદત્યંતં સ્વસ્થાનમગમત્સુધીઃ ॥
ન્યષ્ઠાતાં સભયં તત્ર મદારાધનતત્પરૌ

મત્વાખિલં મદધીનમસ્વતન્ત્રં નિજં ચ વૈ॥
સ સુદામાઽભવદ્રાધાશાપતો દાનવેશ્વરઃ

શઙ્ખચૂડાભિધો દેવદ્રોહી ધર્મવિચક્ષણઃ ॥
ક્લિશ્નાતિ સુબલાત્કૃત્સ્નં સદા દેવગણં કુધીઃ

મન્માયામોહિતસ્સોતિદુષ્ટમંત્રિસહા યવાન્ ॥
તદ્ભયં ત્યજતાશ્વેવ મયિ શાસ્તરિ વૈ સતિ

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
ઇત્યૂચિવાઞ્શિવો યાવદ્ધરિબ્રહ્મપુરઃ કથામ્ ॥
અભવત્તાવદન્યચ્ચ ચરિતં તન્મુને શૃણુ

તસ્મિન્નેવાંતરે કૃષ્ણો રાધયા પાર્ષદૈઃ સહ॥
સદ્ગોપૈરાયયૌ શંભુમનુકૂલયિતું પ્રભુમ્

પ્રભું પ્રણમ્ય સદ્ભક્ત્યા મિલિત્વા હરિમાદરાત્ ॥
સંમતો વિધિના પ્રીત્યા સંતસ્થૌ શિવશાસનાત્

તતઃ શંભું પુનર્નત્વા તુષ્ટાવ વિહિતાઞ્જલિઃ ॥
શ્રીકૃષ્ણો મોહનિર્મુક્તો જ્ઞાત્વા તત્ત્વં શિવસ્ય હિ

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ॥
દેવદેવ મહાદેવ પરબ્રહ્મ સતાંગતે ॥
ક્ષમસ્વ ચાપરાધં મે પ્રસીદ પરમેશ્વર

ત્વત્તઃ શર્વ ચ સર્વં ચ ત્વયિ સર્વં મહેશ્વર ॥
સર્વં ત્વં નિખિલાધીશ પ્રસીદ પરમેશ્વર

ત્વં જ્યોતિઃ પરમં સાક્ષાત્સર્વવ્યાપી સનાતનઃ ॥
ત્વયા નાથેન ગૌરીશ સનાથાસ્સકલા વયમ્

સર્વોપરિ નિજં મત્વા વિહરન્મોહમાશ્રિતઃ ॥
તત્ફલં પ્રાપ્તવાનસ્મિ શાપં પ્રાપ્તસ્સવામકઃ

પાર્ષદપ્રવરો યો મે સુદામા નામ ગોપકઃ॥
સ રાધાશાપતઃ સ્વામિન્દાનવીં યોનિમાશ્રિતઃ

અસ્માનુદ્ધર દુર્ગ્ગેશ પ્રસીદ પરમેશ્વર ॥
શાપોદ્ધારં કુરુષ્વાદ્ય પાહિ નશ્શરણાગતાન્

ઇત્યુક્ત્વા વિરરામૈવ શ્રીકૃષ્ણો રાધયા સહ॥
પ્રસન્નોઽભૂચ્છિવસ્તત્ર શરણાગતવત્સલઃ॥૨૮
શ્રીશિવ ઉવાચ ॥
હે કૃષ્ણ ગોપિકાનાથ ભયં ત્યજ સુખી ભવ ॥
મયાનુગૃહ્ણતા તાત સર્વમાચરિતં ત્વિદમ્

સંભવિષ્યતિ તે ભદ્રં ગચ્છ સ્વસ્થાનમુત્તમમ્ ॥
સ્થાતવ્યં સ્વાધિકારે ચ સાવધાનતયા સદા

વિહરસ્વ યથાકામં માં વિજ્ઞાય પરાત્પરમ્ ॥
સ્વકાર્યં કુરુ નિર્વ્યગ્રં રાધયા પાર્ષદૈઃ ખલુ

વારાહપ્રવરે કલ્પે તરુણ્યા રાધયા સહ ॥
શાપપ્રભાવં ભુક્ત્વા વૈ પુનરાયાસ્યતિ સ્વકમ્॥૩૨
સુદામા પાર્ષદો યો હિ તવ કૃષ્ણ પ્રિયપ્રિયઃ ॥
દાનવીં યોનિમાશ્રિત્યેદાનીં ક્લિશ્નાતિ વૈ જગત્

શાપપ્રભાવાદ્રાધાયા દેવશત્રુશ્ચ દાનવઃ ॥
શઙ્ખચૂડાભિધસ્સોઽતિ દૈત્યપક્ષી સુરદુહઃ

તેન નિસ્સારિતા દેવાસ્સેન્દ્રા નિત્યં પ્રપીડિતાઃ ॥
હૃતાધિકારા વિકૃતાસ્સર્વે યાતા દિશો દશ

બ્રહ્માચ્યુતૌ તદર્થે હી હાગતૌ શરણં મમ ॥
તેષાં ક્લેશવિનિર્મોક્ષં કરિષ્યે નાત્ર સંશયઃ

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા શંકરઃ કૃષ્ણં પુનઃ પ્રોવાચ સાદરમ્॥
હરિં વિધિં સમાભાષ્ય વચનં ક્લેશનાશનમ્

શિવ ઉવાચ ॥
હે હરે હે વિધે પ્રીત્યા મમેદં વચનં શૃણુ ॥
ગચ્છતં ત્વરિતં તાતૌ દેવાનંદાય નિર્ભયમ્

કૈલાસવાસિનં રુદ્રં મદ્રૂપં પૂર્ણમુત્તમમ્ ॥
દેવકાર્યાર્થમુદ્ભૂતં પૃથગાકૃતિધારિણમ્

એતદર્થે હિ મદ્રૂપઃ પરિપૂર્ણતમઃ પ્રભુઃ ॥
કૈલાસે ભક્તવશતસ્સંતિષ્ઠતિ ગિરૌ હરે

મત્તસ્ત્વત્તો ન ભેદોઽસ્તિ યુવયોસ્સેવ્ય એવ સઃ ॥
ચરાચરાણાં સર્વેષાં સુરાદીનાં ચ સર્વદા

આવયોભેદકર્તા યસ્સ નરો નરકં વ્રજેત્ ॥
ઇહાપિ પ્રાપ્નુયાત્કૃષ્ટં પુત્રપૌત્રવિવર્જિતઃ

ઇત્યુક્તવંતં દુર્ગેશં પ્રણમ્ય ચ મુહુર્મુહુઃ ॥
રાધયા સહિતઃ કૃષ્ણઃ સ્વસ્થાનં સગણો યયૌ

હરિર્બ્રહ્મા ચ તૌ વ્યાસ સાનન્દૌ ગતસાધ્વસૌ ॥
મુહુર્મુહુઃ પ્રણમ્યેશં વૈકુંઠં યયતુર્દ્રુતમ્

તત્રાગત્યાખિલં વૃત્તં દેવેભ્યો વિનિવેદ્ય તૌ ॥
તાનાદાય બ્રહ્મવિષ્ણૂ કૈલાસં યયતુર્ગિરિમ્

તત્ર દૃષ્ટ્વા મહેશાનં પાર્વતીવલ્લભં પ્રભુમ્ ॥
દીનરક્ષાત્તદેહં ચ સગુણં દેવનાયકમ્

તુષ્ટુવુઃ પૂર્વવત્સર્વે ભક્ત્યા ગદ્ગદયા ગિરા ॥
કરૌ બદ્ધ્વા નતસ્કંધા વિનયેન સમન્વિતાઃ

દેવા ઊચુઃ ॥
દેવદેવ મહાદેવ ગિરિજાનાથ શંકર ॥
વયં ત્વાં શરણાપન્ના રક્ષ દેવાન્ભયાકુલાન્

શંખચૂડદાનવેન્દ્રં જહિ દેવનિષૂદનમ્ ॥
તેન વિક્લાવિતા દેવાઃ સંગ્રામે ચ પરાજિતાઃ

હૃતાધિકારાઃ કુતલે વિચરંતિ યથા નરાઃ ॥
દેવલોકો હિ દુર્દૃશ્યસ્તેષામાસીચ્ચ તદ્ભયાત્

દીનોદ્ધર કૃપાસિન્ધો દેવાનુદ્ધર સંકટાત્ ॥
શક્રં ભયાન્મહેશાનહત્વા તં દાનવાધિપમ્

ઇતિ શ્રુત્વા વચશ્શંભુર્દેવાનાં ભક્તવત્સલઃ ॥
ઉવાચ વિહસન્ વાણ્યા મેઘનાદગભીરયા

શ્રીશંકર ઉવાચ ॥
હે હરે હે વિધે દેવાઃ સ્વસ્થાનં ગચ્છત ધુવમ્ ॥
શંખચૂડં વધિષ્યામિ સગણં નાત્ર સંશયઃ

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય મહેશસ્ય વચઃ પીયૂષસંનિભમ્ ॥
તે સર્વે પ્રમુદા હ્યાસન્નષ્ટં મત્વા ચ દાનવમ્

હરિર્જગામ વૈકુંઠં સત્યલોકે વિધિસ્તદા ॥
પ્રણિપત્ય મહેશં ચ સુરાદ્યાઃ સ્વપદં યયુઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પઞ્ચમે યુદ્ધખણ્ડે શંખચૂડવધે શિવોપદેશો નામૈકત્રિંશોઽધ્યાયઃ