શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.4.12

બ્રહ્મોવાચ ॥
નિહતં તારકં દૃષ્ટ્વા દેવા વિષ્ણુપુરોગમાઃ ॥
તુષ્ટુવુશ્શાંકરિં ભક્ત્યા સર્વેઽન્યે મુદિતાનનાઃ

દેવા ઊચુઃ ॥
નમઃ કલ્યાણરૂપાય નમસ્તે વિશ્વમંગલ॥
વિશ્વબંધો નમસ્તેઽસ્તુ નમસ્તે વિશ્વભાવન

નમોસ્તુ તે દાનવવર્યહંત્રે બાણાસુરપ્રાણહરાય દેવ ॥
પ્રલંબનાશાય પવિત્રરૂપિણે નમોનમશ્શંકરતાત તુભ્યમ્

ત્વમેવ કર્ત્તા જગતાં ચ ભર્ત્તા ત્વમેવ હર્ત્તા શુચિજ પ્રસીદ ॥
પ્રપઞ્ચભૂતસ્તવ લોકબિંબઃ પ્રસીદ શમ્ભ્વાત્મજ દીનબંધો

દેવરક્ષાકર સ્વામિન્રક્ષ નસ્સર્વદા પ્રભો॥
દેવપ્રાણાવન કર પ્રસીદ કરુણાકર

હત્વા તે તારકં દૈત્યં પરિવારયુતં વિભો ॥
મોચિતાસ્સકલા દેવા વિપદ્ભ્યઃ પરમેશ્વર

બ્રહ્મોવાચ॥
એવં સ્તુતઃ કુમારોઽસૌ દેવૈર્વિષ્ણુમુખૈઃ પ્રભુઃ ॥
વરાન્દદાવભિનવાન્સર્વેભ્યઃ ક્રમશો મુને

શૈલાન્નિરીક્ષ્ય સ્તુવતસ્તતસ્સ ગિરિશાત્મજઃ ॥
સુપ્રસન્નતરો ભૂત્વા પ્રોવાચ પ્રદદદ્વરાન્

સ્કન્દ ઉવાચ ॥
યૂયં સર્વે પર્વતા હિ પૂજનીયાસ્તપસ્વિભિઃ ॥
કર્મિભિર્જ્ઞાનિભિશ્ચૈવ સેવ્યમાના ભવિષ્યથ

શંભોર્વિશિષ્ટરૂપાણિ લિંગરૂપાણિ ચૈવ હિ ॥
ભવિષ્યથ ન સંદેહઃ પર્વતા વચનાન્મમ

યોઽયં માતામહો મેઽદ્ય હિમવાન્પર્વતોત્તમઃ ॥
તપસ્વિનાં મહાભાગઃ ફલદો હિ ભવિષ્યતિ

દેવા ઊચુઃ ॥
એવં દત્ત્વા વરાન્હત્વા તારકં ચાસુરાધિપમ્ ॥
ત્વયા કૃતાશ્ચ સુખિનો વયં સર્વે ચરાચરાઃ

ઇદાનીં ખલુ સુપ્રીત્યા કૈલાસં ગિરિશાલયમ્ ॥
જનની જનકૌ દ્રષ્ટું શિવાશંભૂ ત્વમર્હસિ

બ્રહ્મોવાચ॥
ઇત્યુક્ત્વા નિખિલા દેવા વિષ્ણ્વાદ્યા પ્રાપ્તશાસનાઃ ॥
કૃત્વા મહોત્સવં ભૂરિ સકુમારા યયુર્ગિરિમ્

કુમારે ગચ્છતિ વિભૌ કૈલાસં શંકરાલયમ્ ॥
મહામંગલમુત્તસ્થૌ જયશબ્દો બભૂવ હ

આરુરોહ કુમારોઽસૌ વિમાનં પરમર્દ્ધિમત્ ॥
સર્વતોલંકૃતં રમ્યં સર્વોપરિ વિરાજિતમ્

અહં વિષ્ણુશ્ચ સમુદૌ તદા ચામરધારિણૌ॥
ગુહ મૂર્ધ્નિ મહાપ્રીત્યા મુનેઽભૂવ હ્યતંદ્રિતૌ

ઇન્દ્રાદ્યા અમરાસ્સર્વે કુર્વંતો ગુહસેવનમ્ ॥
યથોચિતં ચતુર્દિક્ષુ જગ્મુશ્ચ પ્રમુદાસ્તદા

શંભોર્જયં પ્રભાષંતઃ પ્રાપુસ્તે શંભુપર્વતમ્ ॥
સાનંદા વિવિશુસ્તત્રોચ્ચરિતો મંગલધ્વનિઃ

દૃષ્ટ્વા શિવં શિવાં ચૈવ સર્વે વિષ્ણ્વાદયો દ્રુતમ્ ॥
પ્રણમ્ય શંકરં ભક્ત્યા કરૌ બદ્ધ્વા વિનમ્રકાઃ

કુમારોઽપિ વિનીતાત્મા વિમાનાદવતીર્ય ચ ॥
પ્રણનામ મુદા શંભું શિવાં સિંહાસનસ્થિતામ્

અથ દૃષ્ટ્વા કુમારં તં તનયં પ્રાણવલ્લભમ્ ॥
તૌ દંપતી શિવૌ દેવૌ મુમુદાતેઽતિ નારદ

મહાપ્રભુસ્સમુત્થાપ્ય તમુત્સંગે ન્યવેશયત્ ॥
મૂર્ધ્નિ જઘ્રૌ મુદા સ્નેહાત્તં પસ્પર્શ કરેણ હ

મહાનંદભરઃ શંભુશ્ચકાર મુખચુંબનમ્ ॥
કુમારસ્ય મહાસ્નેહાત્ તારકારેર્મહાપ્રભોઃ

શિવાપિ તં સમુત્થાપ્ય સ્વોત્સંગે સંન્યવેશયત્ ॥
કૃત્વા મૂર્ધ્નિ મહાસ્નેહાત્ તન્મુખાબ્જં ચુચુમ્બ હિ

તયોસ્તદા મહામોદો વવૃધેઽતીવ નારદ॥
દંપત્યોઃ શિવયોસ્તાત ભવાચારં પ્રકુર્વતોઃ

તદોત્સવો મહાનાસીન્નાનાવિધિઃ શિવાલયે ॥
જયશબ્દો નમશ્શબ્દો બભૂવાતીવ સર્વતઃ

તતસ્સુરગણાસ્સર્વે વિષ્ણ્વાદ્યા મુનયસ્તથા ॥
સુપ્રણમ્ય મુદા શંભું તુષ્ટુવુસ્સશિવં મુને

દેવા ઊચુઃ ॥
દેવદેવ મહાદેવ ભક્તાનામભયપ્રદ ॥
નમો નમસ્તે બહુશઃ કૃપાકર મહેશ્વર

અદ્ભુતા તે મહાદેવ મહાલીલા સુખપ્રદા ॥
સર્વેષાં શંકર સતાં દીનબંધો મહાપ્રભો

એવં મૂઢધિયશ્ચાજ્ઞાઃ પૂજાયાં તે સનાતનમ્ ॥
આવાહનં ન જાનીમો ગતિં નૈવ પ્રભોદ્ભુતામ્

ગંગાસલિલધારાય હ્યાધારાય ગુણાત્મને ॥
નમસ્તે ત્રિદશેશાય શંકરાય નમોનમઃ ।૩૨॥
વૃષાંકાય મહેશાય ગણાનાં પતયે નમઃ ॥
સર્વેશ્વરાય દેવાય ત્રિલોકપતયે નમઃ

સંહર્ત્રે જગતાં નાથ સર્વેષાં તે નમો નમઃ ॥
ભર્ત્રે કર્ત્રે ચ દેવેશ ત્રિગુણેશાય શાશ્વતે

વિસંગાય પરેશાય શિવાય પરમાત્મને ॥
નિષ્પ્રપંચાય શુદ્ધાય પરમાયાવ્યયાય ચ

દણ્ડહસ્તાય કાલાય પાશહસ્તાય તે નમઃ ॥
વેદમંત્રપ્રધાનાય શતજિહ્વાય તે નમઃ

ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યચ્ચ સ્થાવરં જંગમં ચ યત્ ॥
તવ દેહાત્સમુત્પન્નં સર્વથા પરમેશ્વર

પાહિ નસ્સર્વદા સ્વામિન્પ્રસીદ ભગવન્પ્રભો ॥
વયં તે શરણાપન્નાઃ સર્વથા પરમેશ્વર

શિતિકણ્ઠાય રુદ્રાય સ્વાહાકારાય તે નમઃ ॥
અરૂપાય સરૂપાય વિશ્વરૂપાય તે નમઃ

શિવાય નીલકંઠાય ચિતાભસ્માંગધારિણે ॥
નિત્યં નીલશિખંડાય શ્રીકણ્ઠાય નમોનમઃ

સર્વપ્રણતદેહાય સંયમપ્રણતાય ચ ॥
મહાદેવાય શર્વાય સર્વાર્ચિતપદાય ચ

ત્વં બ્રહ્મા સર્વદેવાનાં રુદ્રાણાં નીલલોહિતઃ ॥
આત્મા ચ સર્વભૂતાનાં સાંખ્યૈઃ પુરુષ ઉચ્યસે

પર્વતાનાં સુમેરુસ્ત્વં નક્ષત્રાણાં ચ ચન્દ્રમા ॥
ઋષીણાં ચ વશિષ્ઠસ્ત્વં દેવાનાં વાસવસ્તથા

અકારસ્સર્વવેદાનાં ત્રાતા ભવ મહેશ્વર ॥
ત્વં ચ લોકહિતાર્થાય ભૂતાનિ પરિષિંચસિ

મહેશ્વર મહાભાગ શુભાશુભનિરીક્ષક ॥
આપ્યાયાસ્માન્હિ દેવેશ કર્તૄન્વૈ વચનં તવ

રૂપકોટિસહસ્રેષુ રૂપકોટિશતેષુ તે ॥
અંતં ગંતું ન શક્તાઃ સ્મ દેવદેવ નમોસ્તુ તે

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇતિ સ્તુત્વાખિલા દેવા વિષ્ણ્વાદ્યા પ્રમુખસ્થિતાઃ ॥
મુહુર્મુહુસ્સુપ્રણમ્ય સ્કંદં કૃત્વા પુરસ્સરમ્

દેવસ્તુતિં સમાકર્ણ્ય શિવસ્સર્વેશ્વરસ્સ્વરાટ્ ॥
સુપ્રસન્નો બભૂવાથ વિજહાસ દયાપરઃ

ઉવાચ સુપ્રસન્નાત્મા વિષ્ણ્વાદીન્સુરસત્તમાન્ ॥
શંકરઃ પરમેશાનો દીનબંધુસ્સતાં ગતિઃ

શિવ ઉવાચ ॥
હે હરે હે વિધે દેવા વાક્યં મે શૃણુતાદરાત્ ॥
સર્વથાહં સતાં ત્રાતા દેવાનાં વઃ કૃપાનિધિઃ

દુષ્ટહંતા ત્રિલોકેશશ્શંકરો ભક્તવત્સલઃ ॥
કર્તા ભર્તા ચ હર્તા ચ સર્વેષાં નિર્વિકારવાન્

યદા યદા ભવેદ્દુઃખં યુષ્માકં દેવસત્તમાઃ ॥
તદા તદા માં યૂયં વૈ ભજંતુ સુખહેતવે

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યાજ્ઞપ્તસ્તદા દેવા વિષ્ણ્વાદ્યાસ્સમુનીશ્વરાઃ ॥
શિવં પ્રણમ્ય સશિવં કુમારં ચ મુદાન્વિતાઃ

કથયંતો યશો રમ્યં શિવયોશ્શાંકરેશ્ચ તત્ ॥
આનન્દં પરમં પ્રાપ્ય સ્વધામાનિ યયુ ર્મુને

શિવોપિ શિવયા સાર્દ્ધં સગણઃ પરમેશ્વરઃ ॥
કુમારેણયુતઃ પ્રીત્યોવાસ તસ્મિન્ગિરૌ મુદા

ઇત્યેવં કથિતં સર્વં કૌમારં ચરિતં મુને ॥
શૈવં ચ સુખદં દિવ્યં કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં ચતુર્થે કુમારખંડે સ્વામિકાર્તિકચરિતગર્ભિતશિવાશિવચરિતવર્ણનં નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ