શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.4

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્થં દેવૈઃ સ્તુતા દેવી દુર્ગા દુર્ગાર્તિનાશિની ॥
આવિર્બભૂવ દેવાનાં પુરતો જગદંબિકા

રથે રત્નમયે દિવ્યે સંસ્થિતા પરમાદ્ભુતે ॥
કિંકિણીજાલસંયુક્તે મૃદુસંસ્તરણે વરે

કોટિસૂર્યાધિકાભાસ રમ્યાવયવભાસિની॥
સ્વતેજોરાશિમધ્યસ્થા વરરૂપા સમચ્છવિ

અનૂપમા મહામાયા સદાશિવવિલાસિની ॥
ત્રિગુણા નિર્ગુણા નિત્યા શિવલોકનિવાસિની

ત્રિદેવજનની ચણ્ડી શિવા સર્વાર્તિનાશિની॥
સર્વમાતા મહાનિદ્રા સર્વસ્વજનતારિણી

તેજોરાશેઃ પ્રભાવાત્તુ સા તુ દૃષ્ટ્વા સુરૈશ્શિવા ॥
તુષ્ટુવુસ્તાં પુનસ્તે વૈ સુરા દર્શનકાંક્ષિણઃ

અથ દેવગણાસ્સર્વે વિષ્ણ્વાદ્યા દર્શનેપ્સવઃ ॥
દદૃશુર્જગદમ્બાં તાં તત્કૃપાં પ્રાપ્ય તત્ર હિ

બભૂવાનન્દસન્દોહસ્સર્વેષાં ત્રિદિવૌકસામ્॥
પુનઃ પુનઃ પ્રણેમુસ્તાં તુષ્ટુવુશ્ચ વિશેષતઃ

દેવા ઊચુઃ ॥
શિવે શર્વાણિ કલ્યાણિ જગદમ્બ મહેશ્વરિ ॥
ત્વાં નતાસ્સર્વથા દેવા વયં સર્વાર્તિનાશિનીમ્

।
ન હિ જાનન્તિ દેવેશિ વેદશ્શાસ્ત્રાણિ કૃત્સ્નશઃ ॥
અતીતો મહિમા ધ્યાનં તવ વાઙ્મનસોશ્શિવે

અતદ્વ્યાવૃત્તિતસ્તાં વૈ ચકિતં ચકિતં સદા ॥
અભિધત્તે શ્રુતિરપિ પરેષાં કા કથા મતા

જાનન્તિ બહવો ભક્તાસ્ત્વત્કૃપાં પ્રાપ્ય ભક્તિતઃ ॥
શરણાગતભક્તાનાં ન કુત્રાપિ ભયાદિકમ્

વિજ્ઞપ્તિં શૃણુ સુપ્રીતા યસ્યા દાસાસ્સદામ્બિકે ॥
તવ દેવિ મહાદેવિ હીનતો વર્ણયામહે

પુરા દક્ષસુતા ભૂત્વા સંજાતા હરવલ્લભા ॥
બ્રહ્મણશ્ચ પરેષાં વા નાશયત્વમકંમહત્

પિતૃતોઽનાદરં પ્રાપ્યાત્યજઃ પણવશાત્તનુમ્ ॥
સ્વલોકમગમસ્ત્વં વાલભદ્દુઃખં હરોઽપિ હિ

ન હિ જાતમ્પ્રપૂર્ણં તદ્દેવકાર્યં મહેશ્વરિ॥
વ્યાકુલા મુનયો દેવાશ્શરણન્ત્વાં ગતા વયમ્

પૂર્ણં કુરુ મહેશાનિ નિર્જરાણાં મનોરથમ્ ॥
સનત્કુમારવચનં સફલં સ્યાદ્યથા શિવે

અવતીર્ય ક્ષિતૌ દેવિ રુદ્રપત્ની પુનર્ભવ॥
લીલાં કુરુ યથાયોગ્યં પ્રાપ્નુયુર્નિર્જરાસ્સુખમ્

સુખી સ્યાદ્દેવિ રુદ્રોઽપિ કૈલાસાચલસંસ્થિતઃ ॥
સર્વે ભવન્તુ સુખિનો દુઃખં નશ્યતુ કૃત્સ્નશઃ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇતિ પ્રોચ્યામરાસ્સર્વે વિષ્ણ્વાદ્યાઃ પ્રેમસંકુલાઃ ॥
મૌનમાસ્થાય સંતસ્થુર્ભક્તિનમ્રા ત્મમૂર્તયઃ

શિવાપિ સુપ્રસન્નાભૂદાકર્ણ્યામરસંસ્તુતિમ્ ॥
આકલય્યાથ તદ્ધેતું સંસ્મૃત્ય સ્વપ્રભું શિવમ્

ઉવાચોમા તદા દેવી સમ્બોધ્ય વિબુધાંશ્ચ તાન્ ॥
વિહસ્ય માપતિમુખાન્સદયા ભક્તવત્સલા

ઉમોવાચ ॥
હે હરે હે વિધે દેવા મુનયશ્ચ ગતવ્યથાઃ ॥
સર્વે શૃણુત મદ્વાક્યં પ્રસન્નાહં ન સંશયઃ

ચરિતં મમ સર્વત્ર ત્રૈલોક્યસ્ય સુખાવહમ્ ॥
કૃતં મયૈવં સકલં દક્ષમોહાદિકં ચ તત્

અવતારં કરિષ્યામિ ક્ષિતૌ પૂર્ણં ન સંશયઃ ॥
બહવો હેતવોઽપ્યત્ર તદ્વદામિ મહાદરાત્

પુરા હિમાચલો દેવા મેના ચાતિસુભક્તિતઃ ॥
સેવાં મે ચક્રતુસ્તાત જનનીવત્સતીતનોઃ

ઇદાનીં કુરુતસ્સેવાં સુભક્ત્યા મમ નિત્યશઃ ॥
મેના વિશેષતસ્તત્ર સુતાત્વેનાત્ર સંશયઃ

રુદ્રો ગચ્છતુ યૂયં ચાવતારં હિમવદ્ગૃહે ॥
અતશ્ચાવતરિષ્યામિ દુઃખનાશો ભવિષ્યતિ

સર્વે ગચ્છત ધામ સ્વં સ્વં સુખં લભતાં ચિરમ્ ॥
અવતીર્ય સુતા ભૂત્વા મેનાયા દાસ્ય ઉત્સુખમ્॥

હરપત્ની ભવિષ્યામિ સુગુપ્તં મતમાત્મનઃ ॥
અદ્ભુતા શિવલીલા હિ જ્ઞાનિનામપિ મોહિની

યાવત્પ્રભૃતિ મે ત્યક્તા સ્વતનુર્દક્ષજા સુરાઃ ॥
પિતૃતોઽનાદરં દૃષ્ટ્વા સ્વામિનસ્તત્ક્રતૌ ગતા

તદાપ્રભૃતિ સ સ્વામી રુદ્રઃ કાલાગ્નિસંજ્ઞકઃ ॥
દિગમ્બરો બભૂવાશુ મચ્ચિન્તનપરાયણઃ

મમ રોષં ક્રતૌ દૃષ્ટ્વા પિતુસ્તત્ર ગતા સતી ॥
અત્યજત્સ્વતનું પ્રીત્યા ધર્મજ્ઞેતિ વિચારતઃ॥

યોગ્યભૂત્સદનં ત્યક્ત્વા કૃત્વા વેષમલૌકિકમ્ ॥
ન સેહે વિરહં સત્યા મદ્રૂપાયા મહેશ્વરઃ

મમ હેતોર્મહાદુઃખી સ બભૂવ કુવેષભૃત્ ॥
અત્યજત્સ તદારભ્ય કામજં સુખમુત્તમમ્

અન્યચ્છૃણુત હે વિષ્ણો હે વિધે મુનયઃ સુરાઃ ॥
મહાપ્રભોર્મહેશસ્ય લીલાં ભુવનપાલિનીમ્

વિધાય માલાં સુપ્રીત્યા મમાસ્થ્નાં વિરહાકુલઃ ॥
ન શાન્તિં પ્રાપ કુત્રાપિ પ્રબુદ્ધો ઽપ્યેક એવ સઃ

ઇતસ્તતો રુરોદોચ્ચૈરનીશ ઇવ સ પ્રભુઃ ॥
યોગ્યાયોગ્યં ન બુબુધે ભ્રમન્સર્વત્ર સર્વદા

ઇત્થં લીલાં હરોઽકાર્ષીદ્દર્શયન્કામિનાં પ્રભુઃ ॥
ઊચે કામુકવદ્વાણીં વિરહવ્યાકુલામિવ

વસ્તુતોઽવિકૃતોઽદીનોઽસ્ત્યજિતઃ પરમેશ્વરઃ ॥
પરિપૂર્ણઃ શિવઃ સ્વામી માયાધીશોઽખિલેશ્વરઃ

અન્યથા મોહતસ્તસ્ય કિં કામાચ્ચ પ્રયોજનમ્ ॥
વિકારેણાપિ કેનાશુ માયાલિપ્તો ન સ પ્રભુઃ

રુદ્રોઽતીવેચ્છતિ વિભુસ્સ મે કર્તું કરગ્રહમ્ ॥
અવતારં ક્ષિતૌ મેનાહિમાચલગૃહે સુરાઃ

અતશ્ચાવતરિષ્યામિ રુદ્રસન્તોષહેતવે ॥
હિમાગપત્ન્યાં મેનાયા લૌકિકીં ગતિમાશ્રિતા

ભક્તા રુદ્રપ્રિયા ભૂત્વા તપઃ કૃત્વા સુદુસ્સહમ્ ॥
દેવકાર્યં કરિષ્યામિ સત્યં સત્યં ન સંશયઃ

ગચ્છત સ્વગૃહં સર્વે ભવ ભજત નિત્યશઃ ॥
તત્કૃપાતોઽખિલં દુઃખં વિનશ્યતિ ન સંશયઃ

ભવિષ્યતિ કૃપાલોસ્તુ કૃપયા મંગલં સદા ॥
વન્દ્યા પૂજ્યા ત્રિલોકેઽહં તજ્જાયેતિ ચ હેતુતઃ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા જગદમ્બા સા દેવાનાં પશ્યતાન્તદા ॥
અન્તર્દધે શિવા તાત સ્વં લોકમ્પ્રાપ વૈ દ્રુતમ્ ।

વિષ્ણ્વાદયસ્સુરાસ્સર્વે મુનયશ્ચ મુદાન્વિતાઃ॥
કૃત્વા તદ્દિશિ સંનામં સ્વસ્વધામાનિ સંયયુઃ

ઇત્થં દુર્ગાસુચરિતં વર્ણિતં તે મુનીશ્વર ॥
સર્વદા સુખદં નૄણાં ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્

ય ઇદં શૃણુયાન્નિત્યં શ્રાવયેદ્વા સમાહિતઃ ॥
પઠેદ્વા પાઠયેદ્વાપિ સર્વાન્કામાન વાપ્નુયાત્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખંડે દેવસાન્ત્વનં નામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ