શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.18
॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
તત્ર ગત્વા સ્મરો ગર્વી શિવમાયાવિમોહિતઃ ॥
મોહકસ્સમધોશ્ચાદૌ ધર્મં વિસ્તારયન્સ્થિતઃ
વસંતસ્ય ચ યો ધર્મ્મઃ પ્રસસાર સ સર્વતઃ ॥
તપસ્થાને મહેશસ્યૌષધિપ્રસ્થે મુનીશ્વર
વનાનિ ચ પ્રફુલ્લાનિ પાદપાનાં મહામુને ॥
આસન્વિશેષતસ્તત્ર તત્પ્રભાવાન્મુનીશ્વર
પુષ્પાણિ સહકારાણામશોકવનિકાસુ વૈ ॥
વિરેજુસ્સુસ્મરોદ્દીપકારાણિ સુરભીણ્યપિ
કૈરવાણિ ચ પુષ્પાણિ ભ્રમરાકલિતાનિ ચ ॥
બભૂબુર્મદનાવેશકરાણિ ચ વિશેષતઃ
સકામોદ્દીપનકરં કોકિલાકલકૂજિતમ્ ॥
આસીદતિ સુરમ્યં હિ મનોહરમતિપ્રિયમ્
ભ્રમરાણાં તથા શબ્દા વિવિધા અભવન્મુને ॥
મનોહરાશ્ચ સર્વેષાં કામોદ્દીપકરા અપિ
ચંદ્રસ્ય વિશદા કાંતિર્વિકીર્ણા હિ સમંતત ॥
કામિનાં કામિનીનાં ચ દૂતિકા ઇવ સાભવત્
માનિનાં પ્રેરણાયાસીત્તત્કાલે કાલદીપિકા ॥
મારુતશ્ચ સુખઃ સાધો વવૌ વિરહિણોઽપ્રિયઃ
એવં વસંતવિસ્તારો મદનાવેશકારકઃ ॥
વનૌકસાં તદા તત્ર મુનીનાં દુસ્સહોઽત્યભૂત્
અચેતસામપિ તદા કામાસક્તિરભૂન્મુને ॥
સુચેતાસાં હિ જીવાનાં સેતિ કિં વર્ણ્યતે કથા॥૧ ૧ ॥
એવં ચકાર સ મધુસ્સ્વપ્રભાવં સુદુસ્સહમ્॥
સર્વેષા ચૈવ જીવાનાં કામોદ્દીપનકારકઃ
અકાલનિમિતં તાત મધોર્વીક્ષ્ય હરસ્તદા ॥
આશ્ચર્ય્યં પરમં મેને સ્વલીલાત્તતનુઃ પ્રભુઃ
અથ લીલાકરસ્તત્ર તપઃ પરમદુષ્કરમ્ ॥
તતાપ સ વશીશો હિ હરો દુઃખહરઃ પ્રભુઃ
વસંતે પ્રસૃતે તત્ર કામો રતિસમન્વિતઃ ॥
ચૂતં બાણં સમાકૃષ્ય સ્થિતસ્તદ્વામપાર્શ્વતઃ
સ્વપ્રભાવં વિતસ્તાર મોહયન્સકલાઞ્જનાન્ ॥
રત્યાયુક્તં તદા કામં દૃષ્ટ્વા કો વા ન મોહિતઃ
એવં પ્રવૃત્તસુરતૌ શૃંગારોઽપિ ગણૈસ્સહ ॥
હાવભાવયુતસ્તત્ર પ્રવિવેશ હરાંતિકમ્
મદનઃ પ્રકટસ્તત્ર ન્યવસચ્ચિત્તગો બહિઃ ॥
ન દૃષ્ટવાંસ્તદા શંભોશ્છિદ્રં યેન પ્રવિશ્યતે
યદા ચાપ્રાપ્તવિવરસ્તસ્મિન્યોગિવરે સ્મરઃ ॥
મહાદેવસ્તદા સોઽભૂન્મહાભયવિમોહિતઃ
જ્વલજ્જ્વાલાગ્નિસંકાશં ભાલનેત્રસમન્વિતમ્ ॥
ધ્યાનસ્થં શંકરં કો વા સમાસાદયિતું ક્ષમઃ
એતસ્મિન્નંતરે તત્ર સખીભ્યાં સંયુતા શિવા ॥
જગામ શિવપૂજાર્થં નીત્વા પુષ્પાણ્યનેકશઃ
પૃથિવ્યાં યાદૃશં લોકૈસ્સૌંદર્યં વર્ણ્યતે મહત્ ॥
તત્સર્વમધિકં તસ્યાં પાર્વત્યામસ્તિ નિશ્ચિતમ્ ॥
આર્તવાણિ સુપુષ્પાણિ ધૃતાનિ ચ તયા યદા ॥
તત્સૌંદર્યં કથં વર્ણ્યમપિ વર્ષશતૈરપિ
યદા શિવસમીપે તુ ગતા સા પર્વતાત્મજા ॥
તદૈવ શંકરો ધ્યાનં ત્યક્ત્વા ક્ષણમવસ્થિતઃ
તચ્છિદ્રં પ્રાપ્ય મદનઃ પ્રથમં હર્ષણેન તુ ॥
બાણેન હર્ષયામાસ પાર્શ્વસ્થં ચન્દ્રશેખરમ્
શૃંગારૈશ્ચ તદા ભાવૈસ્સહિતા પાર્વતી હરમ્ ॥
જગામ કામસાહાય્યે મુને સુરભિણા સહ
તદેવાકૃષ્ય તચ્ચાપં રુચ્યર્થં શૂલધારિણઃ ॥
દ્રુતં પુષ્પશરં તસ્મૈ સ્મરોઽમુંચત્સુસંયતઃ
યથા નિરંતરં નિત્યમાગચ્છતિ તથા શિવમ્ ॥
તન્નમસ્કૃત્ય તત્પૂજાં કૃત્વા તત્પુરતઃ સ્થિતા
સા દૃષ્ટા પાર્વતી તત્ર પ્રભુણા ગિરિશેન હિ ॥
વિવૃણ્વતી તદાંગાનિ સ્ત્રીસ્વભાવાત્સુલજ્જયા
સુસંસ્મૃત્ય વરં તસ્યા વિધિદત્તં પુરા પ્રભુઃ ॥
શિવોપિ વર્ણયામાસ તદંગાનિ મુદા મુને
શિવ ઉવાચ ॥
કિ મુખં કિં શશાંકશ્ચ કિં નેત્રે ચોત્પલે ચ કિમ્ ॥
ભ્રુકુટ્યૌ ધનુષી ચૈતે કંદર્પસ્ય મહાત્મનઃ
અધરઃ કિં ચ બિંબં કિં કિં નાસા શુકચંચુકા ॥
કિં સ્વરઃ કોકિલાલાપઃ કિં મધ્યં ચાથ વેદિકા
કિં ગતિર્વર્ણ્યતે હ્યસ્યાઃ કિં રૂપં વર્ણ્યતે મુહુઃ ॥
પુષ્પાણિ કિં ચ વર્ણ્યંતે વસ્ત્રાણિ ચ તથા પુનઃ
લાલિત્યં ચારુ યત્સૃષ્ટૌ તદેકત્ર વિનિર્મિતમ્ ॥
સર્વથા રમણીયાનિ સર્વાંગાનિ ન સંશયઃ
અહો ધન્યતરા ચેયં પાર્વત્યદ્ભુતરૂપિણી ॥
એતત્સમા ન ત્રૈલોક્યે નારી કાપિ સુરૂપિણી
સુલાવણ્યાનિધિશ્ચેયમદ્ભુતાંગાનિ બિભ્રતી ॥
વિમોહિની મુનીનાં ચ મહાસુખવિવર્દ્ધિની
॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યેવં વર્ણયિત્વા તુ તદંગાનિ મુહુર્મુહુઃ ॥
વિધિદત્તવરાધ્યાસાદ્ધરસ્તુ વિરરામ હ
હસ્તં વસ્ત્રાંતરે યાવદચાલયત શંકરઃ ॥
સ્ત્રીસ્વભાવાચ્ચ સા તત્ર લજ્જિતા દૂરતો ગતા
વિવૃણ્વતી નિજાંગાનિ પશ્યંતી ચ મુહુર્મુહુઃ ॥
સુવીક્ષણૈર્મહામોદાત્સુસ્મિતાભૂચ્છિવા મુને
એવં ચેષ્ટાં તદા દૃષ્ટ્વા શંભુર્મોહમુપાગતઃ॥
ઉવાચ વચનં ચૈવં મહાલીલો મહેશ્વરઃ
અસ્યા દર્શનમાત્રેણ મહાનંદો ભવત્યલમ્ ॥
યદાલિંગનમેનસ્યાઃ કુર્ય્યાં કિન્તુ તતસ્સુખમ્
ક્ષણમાત્રં વિચાર્ય્યેત્થં સંપૂજ્ય ગિરિજાં તતઃ ॥
પ્રબુદ્ધસ્ય મહાયોગી સુવિરક્તો જગાવિતિ
કિં જાતં ચરિતં ચિત્રં કિમહં મોહમાગતઃ ॥
કામેન વિકૃતશ્ચાદ્ય ભૂત્વાપિ પ્રભુરીશ્વરઃ
ઈશ્વરોહં યદીચ્છેયં પરાંગસ્પર્શનં ખલુ॥
તર્હિ કોઽન્યોઽક્ષમઃ ક્ષુદ્રઃ કિં કિં નૈવ કરિષ્યતિ
એવં વૈરાગ્યમાસાદ્ય પર્ય્યંકાસાદનં ચ તત્॥
વારયામાસ સર્વાત્મા પરેશઃ કિં પતેદિહ
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાન્તર્ગતતૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે કામકૃતવિકારવર્ણનનામાષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0