શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.17

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ગતેષુ તેષુ દેવેષુ શક્રઃ સસ્માર વૈ સ્મરમ્ ॥
પીડિતસ્તારકેનાતિદેત્યેન ચ દુરાત્મના

આગતસ્તત્ક્ષણાત્કામસ્સવસંતો રતિપ્રિયઃ ॥
સાવલેપો યુતો રત્યા ત્રૈલોક્ય વિજયી પ્રભુઃ

પ્રણામં ચ તતઃ કૃત્વા સ્થિત્વા તત્પુરતસ્સ્મરઃ ॥
મહોન્નતમનાસ્તાત સાંજલિશ્શક્રમબ્રવીત્

કામ ઉવાચ ॥
કિં કાર્ય્યં તે સમુત્પન્નં સ્મૃતોઽહં કેન હેતુના ॥
તત્ત્વં કથય દેવેશ તત્કર્તું સમુપાગતઃ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય કંદર્પસ્ય સુરેશ્વરઃ ॥
ઉવાચ વચનં પ્રીત્યા યુક્તં યુક્તમિતિ સ્તુવન્

॥ શક્ર ઉવાચ॥
તવ સાધુ સમારમ્ભો યન્મે કાર્ય્યમુપસ્થિતમ્॥
તત્કતુર્મુદ્યતોઽસિ ત્વં ધન્યોઽસિ મકરધ્વજ

પ્રસ્તુતં શૃણુ મદ્વાક્યં કથયામિ તવાગ્રતઃ॥
મદીયં ચૈવ યત્કાર્યં ત્વદીયં તન્ન ચાન્યથા

મિત્રાણિ મમ સંત્યેવ બહૂનિ સુમહાંતિ ચ ॥
પરં તુ સ્મર સન્મિત્રં ત્વત્તુલ્યં ન હિ કુત્રચિત્

જયાર્થં મે દ્વયં તાત નિર્મિતં વજમુત્તમમ્ ॥
વજ્રં ચ નિષ્ફલં સ્યાદ્વૈ ત્વં તુ નૈવ કદાચન

યતો હિતં પ્રજાયેત તતઃ કો નુ પ્રિયઃ પરઃ ॥
તસ્માન્મિત્રવરસ્ત્વં હિ મત્કાર્ય્યં કર્તુમર્હસિ

મમ દુઃખં સમુત્પન્નમસાધ્ય ચાપિ કાલજમ્ ॥
કેનાપિ નૈવ તચ્છક્યં દૂરીકર્તું ત્વયા વિના

દાતુઃ પરીક્ષા દુર્ભિક્ષે રણે શૂરસ્ય જાયતે ॥
આપત્કાલે તુ મિત્રસ્યાશક્તૌ સ્ત્રીણાં કુલસ્ય હિ

વિનયે સંકટે પ્રાપ્તેઽવિતથસ્ય પરોક્ષતઃ ॥
સુસ્નેહસ્ય તથા તાત નાન્યથા સત્યમીરિતમ્

પ્રાપ્તાયાં વૈ મમાપત્તાવવાર્યાયાં પરેણ હિ ॥
પરીક્ષા ચ ત્વદીયાઽદ્ય મિત્રવર્ય ભવિષ્યતિ

ન કેવલં મદીયં ચ કાર્ય્યમસ્તિ સુખાવહમ્ ॥
કિં તુ સર્વસુરાદીનાં કાર્ય્યમેતન્ન સંશયઃ

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યેતન્મઘવદ્વાક્યં શ્રુત્વા તુ મકરધ્વજાઃ ॥
ઉવાચ પ્રેમગભીરં વાક્યં સુસ્મિતપૂર્વકમ્

॥ કામ ઉવાચ ॥
કિમર્થમિત્થં વદસિ નોત્તરં વચ્મ્યહં તવ ॥
ઉપકૃત્કૃત્રિમં લોકે દૃશ્યતે કથ્યતે ન ચ

સઙ્કટે બહુ યો બ્રૂતે સ કિં કાર્ય્યં કરિષ્યતિ ॥
તથાપિ ચ મહારાજ કથયામિ શૃણુ પ્રભો

પદં તે કર્ષિતું યો વૈ તપસ્તપતિ દારુણમ્ ॥
પાતયિષ્યામ્યહં તં ચ શત્રું તે મિત્ર સર્વથા

ક્ષણેન ભ્રંશયિષ્યામિ કટાક્ષેણ વરસ્ત્રિયાઃ ॥
દેવર્ષિદાનવાદીંશ્ચ નરાણાં ગણના ન મે

વજ્રં તિષ્ઠતુ દૂરે વૈ શસ્ત્રાણ્યન્યાન્યનેકશઃ ॥
કિં તે કાર્યં કરિષ્યંતિ મયિ મિત્ર ઉપસ્થિતે

બ્રહ્માણં વા હરિં વાપિ ભ્રષ્ટં કુર્ય્યાં ન સંશયઃ ॥
અન્યેષાં ગણના નાસ્તિ પાતયેયં હરં ત્વપિ

પંચૈવ મૃદવો બાણાસ્તે ચ પુષ્પમયા મમ ॥
ચાપસ્ત્રિધા પુષ્પમયશ્શિંજિની ભ્રમરાર્જ્જિતા ॥
બલં સુદયિતા મે હિ વસંતઃ સચિવસ્સ્મૃતઃ

અહં પઞ્ચબલોદેવા મિત્રં મમ સુધાનિધિઃ

સેનાધિપશ્ચ શૃંગારો હાવભાવાશ્ચ સૈનિકાઃ ॥
સર્વે મે મૃદવઃ શક્ર અહં ચાપિ તથાવિધઃ

યદ્યેન પૂર્યતે કાર્ય્યં ધીમાંસ્તત્તેન યોજયેત્॥
મમ યોગ્યં તુ યત્કાર્ય્યં સર્વં તન્મે નિયોજય

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યેવં તુ વચસ્તસ્ય શ્રુત્વા શક્રસ્સુહર્ષિતઃ ॥
ઉવાચ પ્રણમન્વાચા કામં કાંતાસુખાવહમ્

શક્ર ઉવાચ ॥
યત્કાર્ય્યં મનસોદ્દિષ્ટં મયા તાત મનોભવ ॥
કર્ત્તું તત્ત્વં સમર્થોઽસિ નાન્યસ્માત્તસ્યસમ્ભવઃ

શૃણુ કામ પ્રવક્ષ્યામિ યથાર્થં મિત્રસત્તમ ॥
યદર્થે ચ સ્પૃહા જાતા તવ ચાદ્ય મનોભવ

તારકાખ્યો મહાદૈત્યો બ્રહ્મણો વરમદ્ભુતમ્ ॥
અભૂદજેયસ્સંપ્રાપ્ય સર્વેષામપિ દુઃખદઃ

તેન સંપીડ્યતે લોકો નષ્ટા ધર્મા હ્યનેકશઃ ॥
દુઃખિતા નિર્જરાસ્સર્વે ઋષયશ્ચ તથાખિલાઃ

દેવૈશ્ચ સકલૈસ્તેન કૃતં યુદ્ધં યથાબલમ્ ॥
સર્વેષાં ચાયુધાન્યત્ર વિફલાન્યભવન્પુરા

ભગ્નઃ પાશો જલેશસ્ય હરિં ચક્રં સુદર્શનમ્ ॥
તત્કુણ્ઠિતમભૂત્તસ્ય કણ્ઠે ક્ષિપ્તં ચ વિષ્ણુના

એતસ્ય મરણં પ્રોક્તં પ્રજેશેન દુરાત્મનઃ ॥
શમ્ભોર્વીર્યોદ્ભવાદ્બાલાન્મહાયોગીશ્વરસ્ય હિ

એતત્કાર્ય્યં ત્વયા સાધુ કર્તવ્યં સુપ્રયત્નતઃ ॥
તતસ્સ્યાન્મિત્રવર્ય્યાતિ દેવાનાં નઃ પરં સુખમ્

મમાપિ વિહિતં તસ્માત્સર્વલોકસુખાવહમ્ ॥
મિત્રધર્મં હૃદિ સ્મૃત્વા કર્તુમર્હસિ સાંપ્રતમ્

શંભુસ્સ ગિરિરાજે હિ તપઃ પરમમાસ્થિતઃ ॥
સ પ્રભુર્નાપિ કામેન સ્વતંત્રઃ પરમેશ્વરઃ

તત્સમીપે ચ દેવાથ પાર્વતી સ્વસખીયુતા ॥
સેવમાના તિષ્ઠતીતિ પિત્રાજ્ઞપ્તા મયા શ્રુતમ્

યથા તસ્યાં રુચિસ્તસ્ય શિવસ્ય નિયતાત્મનઃ ॥
જાયતે નિતરાં માર તથા કાર્યં ત્વયા ધ્રુવમ્

ઇતિ કૃત્વા કૃતી સ્યાસ્ત્વં સર્વં દુઃખં વિનંક્ષ્યતિ ॥
લોકે સ્થાયી પ્રતાપસ્તે ભવિષ્યતિ ન ચાન્યથા

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યુક્તસ્ય તુ કામો હિ પ્રફુલ્લમુખપંકજ ॥
પ્રેમ્ણોવાચેતિ દેવેશં કરિષ્યામિ ન સંશયઃ

ઇત્યુક્ત્વા વચનં તસ્મૈ તથેત્યોમિતિ તદ્વચઃ ॥
અગ્રહીત્તરસા કામઃ શિવમાયાવિમોહિતઃ

યત્ર યોગીશ્વરસ્સાક્ષાત્તપ્યતે પરમં તપઃ ॥
જગામ તત્ર સુપ્રીતસ્સદારસ્સવસંતકઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે શક્ર કામસંવાદવર્ણનં નામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ