શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.2.4

નારદ ઉવાચ॥
વિષ્ણુશિષ્ય મહાપ્રાજ્ઞ વિધે લોકકર પ્રભો ॥
અદ્ભુતેયં કથા પ્રોક્તા શિવલીલામૃતાન્વિતા

તતઃ કિમભવત્તાત ચરિતં તદ્વદાધુના ॥
અહં શ્રદ્ધાન્વિતઃ શ્રોતું યદિ શમ્ભુકથાશ્રયમ્

॥
બ્રહ્મોવાચ ॥
શંભૌ ગતે નિજસ્થાને વેધસ્યંતર્હિતે મયિ ॥
દક્ષ પ્રાહાથ કંદર્પં સંસ્મરન્ મમ તદ્વચઃ ॥

॥
દક્ષ ઉવાચ ॥
મદ્દેહજેયં કંદર્પ સદ્રૂપગુણસંયુતા ॥
એનાં ગૃહ્ણીષ્વ ભાર્યાર્થં ભવતસ્સદૃશીં ગુણૈઃ

એષા તવ મહા તેજાસ્સર્વદા સહચારિણી ॥
ભવિષ્યતિ યથાકામં ધર્મતો વશવર્તિની

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા પ્રદદૌ તસ્યૈ દેહસ્વેદાંબુસમ્ભવામ્ ॥
કંદર્પ્પાયાગ્રતઃ કૃત્વા નામ કૃત્વા રતીતિ તામ્

વિવાહ્ય તાં સ્મરસ્સોપિ મુમોદાતીવ નારદ ॥
દક્ષજાં તનયાં રમ્યાં મુનીનામપિ મોહિનીમ્

અથ તાં વીક્ષ્ય મદનો રત્યાખ્યાં સ્વસ્ત્રિયં શુભામ્ ॥
આત્મા ગુણેન વિદ્ધોસૌ મુમોહ રતિરંજિતઃ

ક્ષણપ્રદાઽભવત્કાંતા ગૌરી મૃગદૃશી મુદા ॥
લોલાપાંગ્યથ તસ્યૈવ ભાર્યા ચ સદૃશી રતૌ

તસ્યા ભ્રૂયુગલં વીક્ષ્ય સંશયં મદનોકરોત્ ॥
ઉત્સાદનં મત્કોદણ્ડં વિધાત્રાસ્યાં નિવેશિતમ્

કટાક્ષાણામાશુગતિં દૃષ્ટ્વા તસ્યા દ્વિજોત્તમ॥
આશુ ગન્તું નિજાસ્ત્રાણાં શ્રદ્દધે ન ચ ચારુતામ્

તસ્યાઃ સ્વભાવસુરભિધીરશ્વાસાનિલં તથા ॥
આઘ્રાય મદનઃ શ્રદ્ધાં ત્યક્તવાન્ મલયાંતિકે ॥ ૧૨ ।
પૂર્ણેન્દુસદૃશં વક્ત્રં દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મસુલક્ષિતમ્ ॥
ન નિશ્ચિકાય મદનો ભેદં તન્મુખચન્દ્રયોઃ

સુવર્ણ પદ્મકલિકાતુલ્યં તસ્યાઃ કુચદ્વયમ્ ॥
રેજે ચૂચુકયુગ્મેન ભ્રમરેણેવ વેષ્ટિતમ્

દૃઢપીનોન્નતં તસ્યાસ્તનમધ્યં વિલંબિનીમ્ ॥
આનાભિપ્રતલં માલાં તન્વીં ચન્દ્રાયિતાં શુભામ્

જ્યાં પુષ્પધનુષઃ કામઃ ષટ્પદાવલિસંભ્રમામ્ ॥
વિસસ્માર ચ યસ્માત્તાં વિસૃજ્યૈનાં નિરીક્ષતે

ગમ્ભીરનાભિરંધ્રાંતશ્ચતુઃપાર્શ્વત્વગાદૃતમ્ ॥
આનનાબ્જેઽક્ષણદ્વંદ્વમારક્તકફલં યથા

મધ્યેન વપુષા નિસર્ગાષ્ટાપદપ્રભા ॥
રુક્મવેદીવ દદૃશે કામેન રમણી હિ સા

રંભાસ્તંભાયતં સ્નિગ્ધં યદૂરુયુગલં મૃદુ ॥
નિજશક્તિસમં કામો વીક્ષાંચક્રે મનોહરમ્

આરક્તપાર્ષ્ણિપાદાગ્રપ્રાંતભાગં પદદ્વયમ્ ॥
અનુરાગમિવાઽનેન મિત્રં તસ્યા મનોભવઃ

તસ્યાઃ કરયુગં રક્તં નખરૈઃ કિંશુકોપમૈઃ ॥
વૃત્તાભિરંગુલીભિશ્ચ સૂક્ષ્માગ્રાભિર્મનોહરમ્

તદ્બાહુયુગુલં કાંતં મૃણાલયુગલાયતમ્ ॥
મૃદુ સ્નિગ્ધં ચિરં રાજત્કાંતિલોહપ્રવાલવત્

નીલનીરદસંકાશઃ કેશપાશો મનોહરઃ ॥
ચમરીવાલ ભરવદ્વિભાતિ સ્મ સ્મરપ્રિયઃ

એતાદૃશીં રતિં નામ્ના પ્રાલેયાદ્રિસમુદ્ભવામ્॥
ગંગામિવ મહાદેવો જગ્રાહોત્ફુલ્લલોચનઃ

ચક્રપદ્માં ચારુબાહું મૃણાલશકલાન્વિતામ્ ॥
ભ્રૂયુગ્મવિભ્રમવ્રાતતનૂર્મિપરિરાજિતામ્

કટાક્ષપાતતુંગૌઘાં સ્વીયનેત્રોત્પલાન્વિતામ્ ॥
તનુલોમાંબુશૈવાલાં મનોદ્રુમવિલાસિનીમ્

નિમ્નનાભિહ્રદાં ક્ષામાં સર્વાંગરમણીયિકામ્ ॥
સર્વલાવણ્યસદનાં શોભમાનાં રમામિવ

દ્વાદશાભરણૈર્યુક્તાં શૃંગારૈઃ ષોડશૈર્યુતામ્ ॥
મોહનીં સર્વલોકાનાં ભાસયંતીં દિશો દશ

ઇતિ તાં મદનો વીક્ષ્ય રતિં જગ્રાહ સોત્સુકઃ ॥
રાગાદુપસ્થિતાં લક્ષ્મીં હૃષીકેશ ઇવોત્તમામ્

નોવાચ ચ તદા દક્ષં કામો મોદભવાત્તતઃ ॥
વિસ્મૃત્ય દારુણં શાપં વિધિદત્તં વિમોહિતઃ

તદા મહોત્સવસ્તાત બભૂવ સુખવર્દ્ધનઃ ॥
દક્ષઃ પ્રીતતરશ્ચાસીન્મુમુદે તનયા મમ

કામોતીવ સુખં પ્રાપ્ય સર્વદુઃખક્ષયં ગતઃ ॥
દક્ષજાપિ રતિઃ કામં પ્રાપ્ય ચાપિ જહર્ષ હ

રરાજ ચેતયાસાર્દ્ધં ભિન્નશ્ચારુવચઃ સ્મરઃ ॥
જીમૂત ઇવ સંધ્યાયાં સૌદામન્યા મનોજ્ઞયા

ઇતિ રતિપતિરુચ્ચૈર્મોહયુક્તો રતિં તાં હૃદુપરિ જગૃહે વૈ યોગદર્શીવ વિદ્યામ્ ॥
રતિરપિ પતિમગ્ર્યં પ્રાપ્ય સા ચાપિ રેજે હરિમિવ કમલા વૈ પૂર્ણચન્દ્રોપમાસ્યા

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં દ્વિતી- સ૦ કામવિવાહવર્ણનં નામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ