શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.2.30

॥ નારદ ઉવાચ ॥
મૌનીભૂતા યદા સાસીત્સતી શંકરવલ્લભા ॥
ચરિત્રં કિમભૂત્તત્ર વિધે તદ્વદ ચાદરાત્

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
મૌનીભૂતા સતી દેવી સ્મૃત્વા સ્વપતિમાદરાત ॥
ક્ષિતાવુદીચ્યાં સહસા નિષસાદ પ્રશાંતધીઃ

જલમાચમ્ય વિધિવત્ સંવૃતા વાસસા શુચિઃ ॥
દૃઙ્નિમીલ્ય પતિં સ્મૃત્વા યોગમાર્ગં સમાવિશત્

કૃત્વાસમાનાવનિલૌ પ્રાણાપાનૌ સિતાનના॥
ઉત્થાપ્યોદાનમથ ચ યત્નાત્સા નાભિચક્રતઃ

હૃદિ સ્થાપ્યોરસિ ધિયા સ્થિતં કંઠાદ્ભ્રુવોસ્સતી ॥
અનિંદિતાનયન્મધ્યં શંકરપ્રાણવલ્લભા

એવં સ્વદેહં સહસા દક્ષકોપાજ્જિહાસતી ॥
દગ્ધે ગાત્રે વાયુશુચિર્ધારણં યોગમાર્ગતઃ

તતસ્સ્વભર્તુશ્ચરણં ચિંતયંતી ન ચાપરમ્ ॥
અપશ્યત્સા સતી તત્ર યોગમાર્ગનિવિષ્ટધીઃ

હતકલ્મષતદ્દેહઃ પ્રાપતચ્ચ તદગ્નિના ॥
ભસ્મસાદભવત્સદ્યો મુનિશ્રેષ્ઠ તદિચ્છયા

।
તત્પશ્યતાં ચ ખે ભૂમૌ વાદોઽભૂત્સુમહાંસ્તદા ॥
હાહેતિ સોદ્ભુતશ્ચિત્રસ્સુરાદીનાં ભયાવહઃ

હં પ્રિયા પરા શંભોર્દેવી દૈવતમસ્ય હિ ॥
અહાદસૂન્ સતી કેન સુદુષ્ટેન પ્રકોપિતા

અહો ત્વનાત્મ્યં સુમહદસ્ય દક્ષસ્ય પશ્યત ॥
ચરાચરં પ્રજા યસ્ય યત્પુત્રસ્ય પ્રજાપતેઃ

અહોદ્ય દ્વિમનાઽભૂત્સા સતી દેવી મનસ્વિની ॥
વૃષધ્વજપ્રિયાઽભીક્ષ્ણં માનયોગ્યા સતાં સદા

સોયં દુર્મર્ષહૃદયો બ્રહ્મધૃક્ સ પ્રજાપતિઃ ॥
મહતીમપકીર્તિં હિ પ્રાપ્સ્યતિ ત્વખિલે ભવે

યત્સ્વાંગજાં સુતાં શંભુદ્વિટ્ ન્યષે ધત્સમુદ્યતામ્ ॥
મહાનરકભોગી સ મૃતયે નોઽપરાધતઃ

વદત્યેવં જને સત્યા દૃષ્ટ્વાઽસુત્યાગમદ્ભુતમ્ ॥
દ્રુતં તત્પાર્ષદાઃ ક્રોધાદુદતિષ્ઠન્નુદાયુધાઃ

દ્વારિ સ્થિતા ગણાસ્સર્વે રસાયુતમિતા રુષા ॥
શંકરસ્ય પ્રભોસ્તે વાઽકુધ્યન્નતિમહાબલાઃ

હાહાકારમકુર્વંસ્તે ધિક્ધિક્ ન ઇતિ વાદિનઃ ॥
ઉચ્ચૈસ્સર્વેઽસકૃદ્વીરઃશ્શંકરસ્ય ગણાધિપાઃ

હાહાકારેણ મહતા વ્યાપ્ત માસીદ્દિગન્તરમ્ ॥
સર્વે પ્રાપન્ ભયં દેવા મુનયોન્યેપિ તે સ્થિતાઃ

ગણાસ્સંમંત્ર્ય તે સર્વેઽભૂવન્ ક્રુદ્ધા ઉદાયુધાઃ ॥
કુર્વન્તઃ પ્રલયં વાદ્યશસ્ત્રૈર્વ્યાપ્તં દિગંતરમ્

શસ્ત્રૈરઘ્નન્નિજાંગાનિ કેચિત્તત્ર શુચાકુલાઃ ॥
શિરોમુખાનિ દેવર્ષે સુતીક્ષ્ણૈઃ પ્રાણનાશિભિઃ

ઇત્થં તે વિલયં પ્રાપ્તા દાક્ષાયણ્યા સમં તદા ॥
ગણાયુતે દ્વે ચ તદા તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

ગણા નાશાઽવશિષ્ટા યે શંકરસ્ય મહાત્મનઃ ॥
દક્ષં તં ક્રોધિતં હન્તું મુદા તિષ્ઠન્નુદાયુધાઃ

તેષામાપતતાં વેગં નિશમ્ય ભગવાન્ ભૃગુઃ ॥
યજ્ઞઘ્નઘ્નેન યજુષા દક્ષિણાગ્નૌ જુહોન્મુને

હૂયમાને ચ ભૃગુણા સમુત્પેતુર્મહાસુરાઃ ॥
ઋભવો નામ પ્રબલવીરાસ્તત્ર સહસ્રશઃ

તૈરલાતાયુધૈસ્તત્ર પ્રમથાનાં મુનીશ્વર ॥
અભૂદ્યુદ્ધં સુવિકટં શૃણ્વતાં રોમહર્ષણમ્

ઋભુભિસ્તૈર્મહાવીરૈર્હન્યમાનાસ્સમન્તતઃ ॥
અયત્નયાનાઃ પ્રમથા ઉશદ્ભિર્બ્રહ્મતેજસા

એવં શિવગણાસ્તે વૈ હતા વિદ્રાવિતા દ્રુતમ્ ॥
શિવેચ્છયા મહાશક્ત્યા તદદ્ભુતમિવાઽભવત્

તદ્દૃષ્ટ્વા ઋષયો દેવાશ્શક્રાદ્યાસ્સમરુદ્ગણાઃ ॥
વિશ્વેશ્વિનૌ લોકપાલાસ્તૂષ્ણીં ભૂતાસ્તદાઽભવન્

કેચિદ્વિષ્ણું પ્રભું તત્ર પ્રાર્થયન્તસ્સમન્તતઃ ॥
ઉદ્વિગ્ના મન્ત્રયંતશ્ચ વિપ્રાભાવં મુહુર્મુહુઃ

સુવિચાર્યોદર્કફલં મહોદ્વિગ્નાસ્સુબુદ્ધયઃ ॥
સુરવિષ્ણ્વાદયોભૂવન્ તન્નાશાદ્રાવણાન્મુહુઃ

એવંભૂતસ્તદા યજ્ઞો વિઘ્નો જાતો દુરાત્મનઃ ॥
બ્રહ્મબંધોશ્ચ દક્ષસ્ય શંકરદ્રોહિણો મુને

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં દ્વિતીયે સતીખણ્ડે સત્યુપાખ્યાને સતીદેહત્યાગોપદ્રવવર્ણનં નામ ત્રિંશોઽધ્યાયઃ