શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.2.11

નારદ ઉવાચ ॥
બ્રહ્મન્ તાત મહાપ્રાજ્ઞ વદ નો વદતાં વર॥
ગતે વિષ્ણૌ કિમભવદકાર્ષીત્કિં વિધે ભવાન્

બ્રહ્મોવાચ ॥
વિપ્રનન્દનવર્ય ત્વં સાવધાનતયા શૃણુ ॥
વિષ્ણૌ ગતે ભગવતિ યદકાર્ષમહં ખલુ

વિદ્યાવિદ્યાત્મિકાં શુદ્ધાં પરબ્રહ્મસ્વરૂપિણીમ્ ॥
સ્તૌમિ દેવ જગદ્ધાત્રીં દુર્ગાં શમ્ભુપ્રિયાં સદા

સર્વત્ર વ્યાપિનીં નિત્યાં નિરાલંબાં નિરાકુલામ્॥
ત્રિદેવજનનીં વંદે સ્થૂલસ્થૂલામરૂપિણીમ્॥

ત્વં ચિતિઃ પરમાનંદા પરમાત્મસ્વરૂપિણી ॥
પ્રસન્ના ભવ દેવેશિ મત્કાર્યં કુરુ તે નમઃ

બ્રહ્મોવાચ ॥
એવં સંસ્તૂયમાના સા યોગનિદ્રા મયા મુને ॥
આવિર્બભૂવ પ્રત્યક્ષં દેવર્ષે ચંડિકા મમ

સ્નિગ્ધાંજનદ્યુતિશ્ચારુરૂપા દિવ્યચતુર્ભુજા ॥
સિંહસ્થા વરહસ્તા ચ મુક્તામણિકચોત્કટા

શરદિંદ્વાનના શુભ્રચન્દ્રભાલા ત્રિલોચના ॥
સર્વાવયવરમ્યા ચ કમલાંઘ્રિનખદ્યુતિઃ

સમક્ષં તામુમાં વીક્ષ્ય મુને શક્તિં શિવસ્ય હિ ॥
ભક્ત્યા વિનતતુંગાંશઃ પ્રાસ્તવં સુપ્રણમ્ય વૈ

બ્રહ્મોવાચ ॥
નમો નમસ્તે જગતઃપ્રવૃત્તિનિવૃતિરૂપે સ્થિતિસર્ગરૂપે ॥
ચરાચરાણાં ભવતી સુશક્તિસ્સનાતની સર્વવિમોહનીતિ

યા શ્રીઃ સદા કેશવમૂર્તિમાલા વિશ્વંભરા યા સકલં બિભર્તિ॥
યા ત્વં પુરા સૃષ્ટિકરી મહેશી હર્ત્રી ત્રિલોકસ્ય પરા ગુણેભ્ય

યા યોગિનાં વૈ મહિતા મનોજ્ઞા સા ત્વં ન તે પરમાણુસારે ॥
યમાદિપૂતે હૃદિ યોગિનાં યા યા યોગિનાં ધ્યાનપથે પ્રતીતા

પ્રકાશશુદ્ધ્યાદિયુતા વિરાગા સા ત્વં હિ વિદ્યા વિવિધાવલંબા ॥
કૂટસ્થમવ્યક્તમનંતરૂપં ત્વં બિભ્રતી કાલમયી જગંતિ

વિકારબીજં પ્રકરોપિ નિત્યં ગુણાન્વિતા સર્વજનેષુ નૂનમ્ ॥
ત્વં વૈ ગુણાનાં ચ શિવે ત્રયાણાં નિદાનભૂતા ચ તતઃ પરાસિ

સત્વં રજસ્તામસ ઇત્યમીષાં વિકારહીના સમુ વસ્તિતીર્યા ॥
સા ત્વં ગુણાનાં જગદેકહેતું બ્રહ્માંતરારંભસિ ચાત્સિ પાસિ

અશેષજગતાં બીજે જ્ઞેયજ્ઞાનસ્વરૂપિણિ ॥
જગદ્ધિતાય સતતં શિવપત્નિ નમોસ્તુ તે

બ્રહ્મોવાચ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચઃ સા મે કાલી લોક વિભાવિની ॥
પ્રીત્યા માં જગતામૂચે સ્રષ્ટારં જનશબ્દવત્

દેવ્યુવાચ ॥
બ્રહ્મન્કિમર્થં ભવતા સ્તુતાહમવધારય ॥
ઉચ્યતાં યદિ ધૃષ્યોસિ તચ્છીઘ્રં પુરતો મમ

પ્રત્યક્ષમપિ જાતાયાં સિદ્ધિઃ કાર્યસ્ય નિશ્ચિતા ॥
તસ્માત્ત્વં વાંછિતં બ્રૂહિ યા કરિષ્યામિ ભાવિતા

બ્રહ્મોવાચ ॥
શૃણુ દેવિ મહેશાનિ કૃપાં કૃત્વા મમોપરિ ॥
મનોરથસ્થં સર્વજ્ઞે પ્રવદામિ ત્વદાજ્ઞયા

યઃ પતિસ્તવ દેવેશિ લલાટાન્મેઽભવત્પુરા ॥
શિવો રુદ્રાખ્યયા યોગી સ વૈ કૈલાસમાસ્થિતઃ

તપશ્ચરતિ ભૂતેશ એક એવાવિકલ્પકઃ ॥
અપત્નીકો નિર્વિકારો ન દ્વિતીયાં સમીહતે

તં મોહય યથા ચાન્યાં દ્વિતીયાં સતિ વીક્ષતે ॥
ત્વદૃતે તસ્ય નો કાચિદ્ભવિષ્યતિ મનોહરા

તસ્માત્ત્વમેવ રૂપેણ ભવસ્વ હરમોહિની॥
સુતા ભૂત્વા ચ દક્ષસ્ય રુદ્રપત્ની શિવે ભવ

યથા ધૃતશરીરા ત્વં લક્ષ્મીરૂપેણ કેશવમ્॥
આમોદયસિ વિશ્વસ્ય હિતાયૈતં તથા કુરુ

કાંતાભિલાષમાત્રં મે દૃષ્ટ્વાઽનિંદદ્વૃષધ્વજઃ ॥
સ કથં વનિતાં દેવી સ્વેચ્છયા સંગ્રહીષ્યતિ ॥૨૬।
હરે ગૃહીતકાંતે તુ કથં સૃષ્ટિશ્શુભાવહા ॥
આદ્યંતમધ્યે ચૈતસ્ય હેતૌ તસ્મિન્વિરાગિણિ

ઇતિ ચિંતાપરો નાહં ત્વદન્યં શરણં હિતમ્॥
કૃચ્છ્રવાંસ્તેન વિશ્વસ્ય હિતાયૈતત્કુરુષ્વ મે

ન વિષ્ણુસ્તસ્ય મોહાય ન લક્ષ્મીર્ન મનોભવઃ॥
ન ચાપ્યહં જગન્માતર્નાન્યસ્ત્વાં કોપિ વૈ વિના

તસ્માત્ત્વં દક્ષજા ભૂત્વા દિવ્યરૂપા મહેશ્વરી ॥
તત્પત્ની ભવ મદ્ભક્ત્યા યોગિનં મોહયેશ્વરમ્

દક્ષસ્તપતિ દેવેશિ ક્ષીરોદોત્તરતીરગઃ॥
ત્વામુદ્દિશ્ય સમાધાય મનસ્ત્વયિ દૃઢવ્રતઃ

બ્રહ્મોવાચ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્સા ચિંતામાપ શિવા તદા॥
ઉવાચ ચ સ્વમનસિ વિસ્મિતા જગદમ્બિકા

દેવ્યુવાચ ॥
અહો સુમહદાશ્ચર્યં વેદવક્તાપિ વિશ્વકૃત્ ॥
મહાજ્ઞાનપરો ભૂત્વા વિધાતા કિં વદત્યયમ્

વિધેશ્ચેતસિ સંજાતો મહામોહોઽસુખાવહઃ ॥
યદ્વરં નિર્વિકારં તં સંમોહયિતુમિચ્છતિ

હરમોહવરં મત્તસ્સમિચ્છતિ વિધિસ્ત્વયમ્ ॥
કો લાભોસ્યાત્ર સ વિભુર્નિર્મોહો નિર્વિકલ્પકઃ

પરબ્રહ્માખ્યો યશ્શંભુર્નિર્ગુણો નિર્વિકારવાન્ ॥
તસ્યાહં સર્વદા દાસી તદાજ્ઞાવશગા સદા

સ એવ પૂર્ણરૂપેણ રુદ્રનામાભવચ્છિવઃ ॥
ભક્તોદ્ધારણહેતોર્હિ સ્વતંત્રઃ પરમેશ્વરઃ

હરેર્વિધેશ્ચ સ સ્વામી શિવાન્ન્યૂનો ન કર્હિચિત્ ॥
યોગાદરો હ્યમાયસ્થો માયેશઃ પરતઃ પરઃ

મત્વા તમાત્મજં બ્રહ્મા સામાન્યસુરસંનિભમ્ ॥
ઇચ્છત્યયં મોહયિતુમતોઽજ્ઞાનવિમોહિતઃ

ન દદ્યાં ચેદ્વરં વેદનીતિર્ભ્રષ્ટા ભવેદિતિ ॥
કિં કુર્યાં યેન ન વિભુઃ ક્રુદ્ધસ્સ્યાન્મે મહેશ્વરઃ

બ્રહ્મો વાચ ॥
વિચાર્ય્યેત્થં મહેશં તં સસ્માર મનસા શિવા ॥
પ્રાપાનુજ્ઞાં શિવસ્યાથોવાચ દુર્ગા ચ માં તદા

॥ દુર્ગોવાચ ॥
યદુક્તં ભવતા બ્રહ્મન્ સમસ્તં સત્યમેવ તત્ ॥
મદૃતે મોહયિત્રીહ શંકરસ્ય ન વિદ્યતે

હરેઽગૃહીતદારે તુ સૃષ્ટિનૈષા સનાતની ॥
ભવિષ્યતીતિ તત્સત્યં ભવતા પ્રતિપાદિતમ્

મમાપિ મોહને યન્નો વિદ્યતેસ્ય મહાપ્રભોઃ ॥
ત્વદ્વાક્યાદ્વિગુણો મેદ્ય પ્રયત્નોઽભૂત્સ નિર્ભરઃ

અહં તથા યતિષ્યામિ યથા દારપરિગ્રહમ્ ॥
હરઃ કરિષ્યતિ વિધે સ્વયમેવ વિમોહિતઃ

સતીમૂર્તિમહં ધૃત્વા તસ્યૈવ વશવર્તિની ॥
ભવિષ્યામિ મહાભાગા લક્ષ્મીર્વિષ્ણોર્યથા પ્રિયા

યથા સોપિ મયૈવેય વશવર્તી સદા ભવેત્॥
તથા યત્નં કરિષ્યામિ તસ્યૈવ કૃપયા વિધે

ઉત્પન્ના દક્ષજાયાયાં સતીરૂપેણ શંકરમ્॥
અહં સભાજયિષ્યામિ લીલયા તં પિતામહ

યથાન્યજંતુરવનૌ વર્તતે વનિતાવશે ॥
મદ્ભક્ત્યા સ હરો વામાવશવર્તી ભવિષ્યતિ

બ્રહ્મોવાચ ॥
મહ્યમિત્થં સમાભાષ્ય શિવા સા જગદમ્બિકા॥
વીક્ષ્યમાણા મયા તાત તત્રૈવાંતર્દધે તતઃ

તસ્યામંતર્હિતાયાં તુ સોહં લોકપિતામહઃ॥
અગમં યત્ર સ્વસુતાસ્તેભ્યસ્સર્વમવર્ણયમ્

ઇતિ શ્રીશિવપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં સતીખણ્ડે દુર્ગાસ્તુતિબ્રહ્મવરપ્રાપ્તિવર્ણનો નામેકાદશોઽધ્યાયઃ