શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.1.20

બ્રહ્મોવાચ ॥
નારદ ત્વં શૃણુ મુને શિવાગમનસત્તમમ્ ॥
કૈલાસે પર્વતશ્રેષ્ઠે કુબેરસ્ય તપોબલાત્

નિધિપત્વ વરં દત્ત્વા ગત્વા સ્વસ્થાનમુત્તમમ્ ॥
વિચિન્ત્ય હૃદિ વિશ્વેશઃ કુબેરવરદાયકઃ

વિધ્યંગજસ્સ્વરૂપો મે પૂર્ણઃ પ્રલયકાર્યકૃત્ ॥
તદ્રૂપેણ ગમિષ્યામિ કૈલાસં ગુહ્યકાલયમ્

રુદ્રો હૃદયજો મે હિ પૂર્ણાંશો બ્રહ્મનિષ્ફલઃ ॥
હરિ બ્રહ્માદિભિસ્સેવ્યો મદભિન્નો નિરંજન

તત્સ્વરૂપેણ તત્રૈવ સુહૃદ્ભૂવા વિલાસ્યહમ્ ॥
કુબેરસ્ય ચ વત્સ્યામિ કરિષ્યામિ તપો મહત્

ઇતિ સંચિંત્ય રુદ્રોઽસૌ શિવેચ્છાં ગંતુમુત્સુકઃ ॥
નનાદ તત્ર ઢક્કાં સ્વાં સુગતિં નાદરૂપિણીમ્

ત્રૈલોક્યામાનશે તસ્યા ધ્વનિરુત્સાહકારકઃ ॥
આહ્વાનગતિસંયુક્તો વિચિત્રઃ સાંદ્રશબ્દકઃ

તચ્છ્રુત્વા વિષ્ણુબ્રહ્માદ્યાઃ સુરાશ્ચ મુનયસ્તથા॥
આગમા નિગમામૂર્તાસ્સિદ્ધા જગ્મુશ્ચ તત્ર વૈ

સુરાસુરાદ્યાસ્સકલાસ્તત્ર જગ્મુશ્ચ સોત્સવાઃ ॥
સર્વેઽપિ પ્રમથા જગ્મુર્યત્ર કુત્રાપિ સંસ્થિતાઃ

ગણપાશ્ચ મહાભાગાસ્સર્વલોક નમસ્કૃતાઃ ॥
તેષાં સંખ્યામહં વચ્મિ સાવધાનતયા શૃણુ

અભ્યયાચ્છંખકર્ણશ્ચ ગણકોટ્યા ગણેશ્વરઃ ॥
દશભિઃ કેકરાક્ષશ્ચ વિકૃતોઽષ્ટાભિરેવ ચ

ચતુઃષષ્ટ્યા વિશાખશ્ચ નવભિઃ પારિયાત્રકઃ ॥
ષડ્ભિઃ સર્વાન્તકઃ શ્રીમાન્દુન્દુભોઽષ્ટાભિરેવ ચ

જાલંકો હિ દ્વાદશભિઃ કોટિભિર્ગણપુંગવઃ ॥
સપ્તભિસ્સમદઃ શ્રીમાઁસ્તથૈવ વિકૃતાનનઃ

પંચભિશ્ચ કપાલી હિ ષડ્ભિઃ સન્દારકશ્શુભઃ ॥
કોટિકોટિભિરેવેહ કણ્ડુકઃ કુણ્ડકસ્તથા

વિષ્ટંભોઽષ્ટાભિરગમદષ્ટભિશ્ચન્દ્રતાપનઃ

મહાકેશસ્સહસ્રેણ કોટીનાં ગણપો વૃતઃ

કુણ્ડી દ્વાદશભિર્વાહસ્તથા પર્વતકશ્શુભઃ ॥
કાલશ્ચ કાલકશ્ચૈવ મહાકાલઃ શતેન વૈ

અગ્નિકશ્શતકોટ્યા વૈ કોટ્યાભિમુખ એવ ચ ॥
આદિત્યમૂર્દ્ધા કોટ્યા ચ તથા ચૈવ ધનાવહઃ

સન્નાહશ્ચ શતેનૈવ કુમુદઃ કોટિભિસ્તથા ॥
અમોઘઃ કોકિલશ્ચૈવ કોટિકોટ્યા સુમંત્રકઃ

કાકપાદોઽપરઃ ષષ્ટ્યા ષષ્ટ્યા સંતાનકઃ પ્રભુઃ ॥
મહાબલશ્ચ નવભિર્મધુ પિંગશ્ચ પિંગલઃ

નીલો નવત્યા દેવેશં પૂર્ણભદ્રસ્તથૈવ ચ ॥
કોટીનાં ચૈવ સપ્તાનાં ચતુર્વક્ત્રો મહાબલઃ

કોટિકોટિસહસ્રાણાં શતૈર્વિંશતિભિર્વૃતઃ ॥
તત્રાજગામ સર્વેશઃ કૈલાસગમનાય વૈ ।

કાષ્ઠાગૂઢશ્ચતુષ્ષષ્ટ્યા સુકેશો વૃષભસ્તથા ॥
કોટિભિસ્સપ્તભિશ્ચૈત્રો નકુલીશસ્ત્વયં પ્રભુઃ

લોકાંતકશ્ચ દીપ્તાત્મા તથા દૈત્યાંતકઃ પ્રભુઃ॥
દેવો ભૃંગી રિટિઃ શ્રીમાન્દેવદેવપ્રિયસ્તથા

અશનિર્ભાનુકશ્ચૈવ ચતુષ્ષષ્ટ્યા સનાતનઃ ॥
નંદીશ્વરો ગણાધીશઃ શતકોટ્યા મહાબલઃ

એતે ચાન્યે ચ ગણપા અસંખ્યાતા મહાબલઃ ॥
સર્વે સહસ્રહસ્તાશ્ચ જટામુકુટધારિણઃ

સર્વે ચંદ્રાવતંસાશ્ચ નીલકણ્ઠાસ્ત્રિલોચનાઃ ॥
હારકુણ્ડલકેયૂરમુકુટાદ્યૈરલંકૃતાઃ

બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણુસંકાશા અણિમાદિ ગણૈર્વૃતાઃ ॥
સૂર્યકોટિપ્રતીકાશાસ્તત્રાજગ્મુર્ગણેશ્વરાઃ

એતે ગણાધિપાશ્ચાન્યે મહાન્માનોઽમલપ્રભાઃ ॥
જગ્મુસ્તત્ર મહાપ્રીત્યા શિવદર્શનલાલસાઃ

ગત્વા તત્ર શિવં દૃષ્ટ્વા નત્વા ચક્રુઃ પરાં નુતિમ્ ॥
સર્વે સાઞ્જલયો વિષ્ણુપ્રમુખા નતમસ્તકાઃ

ઇતિ વિષ્ણ્વાદિભિસ્સાર્દ્ધં મહેશઃ પરમેશ્વરઃ ॥
કૈલાસમગમત્પ્રીત્યા કુબેરસ્ય મહાત્મનઃ

કુબેરોપ્યાગતં શંભું પૂજયામાસ સાદરમ્॥
ભક્ત્યા નાનોપહારૈશ્ચ પરિવારસમન્વિતઃ

તતો વિષ્ણ્વાદિકાન્દેવાન્ગણાંશ્ચાન્યાનપિ ધ્રુવમ્ ॥
શિવાનુગાન્સમાનર્ચ શિવતોષણહેતવે

અથ શમ્ભુસ્તમાલિંગ્ય કુબેરં પ્રીતમાનસઃ ॥
મૂર્ધ્નિં ચાઘ્રાય સંતસ્થાવલકાં નિકષાખિલૈઃ

શશાસ વિશ્વકર્માણં નિર્માણાર્થં ગિરૌ પ્રભુઃ ॥
નાનાભક્તૈર્નિવાસાય સ્વપરેષાં યથોચિતમ્

વિશ્વકર્મા તતો ગત્વા તત્ર નાનાવિધાં મુને ॥
રચનાં રચયામાસ દ્રુતં શમ્ભોરનુજ્ઞયા

અથ શમ્ભુઃ પ્રમુદિતો હરિપ્રાર્થનયા તદા

કુબેરાનુગ્રહં કૃત્વા યયૌ કૈલાસપર્વતમ્ ॥
સુમુહૂર્તે પ્રવિશ્યાસૌ સ્વસ્થાનં પરમેશ્વરઃ

અકરોદખિલાન્પ્રીત્યા સનાથાન્ભક્તવત્સલઃ ॥
અથ સર્વે પ્રમુદિતા વિષ્ણુપ્રભૃતયસ્સુરાઃ ॥
મુનયશ્ચાપરે સિદ્ધા અભ્યષિંચન્મુદા શિવમ્

સમાનર્ચુઃ ક્રમાત્સર્વે નાનોપાયનપાણયઃ॥
નીરાજનં સમાકાર્ષુર્મહોત્સવપુરસ્સરમ્

તદાસીત્સુમનોવૃષ્ટિર્મંગલાયતના મુને ॥
સુપ્રીતા નનૃતુસ્તત્રાપ્સરસો ગાનતત્પરાઃ

જયશબ્દો નમશ્શબ્દસ્તત્રાસીત્સર્વસંસ્કૃતઃ ॥
તદોત્સાહો મહાનાસીત્સર્વેષાં સુખવર્ધનઃ

સ્થિત્વા સિંહાસને શંભુર્વિરાજાધિકં તદા ॥
સર્વૈસ્સંસેવિતોઽભીક્ષ્ણં વિષ્ણ્વાદ્યૈશ્ચ યથોચિતમ્

અથ સર્વે સુરાદ્યાશ્ચ તુષ્ટુવુસ્તં પૃથક્પૃથક્ ॥
અર્થ્યાભિર્વાગ્ભિરિષ્ટાભિશ્શકરં લોકશંકરમ્

પ્રસન્નાત્મા સ્તુતિં શ્રુત્વા તેષાં કામાન્દદૌ શિવઃ ॥
મનોભિલષિતાન્પ્રીત્યા વરાન્સર્વેશ્વરઃ પ્રભુઃ

શિવાજ્ઞયાથ તે સર્વે સ્વંસ્વં ધામ યયુર્મુને॥
પ્રાપ્તકામાઃ પ્રમુદિતા અહં ચ વિષ્ણુના સહ

ઉપવેશ્યાસને વિષ્ણું માઞ્ચ શમ્ભુરુવાચ હ ॥
બહુ સમ્બોધ્ય સુપ્રીત્યાનુગૃહ્ય પરમેશ્વરઃ

શિવ ઉવાચ ॥
હે હરે હે વિધે તાતૌ યુવાં પ્રિયતરૌ મમ ॥
સુરોત્તમૌ ત્રિજગતોઽવનસર્ગકરૌ સદા

ગચ્છતં નિર્ભયન્નિત્યં સ્વસ્થાનશ્ચ મદાજ્ઞયા ॥
સુખપ્રદાતાહં વૈ વામ્વિશેષાત્પ્રેક્ષકસ્સદા

ઇત્યાકર્ણ્ય વચશ્શમ્ભોસ્સુપ્રણમ્ય તદાજ્ઞયા ॥
અહં હરિશ્ચ સ્વં ધામાગમાવ પ્રીતમાનસૌ

તદાનીમેવ સુપ્રીતશ્શંકરો નિધિપમ્મુદા ॥
ઉપવેશ્ય ગૃહીત્વા તં કર આહ શુભં વચઃ

॥ શિવ ઉવાચ ॥
તવ પ્રેમ્ણા વશીભૂતો મિત્રતાગમનં સખે ॥
સ્વસ્થાનઙ્ગચ્છ વિભયસ્સહાયોહં સદાનઘ

ઇત્યાકર્ણ્ય વચશ્શમ્ભોઃ કુબેરઃ પ્રીતમાનસઃ ॥
તદાજ્ઞયા સ્વકં ધામ જગામ પ્રમુદાન્વિતઃ

સ ઉવાચ ગિરૌ શમ્ભુઃ કૈલાસે પર્વતોત્તમે॥
સગણો યોગનિરતસ્સ્વચ્છન્દો ધ્યાન તત્પરઃ

ક્વચિદ્દધ્યૌ સ્વમાત્માનં ક્વચિદ્યોગરતોઽભવત્ ॥
ઇતિહાસગણાન્પ્રીત્યાવાદીત્સ્વચ્છન્દમાનસઃ

ક્વચિત્કૈલાસ કુધરસુસ્થાનેષુ મહેશ્વરઃ ॥
વિજહાર ગણૈઃ પ્રીત્યા વિવિધેષુ વિહારવિત્

ઇત્થં રુદ્રસ્વરૂપોઽસૌ શંકરઃ પરમેશ્વરઃ॥
અકાર્ષીત્સ્વગિરૌ લીલા નાના યોગિવરોઽપિ યઃ

નીત્વા કાલં કિયન્તં સોઽપત્નીકઃ પરમેશ્વરઃ ॥
પશ્ચાદવાપ સ્વામ્પત્નીન્દક્ષપત્નીસમુદ્ભવામ્

વિજહાર તયા સત્યા દક્ષપુત્ર્યા મહેશ્વરઃ॥
સુખી બભૂવ દેવર્ષે લોકાચારપરાયણઃ

ઇત્થં રુદ્રાવતારસ્તે વર્ણિતોઽયં મુનીશ્વર ॥
કૈલાસાગમનઞ્ચાસ્ય સખિત્વાન્નિધિપસ્ય હિ

તદન્તર્ગતલીલાપિ વર્ણિતા જ્ઞાનવર્ધિની ॥
ઇહામુત્ર ચ યા નિત્યં સર્વકામફલપ્રદા

ઇમાં કથામ્પઠેદ્યસ્તુ શૃણુયાદ્વા સમાહિતઃ ॥
ઇહ ભુક્તિં સમાસાદ્ય લભેન્મુક્તિમ્પરત્ર સઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પ્રથમખંડે કૈલાસોપાખ્યાને શિવસ્ય કૈલાસગમનં નામ વિંશોઽધ્યાયઃ