શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.1.10

પરમેશ્વર ઉવાચ ॥
અન્યચ્છૃણુ હરે વિષ્ણો શાસનં મમ સુવ્રત॥
સદા સર્વેષુ લોકેષુ માન્યઃ પૂજ્યો ભવિષ્યસિ

બ્રહ્મણા નિર્મિતે લોકે યદા દુખં પ્રજાયતે ॥
તદા ત્વં સર્વદુઃખાનાં નાશાય તત્પરો ભવ

સહાયં તે કરિષ્યામિ સર્વકાર્યે ચ દુસ્સહે ॥
તવ શત્રૂન્હનિષ્યામિ દુસ્સાધ્યાન્પરમોત્કટાન્

વિવિધાનવતારાંશ્ચ ગૃહીત્વા કીર્તિમુત્તમામ્ ॥
વિસ્તારય હરે લોકે તારણાય પરો ભવ

ગુણરૂપો હ્યયં રુદ્રો હ્યનેન વપુષા સદા ॥
કાર્યં કરિષ્યે લોકાનાં તવાશક્યં ન સંશયઃ

રુદ્રધ્યેયો ભવાંશ્ચૈવ ભવદ્ધ્યેયો હરસ્તથા ॥
યુવયોરન્તરન્નૈવ તવ રુદ્રસ્ય કિંચન

વસ્તુતશ્ચાપિ ચૈકત્વં વરતોઽપિ તથૈવ ચ ॥
લીલયાપિ મહાવિષ્ણો સત્યં સત્યં ન સંશયઃ

રુદ્રભક્તો નરો યસ્તુ તવ નિંદાં કરિષ્યતિ ॥
તસ્ય પુણ્યં ચ નિખિલં દ્રુતં ભસ્મ ભવિષ્યતિ

નરકે પતનં તસ્ય ત્વદ્દ્વેષાત્પુરુષોત્તમ ॥
મદાજ્ઞયા ભવેદ્વિષ્ણો સત્યં સત્યં ન સંશયઃ

લોકેઽસ્મિન્મુક્તિદો નૄણાં ભુક્તિદશ્ચ વિશેષતઃ ॥
ધ્યેયઃ પૂજ્યશ્ચ ભક્તાનાં નિગ્રહાનુગ્રહૌ કુરુ

ઇત્યુક્ત્વા માં ચ ધાતારં હસ્તે ધૃત્વા સ્વયં હરિમ્ ॥
કથયામાસ દુઃખેષુ સહાયો ભવ સર્વદા

સર્વાધ્યક્ષશ્ચ સર્વેષુ ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકઃ ॥
ભવ ત્વં સર્વથા શ્રેષ્ઠસ્સર્વકામપ્રસાધકઃ

સર્વેષાં પ્રાણરૂપશ્ચ ભવ ત્વં ચ મમાજ્ઞયા ॥
સંકટે ભજનીયો હિ સ રુદ્રો મત્તનુર્હરે

ત્વાં યસ્સમાશ્રિતો નૂનં મામેવ સ સમાશ્રિતઃ॥
અંતરં યશ્ચ જાનાતિ નિરયે પતતિ ધ્રુવમ્

આયુર્બલં શૃણુષ્વાદ્ય ત્રિદેવાનાં વિશેષતઃ ॥
સંદેહોઽત્ર ન કર્ત્તવ્યો બ્રહ્મવિષ્ણુ હરાત્મનામ્

ચતુર્યુગસહસ્રાણિ બ્રહ્મણો દિનમુચ્યતે ॥
રાત્રિશ્ચ તાવતી તસ્ય માનમેતત્ક્રમેણ હ

તેષાં ત્રિંશદ્દિનેર્માસો દ્વાદશૈસ્તૈશ્ચ વત્સરઃ॥
શતવર્ષપ્રમાણેન બ્રહ્માયુઃ પરિકીર્તિતમ્

બ્રહ્મણો વર્ષમાત્રેણ દિનં વૈષ્ણવમુચ્યતે ॥
સોઽપિ વર્ષશતં યાવદાત્મમાનેન જીવતિ

વૈષ્ણવેન તુ વર્ષેણ દિનં રૌદ્રં ભવેદ્ધ્રુવમ્॥
હરો વર્ષશતે યાતે નરરૂપેણ સંસ્થિતઃ

યાવદુચ્છ્વસિતં વક્ત્રે સદાશિવસમુદ્ભવમ્ ॥
પશ્ચાચ્છક્તિં સમભ્યેતિ યાવન્નિશ્વસિતં ભવેત્

નિઃશ્વાસોચ્છ્વસિતાનાં ચ સર્વેષામેવ દેહિનામ્ ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુહરાણાં ચ ગંધર્વોરગરક્ષસામ્

એકવિંશસહસ્રાણિ શતૈઃ ષડ્ભિશ્શતાનિ ચ॥
અહોરાત્રાણિ ચોક્તાનિ પ્રમાણં સુરસત્તમૌ

ષડ્ભિચ્છવાસનિશ્વાસૈઃ પલમેકં પ્રવર્તિતમ્ ॥
ઘટી ષષ્ટિ પલાઃ પ્રોક્તા સા ષષ્ટ્યા ચ દિનં નિશા

નિશ્વાસોચ્છ્વાસિતાનાં ચ પરિસંખ્યા ન વિદ્યતે ॥
સદાશિવસમુત્થાનમેતસ્માત્સોઽક્ષયઃ સ્મૃતઃ

ઇત્થં રૂપં ત્વયા તાવદ્રક્ષણીયં મમાજ્ઞયા ॥
તાવત્સૃષ્ટેશ્ચ કાર્યં વૈ કર્તવ્યં વિવિધૈર્ગુણૈઃ

બ્રહ્મોવાચ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચશ્શંભોર્મયા ચ ભગવાન્હરિઃ॥
પ્રણિપત્ય ચ વિશ્વેશં પ્રાહ મંદતરં વશી

વિષ્ણુરુવાચ ॥
શંકર શ્રૂયતામેતત્કૃપાસિંધો જગત્પતે ॥
સર્વમેતત્કરિષ્યામિ ભવદાજ્ઞાવશાનુગઃ

મમ ધ્યેયસ્સદા ત્વં ચ ભવિષ્યસિ ન ચાન્યથા ॥
ભવતસ્સર્વસામર્થ્યં લબ્ધં ચૈવ પુરા મયા

ક્ષણમાત્રમપિ સ્વામિંસ્તવ ધ્યાનં પરં મમ ॥
ચેતસો દૂરતો નૈવ નિર્ગચ્છતુ કદાચન

મમ ભક્તશ્ચ યઃ સ્વામિઁસ્તવ નિંદા કરિષ્યતિ ॥
તસ્ય વૈ નિરયે વાસં પ્રયચ્છ નિયતં ધ્રુવમ્

ત્વદ્ભક્તો યો ભવેત્સ્વામિન્મમ પ્રિયતરો હિ સઃ ॥
એવં વૈ યો વિજાનાતિ તસ્ય મુક્તિર્ન દુર્લભા

મહિમા ચ મદીયોદ્ય વર્દ્ધિતો ભવતા ધ્રુવમ્ ॥
કદાચિદગુણશ્ચૈવ જાયતે ક્ષમ્યતામિતિ

બ્રહ્મોવાચ ॥
તદા શંભુસ્તદીયં હિ શ્રુત્વા વચનમુત્તમમ્ ॥
ઉવાચ વિષ્ણું સુપ્રીત્યા ક્ષમ્યા તેઽગુણતા મયા

એવમુક્ત્વા હરિં નૌ સ કરાભ્યાં પરમેશ્વરઃ ॥
પસ્પર્શ સકલાંગેષુ કૃપયા તુ કૃપાનિધિઃ

આદિશ્ય વિવિધાન્ધર્માન્સર્વદુઃખહરો હરઃ ॥
દદૌ વરાનનેકાંશ્ચાવયોર્હિતચિકીર્ષયા

તતસ્સ ભગવાઞ્છંભુઃ કૃપયા ભક્તવત્સલઃ ॥
દૃષ્ટયા સંપશ્યતો શીઘ્રં તત્રૈવાંતરધીયતઃ

તદા પ્રકૃતિ લોકેઽસ્મિઁલ્લિંગપૂજાવિધિઃ સ્મૃતઃ ॥
લિંગે પ્રતિષ્ઠિતશ્શંભુર્ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકઃ

લિંગવેદિર્મહાદેવી લિંગં સાક્ષાન્મહેશ્વરઃ ॥
લયનાલ્લિંગમિત્યુક્તં તત્રૈવ નિખિલં જગત્

યસ્તુ લૈંગં પઠેન્નિત્યમાખ્યાનં લિંગસન્નિધૌ ॥
ષણ્માસાચ્છિવરૂપો વૈ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

યસ્તુ લિંગસમીપે તુ કાર્યં કિંચિત્કરોતિ ચ ॥
તસ્ય પુણ્યફલં વક્તું ન શક્નોમિ મહામુને

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં પ્રથમખંડે સૃષ્ટ્યુપાખ્યાને પરમ શિવતત્ત્વવર્ણનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ