શિવ ગીતા · અધ્યાય 7

શ્રીરામ ઉવાચ ।
ભગવન્યન્મયા પૃષ્ટં તત્તથૈવ સ્થિતં વિભો ।
અત્રોત્તરં મયા લબ્ધં ત્વત્તો નૈવ મહેશ્વર

પરિચ્છિન્નપરીમાણે દેહે ભગવતસ્તવ ।
ઉત્પત્તિઃ સર્વભૂતાનાં સ્થિતિર્વા વિલયઃ કથમ્

સ્વસ્વાધિકારસંબદ્ધાઃ કથં નામ સ્થિતાઃ સુરાઃ ॥
તે સર્વે ત્વં કથં દેવ ભુવનાનિ ચતુર્દશ

ત્વત્તઃ શ્રુત્વાપિ દેવાત્ર સંદેહો મે મહાનભૂત્ ।
અપ્રત્યાયિતચિત્તસ્ય સંશયં છેત્તુમર્હસિ

શ્રીભગવાનુવાચ ।
વટબીજે સુસૂક્ષ્મેઽપિ મહાવટતરુર્યથા ।
સર્વદાસ્તેઽન્યથા વૃક્ષઃ કુત આઆયતિ, તદ્વદ ॥
તદ્વન્મમ તનૌ રામ ભૂતાનામાગતિર્લયઃ

મહાસૈન્ધવપિણ્ડોઽપિ જલે ક્ષિસો વિલીયતે ।
ન દૃશ્યતે પુનઃ પાકાત્તત આયાતિ પૂર્વવત્

પ્રાતઃપ્રાતર્યથા લોકો જાયતે સૂર્યમણ્ડલાત્ ।
એવં મત્તો જગત્સર્વં જાયતેઽસ્તિ વિલીયતે ।
મય્યેવ સકલં રામ તદ્વજ્જાનીહિ સુવ્રત

શ્રીરામ ઉવાચ ।
કથિતેઽપિ મહાભાગ દિગ્જડસ્ય યથા દિશિ ।
નિવર્તતે ભ્રમો નૈવ તદ્વન્મમ કરોમિ કિમ્

શ્રીભગવાનુવાચ ।
મયિ સર્વં યથા રામ જગદેતચ્ચરાચરમ્ ।
વર્તતે તદ્દર્શયામિ ન દ્રષ્ટું ક્ષમતે ભવાન્

દિવ્યં ચક્ષુઃ પ્રદાસ્યામિ તુભ્યં દશરથાત્મજ ।
તેન પશ્ય ભયં ત્યક્ત્વા મત્તેજોમણ્ડલં ધ્રુવમ્

ન ચર્મચક્ષુષા દ્રષ્ટું શક્યતે મામકં મહઃ ।
નરેણ વા સુરેણાપિ તન્મમાનુગ્રહં વિના

શ્રીસૂત ઉવાચ ।
ઇત્યુક્ત્વા પ્રદદૌ તસ્મૈ દિવ્યં ચક્ષુર્મહેશ્વરઃ ।
અથાદર્શયદેતસ્મૈ વક્ત્રં પાતાલસંનિભમ્

વિદ્યુત્કોટિપ્રતીકાશમતિભીમભયાવહમ્।
તદૃષ્ટ્વૈવ ભયાદ્રામો જાનુભ્યામવનિં ગતઃ

પ્રણમ્ય દણ્ડવદ્ભૂમૌ તુષ્ટાવ ચ પુનઃપુનઃ ॥
અથોત્થાય મહાવીરો યાવદેવ પ્રપશ્યતિ

વક્રં પુરભિદસ્તાવદન્તર્બ્રહ્માણ્ડકોટયઃ ॥
ચટકા ઇવ લક્ષ્યન્તે જ્વાલામાલાસમાકુલાઃ

મેરુમન્દરવિન્ધ્યાદ્યા ગિરયઃ સપ્તસાગરાઃ ।
દૃશ્યન્તે ચન્દ્રસૂર્યાદ્યાઃ પઞ્ચભૂતાનિ તે સુરાઃ

અરણ્યાનિ મહાનાગા ભુવનાનિ ચતુર્દશ ।
પ્રતિબ્રહ્માણ્ડમેવં તુ દૃષ્ટ્વા દશરથાત્મજઃ

સુરાસુરાણાં સંગ્રામાંસ્તત્ર પૂર્વાપરાનપિ ।
વિષ્ણોર્દશાવતારાંશ્ચ તત્કર્તવ્યાન્યપિ દ્વિજાઃ

પરાભવાંશ્ચ દેવાનાં પુરદાહં મહેશિતુઃ ॥
ઉત્પદ્યમાનાનુત્પન્નાન્સર્વાનપિ વિનશ્યતઃ

દૃષ્ટ્વા રામો ભયાવિષ્ટઃ પ્રણનામ મુહુર્મુહુઃ ।
ઉત્પન્નતત્ત્વજ્ઞાનોઽપિ બભૂવ રઘુનન્દનઃ

અથોપનિષદાં સારૈરર્થૈસ્તુષ્ટાવ શંકરમ્

શ્રીરામ ઉવાચ ।
દેવ પ્રપન્નાર્તિહર પ્રસીદ પ્રસીદ વિશ્વેશ્વર વિશ્વવન્દ્ય ।
પ્રસીદ ગઙ્ગાધર ચન્દ્રમૌલે માં ત્રાહિ સંસારભયાદનાથમ્ ૨૨
ત્વત્તો હિ જાતં જગદેતદીશ
ત્વય્યેવ ભૂતાનિ વસન્તિ નિત્યમ્ ।
ત્વય્યેવ શંભો વિલયં પ્રયાન્તિ
ભૂમૌ યથા વૃક્ષલતાદયોઽપિ

બ્રહ્મેન્દ્રરુદ્રાશ્ચ મરુદ્ગણાશ્ચ
ગન્ધર્વયક્ષાસુરસિદ્ધસઙ્ઘાઃ ।
ગઙ્ગાદિનદ્યો વરુણાલયાશ્ચ
વસન્તિ શૂલિંસ્તવ વક્રમન્તિ

ત્વન્માયયા કલ્પિતમિન્દુમૌલે
ત્વય્યેવ દૃશ્યત્વમુપૈતિ વિશ્વમ્ ॥
ભ્
ભ્રાન્ત્યા જનઃ પશ્યતિ સર્વમેત
ચ્છુક્તૌ યથા રૂપ્યમહિં ચ રજ્જૌ

તેજોભિરાપૂર્ય જગત્સમગ્રં પ્રકાશમાનઃ કુરુષે પ્રકાશમ્ ।
વિનાપ્રકાશં તવ દેવદેવ ન દૃશ્યતે વિશ્વમિદં ક્ષણેન

અલ્પાશ્રયો નૈવ બૃહન્તમર્થ
ધત્તેઽણુરેકો નહિ વિન્ધ્યશૈલમ્ ॥
તદ્વક્ત્રમાત્રે જગદેતદસ્તિ
ત્વન્માયયૈવેતિ ચ નિશ્ચિનોમિ

રજ્જૌ ભુજંગો ભયદો યથૈવ
ન જાયતે નાસ્તિ ન ચૈતિ નાશમ્ ॥
ત્વન્માયયા કેવલમાત્તરૂપં
તથૈવ વિશ્વં ત્વયિ નીલકણ્ઠ

વિચાર્યમાણે તવ યચ્છરીર-
માધારભાવ જગતામુપૈતિ ।
તદપ્યવશ્યં મદવિદ્યયૈવ
પૂર્ણશ્ચિદાનન્દમયો યતસ્ત્વમ્

પૂજેષ્ટપૂર્તાદિવરક્રિયાણાં
ભોક્તુઃ ફલં યચ્છસિ શસ્તમેવ ।
મૃષૈતદેવં વચનં પુરારે
ત્વત્તોઽસ્તિ ભિન્નં નચ કિંચિદેવ

અજ્ઞાનમૂઢા મુનયો વદન્તિ
પૂજોપચારાદિબહિઃક્રિયાભિઃ ।
તોષં ગિરીશો ભજતીતિ મિથ્યા
કુતસ્ત્વમૂર્તસ્ય તુ ભોગલિપ્સા

કિંચિદ્દલં વા ચુલકોદકં વા ।
યત્ત્વં મહેશ પ્રતિગૃહ્ય દત્સે ।
ત્રૈલોક્યલક્ષ્મીમપિ તજ્જનેભ્યઃ
સર્વં ત્વવિદ્યાકૃતમેવ મન્યે

વ્યાપ્નોષિ સર્વા વિદિશો દિશશ્વ
ત્વં વિશ્વમેકઃ પુરુષઃ પુરાણઃ ॥
નષ્ટેઽપિ તસ્મિંસ્તવ નાસ્તિ હાનિ-
ર્ઘટે વિનષ્ટે નભસો યથૈવ

યથૈકમાકાશગમર્કબિમ્બં
ક્ષુદ્વેષુ પાત્રેષુ જલાન્વિતેષુ ।
ભજત્યનેકપ્રતિબિમ્બભાવં
તથા ત્વમન્તઃકરણેષુ દેવ

સુસર્જને વાપ્યર્વને વિનાશે
વિશ્વસ્ય કિંચિત્તવ નાસ્તિ કાર્યમ્ ।
અનાદિભિર્દેહભૃતામદૃષ્ટૈ-
સ્તથાપિ તત્સ્વપ્નવદાતનોષિ

સ્થૂલસ્ય સૂક્ષ્મસ્ય જડસ્ય દેહ-
દ્વયસ્ય શંભો ન ચિદં વિનાસ્તિ ।
અતસ્ત્વદારોપણમાતનોતિ
શ્રુતિઃ પુરારે સુખદુઃખયોઃ સદા

નમઃ સચ્ચિદમ્ભોધિહંસાય તુભ્યં
નમઃ કાલકણ્ઠાય કલાત્મકાય ।
નમસ્તે સમસ્તાઘસંહારકર્ત્રે
નમસ્તે મૃષાચિત્તવૃત્યૈકભોક્ત્રે

સૂત ઉવાચ ।
એવં પ્રણમ્ય વિશ્વેશં પુરતઃ પ્રાઞ્જલિઃ સ્થિતઃ ॥
વિસ્મિતઃ પરમેશાનં જગદે રઘુનન્દનઃ

શ્રીરામ ઉવાચ ।
ઉપસંહર વિશ્વાત્મન્વિષ્વરૂપમિદં તવ ।
પ્રતીતં જગદૈકાત્મ્યં શંભો ભવદનુગ્રહાત્

શ્રીભગવાનુવાચ ।
પશ્ય રામ મહાબાહો મત્તો નાન્યોઽસ્તિ કશ્ચન ।
સૂત ઉવાચ ।
ઇત્યુક્ત્વૈવોપસંજહ્રે સ્વદેહે દેવતાદિકાન્

મીલિતાક્ષઃ પુનર્હર્ષાદ્યાવદ્રામઃ પ્રપશ્યતિ ।
તાવદેવ ગિરેઃ શૃઙ્ગે વ્યાઘ્રચર્મોપરિ સ્થિતમ્

દદર્શ પઞ્ચવદનં નીલકણ્ઠં ત્રિલોચનમ્ ॥
વ્યાઘ્રચર્મામ્બરધરં ભૂતિભૂષિતવિગ્રહમ્

ફણિકઙ્કણભૂષાઢ્યં નાગયજ્ઞોપવીતિનમ્।
વ્યાઘ્રચર્મીત્તરીયં ચ વિદ્યુત્પિઙ્ગજટાધરમ્

એકાકિનં ચન્દ્રમૌલિંં વરેણ્યમભયપ્રદમ્ ।
ચતુર્ભુજં ખણ્ડપરશું મૃગહસ્તં જગત્પતિમ્

અથાજ્ઞયા પુરસ્તસ્ય પ્રણમ્યોપવિવેશ સઃ ।
અથાહ રામં દેવેશો યદ્યત્પ્રષ્ટુમભીચ્છસિ ।
તત્સર્વં પૃચ્છ રામ ત્વં મત્તો નાન્યોઽસ્તિ તે ગુરુઃ