સર્વતથાગતતત્ત્વસંગ્રહ · અધ્યાય 199

ઇત્યાહ ભગવાન્ બુદ્ધઃ ॥
તત્રાયં તથાગતકુલકર્મસમયગુહ્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સમન્તભદ્રઃ કામો ઽહં સર્વસત્વસુખપ્રદઃ ।
વજ્રસત્વસમાધિસ્થઃ પૂજયં સિદ્ધિમાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ કામઃ ॥
તત્રાયં વજ્રકુલકર્મસમયગુહ્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સમન્તભદ્રઃ ક્રોધો ઽહં સર્વસત્વહિતંકરઃ ।
વજ્રહુંકારયોગેન પૂજયં સિદ્ધિમાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રપાણિઃ ॥
તત્રાયં પદ્મકુલકર્મસમયગુહ્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સમન્તભદ્રો રાગો ઽહં સર્વસૌખ્યપ્રદઃ સ્વયં ।
જગદ્વિનયરૂપસ્થઃ પૂજયં સિદ્ધિમાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ પદ્મરાગઃ ॥
તત્રાયં મણિકુલકર્મસમયગુહ્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સમન્તભદ્રો રાજાહં સર્વસત્વ[મહાર્થદઃ ।
સર્વાર્થસિદ્ધિરૂપેણ] પૂજયં સિદ્ધિમાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ સર્વાર્થસિદ્ધિઃ ॥
સર્વકુલકર્મસમયગુહ્યસિદ્ધિવિધિવિસ્તરતન્ત્રં ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ સર્વતથાગતકર્મધર્મતોત્તમસિદ્ધિતન્ત્રમુદાજહાર । તત્રાયં તથાગતકર્મધર્મતોત્તમસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
દક્ષિણાગ્ર્યાભિમુખતઃ કવચં સ્વસમાધિના ।
નિબધ્યોષ્ણીષસંસ્થા તુ રક્ષાત્યન્તં ભવિષ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ બુદ્ધઃ ॥
તત્રાયં તથાગતકુલકર્મધર્મોત્તમસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સંલિખ્ય તુ ભગાકારં કુડ્યે મેઢ્રં સમુચ્છ્રિતં ।
યાં સ્ત્રિયં ચિન્તયન્ મૃદું કુર્યાત્સાસ્ય વશીભવેદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાનાર્યવજ્રપાણિઃ ॥
તત્રાયં વજ્રકુલકર્મધર્મોત્તમસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
ભૂમૌ યક્ષમુખં લિખ્ય તસ્યાગ્ર્યાઙ્ગુ લિતો નખં ।
નિહત્ય ચક્ષુર્દેશે તુ સમાકર્ષેત્સ્ત્રિયો વરાઃ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥
તત્રાયં પદ્મકુલકર્મધર્મોત્તમસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
પદ્મં ગૃહ્ય કરાભ્યાં તુ નિરીક્ષ્ય રાગશુદ્ધિતાં ।
વજ્રદૃષ્ટ્યા તુ સ સ્ત્રીણાં રાગયેદભિતસ્તથે- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
તત્રાયં મણિકુલકર્મધર્મોત્તમસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
વજ્રરત્નસમાધિસ્થો મણિં ગૃહ્ય [દ્વિ]પાણિના ।
રત્નહુંકારયોગેન મારયેત્સર્વયોષિતઃ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રહુંકારઃ ॥
સર્વકુલકર્મધર્મોત્તમસિદ્ધિવિધિવિસ્તરત્નત્રઃ ॥ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ સર્વતથાગતકર્મકાર્યસિદ્ધિતન્ત્રમુદાજહાર । તત્રાયં તથાગતકર્મકાર્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
પૂજાકર્મવિધિં યોજ્ય યદ્યત્ કાર્યં તુ ચિન્તયેત્ ।
તત્તદ્ વિજ્ઞાપ્ય મુદ્રાં તુ સાધયેત વિચક્ષણઃ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધાતુઃ ॥
તત્રાયં તથાગતકુલકર્મકાર્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
ગુહ્યપૂજાવિધિં યોજ્ય વજ્રસત્વસમાધિના ।
યત્કાર્યં વદતે તત્તુ શીઘ્રં સિદ્ધિમવાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
તત્રાયં વજ્રકુલકર્મકાર્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
કુલગુહ્યમહાપૂજાં કૃત્વા ક્રોધસમાધિના ।
યત્કિઞ્ચિચ્ચિન્તયેત્પ્રાજ્ઞઃ સ શીઘ્રં સિદ્ધિમેષ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રક્રોધઃ ।
તત્રાય પદ્મકુલકર્મકાર્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
કૃત્વા તુ મનસીં પૂજાં લોકેશ્વરસમાધિના ।
યત્કાર્યં ચિન્તયેત્પ્રાજ્ઞઃ તત્સર્વં શીઘ્રમાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ પદ્મધરઃ ॥
તત્રાયં મણિકુલકર્મકાર્યસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
કૃત્વા ધૂપાદિભિઃ પૂજાં વજ્રગર્ભસમાધિના ।
યત્કાર્યં ચિન્તયેત્પ્રાજ્ઞઃ તત્સર્વં સિધ્યતિ ક્ષણાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રગર્ભઃ ॥
સર્વકુલ[કર્મકાર્ય]સિદ્ધિવિધિવિસ્તરતન્ત્રં ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ સર્વતથાગતમુદ્રાભાવના[ધિષ્ઠાનયોગસિદ્ધિતન્ત્રમુદાજહાર ।] તત્રાયં તથાગતાધિષ્ઠાનયોગસિદ્ધિતન્ત્રો ભવતિ ।
સૂક્ષ્મવજ્રપ્રયોગેણ બુદ્ધયોગસમાહિતઃ ।
ઉત્તમાસિ[દ્ધિમાપ્નુયાદ્] બુદ્ધમુદ્રાપ્રસાધક ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રપાણિસ્તથાગતઃ ॥
તત્રાયં તથાગતકુલસત્વાધિષ્ઠાનયોગસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સત્વો હિ [સર્વાત્મભાવઃ કાયે ઽ]પ્યાત્મનિ સંસ્થિતઃ ।
ઇત્યધિષ્ઠાય સત્વો ઽહમહંકારેણ ભાવયન્ ॥
સિધ્યતીત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતમહાયાનાભિસમય[વજ્રસત્વઃ ॥
તત્રાયં વ]જ્રકુલવજ્રાધિષ્ઠાન[યોગસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।]
યથા સત્વસ્તથા મુદ્રા યથા મુદ્રાસ્તથા હ્યહં ।
અનેન ભાવયોગેન સર્વમુદ્રાઃ સુ[સાધયેદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
તત્રાયં પદ્મકુલધર્મા]ધિષ્ઠાનયોગસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
ધર્મમુદ્રાપ્રયોગેણ સૂક્ષ્મવજ્રેણ ભાવના ।
વાઙ્મુદ્રાણાં [તુ તત્સર્વં મહાસત્વસ્ય સમાધિ ॥
ઇત્યાહ ભગવાનાર્યાવલોકિતેશ્વરઃ ॥] તત્રાયં મણિકુલકર્માધિષ્ઠાનયોગસિદ્ધિતન્ત્રઃ ।
સર્વબુદ્ધાભિષેકાણિ [પજાસમયસિદ્ધયઃ ।
ભગવાનિતિ ભાવયન્ વજ્રકર્માણિ સાધયેદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્] વજ્રકર્મ ॥
સર્વકુલમુદ્રાભાવ[નાસિદ્ધિતન્ત્રં ॥
અથ] ભગવન્[સર્વતથાગતાઃ] પુનઃ સમાજમાગમ્ય, ભગવતે સર્વતથાગતચક્રવર્તિને વજ્રપાણયે મહાબોધિસત્વાય સાધુકારાણ્યદદુઃ ।
સાધુ તે વજ્રસત્વાય [વજ્રરત્ના]ય સાધુ તે ।
[વજ્રધર્માય તે સાધુ સાધુ તે] વજ્રકર્મણે ॥
સુભાષિતમિદં સૂત્રં વજ્રયાનમનુત્તરં ।
સર્વતથાગતં ગુહ્યં મહાયાનાભિસં[ગ્રહમ્ ॥ ઇતિ ॥]
સર્વતથાગતતત્વસંગ્રહાત્ સર્વકલ્પગુહ્યોત્તરતન્ત્રવિધિવિસ્તરઃ પરિસમાપ્તઃ ॥
છપ્તેર્ 26અ સર્વ-કલ્પનુત્તર-તન્ત્ર
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વ ઇમા[મુદાનમુદાનયામાસ ।]
દુર્દૃષ્ટીનાં વિરક્તાનામિદં ગુહ્યન્ન યુજ્યતે ।
સર્વસત્વહિતાર્થાય વક્ષ્યામિ વિધયસ્તથે- ॥ તિ ॥
અથવજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ [સર્વતથાગત] કુલોપચારવિધિવિસ્તરમભાષત્ ।
તત્રેદં સર્વતથાગતકુલોપચારવિધિવિસ્તરતન્ત્રં ।
તત્રાયં હૃદયોપચારવિધિ[વિસ્તરતન્ત્રો ભવતિ] । મહામણ્ડલં દૃષ્ટ્વા ધૂપપુષ્પદીપગન્ધપૂજામુદ્રાભિર્ કૃત્વા, તતો વજ્ર[વાચા જાપમારભ્યતિ ।]
તત્રાયં જાપવિધિર્ભવતિ । યથા સ્થાનસ્થિતશ્ચતુર્માસં ચતુઃસન્ધ્યં ધૂપાદિભિર્યથાવત્પૂજાં કૃત્વા, સર્વતથાગતમહાયાનાભિસમયનામાષ્ટશતેન સર્વતથાગતાનભિષ્ટુત્ય, ચતુર્મુદ્રાપ્રણામયોગેન પ્રણમન્નાત્મનિર્યાતનપૂજા કાર્યનેન મન્ત્રચતુષ્ટયેન ।
ઓં સર્વતથાગતપૂજોપસ્થાનાયાત્માનં નિર્યાતયામિ સર્વતથાગતવજ્રસત્વાધિતિષ્ઠસ્વ માં ॥
ઓં સર્વતથાગતપૂજાભિષેકાયાત્માનં નિર્યાતયામિ સર્વતથાગતવજ્રરત્નાભિષિઞ્ચ માં ॥
ઓં સર્વતથાગતપૂજાપ્રવર્તનાયાત્માનં નિર્યાતયામિ સર્વતથાગતવજ્રધર્મ પ્રવર્તય માં ॥
ઓં સર્વતથાગતપૂજાકર્મણે આત્માનં નિર્યાતયામિ સર્વતથાગતવજ્રકર્મ કુરુ માં ॥
"તતો ઽવિરક્તઃ સર્વકામગુણેષુ સર્વાહારઃ સર્વકામોપભોગીહૃદયાર્થઃ સ્વમાત્માનં બુદ્ધબિમ્બં પુરતો વાઙ્માત્રેણાપિ ભાવયન્ યથાકામકરણીયતયા, અષ્ટશતં વજ્રવાચા જપન્નાશુ પ્રસિધ્યતી-" ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥

"અથોત્તમસિદ્ધિમિચ્છેત્તતઃ પટે ભગવન્તં તથાગતં મધ્યે લેખયેત્ । તસ્ય ચતુર્મહાસત્વમણ્ડલયોગેન યથાભિરુચિતવર્ણાભરણા મહાસત્વાશ્ચન્દ્રમણ્ડલપ્રતિષ્ઠિતા લેખ્યાઃ કોણભાગેષુ કુલદેવ્ય ઇતિ । તતઃ પટસ્યોદારાં પૂજાં કૃત્વા યથાવજ્જપયોગેન તાવજ્જપેત્ યાવન્માસચતુષ્ટયં, તતઃ સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ પ્રભાતે સર્વતથાગતતત્વાદીનુત્તમસિદ્ધીનવાપ્નોતી-" ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ।
"અથમુદ્રાસાધનમિચ્છેત્તેન સર્વતથાગતસત્વવજ્રિમુદ્રાં બધ્વા પટસ્યાગ્રતો વજ્રવાચાં શતસહસ્રં યથાકામકરણીયતયા યથાવદ્ બન્ધન્ મુઞ્ચંશ્ચ જપેત્ । તતો ઽન્તે સકલાં રાત્રિં, અવિશ્રમતો કિઞ્ચિત્કાલં મુઞ્ચન્, યથાવચ્ચ બન્ધન્ જપેત્ । તતો મુદ્રા જ્વલત્યાવિશત્યુત્તિષ્ઠતિ વાચં મુઞ્ચતીતિ । તતો મુદ્રાબન્ધનેનોત્પતતિ કામરૂપી ભવતિ અન્તર્ધાતિ સર્વકર્માણિ ચ કરોતિ । સર્વમુદ્રાશ્ચ બન્ધમાત્રા યથાવત્સર્વકર્માણિ કુર્વન્તી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
"અથ સમાધયો ઇષ્યેત્ તેન સૂક્ષ્મવજ્રાદારબ્ધવ્ય સમાધિમભિરોચેત્ તં હૃદયયોગતો ઽભ્યસેત્, તાવદ્યાવચ્ ચતુર્માસં । તતો ઽન્તે સકલાં [રાત્રિં પર્યઙ્કાવિક્ષપ્તસમાપન્નેન તિષ્ઠેત્ । તતઃ પ્રભાતે સર્વતથાગતાદ્યાઃ] સર્વસિદ્ધય આમુખીભવન્તિ । તતો યાદૃશી અભિરુચિસ્તાદૃ[શીમવાપ્નોતી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥]
અથ કર્મસાધનં ભવતિ । તથૈવ જપન્માસમેકં સાધયેત્ । તતો ઽન્તે સકલાં રાત્રિં જ[પેત્ । તતઃ સર્વકર્માણિ સિધ્યન્તી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધ]રઃ ॥
"અથ કર્માણિ ભવન્તિ । સકૃદુચ્ચારિતેનાત્મપરગ્રામનગરરક્ષ ભવતિ ॥ કવચબ[ન્ધાદિનાવેશમપિ કૃત્વા ચન્દનગન્ધેન ગ્રહાગ્રહ]સ્પૃષ્ટવજ્રાઙ્કુ શશરહસ્તરત્નસૂર્યધ્વજદન્તપઙ્ક્તિપદ્મખડ્ગચક્રજિવ્હાસર્વવજ્રકવચદંષ્ટ્રામુષ્ટિમુદ્રાદિનિસર્વભાવાનાવિશયતિ સકૃજ્જપ્તેન ॥ માયાકર્મ ચ મયૂરપત્રપિઞ્ચ્છકે વજ્રં ચિધ્વા બન્ધયેત્ । તતસ્તં મયૂરાઙ્ગપિઞ્ચ્છકં સત્વવજ્રિ મુદ્ર[યા બધ્યાત્ તા]વજ્જપેદ્યાવત્ સર્વતથાગતમુદ્રા આવિશતિ । તતશ્ચ પિઞ્ચ્છકાન્ નાનાદ્યાનિ રૂપાણિ પશ્યતિ । તતઃ પ્રભૃતિ તેન પિઞ્ચ્છકેન સર્વરૂપાણિ વિધિવદ્ દર્શયતિ । તેનૈવ પિઞ્ચ્છકેન સકૃજ્જપ્તે ભ્રામિતેનાત્મનઃ સર્વરૂપાણિ દર્શયતિ । તેનૈવ પિઞ્ચ્છકેન લૌકિકાનિ માયાકર્માણિ દર્શયતિ । બુદ્ધબોધિસત્વબિમ્બાન્યપિ દર્શયતિ । દશસુ દિક્ષુ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રેષુ તથાગતાઃ સપર્ષન્મણ્ડલાઃ સમારસેનાધર્ષણાદિબુદ્ધર્દ્ધિવિકુર્વિતાનિ કુર્વન્તો દર્શયતિ । યાવત્સર્વાકારવરોપેતં બુદ્ધરૂપમાત્માનં ભવતી-"તિ ॥
"વશીકરણં કર્તુકામઃ સર્વતથાગતસત્વમુદ્રાં બધ્વા તાવજ્જપેદ્ યાવત્સા મુદ્રાં જ્વલતિ । તતઃ પ્રભૃતિ મુદ્રાબન્ધેન સર્વતથાગતાનભ્યારાગયતિ વશીકરોતિ । કિં પુનરન્યાં સત્વાન્? ॥
"અથ લૌકિકોત્તમસિદ્ધયઃ સાધયિતુકામેન તેનાદિત એવ તથૈવ જપતા માસમેકમષ્ટસાહસ્રિકેણ જપ્તવ્યઃ । તતો ઽન્તે મુદ્રાં બધ્વા તથૈવ સકલાં રાત્રિં જપેત્, યાવન્મુદ્રા જ્વલતિ । તતઃ પ્રભૃતિ મુદ્રાબન્ધેન લૌકિકસિદ્ધિવિદ્યાધરસિદ્ધીનામેકતરો ભવતી-"ત્યાહ ભગવાં વજ્રધરઃ ॥
તથાગતકુલોપચારવિધિવિસ્તરઃ પરિસમાપ્તઃ ॥
અથ વજ્રકુલોપચારવિધિવિસ્તરો ભવતિ ।
"તત્રાદિત એવ પૂર્વમેવં કુર્યાત્ । તથૈવ યથાકામકરણીયતયા, અક્ષરલક્ષં જપેત્ । અસ્ય સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ પ્રભૃતિ સર્વસત્વનિગ્રહાનુગ્રહક્ષમો ભવતી-"ત્યાહ ભગવાં વજ્રધરઃ ॥
અથ સાધયિતુમિચ્છેત્ તેન યથાવત્પટં ચિત્રાપયિતવ્યઃ । તતસ્તથૈવ પૂજાં કૃત્વા માસમેકં સર્વકામભોજી યથાકામકરણીયતયા, અષ્ટસાહસ્રિકેણ જાપેન ચતુઃસન્ધ્ય વજ્રવાચા જપેત્, તાવદ્યાવન્માસાન્તે પટસ્યોદારાં પૂજાં કૃત્વા વજ્ર-હુંકારમહામુદ્રાં બધ્વા તાવજ્જપેદ્યાવત્તસ્માત્ મુદ્રાં બન્ધાત્, હુંકારશબ્દો વિનિઃસૃતઃ । તતઃ પ્રભાતે મહેશ્વરાદયો દેવાધિપતયઃ સગણપરિવારાઃ પુરઃસ્થિત્વાજ્ઞાં માર્ગયન્તિ । તતો વિદ્યાધરેણૈવં વક્તવ્યં "યદાહં બ્રૂયામાગચ્છતેદં કુરુત તદા ભવદ્ભિરાગત્ય મમાજ્ઞા કાર્યે-"તિ । તતઃ પ્રભૃતિ સકલત્રિલોકાધિપતિર્ભવતિ । યથેચ્છયા ચ મુહૂર્તમાત્રેણ સકલં ત્રિભુવનમાજ્ઞાપયન્ ભ્રમતિ । પુનરપ્યેતિ ચ, નિગ્રહાનુગ્રહં કુર્વં, દિવ્યાનિ ચ ત્રિલોકભોગાનિ ચોપભુઞ્જન્ યથાકામકરણીયતયા, સર્વસુરાધિપતિયોષિતાદ્યાઃ સર્વયોષિતા આરાગયિત્વોપભુઞ્જતિ । ન ચ તસ્ય કશ્ચિત્ કિંચિચ્છક્નોતિ કર્તું, હુંકારેણ ચ સર્વદુષ્ટદે[વાદીન્ પ્રમર્દિત્વા તતસ્તાવત્કલ્પશતસહસ્રાન્ જીવતી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
"અથ મુદ્રાસાધનમિચ્છેદ્] યથાવજ્જપં કૃત્વા માસાન્તે વજ્ર-હું-કારસમયમુદ્રાં બધ્વા સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ પ્રભાતે મુદ્રાઃ સિદ્ધા ભવન્તિ । તતો યથાવન્ મુદ્રાબન્ધેન હુંકારપ્રયુક્તેન આકાશગમનવિશ્વસંદર્શનાન્તર્ધાનમાયાસન્દર્શનસર્વાવેશનાકર્ષણવશીકરણસર્વતુષ્ટિસંજનનસર્વરત્નાભિહરણમહાતેજોજ્વાલાસન્દર્શનરત્નવૃષ્ટિસન્દર્શનમહાટ્ટહાસપ્રમુઞ્ચનસર્વસત્વસંશોધનચ્છિન્દનભિન્દનઋતુચક્રપરિવર્તનયથાવત્તત્વોલ્લાપનસર્વકર્મપ્રવર્તનરક્ષજંભનસ્તંભનત્રાસનમારણસર્વસત્વમુદ્રણકામરતિક્રિયાપ્રવર્તનાભિષેકસર્વભાવગાયાપનનૃત્યાપનાહ્વાયનપ્રવેશનસ્ફોટનાવેશનાદીનિ સર્વકર્માણિ કરોતી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
"અથ સૂક્ષ્મજ્ઞાનસાધનમિચ્છેત્ તેન વજ્ર-હું-કારસમાધિમભ્યસતા તથૈવ જાપયોગેન માસં સાધયિતવ્યં । તતો ઽન્તે ઽનેનૈવ સમાધિના સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તાવદ્ યાવત્ પ્રભાતે પઞ્ચાભિજ્ઞા ભૂત્વા સર્વસત્વાનુગ્રહનિગ્રહક્ષમો ભવતી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
"અથ કર્મસાધનમિચ્છેત્ તેન તથૈવ જપતા માસમેકં સાધયિતવ્યં । તતો ઽન્તે સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ સર્વકર્માણિ સિધ્યન્તી"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥ તતઃ કર્માણિ ભવન્તિ સકૃદુચ્ચારિતેન મનીષિતયા રક્ષાદીનિ સર્વકર્માણિ કરોતિ ॥
વજ્રકુલોપચારસિદ્ધિવિધિવિસ્તરઃ [પરિસમા]પ્તઃ ॥
અથ પદ્મકુલોપચારવિધિવિસ્તરો ભવતિ ।
"તત્રાદિત એવ તાવચ્છતસહસ્રં જપેત્, પૂર્વમેવાકૃતા ભ[વતિ]તતઃ સાધનં ભવતિ । પટે ભગવાન્ સર્વજગદ્વિનયાદ્યાઃ કર્તવ્યાસ્તસ્ય સર્વપાર્શ્વેષુ ચતુર્મણ્ડલયોગેન મહાસત્વચતુષ્ટયઃ કાર્યઃ અન્તે ચ દેવ્યઃ । તતઃ સ એવ જાપવિધિવિસ્તરો માસાન્તે સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ સર્વજગદ્વિનયો ભગવાનાગચ્છતિ, યથાકાલં વરેણાભિપ્રચારયતી-"તિ આહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
"અથ મુદ્રાસાધનમિચ્છેત્ તેન તથૈવ પદ્મવજ્રિમુદ્રાબન્ધં કૃત્વા યથાવન્ મુચ્યાષ્ટસાહસ્રિકેણ જાપેન ચતુઃસન્ધ્યં જપેત્ । તતઃ સકલાં રાત્રિં મુદ્રાબન્ધેન જપેત્ । પ્રભાતે સિદ્ધિર્ભવતિ । તતો મુદ્રાબન્ધેન યથાવત્ સર્વજગદ્વિનયં કરોતી-"ત્યાહ ભગવાનવલોકિતેશ્વરઃ ॥

"અથ સમાધિનયસાધનમમિચ્છેત્ તેન તથૈવ માસાન્તે સકલાં રાત્રિં યથાભિરુચિતેન સમાધિના જાપો દાતવ્યઃ । તતઃ પ્રભાતે સર્વસમાધય આમુખીભવન્તી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધર્મઃ ॥
અથ કર્મસાધનમિચ્છેત્ તથૈવ જપન્માસાન્તે સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ સર્વકર્મક્ષયો ભવતી-"ત્યાહ ભગવાં વજ્રધરઃ ॥
પદ્મકુલોપચારવિધિવિસ્તરઃ પરિસમાપ્તઃ ॥
અથ મણિકુલોપચારવિધિવિસ્તરો ભવતિ ॥
"તત્રાદિત એવ સર્વતથાગતપ્રણામચતુષ્ટયં કૃત્વા શતસહસ્રં જપેત્ । તતસ્તથૈવ પટે ભગવાં સર્વાર્થસિદ્ધિં ચતુર્મુદ્રામણ્ડલયોગેન લિખેત્ । તતસ્તથૈવ પૂજાં કૃત્વા તથૈવ સાધયેત્ । માસાન્તે સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ પ્રભાતે ભગવાં સર્વતથાગતાભિષેકરત્નઃ આકાશગર્ભો બોધિસત્વ આગત્યાભિષેકં દદાતિ । તેનાભિષેકેણ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રે લોકધાતૌ વિદ્યાધરચક્રવર્તી ભવતી-"ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ।
"અથ મુદ્રાસાધનમિચ્છેત્ તેન તથૈવ ધર્મવજ્રિપ્રયોગેણ વજ્રરત્નમુદ્રા યથાવત્સાધ્યા સર્વાશાકર્મકરી ભવતી ॥
"અથ મણિજ્ઞાનમિચ્છેત્ સાધયિતું તેન તથૈવ વજ્રરત્નોદ્ભવસમાધિર્યથાનુક્રમતો ભાવયિતવ્યઃ । નિઃસ્વભાવાદાકાશાત્કથં રત્નસંભવ ઇતિ, રત્નાચ્ચ કથં બોધિસત્વકાયસંભવ ઇતિ । ઇમં સમાધિં ચતુઃસંધ્યં ભાવ્ય જપેદ્, યથોપરિ તતો માસાન્તે તેનૈવ સમાધિના [સકલાં રા]ત્રિં જપેત્ । તતઃ પ્રભાતે સર્વતથાગતૈરાગત્ય યથાભિરુચિતો ઽભિષિચ્યત"ઇત્યાહ ભગવનાકાશગર્ભઃ ॥
"અથ કામસાધન[મિચ્છેત્] તથૈવ જપતા માસાન્તે સકલાં રાત્રિં જપેત્ । તતઃ પ્રભાતે ભગવાનાકાશગર્ભઃ સર્વાર્થસાધકો ભવતીતિ । તતઃ સર્વકર્માણિ કુર્યાદ્" ઇત્યાહ ભગવાનાર્યવજ્રધરઃ ॥
મણિકુલોપચારવિધિવિસ્તરઃ પરિસમાપ્તઃ ॥
અથ સર્વકુલોપચારસાધારણવિધિવિસ્તરો ભવતિ ॥
તત્રાદિત એવ ચ સર્વહૃદયોપચારવિસ્તરઃ ।
"હૃદયમનીષિતાનિ સર્વતથાગતાનાં સિધ્યન્તામ્" ઇત્યુચ્ચાર્ય હૃદયં યથાભિરુચિતો જપ્ય સાધનવિધિઃ કર્તવ્ય ઇતિ ॥
તત્રાયં મુદ્રોપચારવિધિઃ । "સર્વમુદ્રા મે ભોગ્યા ભવન્તી-" ત્યુક્ત્વા સમયમુદ્રાં બધ્વા યથાભિરુચિતો યથાશક્ત્યા જપેત્ । તતો યથાવત્સિદ્ધિરિતિ ॥
તત્રાયં સર્વમન્ત્રોપચારવિધિઃ । "નિઃપ્રપઞ્ચા વાક્સિદ્ધિર્ભવતુ, સર્વતથાગતસમાધયો મે આજાયન્તામ્" ઇત્યુક્ત્વા મન્ત્રં યથાભિરુચિતો જપેત્, એષા સિદ્ધિરિતિ ॥
તત્રાયં વિદ્યોપચારવિધિઃ । "અવિદ્યાન્ધા ચ તે મે સત્વાઃ સર્વતથાગતાશ્ચ વિદ્યાધિગમસંવરભૂતા" ઇત્યુક્ત્વા વિદ્યાં યથાભિરુચિતો જપ્ય સાધનમાવહેદ્" ઇત્યાહ ભગવાનાર્યવજ્રધરઃ ॥
"અથ સર્વહૃદયમુદ્રામન્ત્રવિદ્યાનાં યથાકામકરણીયતયા વજ્રજાપવિધિવિસ્તરો ભવતિ । યસ્ય સત્વસ્ય હૃન્મુદ્રાં મન્ત્રં વિદ્યાં તુ સાધયેત્ । જાપાર્થતસ્તમાત્માનં સત્વં વા સાધ્ય સિધ્યતી-" ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥
સર્વકુલસાધારણજાપવિધિવિસ્તરઃ પરિસમાપ્તઃ ॥
અથ સર્વકુલસાધારણસિદ્ધિવિધિવિસ્તરો ભવતિ ॥
તત્રાદિત એવ તથાગતકુલસિદ્ધયઃ । તદ્યથાર્થનિષ્પત્તિસિદ્ધિઃ ઋદ્ધિસિદ્ધિર્વિદ્યાધરત્વં મહાસિદ્ધિશ્ચેતિ ॥
"તત્રાર્થનિષ્પત્તિર્ભવતિ । યત્રા નિધિશઙ્કા ભવેત્ તત્ર મુદ્રાં બધ્વા સ્વસમાધિના તન્નિધિસ્થાનં વજ્રદૃષ્ટ્યા નિરીક્ષયેત્ । યદિ વજ્રાકારમુત્તિષ્ઠત્વં પશ્યતિ તથા જ્ઞાતવ્યં નિધિરત્રાસ્તીતિ । તતો વજ્રસ્ફોટસમયમુદ્રાં બધ્વોત્ખન્ય યથાકામકરણીયતયા ગૃણ્હીયાદચિરાત્ પ્રાપ્નોતી-" ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥
"તત્ર ઋદ્ધિસિદ્ધિનિષ્પત્તિર્ભવતિ । યાં મુદ્રાં સાધયેદ્ "વજ્રસિદ્ધિર્ । "ઇત્યુક્ત્વા ઋદ્ધિસિદ્ધિશ્ચતુર્વિધા ભવ[ન્તિ તદ્યથા] જલસ્યોપરિચંક્રમણનિષીદતાદિકં તથાગતાદિસર્વરૂપસંદર્શનં યાવદભિરુચિસ્તાવદ્ અદ્રેષ્યત્વં । આકાશગામી ચ યોજનસહસ્રમૂર્ધ્વમુત્પત્યધસ્તાચ્ચ ગચ્છતિ । સર્વાદિશશ્ચ યોજનસહસ્રાદ્ યથાભિરુચિતવેગઃ પરિભ્રમ્યાગચ્છતિ । યોજનસહસ્રાદર્શેન સર્વસત્વમનીષિતાનિ જ્ઞાનાતિ । સર્વભાવાનિ ચ ચક્ષુષા પશ્યતિ શ્રોત્રેણ શૃણોતિ । સર્વદિક્ષુ સ યોજનસહસ્રાદર્શેન મનો ઽભિરુચિતાઃ સર્વસ્ત્રિયો ઽઙ્ગે સમુત્ક્ષિપ્યાનયતિ । સર્વહિરણ્યસુવર્ણમણિમુક્તાદયશ્ચ સર્વાર્થાનપહરતિ, ન ચાસ્ય કશ્ચિત્ કિંચિત્ છક્નોતિ કર્તું । યદ્ વજ્રેણાપ્યદૃશ્યો ભવતિ ।
કિં પુનરન્યૈઃ? । દશપુરુષસહસ્રબલી નિત્યારોગ્યવાન્ નિત્યં સર્વકામોપભોજી સદાયૌવનો દિવ્યરૂપી સર્વતથાગતાન્ સવજ્રસત્વાં પશ્યન્ પૂજયંશ્ચાનુત્તરવજ્રસિદ્ધિશ્ચત્વારિવર્ષસહસ્રાણિ જીવતી-" ત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતવજ્રઋદ્ધિઃ ॥
તત્રાયં વજ્રવિદ્યાધરસિદ્ધિનિષ્પત્તિર્ભવતિ । મુદ્રાન્ સાધયં "વજ્રવિદ્યાધર" ઇતિ કુર્યાત્, સિદ્ધયા વજ્રવિદ્યાધરચક્રવર્તી ભવતિ । સર્વકામોપભોગી સહસ્રબુદ્ધક્ષેત્રમેકક્ષણેન પરિભ્રમ્યાગચ્છતિ । સર્વસુખાનિ પરિભુંક્તે । દ્વિરષ્ટવર્ષવયુઃ આકુઞ્ચિતકુણ્ડલકેશધારી મહાવજ્રવિદ્યાધરઃ સર્વતથાગતાન્ સવજ્રસત્વાન્ પશ્યન્ મહાકલ્પસ્થાયી ભવતી-" ત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતવિદ્યાધરઃ ॥
તત્ર મહાસિદ્ધિનિષ્પત્તિર્ભવતિ । સ્વમુદ્રાં હૃદયાર્થતઃ સાધયન્ । સ્વમુદ્રા સત્વરૂપી ભવત્ય, એકક્ષણેન દશસુ દિક્ષુ સર્વલોકધાતુષુ વિશ્વરૂપી વિશ્વક્રિયાપ્રવર્તકઃ, સર્વતથાગતાન્ સવજ્રસત્વાં દૃષ્ટ્વા સર્વાકારવરોપેતાભિઃ સર્વતથાગતપૂજાભિઃ સંપૂજ્યાશેષાનવશેષસત્વાર્થં ચ કૃત્વા પુનરપ્યાયાતિ । સર્વલોકધાતુસર્વકામસર્વસુખસૌમનસ્યાનિ સર્વાકારવરોપેતાન્યુપભુઞ્જન્, વજ્રસત્વસમો મહાબોધિસત્વઃ અશેષાનવશેષમહાકલ્પાયુર્ભવતી-" ત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતસિદ્ધિઃ ।
તત્રૈતા વજ્રકુલસિદ્ધયઃ । તદ્યથા ત્રિલોકવિજયસિદ્ધિઃ સર્વાભિષેકસિદ્ધિઃ સર્વસુખસૌમનસ્યસિદ્ધિઃ ઉત્તમસિદ્ધિરિતિ ॥
"તત્ર ત્રિલોકવિજયસિદ્ધિર્ભવતિ । ત્રિલોકવિજયમુદ્રાં બધ્વા મહેશ્વરં [વામપ]દેનાક્રમ્ય સાધયેત્ । તતઃ સા પ્રતિમા નાદં મુઞ્ચતિ । તતો હુંકારઃ પ્રયોક્તવ્યઃ । હુંકારે પ્રયુક્તેમાત્રે મહેશ્વરાદયઃ સર્વત્રૈલોક્યાધિપતયઃ સપરિવારા; સાધકસ્ય પુરત આગત્વા આજ્ઞાવશ્યવિધેયા ભવન્તિ । તતઃ પ્રભૃતિ સર્વત્રિલોકાધિપતિર્વજ્રધરો ભવતિ । આકાશેન ગચ્છતિ સકલત્રિલોકચક્રં પરિક્રમ્યાગચ્છતિ, દુષ્ટદેવાદયશ્ચ સર્વસત્વાન્ હુંકારેણ દમયતિ । સર્વતથાગતવજ્રહુંકારરૂપી સકલત્રિલોકમાજ્ઞયા વર્તયન્ સર્વતથાગતાન્ સવજ્રસત્વાન્ પશ્યન્નારાગયંશ્ચ વર્ષહસ્રાન્ જીવતી-" ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રહુંકારઃ ॥
"તત્રાયં સર્વાભિષેકસિદ્ધિમુદ્રાં સાધયન્ । સર્વતથાગતાભિષેકરત્નમુદ્રયા પૂર્વમાત્માનમભિષિચ્ય સાધયેત્ । તતસ્તસ્ય સિદ્ધસ્ય ચતુર્વિધમભિષેકો ભવતિ ।
વજ્રાભિષેકો રત્નાભિષેકો ધર્માભિષેકઃ કર્માભિષેકશ્ચેતિ । તત્ર વજ્રાભિષેકે લબ્ધે સર્વતથાગતાનાં વજ્રધરો ભવતિ । રત્નાભિષેકે સર્વરત્નાધિપતિર્ભવતિ ।

ધર્માભિષેકે ધર્મરાજા ભવતિ । કર્માભિષેકે લૌકિકરોકોત્તરસર્વકર્મસિદ્ધિમવાપ્નોતી-" ત્યાહ ભગવાં સર્વતથાગતાભિષેકઃ ॥
"તત્રેયં સર્વસુખસૌમનસ્યસિદ્ધિર્, યદુત ગુહ્યપૂજાભિર્નિત્યં સર્વતથાગતપૂજાં કુર્વન્, સર્વતથાગતસર્વસુખસૌમનસ્યસિદ્ધિમવાપ્નોતી-" ત્યાહ ભગવાં સર્વતથાગતસર્વસુખસૌમનસ્યઃ ॥
"તત્રેયમુત્તમસિદ્ધિઃ, યદુત વજ્રધરસમો ઽહમ્" ઇત્યાહ ભગવાં વજ્રધરઃ ॥
તત્રૈતાઃ પદ્મકુલસિદ્ધયઃ । તદ્યથાનુરાગણવશીકરણરક્ષપદ્મસિદ્વિશ્ચેતિ ॥
"તત્રાનુરાગણસિદ્ધિર્ભવતિ, યથાવત્પદ્મરાગભાવનયા સર્વતથાગતાદિસર્વસત્વાનુરાગણક્ષમો ભવતિ ।
સ્વલોકેશ્વરાનુસ્મૃત્યા તથૈવ સર્વસત્વવશીકરણસમર્થો ભવતિ ।
મૈત્ર્યસ્ફરણસમાધિના સર્વજગદ્રક્ષાવરણગુપ્તક્ષમો ભવતિ ।
સ્વં પદ્મસમાધિના પદ્મં હસ્તેન ગૃહ્ય સાધયં લોકેશ્વરરૂપી સર્વાકારવરોપેતશ્ચતુર્વર્ષહસ્રં જીવતી-" ત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતપદ્મઃ ॥
તત્રૈતા મણિકુલસિદ્ધયઃ । તદ્યથા સર્વકુલાભિષેકસિદ્ધિઃ, મહાતેજસ્ત્વં, સર્વાશાપ્રપૂરણં, રત્નસિદ્ધિશ્ચેતિ ॥
"તત્ર સર્વતથાગતાભિષેકસિદ્ધિઃ । યદુત સ્વાભિષેકનિર્યાતના પ્રદીપદાનં દાનપારમિતાપારિપૂરિઃ, યથાશક્યરત્નસાધનં ચત્વાભિઃ સિદ્ધિભિઃ સર્વતથાગતાં પૂજયન્નચિરાત્ સિધ્યતી-" ત્યાહ ભગવાં સર્વતથાગતરત્નઃ ॥
સર્વકુલસાધારણસિદ્ધિવિધિવિસ્તરઃ [પરિસમા]પ્તઃ ॥
"અથ સર્વકલ્પોપાયસિદ્ધિતન્ત્રમનુવ્યાખ્યાસ્યામી-" ત્યાહ ભગવાનનાદિનિધનસત્વઃ ॥
[તત્રાદિત એવ હૃદયોપાયસિદ્ધિતન્ત્રં ।]
યથા વિનયો લોકો હિ તાદૃશી સિદ્ધિરિષ્યતે ।
ઉપાયસ્તત્ર મુદ્રા હિ સર્વસિદ્ધિપ્રદં મહત્ ॥
તત્રાયં મુદ્રોપાયસિદ્ધિતન્ત્રં ।
વિરાગવિનયો લોકો મુદ્રાસિદ્ધિસ્તુ રાગજા ।
ઉપાયો ભાવના તત્ર સર્વસિદ્ધિકરી વરા ॥
તત્રેદં મન્ત્રોપાયસિદ્ધિતન્ત્રં ।
લોકો ઽયં સત્યવિભ્રષ્ટો મન્ત્રસિદ્ધિર્ન ઇષ્યતે ।
ઉપાયો નિઃપ્રપઞ્ચસ્તુ સર્વસિદ્ધિકરઃ પરઃ ॥
તત્રેદં વિદ્યોપાયસિદ્ધિતન્ત્રં ।
અવિદ્યાભિનિવિષ્ટો ઽયં વિદ્યાસિદ્ધિર્ન ઇષ્યતે ।
ઉપાયસ્તત્ર ચૌદારાં સર્વસિદ્ધિપ્રદં વરમ્ ॥ ઇતિ ॥
સર્વકલ્પોપાયસિદ્ધિતન્ત્રં ॥
"અથ સર્વકલ્પપુણ્યસિદ્ધિતન્ત્રમનુવ્યાખ્યાસ્યામી-" ત્યાહ ભગવાં સર્વતથાગતઃ ॥
તત્રાદિત એવ સ્વહૃદયપુણ્યસિદ્ધિતન્ત્રં ।
કૃત્વા ચતુર્વિધાં પૂજાં મહાપુણ્યમવાપ્નુતે ।
બુદ્ધપૂજાગ્રપુણ્યા હિ સિધ્યતે નાત્રં સંશય ॥ ઇતિ ॥
તત્રેદં મુદ્રાપુણ્યસિદ્ધિતન્ત્રં ।
રક્ષંસ્તુ સમયં ગુહ્યં મહાપુણ્યમવાપ્નુતે ।
અપુણ્યો ઽપિ હિ સિધ્યેય શીઘ્રં સમયરક્ષણાદ્ ॥ ઇતિ ॥
તત્રેદં મન્ત્રપુણ્યસિદ્ધિતન્ત્રં ।
બુદ્ધાનામાદિવચનૈર્મહાપુણ્યમવાપ્નુયાત્ ।
ધર્મદાનાદપુણ્યો ઽપિ શીઘ્રં સિદ્ધિમવાપ્નુતે ॥
તત્રેદં વિદ્યાપુણ્યસિદ્ધિતન્ત્રં ।
દાનમગ્ર્યં હિ પુણ્યાનાં દદન્પુણ્યમવાપ્નુતે ।
દાનપારમિતા પૂર્ણઃ શીઘ્રં બુદ્ધત્વમાપ્નુતે- ॥ તિ ॥
સર્વકલ્પપુણ્યસિદ્ધિતન્ત્રં ॥
"અથ સર્વકલ્પપ્રજ્ઞાસિદ્ધિતન્ત્રમનુવ્યાખ્યાસ્યામિ ॥
તત્રાદિત એવ હૃદયપ્રજ્ઞાસિદ્ધિતન્ત્રં ।
અ-અક્ષરપ્રવેશેન સર્વાક્ષરવિજાનના ।
સ્વવક્ત્રપરવક્ત્રં તુ ભાવયં સિદ્ધિમાપ્નુયાદ્ ।
ઇત્યાહ ભગવાન્ મઞ્જુશ્રીર્મહાબોધિસત્વઃ ॥
તત્રેદં મુદ્રાપ્રજ્ઞાસિદ્ધિતન્ત્રં ।
પ્રજ્ઞા નૈર્વેધિકી નામ સમાધિરિતિ કીર્તિતા ।
તયા તુ મુદ્રાઃ સિધ્યન્તે ભાવયં સિધ્યતિ ક્ષણાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ પ્રજ્ઞાગ્ર્યઃ ॥
તત્રેદં મન્ત્રપ્રજ્ઞાસિદ્ધિતન્ત્રં ॥
પ્રજ્ઞાઘોષાનુગા નામ સમાધિત્વાત્પ્રપઞ્ચતઃ ।
તય ભાવિતયા શીઘ્રં મન્ત્રસિદ્ધિમવાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રબુદ્ધિઃ ॥
તત્રેદં વિદ્યાપ્રજ્ઞાસિદ્ધિતન્ત્રં ।
વિદ્યામન્ત્રવિશેષાણાં વિશેષો નહિ વિદ્યતે ।
પ્રજ્ઞયા ભાવયન્નેવમાશુ સિદ્ધિર્ધ્રુવા ભવેદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતપ્રજ્ઞાજ્ઞાનઃ ॥
સર્વકલ્પપ્રજ્ઞાસિદ્ધિવિધિવિસ્તરતન્ત્રં ॥ ॥
"અથ કલ્પસંભારસિદ્ધિતન્ત્રમનુવ્યાખ્યાસ્યામી-" ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રપાણિઃ ॥
તત્રાદિત એવ સર્વહૃદસંભારસિદ્ધિતન્ત્રં ।
સર્વપૂજાં પ્રકુર્વાણઃ સં[ભારં હિ] વિવર્ધતે ।
કુશલાનાં તુ ધર્માણાં તતઃ સિધ્યતિ સંભૃતઃ ॥
તત્રેદં મુદ્રાસંભારસિદ્ધિતન્ત્રં ।
બહુચક્રપ્રવેશાચ્ચ બહુમણ્ડલ[કલ્પનાત્] ।
[સંભાર]પૂજામુદ્રાણાં મહાસિદ્ધિઃ પ્રવર્તતે ॥
તત્રેદં મન્ત્રસંભારસિદ્ધિતન્ત્રં ।
અનુમોદનાદિયોગેન સદ્ધર્મપઠનાત્તથા ।
બહુજાપપ્રદાનાચ્ચ મન્ત્રસિદ્ધિર્ધ્રુવા ભવેદ્ ॥ ઇતિ ॥
તત્રેદં વિદ્યાસંભારસિદ્ધિતન્ત્રં ।
અવિદ્યાસુપ્રહીણત્વાત્ દાનપારમિતાનયાત્ ।
સંભારપરિપૂર્ણસ્તુ શીઘ્રં સિદ્ધિમવાપ્નુતે- ॥ તિ ॥
સર્વકલ્પસંભારસિદ્ધિતન્ત્રં ॥
સર્વકલ્પવિધિવિસ્તરતન્ત્રં પરિસમાપ્તં ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ સર્વકુલચિહ્નસંભવજ્ઞાનતન્ત્રમુદાજહાર ॥ તત્ર કથં વજ્રસંભવઃ? ।
સ એવ ભગવાં સત્વઃ સર્વચિત્તઃ સ્વયં પ્રભુઃ ।
કાયવાક્ચિત્તવજ્રસ્તુ દૃઢઃ સત્વઃ સ્વયંભુવાં ॥
સત્વાનામુત્તમઃ સત્વો વજ્રભાવનયા હૃદિ ।
વજ્રસત્વ ઇતિ ખ્યાતસ્તુ તસ્મિં વજ્રો પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥
સ એવ જ્ઞાનયોગેન બુદ્ધાનામસમત્વિષાં ।
નિઃક્રમ્ય હૃદયાદ્વિશ્વો વિશ્વરૂપો ભવત્યપિ ॥
સર્વધાતુરજઃસંખ્યાઃ સ એવ તુ જિનો ભવેત્ ।
તેભ્યો વૈ વજ્રકાયેભ્યો વજ્રસત્વસ્તુ સંભવેત્ ॥
તત એવાદિસત્વાસ્તુ સર્વચિહ્નસમુદ્ભવઃ ।
ચિહ્નેભ્યસ્તુ મહાસત્વાસ્તેભ્યઃ સર્વમિદં નયમ્ ॥ ઇતિ ॥
ય ઇદં શૃણુયાત્કશ્ચિચ્છ્દ્દધેદ્ ધારયેદ્ હૃદિ ।
ભાવયેચ્ચ સદા તુષ્ટઃ શીઘ્રં સિદ્ધિમવાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥
સર્વતથાગતતત્વસંભવજ્ઞાનવિધિવિસ્તરતન્ત્રં ॥
॥ અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ સર્વકલ્પસંભવજ્ઞાનવિધિવિસ્તરતન્ત્રમભાષત્ ॥
તત્રાદિત એવ તાવત્ સર્વતથાગતકલ્પસંભવજ્ઞાનન્તન્ત્રં ભવતિ ।
બુદ્ધાનામવિકલ્પં તુ જ્ઞાનં ભવતિ શાશ્વતં ।
અવિકલ્પાત્તતો જ્ઞાનાત્કલ્પનાત્કલ્પ ઉચ્યતે ॥
તત્રેદં તથાગતકુલકલ્પસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ।
યત્રાવિકલ્પઃ કલ્પાત્મા કલ્પ્યતે કલ્પનોદ્ભવઃ ।
વજ્રસત્વો મહાસત્વઃ તેન કલ્પો નિરુચ્યતે ॥
તત્રેદં વજ્રકુલકલ્પસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ।
યથા લિખ્ય હિ કલ્પયન્તે વિધયઃ કલ્પસિદ્ધિદાઃ ।
તેન કલ્પ ઇતિ પ્રોક્તો વિકલ્પરહિતાત્મભિઃ ॥
તત્રેદં પદ્મકુલકલ્પસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ।
રાગો વિકલ્પસંભૂતઃ સ ચ પદ્મે પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
તતસ્તુ કલ્પસ્થાયિન્યઃ સિદ્ધયઃ સંભવન્તિ હિ ॥
તત્રેદં મણિકુલકલ્પસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ।
મણયો હ્યવિકલ્પાસ્તુ પ્રભાવૈઃ સુસમુચ્છ્રિતાઃ ।
એવંસ્તુ સિદ્ધયો દિવ્યાઃ સંભવન્ત્યવિકલ્પિતાઃ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
સર્વકુલકલ્પસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ॥
અથ સર્વકલ્પહૃદયસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ॥
મનીષિતવિધાનૈસ્તુ સિધ્યતે તુ મનીષિતં ।
સમાધિસાધનો હૃદ્સ્થઃ હૃદયસ્તુ તેન ચોચ્યતે ॥
અથ સર્વમુદ્રાસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ॥
દુરતિક્રમો યથાભેદ્યો રાજમુદ્રાગ્રશાસનઃ ।

મહાત્મચિહ્નવિશ્વસ્તુ તથા મુદ્રેતિ કીર્તિતા ॥
અથ મન્ત્રસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ॥
અનતિક્રમ[ણો ચ] હિ દુર્ભેદ્યો ગુહ્ય એવ ચ ।
મન્ત્ર્યતે ગુહ્યસિદ્ધ્યત્વં મન્ત્રસ્તેન નિરુચ્યતે ॥
અથ વિદ્યાસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ॥
અવિદ્યાવિપ્રણાશાય વાગ્વિદ્યો[ત્તમ]સિદ્ધયે ।
વિદ્યતે વેદનાસિદ્ધિસ્તેન વિદ્યા પ્રકીર્તિતે ॥
ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રધરઃ ॥
સર્વકલ્પહૃદયાદિસંભવજ્ઞાનતન્ત્રં ॥ ॥
અથ સર્વકલ્પજ્ઞાનોત્પત્તિતન્ત્રં ॥
તત્રાદિત એવ હૃદયજ્ઞાનોત્પત્તિતન્ત્રો ભવતિ ॥
હૃદયં જપ્ય વિજ્ઞેયમાત્મનો વા પરસ્ય વા ।
ભવ્યં ભૂતં ભવિષ્યં ચ યઃ પશ્યતિ શૃણોતિ ચ ॥
તત્રેદં મુદ્રાજ્ઞાનોત્પત્તિતન્ત્રં ભવતિ ।
મુદ્રામેકતરાં બધ્વા યથાવદ્વિધિના મનઃ ।
કૃત્વા નિરીક્ષેલ્લોકં તુ સર્વં જ્ઞેયં યથોપરી- ॥ તિ ॥
તત્રેદં મન્ત્રજ્ઞાનોત્પત્તિતન્ત્રં ।
સકૃદુચ્ચારયન્મન્ત્રં બ્રૂયાજ્જિહ્વાં સ્વકીન્તુ યઃ ।
ભવ્યં ભૂતં ભવિષ્યં ચ તત્સર્વં સત્યમાવહેદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાનવલોકિતેશ્વરઃ ॥
તત્રેદં વિદ્યાજ્ઞાનોત્પત્તિતન્ત્રં ।
સકૃદુચ્ચાર્ય વિદ્યાં તુ વેદયેન્મનસા સ તુ ।
ભવ્ય ભૂતં ભવિષ્યં [ચ વજ્રવાક્શાસ]નં યથે- ॥ તિ ॥
સર્વકલ્પજ્ઞાનોત્પત્તિવિધિવિસ્તરતન્ત્રં પરિસમાપ્તં ॥ ॥
અથ સર્વકુલસાધારણગુહ્યકાયવાક્ચિત્તવજ્રમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ભવતિ ॥
તત્રેદં તથાગતકુલગુહ્યકાયમુદ્રાસાધનં ભવતિ ।
યથા તથા નિષણ્ણસ્તુ પર્યઙ્કેન તુ સાધયેત્ ।
યથા લેખ્યાનુસારેણ મહાસત્વઃ પ્રસિધ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રસત્વઃ ॥
તત્રેદં વજ્રકુલગુહ્યકાયમુદ્રાસાધનં ભવતિ ।
પ્રત્યાલીઢસુસંસ્થાનં યથા લેખ્યાનુસારતઃ ।
સાધયેત સુસંક્રુદ્ધઃ સિધ્યતે નાત્ર સંશય ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રહુંકારઃ ॥
તત્રેદં પદ્મકુલગુહ્યકાયમુદ્રાસાધનં ભવતિ ।
વજ્રપર્યઙ્કસંસ્થં તુ વજ્રબન્ધં કરદ્વયં ।
સમાધિકાયો ભૂત્વા તુ સાધયેત્પદ્મસંભવમ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ પદ્મસત્વઃ ॥
તત્રેદં મણિકુલગુહ્યકાયમુદ્રાસાધનં ભવતિ ।
ઉત્થિતો વા નિષણ્ણો વા ચઙ્ક્રમન્ વા યથા તથા ।
વજ્રરત્નાભિષેકેણ સિધ્યતે નત્ર સંશય ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રગર્ભઃ ।
તત્રેદં તથાગતકુલગુહ્યવાઙ્મુદ્રાસાધનતન્ત્રઃ ।
નાતિસ્યન્દિતજિહ્વાગ્રદન્તોષ્ઠદ્વયસંયુતા ।
સાધયેત્સર્વકલ્પાન્તુ વજ્રવાક્સ્વરવર્જિતે- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ વજ્રવાચઃ ।
તત્રેદં વજ્રકુલગુહ્યવાઙ્મુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
મેઘઘૂલ્લિત-હું-કારક્રોધગંભીરવાક્સ્થિરા ।
ક્રોધસ્ફુટા મહાવજ્રં વજ્રક્રોધવાગ્સાધનમ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ વજ્રહુંકારઃ ॥
તત્રેદં પદ્મકુલગુહ્યવાઙ્મુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
અનુચ્છ્વાસં સૂક્ષ્મ[શ્વાસં સૂક્ષ્મવાચાસુસં]સ્ફુટં ।
સિધ્યતે સર્વજાપાનિ સમાધિજ્ઞાનગર્ભયે- ॥
ત્યાહ સર્વતથાગતસમાધિજ્ઞાનગર્ભઃ ॥
તત્રેદં મણિકુલગુહ્યવાઙ્મુદ્રા[સાધન]તન્ત્રં ।
સુપરિસ્ફુટયા વાચા પ્રણામપરમઃ સદા ।
જપેતે વિનયૈશ્ચાપિ સર્વમાશુ પ્રસિધ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતપૂજાવિ[ધિવિસ્ત]રકર્મા ॥
તત્રેદં તથાગતકુલગુહ્યચિત્તમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
કામો હિ ભગવાંચ્છશ્વઃ સર્વસત્વસુખપ્રદઃ ।
વજ્રસત્વઃ સ્વયમે[વ ઇ]તિ ભાવ્યાશુ સિધ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ કામઃ ।
તત્રેદં વજ્રકુલગુહ્યચિત્તમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
સર્વસત્વહિતાર્થાય દુષ્ટાનાં [વિનયાર્થાય] ।
બુદ્ધશાસનરક્ષાર્થં ક્રોધઃ સિદ્ધિકરઃ પર ॥
ઇત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતવજ્રહુંકારઃ ।
તત્રેદં પદ્મકુલગુહ્યચિત્તમુદ્રાસાધનતન્તં ।
યથા પદ્મમલિષ્ઠં તુ વાસદોષૈઃ સુરાગવાન્ ।
તથા મે રાગદોષૈસ્તુ ભવેદ્રાગઃ સ સિધ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ પદ્મરાગઃ ॥
તત્રેદં મણિકુલગુહ્યચિત્તમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
કદા નુ સર્વસત્વાનાં સર્વકાર્યાર્થસિદ્ધયે ।
રત્નવર્ષાણિ વર્ષેયં સિદ્ધઃ સર્વાશુ સિધ્યતી- ।
ત્યાહ ભગવાનાર્યાકાશગર્ભઃ ।
તત્રેદં તથાગતકુલગુહ્યવજ્રમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
ઉત્થિતો વા નિષણ્ણો વા [ચઙ્ક્રમન્વા] યથા તથા ।
વામમુદ્રાગુહ્યકરઃ સર્વં કુર્વં સ સિધ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવાં સર્વતથાગતગુહ્યવજ્રપા[ણિઃ ॥
તત્રેદં વજ્રકુલગુહ્યવજ્રમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ॥]
યથા તથા સ્થિતશ્ચૈવ કુર્વન્ ચાપિ યથા તથા ।
વક્રજ્રોધાઙ્ગુલિં બધ્વા વસ્ત્રચ્છન્નાં તુ સિધ્યતી- ॥
ત્યાહ ભગવા[ન્ સર્વતથાગતક્રોધરાજઃ ॥
તત્રેદં પદ્મકુલગુ]હ્યવજ્રમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
પદ્મમુષ્ટિં તુ વામેન કરેણાચ્છાદિતેન તુ ।
બધ્વા યથા શીઘ્રં પદ્મ[સિદ્ધિમવાપ્નુયાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાનવલોકિતેશ્વ]રઃ ॥
તત્રેદં મણિકુલગુહ્યવજ્રમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
રત્નમુષ્ટિં તુ બધ્વા વૈ વામાચ્છાદિતસત્ક[રઃ ।
યથા તથા ક્રિયતે વૈ રત્નસિદ્ધિમવાપ્નુ] યાદ્ ॥
ઇત્યાહ ભગવાનાકાશગર્ભઃ ।
તત્રેદં સર્વકુલગુહ્યસાધારણમુદ્રાસાધનતન્ત્રં ।
મહામુ[દ્રાપ્રયોગેણ સ્વસત્વસમાધિના હિ ।]
વજ્રવાગ્વજ્રદૃષ્ટિભ્યામચિરાત્સિદ્ધિરુત્તમે- ॥
ત્યાહ ભગવાન્ સર્વતથાગતવજ્રસત્વઃ ॥
સર્વકુલગુહ્ય[કાયવાક્ચિત્તવજ્રમુદ્રાસાધનતન્ત્રં સ]માપ્તં ॥ ॥
અથ ભગવાન્ વજ્રપાણિઃ સર્વતથાગતનાહૂયૈવમાહ । "પ્રતિપદ્યત ભગવન્તસ્તથા[ગતા ઇદં કલ્પમધિતિષ્ઠન્તિ પ્રતિવેદયન્તિ ।"
અથ સ]ર્વતથાગતાઃ પુનઃ સમાજમાગમ્ય, પુનરપિ સાધુકારાણ્યદદુઃ ।
સાધુ તે વજ્રસત્વાય વજ્રરત્ના[ય સાધુ તે ।
વજ્રધર્માય તે સાધુ સાધુ તે] વજ્રકર્મણે ॥
સુભાષિતમિદં સૂત્રં વજ્રયાનમનુત્તરં ।
સર્વતથાગતગુહ્યં મહાયાનાભિસંગ્રહમ્ ॥ ઇ[તિ ॥
સર્વતથાગતતત્વસંગ્ર]હાત્ સર્વકલ્પાનુત્તરતન્ત્રં પરિસમાપ્તં ॥
છપ્તેર્ 26બ્ એપિલોગુએ ઓf થે સર્વ-તથગત-તત્ત્વ-સન્ગ્રહ
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ ઉત્થાયાસ[નાદ્ ભગવન્તમનેન નામાષ્ટશતેનાધ્યેષામા]સ ।
વજ્રધાતુ મહાસત્વ સર્વાર્થ પરમાર્થક ।
શાક્યરાજ મહાજ્ઞાન વજ્રાત્મક નમો ઽસ્તુ તે

[સત્વસંભવ તત્વાર્થ સત્વહેતુ મહાનય ।]
મહાસત્વાર્થ કાર્યાર્થ સત્વસત્વ નમો ઽસ્તુ તે

બુદ્ધધર્મ મહાધર્મ ધર્મચક્રપ્રવર્તક ।
મ[હાવચન વિદ્યાગ્ર્ય મહાસત્વ નમો ઽસ્તુ તે]

મહાકર્મ મહારક્ષ સર્વકર્મ પ્રસાધક ।
મહાત્મ સત્વચર્યાગ્ર સત્વહેતો નમો ઽસ્તુ તે

[સર્વપારમિતાપ્રાપ્ત સર્વજ્ઞજ્ઞાનવેદક ।
સર્વસ]ત્વ મહોપાય મહાપ્રજ્ઞા નમો ઽસ્તુ તે

મહાકારુણિકાગ્ર્યાગ્ર્ય કારુણ્ય કરુણાત્મક ।
સર્વદા[ન મહામૈત્રી સર્વકાર નમો ઽસ્તુ તે]

શાક્યસિંહ મહાશાક્ય શાક્યશાક્ય મહામુને ।
વિભો મહાવિનય નેયાર્થ વિનયાગ્ર નમો ઽસ્તુ [તે

ધર્મધાતુ સમપ્રાપ્ત ધર્મધાતુ તથાગ]ત ।
વજ્રનાથ મહાનાથ સત્વરાશિ નમો ઽસ્તુ તે

મહાપ્રભ મહાલોક મહાવીર્ય મહાબલ ।
મ[હાવીર સુવીરાગ્ર્ય શમ્ભુ વીર નમો ઽસ્તુ તે]

બ્રહ્મન્ સ્વયંભૂ ભગવન્ શાક્યવીર મહામુને ।
સર્વાત્મક મુને શુદ્ધ ધર્મરાજ નમો ઽસ્તુ તે

આ[કાશકાય કાયાગ્ર્ય ત્રિકાયાકાયભા]વક ।
સર્વકાય મહાકાય વજ્રકાય નમો ઽસ્તુ તે

અવાચ વાચ [વાચાગ્ર્ય ત્રિવાચાવાચદર્શક ।
સર્વવાચ] સુમહાવાચ વજ્રવાચ નમો ઽસ્તુ તે

અચિત્ત ચિત્ત ચિત્તાગ્ર્ય ત્રિચિત્તાચિત્તદર્શક ।
સર્વચિત્ત મહાચિત્ત [વજ્રચિત્ત નમો ઽસ્તુ તે

અવજ્ર વજ્ર વ]જ્રાગ્ર્ય ત્રિવજ્રાવજ્રશોધક ।
સર્વવજ્ર મહાવજ્ર વજ્રવજ્ર નમો ઽસ્તુ તે

સર્વવ્યાપિ ભવાગ્ર્યાગ્ર્ય સુ[ગતાધિપતિ જય ।
ત્રૈધાતુકમહારાજ] વૈરોચન નમો ઽસ્તુ તે

નામાષ્ટશતકંશ્ચ તદ્યઃ કશ્ચિચ્છૃણુયા સકૃત્ ।
પઠેદ્વા ભાવયેદ્વાપિ [સર્વો બુદ્ધત્વમાપ્નુયાત્

અધ્યેષયા]મિ ત્વાન્નાથ સર્વસત્વહિતાર્થતઃ ।
મહાકારુણ્યમુત્પાદ્ય ધર્મચક્રં પ્રવર્તયે-