સંવિત્સિદ્ધિ · શ્લોક 261-280

અવિદ્યા સા કિમ્ એકૈવ નૈકા વા તદ્ ઇદં વદ ॥

તદાશ્રયશ્ ચ સંસારી તથૈકો નૈક એવ વા ॥

સા ચેદ્ એકા તતઃ સૈકા શુકસ્ય બ્રહ્મવિદ્યયા ॥

પૂર્વમ્ એવ નિરસ્તેતિ વ્યર્થસ્ તે મુક્તયે શ્રમઃ ॥

સ્યાન્ મતં નૈવ તે સન્તિ વામદેવશુકાદયઃ ॥

યદ્વિદ્યયા નિરસ્તત્વાન્ નાદ્યાવિદ્યેતિ ચોદ્યતે ॥

મુક્તામુક્તાદિભેદો હિ કલ્પિતો મદવિદ્યયા ॥

દૃશ્યત્વાન્ મામકસ્વપ્ન દૃશ્યભેદપ્રપઞ્ચવત્ ॥

યત્ પુનર્ બ્રહ્મવિદ્યાતસ્ તેષાં મુક્તિર્ અભૂદ્ ઇતિ ॥

વાક્યં તત્ સ્વાપ્નમુક્ત્યુક્તિ યુક્ત્યા પ્રત્યૂહ્યતામ્ ઇતિ ॥

નન્વ્ ઈદૃશાનુમાનેન સ્વાવિદ્યાપરિકલ્પિતમ્ ॥

પ્રપઞ્ચં સાધયત્ય્ અન્યઃ કથં પ્રત્યુચ્યતે ત્વયા ॥

ત્વદવિદ્યાનિમિત્તત્વે યો હેતુસ્ તે વિવક્ષિતઃ ॥

સ એવ હેતુસ્ તસ્યાપિ ભવેત્ સર્વજ્ઞસિદ્ધિવત્ ॥

ઇત્ય્ અન્યોન્યવિરુદ્ધોક્તિ વ્યાહતે ભવતાં મતે ॥

મુખમ્ અસ્તીતિ યત્કિંચિત્ પ્રલપન્ન્ ઇવ લક્ષ્યસે ॥

યથા ચ સ્વાપ્નમુક્ત્યુક્તિ સદૃશી તદ્વિમુક્તિગીઃ ॥

તથૈવ ભવતો ઽપીતિ વ્યર્થો મોક્ષાય તે શ્રમઃ ॥

યથા તેષામ્ અભૂતૈવ પુરસ્તાદ્ આત્મવિદ્યયા ॥

મુક્તિર્ ભૂતોચ્યતે તદ્વત્ પરસ્તાદ્ આત્મવિદ્યયા ॥