સંવિત્સિદ્ધિ · શ્લોક 241-260

તાત્ત્વિકં તુ પ્રમાણત્વમ્ અદ્વૈતવચસામ્ ઇતિ ॥

નિયામકં ન પશ્યામો નિર્બન્ધાત્ તાવકાદ્ ઋતે ॥

આશ્રયપ્રતિયોગિત્વે પરસ્પરવિરોધિની ॥

કથં વૈકરસં બ્રહ્મ સદ્ ઇતિ પ્રતિપદ્યતે ॥

પ્રત્યક્ત્વેનાશ્રયો બ્રહ્મ રૂપેણ પ્રતિયોગિ ચેત્ ॥

રૂપભેદઃ કુતસ્ત્યો ઽયં યદ્ય્ અવિદ્યાપ્રસાદજઃ ॥

નનુ સાપિ તદાયત્તેત્ય્ અન્યોન્યાશ્રયણં પુનઃ ॥

અવસ્તુત્વાદ્ અવિદ્યાયાઃ (નૈતત્ તદ્દૂષણં યદિ) ॥

વસ્તુનો દૂષણત્વેન ત્વયા ક્વેદં નિરીક્ષિતમ્ ॥

(સ્વસાધ્યસ્ય પુરઃ)કારાદ્ દોષો ઽન્યોન્યસમાશ્રયઃ ॥

ન વસ્તુત્વાદ્ અવસ્તુત્વાદ્ ઇત્ય્ અતો નેદમ્ ઉત્તરમ્ ॥

કિંચ વિદ્યા ન ચેદ્ (વસ્તુ વ્યવહારઃ કુતસ્ ત્વ્ અયમ્) ॥

(ન ચૈષ વ્યોમ)પુષ્પાદિ વ્યવહારવદ્ ઇષ્યતે ॥

નાપ્ય્ અવસ્ત્વ્ ઇતિ ચો(ક્તિસ્ તે વસ્તુતાં તત્ર સાધયેત્) ॥

(નિષિધ્યતે) સમસ્તેન નઞા વસ્ત્વ્ ઇતિ ચેત્ (ન તત્) ॥

સમસ્તેન નઞા વસ્તુ પ્રથમં યન્ નિષિધ્યતે ॥

પ્રતિપ્રસૂતં વ્યસ્તેન પુનસ્ તદ્ ઇતિ વસ્તુતા ॥

અતો ન વસ્તુ ના(વસ્તુ યાવિદ્યા તદ્બલે સતિ) ॥

(ભેદો) ન કશ્ ચકાસ્તિતિ વિવક્ષીર્ મા સ્મ જાતુચિત્ ॥

કિંચ પ્રપઞ્ચનિર્વાહ જનની યેયમ્ આશ્રિતા ॥