સંવિત્સિદ્ધિ (અન્ય આવૃત્તિ) · શ્લોક 80-99

કિઞ્ ચાસ્યાઃ સ્વપ્રકાશાયા નીરૂપાયા ન હિ સ્વતઃ
ઋતે વિષયનાનાત્વાન્ નાનાત્વાવગ્રહભ્રમઃ ॥

ન વસ્તુ વસ્તુધર્મો વા ન પ્રત્યક્ષો ન લૌકિકઃ
ઘટાદિવેદ્યભેદો ઽપિ કેવલં ભ્રમલક્ષણઃ ॥

યદા, તદા તદાયતો ધીભેદાવગ્રહોદયઃ
કુતઃ, કુતસ્તરાં તસ્ય પરમાર્થત્વસમ્બન્ધઃ ॥

કિઞ્ ચ સ્વયંપ્રકાશસ્ય સ્વતો વા પરતો ઽપિ વા
પ્રાગભાવાદિસિદ્ધિઃ સ્યાત્, સ્વતસ્ તાવન્ ન યુજ્યતે ॥

સ્વસ્મિન્ સતિ વિરુદ્ધત્વાદ્ અભાવસ્યાનવસ્થિતેઃ
સ્વનિમિત્તપ્રકાશસ્ય સ્વસ્યાભાવે ઽપ્ય્ અસમ્ભવાત્
અનન્યગોચરત્વેન ચિતો ન પરતો ઽપિ ચ ॥

કિઞ્ ચ વેદ્યસ્ય ભેદાદેર્ ન ચિદ્ધર્મત્વસમ્ભવઃ
રૂપાદિવત્, અતઃ સંવિદ્ અદ્વિતીયા સ્વયંપ્રભા ॥

અતસ્ તદ્ભેદમ્ આશ્રિત્ય યદ્વિલક્ષણાદિજલ્પિતમ્
તદવિદ્યા+વિલાસો ઽયમ્ ઇતિ બ્રહ્મવિદો વિદુઃ ॥

હન્ત બ્રહ્મોપદેશો ઽયં શ્રદ્દધાનેષુ શોભતે
વયમ્ અશ્રદ્દધાનાઃ સો યે યુક્તિં પ્રાર્થયામહે ॥

પ્રતિપ્રમાતૃવિષયં પરસ્પરવિલક્ષણાઃ
અપરોક્ષં પ્રકાશન્તે સુખદુઃખાદિવદ્ ધિયઃ ॥

સમ્બન્ધિવ્યઙ્ગ્યભેદસ્ય સંયોગેચ્છાદિકસ્ય નઃ
ન હિ ભેદઃ સ્વતો નાસ્તિ નાપ્રત્યક્ષશ્ ચ સંઅતઃ ॥

યદિ સર્વગતા નિત્યા સંવિદ્ એવાભ્યુપેયતે
તતઃ સર્વં સદા ભાયાત્, ન વા કિઞ્ચિત્ કદાચન ॥

તદાનીં ન હિ વેદ્યસ્ય સન્ન્નિધીતરકારિતા
વ્યવસ્થા ઘટતે, વિત્તેર્ વ્યોમવદ્ વૈભવાશ્રયાત્ ॥

નાપિ કારણભેદેન. નિત્યાયાસ્ તદભાવતઃ
ન ચ સ્વરૂપનાનાત્વાત્, તદ્ એકત્વપરિગ્રહાત્ ॥

તતશ્ ચ બધિરાન્ધાદેઃ શબ્દાદિગ્રહણં ભવેત્
ગુરુશિષ્યાદિભેદશ્ ચ નિર્નિમિત્તઃ પ્રસજ્યતે ॥

નનુ નઃ સંવિદો ભિન્નં સર્વં નામ ન કિઞ્ચન
અતઃ સર્વં સદા ભાયાદ્ ઇત્યકણ્ડે ઽનુયુજ્યતે ॥

ઇદમ્ આખ્યાહિ ભો કિં નુ નીલાદિર્ ન પ્રકાશતે
પ્રકાશમાનો નીલાદિઃ સંવિદો વા ન ભિદ્યતે ॥

આદૌ પ્રતીતિસુભગો નિવાહો લોકવેદયોઃ
યતઃ પદપદાર્થાદિ ન કિઞ્ચિદ્ અવભાસતે ॥

દ્વિતીયે સંવિદો ઽદ્વૈતં વ્યાહન્યેત સમીહિતમ્
યદ્ય્ અયં વિવિધાકાર પ્રપઞ્ચઃ સંવિદાત્મકઃ
સાપિ સંવિત્ તદ્ આત્મેતિ યતો નાના પ્રસજ્યતે ॥

ન ચાવિદ્યાવિલાસત્વાદ્ ભેદાભેદાનિરૂપણા
સા હિ ન્યાયાનલસ્પૃષ્ટા જાતુષાભરણાયતે ॥

તથા હિ યદ્ય્ અવિદ્યેયં વિદ્યાભાવાત્મિકેષ્યતે
નિરુપાખ્યસ્વભાવત્વાત્ સા ન કિઞ્ચિન્ નિયચ્છતિ ॥