ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 9

9.1

ઇતિ શ્રી સમાધિરાજે અભાવસમુદ્ગતપરિવર્તો નામાષ્ટમઃ ॥ 8 ॥
(વૈદ્ય 44)
9 ગમ્ભીરધર્મક્ષાન્તિપરિવર્તઃ ।
તત્ર ભગવાન્ પુનરપિ ચન્દ્રપ્રભં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ - તસ્માત્તર્હિ કુમાર બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેનેમં સમાધિમાકાઙ્ક્ષતા ક્ષિપ્રં ચાનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબોદ્ધુકામેન ગમ્ભીરધર્મક્ષાન્તિકુશલેન ભવિતવ્યમ્ । કથં ચ કુમાર બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ગમ્ભીરધર્મક્ષાન્તિકુશલો ભવતિ? ઇહ કુમાર બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન માયોપમાઃ સર્વધર્મા યથાભૂતતઃ પ્રજ્ઞાતવ્યાઃ । સ્વપ્નોપમા મરીચ્યુપમાઃ પ્રતિશ્રુત્કોપમાઃ પ્રતિભાસોપમા ઉદકચન્દ્રોપમા નિર્મિતોપમાઃ પ્રતિબિમ્બોપમા આકાશોપમાઃ સર્વધર્માઃ પ્રજ્ઞાતવ્યાઃ । યદા ચ કુમાર બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન માયોપમાઃ સર્વધર્માઃ પરિજ્ઞાતા ભવન્તિ, સ્વપ્નોપમા મરીચ્યુપમાઃ પ્રતિશ્રુત્કોપમાઃ પ્રતિભાસોપમા ઉદકચન્દ્રોપમા નિર્મિતોપમાઃ પ્રતિબિમ્બોપમા આકાશોપમાઃ સર્વધર્માઃ પરિજ્ઞાતા ભવન્તિ યથાભૂતતઃ તદાયં કુમાર બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ગમ્ભીરધર્મક્ષાન્તિકુશલ ઇત્યુચ્યતે । સ ગમ્ભીરયા ધર્મક્ષાન્ત્યા સમન્વાગતો રઞ્જનીયેષુ ધર્મેષુ ન રજ્યતે, દોષણીયેષુ ધર્મેષુ ન દુષ્યતે, મોહનીયેષુ ધર્મેષુ ન મુહ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોઃ? તથા હિ - સ તં ધર્મં ન સમનુપશ્યતિ, તં ધર્મં નોપલભતે । યો રજ્યેત, યત્ર વા રજ્યેત,
યેન વા રજ્યેત । યો દુષ્યેત, યત્ર વા દુષ્યેત, યેન વા દુષ્યેત । યો મુહ્યેત, યત્ર વા મુહ્યેત, યેન વા મુહ્યેત । સ તં ધર્મં ન સમનુપશ્યતિ, તં ધર્મ નોપલભતે । તં ધર્મમસમનુપશ્યન્નનુપલભમાનો ઽરક્તો ઽદુષ્ટો ઽમૂઢો ઽવિપર્યસ્તચિત્તઃ સમાહિત ઇત્યુચ્યતે । નિષ્પ્રપઞ્ચઃ...... । તીર્ણઃ પારગતઃ...... । સ્થલગતઃ...... । ક્ષેમપ્રાપ્તઃ । અરૂપપ્રાપ્તઃ । શીલવાન્ । જ્ઞાનવાન્ । પ્રજ્ઞાવાન્ । પુણ્યવાન્ । ઋદ્ધિમાન્...... । સ્મૃતિમાન્...... । મતિમાન્...... । ગતિમાન્ । હ્રીમાન્ ...... । ધૃતિમાન્ । ચારિત્રવાન્ । ધૂતગુણસંલેખવાન્ । અનઙ્ગનઃ । નિષ્કિંચનઃ । અર્હન્ । ક્ષીણાસ્રવઃ । નિષ્ક્લેશો વશીભૂતઃ સુવિમુક્તચિત્તઃ સુવિમુક્તપ્રજ્ઞઃ આજાનેયો મહાનાગઃ કૃતકૃત્યઃ કૃતકરણીયો ઽપહૃતભારો ઽનુપ્રાપ્તસ્વકાર્થઃ પરિક્ષીણભવસંયોજનઃ સમ્યગાજ્ઞાસુવિમુક્તચિત્તઃ સર્વચેતોવશિપરમપારમિતાપ્રાપ્તઃ શ્રમણઃ । બ્રાહ્મણઃ સ્નાતકઃ । પારગઃ વેદકઃ શ્રોત્રિયઃ । બુદ્ધપુત્રઃ । શાક્યપુત્રઃ । મર્દિતકણ્ટકઃ । ઉત્ક્ષિપ્તપરિખઃ । ઉદીર્ણપરિખઃ । આક્ષિપ્તશલ્યઃ । નિર્જરઃ । ભિક્ષુઃ । અપરિવેષ્ટનઃ । પુરુષઃ । સત્પુરુષઃ । ઉત્તમપુરુષઃ । મહાપુરુષઃ । પુરુષસિંહઃ । પુરુષનાગઃ । પુરુષાજાનેયઃ । પુરુષધૌરેયઃ પુરુષશૂરઃ । પુરુષવીરઃ । પુરુષપુષ્પઃ । પુરુષપદ્મઃ । પુરુષપુણ્ડરીકઃ । પુરુષદમકઃ । પુરુષચન્દ્રઃ । અકાપુરુષઃ । પુરુષાનુપલિપ્તઃ ઇત્યુચ્યતે । અથ ખલુ ભગવાસ્તસ્યાં વેલાયમિમા ગાથા અભાષત -
યદ લોકધાતુ ન વિવર્ત ભોતિ આકાશુ ભોતિ અયુ સર્વલોકઃ ।
(વૈદ્ય 45)
યથૈવ તં પૂર્વુ તથૈવ પશ્ચાત્ તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.2

ઇદં જગદ્ યાવ ચ કિંચિ વર્તતે અધસ્તમેતિ અભૂદાપસ્કન્ધઃ ।
યથૈવ તં હેષ્ઠે તથૈવ ઊર્ધ્વં તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.3

યથાન્તરીક્ષસ્મિ ન કિંચિદભ્રં ક્ષણેન ચો દૃશ્યતિ અભ્રમણ્ડલમ્ ।
પૂર્વાન્તુ જાનીય કુતઃ પ્રસૂતં તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.4

તથાગતસ્યો યથ નિર્વૃતસ્ય મનસિ કરોન્તઃ પ્રતિબિમ્બુ દૃશ્યતે ।
યથૈવ તં પૂર્વુ તથૈવ પશ્ચાત્ તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.5

યથૈવ ફેનસ્ય મહાન્તુ પિણ્ડમોઘેન ઉચ્છેત્તુ નરો નિરીક્ષતે ।
નિરીક્ષ્ય સો તત્ર ન સારસંદર્શી તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.6

દેવે યથા વર્ષતિ સ્થૂલબિન્દુકે પૃથક્ પૃથગ્ બુદ્બુદ સંભવન્તિ ।
ઉત્પન્નભગ્ના ન હિ સન્તિ બુદ્બુદાસ્તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.7

યથૈવ ગ્રામાન્તરિ લેખદર્શનાત્ ક્રિયાઃ પ્રવર્તન્તિ પૃથક્ શુભાશુભાઃ ।
ન લેખસંક્રાન્તિ ગિરાય વિદ્યતે તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.8

યથા નરો માનમદેન મોહિતો ભ્રમન્તિ સંજાનતિમાં વસુંધરામ્ ।
ન ચો મહીયા ચલિતં ન કમ્પિતં તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.9

(વૈદ્ય 46)
આદર્શપૃષ્ઠે તથ તૈલપાત્રે નિરીક્ષતે નારિ મુખં સ્વલંકૃતમ્ ।
સા તત્ર રાગં જનયિત્વ બાલા પ્રધાવિતા કામ ગવેષમાણા

9.10

મુખસ્ય સંક્રાન્તિ યદા ન વિદ્યતે બિમ્બે મુખં નૈવ કદાચિ લભ્યતે ।
યથા સ મૂઢા જનયેત રાગં તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.11

યથૈવ ગન્ધર્વપુરં મરીચિકા યથૈવ માયા સુપિનં યથૈવ ।
સ્વભાવશૂન્યા તુ નિમિત્તભાવના તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.12

યથૈવ ચન્દ્રસ્ય નભે વિશુદ્ધે હ્રદે પ્રસન્ને પ્રતિબિમ્બ દૃશ્યતે ।
શશિસ્ય સંક્રાન્તિ જલે ન વિદ્યતે તલ્લક્ષણાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.13

યથા નરઃ શૈલવનાન્તરે સ્થિતો ભણેય્ય ગાયેય્ય હસેય્ય રોદયે ।
પ્રતિશ્રુત્કા શ્રૂયતિ નો ચ દૃશ્યતે તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.14

ગીતે ચ વાદ્યે ચ તથૈવ રોદિતે પ્રતિશ્રુત્કા જાયતિ તં પ્રતીત્ય ।
ગિરાય ઘોષો ન કદાચિ વિદ્યતે તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.15

યથૈવ કામાન્ સુપિનન્ત સેવિય પ્રતિબુદ્ધસત્ત્વઃ પુરુષો ન પશ્યતિ ।
સ બાલ કામેષ્વતિકામલોભી તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.16

રૂપાન્ યથા નિર્મિણિ માયકારો હસ્તીરથાનશ્વરથાન્ વિચિત્રાન્ ।
(વૈદ્ય 47)
ન ચાત્ર કશ્ચિદ્ રથ તત્ર દૃશતે તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.17

યથા કુમારી સુપિનાન્તરસ્મિન્ સા પુત્ર જાતં ચ મૃતં ચ પશ્યતિ ।
જાતે ઽતિતુષ્ટા મૃતે દૌર્મનઃસ્થિતા તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.18

યથા મૃતાં માતરમાત્મજં વા સ્વપ્ને તુ વૈ રોદિતિ ઉચ્ચશબ્દમ્ ।
ન તસ્ય માતા મ્રિયતે ન પુત્રસ્તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.19

યથૈવ રાત્રૌ જલ ચન્દ્ર દૃશ્યતે અચ્છસ્મિ વારિસ્મિ અનાવિલસ્મિ ।
અગ્રાહ્ય તુચ્છો જલ ચન્દ્રશૂન્ય તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.20

યથૈવ ગ્રીષ્માણ મધ્યાહ્નકાલે તૃષાભિતપ્તઃ પુરુષો વ્રજેત ।
મરીચિકાં પશ્યતિ તોયરાશિં તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.21

મરીચિકાયામુદકં ન વિદ્યતે સ મૂઢ સત્ત્વઃ પિબિતું તદિચ્છતિ ।
અભૂતવારિં પિબિતું ન શક્યતે તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.22

યથૈવ આર્દ્રં કદલીય સ્કન્ધં સારાર્થિકઃ પુરુષુ વિપાટયેત ।
બહિર્વા અધ્યાત્મ ન સારમસ્તિ તથોપમાન્ જાનથ સર્વધર્માન્

9.23

ન ચક્ષું પ્રમાણં ન શ્રોત્ર ઘ્રાણં ન જિહ્વ પ્રમાણં ન કાયચિત્તમ્ ।
પ્રમાણ યદ્યેત ભવેયુરિન્દ્રિયા કસ્યાર્યમાર્ગેણ ભવેત કાર્યમ્

9.24

(વૈદ્ય 48)
યસ્માદિમે ઇન્દ્રિય અપ્રમાણા જડાઃ સ્વભાવેન અવ્યાકૃતાશ્વ ।
તસ્માદ્ ય નિર્વાણપથૈવ અર્થિકઃ સ આર્યમાર્ગેણ કરોતુ કાર્યમ્

9.25

પૂર્વાન્તુ કાયસ્ય અવેક્ષમાણો નૈવાત્ર કાયો નપિ કાયસંજ્ઞા ।
ન યત્ર કાયો નપિ કાયસંજ્ઞા અસંસ્કૃતં ગોત્રમિદં પ્રવુચ્યતિ

9.26

નિવૃત્તિ ધર્માણ ન અસ્તિ ધર્મા યેનેતિ નાસ્તિ ન તે જાતુ અસ્તિ ।
અસ્તીતિ નાસ્તીતિ ચ કલ્પનાવતામેવં ચરન્તાન ન દુઃખ શામ્યતિ

9.27

અસ્તીતિ નાસ્તીતિ ઉભે ઽપિ અન્તા શુદ્ધી અશુદ્ધીતિ ઇમે ઽપિ અન્તા ।
તસ્માદુભે અન્ત વિવર્જયિત્વા મધ્યે ઽપિ સ્થાનં ન કરોતિ પણ્ડિતઃ

9.28

અસ્તીતિ નાસ્તીતિ વિવાદ એષ શુદ્ધી અશુદ્ધીતિ અયં વિવાદઃ ।
વિવાદપ્રાપ્તાન ન દુઃખ શામ્યતિ અવિવાદપ્રાપ્તાન દુઃખં નિરુધ્યતે

9.29

સ્મૃતેરુપસ્થાનકથાં કથિત્વા મન્યન્તિ બાલા વય કાયસાક્ષી ।
ન કાયસાક્ષિસ્ય ચ અસ્તિ મન્યના પ્રહીણ તસ્યો પૃથુ સર્વ મન્યના

9.30

ચતુર્ષુ ધ્યાનેષુ કથાં કથિત્વા વદન્તિ બાલા વયં ધ્યાનગોચરાઃ ।
ન ક્લેશધ્યાયિ ન ચ અસ્તિ મન્યના વિદિત્વ જ્ઞાનેન મદઃ પ્રહીયતે

9.31

ચતુર્ષુ સત્ત્વેષુ કથાં કથિત્વા વદન્તિ બાલા વય સત્યદર્શિનઃ ।
(વૈદ્ય 49)
ન સત્યદર્શિસ્ય ચ કાચિ મન્યના અમન્યના સત્ય જિનેન દેશિતા

9.32

રક્ષેત શીલં ન ચ તેન મન્યે શ્રુણેય્ય ધર્મં ન ચ તેન મન્યે ।
યનૈવ સો મન્યતિ અલ્પપ્રજ્ઞો તન્મૂલકં દુઃખ વિવર્ધતે ઽસ્ય

9.33

દુઃખસ્ય મૂલં મદુ સંનિદર્શિતં સર્વજ્ઞિના લોકવિનાયકેન ।
મદેન મત્તાન દુઃખં પ્રવર્ધતે અમન્યમાનાન દુખં નિરુધ્યતે

9.34

કિયદ્બહૂન્ ધર્મ પર્યાપુણેય્યા શીલં ન રક્ષેત શ્રુતેન મત્તઃ ।
ન બાહુશ્રુત્યેન સ શક્યુ તાયિતું દુઃશીલ યેન વ્રજમાન દુર્ગતિમ્

9.35

સચેત્ પુનઃ શીલમદેન મત્તો ન બાહુશ્રુત્યસ્મિ કરોતિ યોગમ્ ।
ક્ષયેત્વ સો શીલફલમશેષં પુનો ઽપિ સ પ્રત્યનુભોતિ દુઃખમ્

9.36

કિંચાપિ ભાવેય્ય સમાધિ લોકે ન ચો વિભાવેય્ય સ આત્મસંજ્ઞામ્ ।
પુનઃ પ્રકુપ્યન્તિ કિલેશુ તસ્ય યથોદ્રકસ્યેહ સમાધિભાવના

9.37

નૈરાત્મ્યધર્માન્ યદિ પ્રત્યવેક્ષતે તાન્ પ્રત્યવેક્ષ્ય યદિ ભાવયેત ।
સ હેતુ નિર્વાણફલસ્ય પ્રાપ્તયે યો અન્યહેતુર્ન સ ભોતિ શાન્તયે

9.38

યથા નરશ્ચૌરગણૈરુપદ્રુતઃ પલાયિતુમિચ્છતિ જીવિતાર્થિકઃ ।
ન તસ્ય પાદાઃ પ્રભવન્તિ ગચ્છિતું ગૃહીત્વ ચૌરેહિ સ તત્ર હન્યતે

9.39

(વૈદ્ય 50)
એવં નરઃ શીલવિહીન મૂઢઃ પલાયિતુમિચ્છતિ સંસ્કૃતાતઃ ।
સ શીલહીનો ન પ્રભોતિ ગચ્છિતું જરાય વ્યાધ્યા મરણેન હન્યતે

9.40

યથૈવ ચૌરાણ બહૂ સહસ્રો નાનામુખેહિ પ્રકરોતિ પાપમ્ ।
એવં કિલેશા વિવિધૈર્મુખેભિર્યથૈવ ચૌરો હનિ શુક્લપાક્ષમ્

9.41

યેન સુનિધ્યાપ્તુ નિરાત્મસ્કન્ધા આક્રુષ્ઠુ પરિભાષ્ટુ ન શઙ્કુ ભોતિ ।
સ ક્લેશમારસ્ય વશં ન ગચ્છતે યઃ શૂન્યતાં જાનતિ સો ન કુપ્યતે

9.42

બહૂ જનો ભાષતિ સ્કન્ધશૂન્યતાં ન ચ પ્રજાનાતિ યથા નિરાત્મકાઃ ।
તે અપ્રજાનન્ત પરેહિ ચોદિતાઃ ક્રોધાભિભૂતાઃ પરુષં વદન્તિ

9.43

યથા નરો આતુરુ કાયદુઃખિતો બહૂહિ વર્ષેહિ ન જાતુ મુચ્યતે ।
સ દીર્ઘગૈલાન્યદુખેન પીડિતઃ પર્યેષતે વૈદ્યુ ચિકિત્સનાર્થિકઃ

9.44

પુનઃ પુનસ્તેન ગવેષતા ચ આસાદિતો વૈદ્ય વિદૂ વિચક્ષણઃ ।
કારુણ્યતાં તેન ઉપસ્થપેત્વા પ્રયુક્તુ ભૈષજ્યમિદં નિષેવ્યતામ્

9.45

ગૃહીત્વ ભૈષજ્ય પૃથું વરાં વરાં ન સેવતે આતુરુ યેન મુચ્યતે ।
ન વૈદ્યદોષો ન ચ ભૈષજાનાં તસ્યૈવ દોષો ભવિ આતુરસ્ય

9.46

એવમિહ શાસનિ પ્રવ્રજિત્વા પર્યાપુણિત્વા બલ ધ્યાન ઇન્દ્રિયાન્ ।
ન ભાવનાયામભિયુક્ત ભોન્તિ અયુક્તયોગીન કુતો ઽસ્તિ નિર્વૃતિઃ

9.47

(વૈદ્ય 51)
સ્વભાવશૂન્યાઃ સદ સર્વધર્મા વસ્તું વિભાવેન્તિ જિનાન પુત્રાઃ ।
સર્વેણ સર્વં ભવ સર્વશૂન્યં પ્રાદેશિકી શૂન્યતા તીર્થિકાનામ્

9.48

ન વિજ્ઞ બાલેહિ કરોન્તિ વિગ્રહં સત્કૃત્ય બાલાન્ પરિવર્જયન્તિ ।
મમાન્તિકે એન્તિ પ્રદુષ્ટચિત્તા ન બાલધર્મેહિ કરોતિ સંસ્તવમ્

9.49

ન વિજ્ઞ બાલાન કરોતિ સેવનાં વિદિત્વ બાલાન સ્વભાવસંતતિમ્ ।
કિયચ્ચિરં બાલુ સુસેવિતો ઽપિ પુનો ઽપિ તે ભોન્તિ અમિત્રસંનિભાઃ

9.50

ન વિજ્ઞ બાલેષ્વિહ વિશ્વસન્તિ વિજ્ઞાય બાલાન સ્વભાવધર્મતામ્ ।
સ્વભાવભિન્ન પ્રકૃતીય બાલા ન ચાસ્તિ મિત્રં હિ પૃથગ્જનાનામ્

9.51

સહધર્મિકેનો વચનેન ઉક્તાઃ ક્રોધં ચ દોષં ચ અપ્રત્યયં ચ ।
પ્રાવિષ્કરોન્તિ ઇમિ બાલધર્માન્ ઇમમર્થુ વિજ્ઞાય ન વિશ્વસન્તિ

9.52

બાલા હિ બાલેહિ સમં સમેન્તિ યથા અમેધ્યેન અમેધ્યુ સાર્ધમ્ ।
વિજ્ઞાઃ પુનર્વિજ્ઞજનેન સાર્ધં સમેન્તિ સર્પિર્યથ સર્પિમણ્ડૈઃ

9.53

સંસારદોષાણ અપ્રત્યવેક્ષણાત્ કર્માણ વિપાકમનોતરન્તઃ ।
બુદ્ધાન ચો વાક્યમશ્રદ્દધાનાસ્તે ચ્છેદ્યભેદ્યસ્મિ ચરન્તિ બાલાઃ

9.54

સુદુર્લભં લભ્ય મનુષ્યલાભં ન શિલ્પસ્થાનેષુ ભવન્તિ કોવિદાઃ ।
(વૈદ્ય 52)
દરિદ્રભૂતાન ધનં ન વિદ્યતે અજીવમાનાસ્તદ પ્રવ્રજન્તિ

9.55

તે પ્રવ્રજિત્વા ઇહ બુદ્ધશાસને અધ્યુષિતા ભોન્તિહ પાત્રચીવરે ।
તે પાપમિત્રેહિ પરિગૃહીતાસ્તાં નાચરન્તે સુગતાન શિક્ષામ્

9.56

તે આત્મનઃ શીલમપશ્યમાનાશ્ચિત્તવ્યવસ્થાં ન લભન્તિ બાલાઃ ।
રાત્રિંદિવં ભોન્તિ અયુક્તયોગા ન તે જુગુપ્સન્તિ ચ પાપકર્મતઃ

9.57

કાયેન ચિત્તેન અસંયતાનાં ન કિંચિ વાચાય સ જલ્પિતવ્યમ્ ।
સદા ગવેષન્તિ પરસ્ય દોષાન્ અપરાદ્ધુ કિં કેન વા ચોદયિષ્યે

9.58

આહારિ અધ્યુષિત ભોન્તિ બાલા ન ચાસ્તિ માત્રજ્ઞતુ ભોજનસ્મિન્ ।
બુદ્ધસ્ય પુણ્યેહિ લભિત્વ ભોજનં તસ્યૈવ બાલા અકૃતજ્ઞ ભોન્તિ

9.59

તે ભોજનં સ્વાદુરસં પ્રણીતં લબ્ધ્વા ચ ભુઞ્જન્તિ અયુક્તયોગાઃ ।
તેષાં સ આહારુ વધાય ભોતિ યથ હસ્તિપોતાન બિસા અધૌતકાઃ

9.60

કિં ચાપિ વિદ્વાન્ મતિમાન્ વિચક્ષણો ભુઞ્જીત આહારુ શુચિ પ્રણીતમ્ ।
ન ચૈવ અધ્યુષિત તત્ર ભોતિ અગૃઘ્નુ સો ભુઞ્જતિ યુક્તયોગી

9.61

કિં ચાપિ વિદ્વાન્ મતિમાન્ વિચક્ષણો આભાષતે બાલુ કુતો હિ સ્વાગતમ્ ।
(વૈદ્ય 53)
તથ સંગૃહીત્વા પ્રિયવદ્યતાય કારુણ્યતાં તત્ર ઉપસ્થપેતિ

9.62

યો ભોતિ બાલાન હિતાનુકમ્પી તસ્યૈવ બાલા વ્યસનેન તુષ્ટાઃ ।
એતેન દોષેણ જહિત્વ બાલાન્ મૃગોવદેકો વિહરેદરણ્યે

9.63

ઇમ ઈદૃશાન્ દોષ વિદિત્વ પણ્ડિતો ન જાતુ બાલેહિ કરોતિ સંગતિમ્ ।
વિહીનપ્રજ્ઞાનુપસેવતો મે સ્વર્ગાત્તુ હાનિઃ કુત બોધિ લપ્સ્યે

9.64

મૈત્રીવિહારી ચ ભવન્તિ પણ્ડિતાઃ કરુણાવિહારી મુદિતાવિહારી ।
ઉપેક્ષકાઃ સર્વભવેષુ નિત્યં સમાધિ ભાવેત્વ સ્પૃશન્તિ બોધિમ્

9.65

તે બોધિ બુદ્ધિત્વ શિવામશોકાં વિદિત્વ સત્ત્વાન્ જનવ્યાધિપીડિતાન્ ।
કારુણ્યતાં તત્ર ઉપસ્થપેત્વા કથાં કથેન્તિ પરમાર્થયુક્તામ્

9.66

યે તાં વિજાનન્તિ જિનાન ધર્મતામનાભિલપ્યં સુગતાન સત્યમ્ ।
તે ધર્મ શ્રુત્વા ઇમ એવરૂપાં લપ્સ્યન્તિ ક્ષાન્તિ અરિયાં નિરામિષામ્

મૂળ પાઠ: Samādhirājasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 2.) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc