સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 37

ઇતિ શ્રીસમાધિરાજે શીલસ્કન્ધનિર્દેશપરિવર્તઃ ષટ્ત્રિંશતિતમઃ ॥ 36 ॥
(વૈદ્ય 264)
37 યશઃપ્રભપરિવર્તઃ ।
તત્ર ભગવાન્ પુનરપિ ચન્દ્રપ્રભં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ - તસ્માત્તર્હિ કુમાર બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેનેમાંશ્ચાપરિમાણાનાશ્ચર્યાદ્ભુતાન્ બોધિસત્ત્વધર્માનાકાઙ્ક્ષતા ક્ષિપ્રં ચાનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબોદ્ધુકામેનાયં સર્વધર્મસ્વભાવસમતાવિપઞ્ચિતઃ સમાધિઃ શ્રોતવ્ય ઉદ્ગ્રહીતવ્યઃ પર્યવાપ્તવ્યો ધારયિતવ્યો વાચયિતવ્યઃ પ્રવર્તયિતવ્યઃ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ સ્વાધ્યાતવ્યો ઽરણાભાવનયા ભાવયિતવ્યો બહુલીકર્તવ્યઃ પરેભ્યશ્ચ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયિતવ્યઃ । ક્ષાન્તિબલં ચાનેન ભાવયિતવ્યમ્ । ક્ષાન્તિરાસેવયિતવ્યા ભાવયિતવ્યા બહુલીકર્તવ્યા । ધર્માર્થિકેન ચ ભવિતવ્યં ધર્મકામેન ધર્મપ્રતિગ્રાહકેન ધર્માનુધર્મપ્રતિપન્નેન । બુદ્ધપૂજાભિયુક્તેન ભવિતવ્યમ્ । તેન ત્રિષુ સ્થાનેષ્વભિયોગઃ કરણીયઃ । કતમેષુ ત્રિષુ? યદુત ક્લેશક્ષયાય પુણ્યબલાધિપતયે બુદ્ધજ્ઞાનમાકાઙ્ક્ષતા કુશલમૂલાન્યવરોપયિતવ્યાનિ નો તુ ખલુ લોકસુખસ્પર્શાભિકાઙ્ક્ષિણા । એષુ ત્રિષુ સ્થાનેષ્વભિયોગઃ કરણીયઃ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયાં ચન્દ્રપ્રભસ્ય કુમારભૂતસ્ય તમેવાર્થમુદ્યોતયમાન ઇમમેવ પૂર્વયોગકથાનિર્દેશં ગાથાભિગીતેન સંપ્રકાશયતિ સ્મ -
હન્ત શૃણોથ મમેતુ કુમારા કલ્પસહસ્ર યથા ચરિતા મે ।
પૂજિત બુદ્ધસહસ્રશતાનિ એષતુ એતિ સમાધિ પ્રણીતમ્

કલ્પ અચિન્તિય એવમતીતાઃ ક્ષેત્રશતેષુ યે વાલિક અસ્તિ ।
એષ નિદર્શનુ કીર્તિતુ ભોતી યં જિનુ આસિ ગણેશ્વરનામા

ષષ્ટિરનૂનક કોટિસહસ્રાણ્યાસિ ગણોત્તમુ તસ્ય જિનસ્થ ।
સર્વિ અનાસ્રવિ ક્ષીણકિલેશા અષ્ટવિમોક્ષપ્રતિષ્ઠિત ધ્યાયી

તત્ર ચ કાલિ ઇયમપિ સર્વા ક્ષેમ સુભિક્ષ અનાકુલ આસીત્ ।
સૌખ્યસમર્પિત સર્વમનુષ્યાઃ પ્રીણિત માનુષકેભિ સુખેભિઃ

(વૈદ્ય 265)
પુણ્યબલેન ચ સર્વ ઉપેતા દર્શનિયાસ્તથ પ્રેમણિયાશ્ચ ।
આઢ્ય મહાધન સર્વ સમૃદ્ધા દિવ્યસુખેન સમર્પિતગાત્રાઃ

સૂરતુ સુવ્રત મન્દકિલેશાઃ ક્ષાન્તિબલાભિરતા અભિરૂપાઃ ।
દેવપુરેષુ યથા મરુપુત્રાઃ શીલગુણોપગતા મતિમન્તઃ

તત્ર ચ કાલિ મહીપતિરાસીદ્ રાજસુતો વરપુષ્પસુનામા ।
તસ્ય ચ પુત્ર અનૂનકમાસન્ પઞ્ચશતા સ્મૃતિમન્મતિમન્તઃ

તેન ચ રાજસુતેન જિનસ્યો ષષ્ટિ ઉદ્યાનસહસ્રશતાનિ ।
પુષ્પફલપ્રતિમણ્ડિત સર્વે તસ્ય નિર્યાતિત કારુણિકસ્ય

વિચિત્ર ઉદ્યાન સહસ્રશતા ચંક્રમશય્યનિષદ્યસહસ્રૈઃ ।
ચીવરકોટિસહસ્રશતેભિઃ સંસ્તૃત ચંક્રમણાશ્ચ નિષદ્યાઃ

એવમનેકપ્રકારસહસ્રા યાત્તક શ્રામણકાઃ પરિભોગાઃ ।
રાજસુતેન પ્રસન્નમનેના તસ્ય ઉપસ્થાપિતાઃ સુગતસ્ય

સો દશસુ શુભકર્મપથેષુ રાજ પ્રતિષ્ઠિત સાધૂજનેના ।
પ્રાણસહસ્રશતાનયુતેભિર્ગચ્છિ પુરસ્કૃતુ નાયકુ દ્રષ્ટમ્

પુષ્પવિલેપનધૂપ ગૃહીત્વા છત્રપતાકધ્વજાંસ્તથ વાદ્યાન્ ।
(વૈદ્ય 266)
પૂજ કરિત્વ સ તસ્ય જિનસ્ય પ્રાઞ્જલિકઃ પુરત સ્થિત આસીત્

તુષ્ટ અભૂત્તદ ભિક્ષુસહસ્રા દેવમનુષ્યથ યક્ષસુરાશ્ચ ।
વ્યાકરુ કિં નુ જિનો ઇમુ પૂજાં સાધુ કિં વક્ષ્યતિ ધર્મુ નરેન્દ્રઃ

તસ્ય ચ આશય જ્ઞાત્વ સ્વયંભૂ રાજસુતસ્ય નિરુત્તરુ ચિત્તમ્ ।
પારગતો અભિમુક્તિપદેષુ તસ્યિમ દેશયિ શાન્ત સમાધિમ્

યાવ પ્રમુક્ત ગિરા સુગતેના કમ્પિત મેદિનિ સવનષણ્ડા ।
પુષ્પ પ્રવર્ષિ તદા ગગનાતઃ પદ્મશતાપિ ચ ઉદ્ગત ભૂમૌ

વ્યાકરિ નાયકુ આશયુ જ્ઞાત્વા અર્થપદેષુ સુશિક્ષિત શાસ્તા ।
દેશયિ શાન્ત સમાધિ નરેન્દ્રસ્તત્રિમિ અર્થપદાનિ શૃણોથ

સર્વિ ભવા અભવાઃ પરિકલ્પાસ્તુચ્છ મરીચિસમા યથ માયાઃ ।
વિદ્યતમેઘસમાશ્ચલ શૂન્યાઃ સર્વિ નિરાત્મ નિસત્ત્વ નિજીવાઃ

આદિતુ શૂન્ય અનાગત ધર્મા નાગત અસ્થિત સ્થાનવિમુક્તાઃ ।
નિત્યમસારક માયસ્વભાવાઃ શુદ્ધ વિશુદ્ધ નભોપમ સર્વે

નૈવ ચ નીલ ન પિત ન શ્વેતા નામતુ રિક્તકુ ઘોષસ્વભાવાઃ ।
ચિત્તવિવિક્ત અચિત્તસ્વભાવાઃ સર્વરૂતાપગતાઃ ક્ષણિકત્વાત્

ભાષતુ અક્ષરુ સંક્રમુ નાસ્તિ નો પિ અભાષતુ સંકરુ ભોતિ ।
(વૈદ્ય 267)
નાપિ ચ અક્ષર દેશ વ્રજન્તી નો પુનરક્ષરુ ક્રાન્તિ કુતશ્ચિત્

અક્ષર અક્ષય ક્ષીણ નિરુદ્ધા ભાષતતો વ અભાષતતો વા ।
નિત્યમિમક્ષર અક્ષય ઉક્તા યઃ પરિજાનતિ સો ઽક્ષયુ ભોતિ

બુદ્ધસહસ્રશતા ય અતીતા ધર્મસહસ્રશતાનિ ભણિત્વા ।
નૈવ ચ ધર્મુ ન ચાક્ષર ક્ષીણા । નાસ્તિ સમુત્પત્તિ તેન અક્ષીણા

યેન પ્રજાનતિ અક્ષયધર્માન્ નિત્યુ પ્રજાનતિ અક્ષયધર્માન્ ।
સુત્રસહસ્રશતાનિ ભણિત્વા સર્વિ અનક્ષર જાનતિ ધર્માન્

યં ચ પ્રભાષતિ ધર્મ જિનસ્યો તં ચ ન મન્યતિ સો ઽક્ષયતાયે ।
આદિ નિરાત્મનિ યે ત્વિમિ ધર્મા તાંશ્ચ પ્રભાષતિ નો ચ ક્ષપેતિ

સર્વગિરઃ સ પ્રભાષતિ વિજ્ઞો નો ચ ગિરાય હરીયતિ ચિત્તમ્ ।
સર્વગિરો ગિરિઘોષનિકાશો તેન ન સજ્જતિ જાતુ ગિરાયે

યાય ગિરાય સ કીર્તિતુ ધર્મઃ સા ગિર તત્ક્ષણિ સર્વ નિરુદ્ધા ।
યાદૃશુ લક્ષણુ તસ્ય ગિરાયે સર્વિમિ ધર્મ તલ્લક્ષણપ્રાપ્તાઃ

સર્વિમિ ધર્મ અલક્ષ વિલક્ષા સર્વિ અલક્ષણ લક્ષણશુદ્ધાઃ ।
નિત્ય વિવિક્ત વિશુદ્ધ નભો વા સંખ્ય સમાસતુ તે ન ઉપેન્તિ

સંસ્કૃતાસંસ્કૃત સર્વિ વિવિક્તા નાસ્તિ વિકલ્પન તેષમૃષીણામ્ ।
(વૈદ્ય 268)
સર્વગતીષુ અસંસ્કૃત પ્રાપ્તા દૃષ્ટિગતેહિ સદૈવ વિવિક્તાઃ

નિત્યમરક્ત અદુષ્ટ અમૂઢાસ્તસ્ય સ્વભાવ સમાહિતચિત્તાઃ ।
એષ સમાધિબલી બલવન્તો યો ઇમુ જાનતિ ઈદૃશ ધર્માન્

શૈલગુહાગિરિદુર્ગનદીષુ યદ્વ પ્રતિશ્રુત્ક જાયિ પ્રતીત્ય ।
એવિમુ સંસ્કૃતિ સર્વિ વિજાને માયમરીચિસમં જગુ સર્વમ્

પ્રજ્ઞબલં ગુણ ધર્મગતાનાં જ્ઞાનબલેન અભિજ્ઞ ઋષીણામ્ ।
વાચ ઉપાયકુશલ્ય નિરુક્તા યત્ર પ્રકાશિતુ શાન્ત સમાધિઃ

કલ્પિતુ વુચ્ચતિ કલ્પનમાત્રં અન્તુ ન લભ્યતિ સંસરમાણે ।
કોટિ અલક્ષણ યા પુરિ આસીદપિ અનાગતિ પ્રત્યયતાયે

કર્મ ક્રિયાય ચ વર્તતિ એવં હીન ઉત્કૃષ્ટતયા સમુદેન્તિ ।
વિવિક્ત ધર્મ સદા પ્રકૃતીયે શૂન્ય નિરાત્મ વિજાનથ સર્વાન્

સંવૃતિ ભાષિતુ ધર્મ જિનેનાસંસ્કૃતસંસ્કૃત પશ્યથ એવમ્ ।
નાસ્તિહ ભૂતતુ આત્મ નરો વા એતકુ લક્ષણ સર્વજગસ્ય

કૃષ્ણાશુભ ચ ન નશ્યતિ કર્મ આત્મન કૃત્વ ચ વેદયિતવ્યમ્ ।
નો પુન સંક્રમ કર્મફલસ્ય નો ચ અહેતુક પ્રત્યનુભોન્તિ

(વૈદ્ય 269)
સર્વિ ભવા અલિકા વશિકાશ્ચો રિક્તકુ તુચ્છ ફેનસમાશ્ચ ।
માયમરીચિસમાઃ સદ શુન્યા દેશિતુ શબ્દિતુ તે ચ વિવિક્તાઃ

એવં વિજાનતુ મન્યન નાસ્તી શીલવુ ભોતી અનિશ્રિતચિત્તઃ ।
ક્ષાન્તિબલેન ન કલ્પયિ કિંચિ એવ ચરન્તુ સમાહિતુ ભોતિ

યાત્તક ધર્મ વિજાનિ સ રાજા તાત્તક દેશિત તેન જિનેન ।
શ્રુત્વ નૃપો ઇમુ ધર્મ જિનસ્યો સપરિવારુ સમાદદિ શિક્ષામ્

રાજસુતો ઇમુ શ્રુત્વ સમાધિં આત્તમના મુદિતો ભણિ વાચમ્ ।
સુષ્ઠુ સુભાષિતુ એષ સમાધી એષ તવા ચરણેષુ પતામિ

તત્ર ચ પ્રાણિસહસ્ર અશીતિઃ શ્રુત્વિમુ ધર્મસ્વભાવ પ્રણીતમ્ ।
ભૂતુ અયં પરમાર્થ નિર્દેશો તે અનુત્પત્તિક ક્ષાન્તિ લભિંસુ

નાસ્તિ ઉપાદુ નિરોધુ નરસ્યો એવિમિ ધર્મ સદા વિવિક્તાઃ ।
એવ પ્રજાનતુ નો પરિહાણિ રાજ લભી અનુત્પત્તિક ક્ષાન્તિમ્

રાજ તદા વિજહિત્વન રાજ્યં પ્રવ્રજિ શાસનિ તસ્ય જિનસ્ય ।
તે ઽપ્યનુ પ્રવ્રજિતાઃ સુત રાજ્ઞઃ પઞ્ચશતાનિ અનૂનક સર્વે

પ્રવ્રજિતો યદ રાજ સપુત્રો અન્ય તદા બહુપ્રાણિસહસ્રાઃ ।
પ્રવ્રજિતાઃ સુગતસ્ય સમીપે ધર્મ ગવેષિયુ તસ્ય જિનસ્ય

(વૈદ્ય 270)
વિંશતિવર્ષશતાન્ પરિપૂર્ણાન્ ધર્મ પ્રકાશિતુ તેન જિનેના ।
રાજ સપુત્રકુ તેન જનેના વિંશતિવર્ષશતા ચરિ ધર્મમ્

અથ અપરેણ પુનઃ સમયેન સો ઽપિ જિનઃ પરિનિર્વૃતુ આસીત્ ।
યે જિનશ્રાવક તે ઽપિ અતીતાઃ સો ઽપિ ચ ધર્મુ પરિત્તકુ આસીત્

તસ્ય ચ રાજિન પુત્ર અભૂષી પુણ્યમતી સદ શ્રાદ્ધુ પ્રસન્નઃ ।
તસ્ય ચ ભિક્ષુ કુલોપગુ આસીત્ । સો ઇમુ દેશયિ શાન્ત સમાધિમ્

સો અખિલો મધુરો ચ અભૂષી સત્કૃતુ પ્રાણિસહસ્રશતેભિઃ ।
દેવત કોટિશતાન્યનુબદ્ધા વર્ણ ભણન્તિ કુલાન્ પ્રવિશિત્વા

સ સ્મૃતિમાન્ મતિમાન્ ગતિમાંશ્ચો સુવ્રતુ સૂરતુ શીલરતશ્ચ ।
સુસ્વરુ અપરુષ સો મધુરશ્ચો ધાતુષુ જ્ઞાનવશી વરપ્રાપ્તઃ

ચીવરકોટિશતાન ચ લાભી આસિ સ ભિક્ષુ યશઃપ્રભુ નામ્ના ।
તસ્ય ચ પુણ્યબલં અસહન્તા ભિક્ષુસહસ્ર તદા જનિ ઈર્ષામ્

પુણ્યબલેન ચ રૂપબલેન જ્ઞાનબલેન ચ ઋદ્ધિબલેન ।
શીલબલેન સમાધિબલેનો ધર્મબલેન સમુદ્ગત ભિક્ષુઃ

હૃષ્ટમનશ્ચ પ્રિયશ્ચ જનસ્યો ભિક્ષુ ઉપાસકભિક્ષુણિકાનામ્ ।
(વૈદ્ય 271)
યે જિનશાસનિ સત્ત્વ પ્રસન્નાસ્તેષમભીપ્સિત પૂજનિયાશ્ચ

યશ્ચ સ રાજિનુ પુત્રુ અભૂષી પુણ્યમતી સદ શ્રાદ્ધુ પ્રસન્નઃ ।
જ્ઞાત્વ પ્રદુષ્ટમનાન્ બહુભિક્ષૂં રક્ષ સ કારયિ આચરિયસ્ય

પઞ્ચહિ પ્રાણિસહસ્રશતેહી વર્મિત ખડ્ગગદાયુધકેહિ ।
તેહિ સદા પરિવારિત ભિક્ષુ ભાષતિ ભૂતચરીમપર્યન્તામ્

સો પરિષાય પ્રભાષતિ ધર્મં શૂન્ય નિરાત્મ નિર્જીવિમિ ધર્માઃ ।
યે ઉપલમ્ભિક આત્મનિવિષ્ટાસ્તેષ ન રોચતિ યં ભણિ ભિક્ષુઃ

ઉત્થિતુ ભિક્ષવ શસ્ત્ર ગૃહીત્વા યેષ ન રોચતિ શૂન્યત શાન્તા ।
એષ અધર્મ પ્રભાષતિ ભિક્ષુઃ એતુ હનિત્વ ભવિષ્યતિ પુણ્યમ્

દૃષ્ટ્વ ચ શસ્ત્ર ન ભાયતિ ભિક્ષુઃ શૂન્યક ધર્મમનુસ્મરમાણઃ ।
નાસ્તિહ સત્ત્વ નરો વાપહત્યૈ કુડ્યસમા ઇમિ રિક્તક ધર્માઃ

ભિક્ષુ કરોતિ સ અઞ્જલિ મૂર્ધ્ના ભાષતિ વાચ નમો ઽસ્તુ જિનાનામ્ ।
યેન સત્યેનિમિ શૂન્યક ધર્મા ભોન્તિમિ શસ્ત્ર માન્દારવપુષ્પાઃ

શીલવ્રતોપગતસ્ય મુનિસ્યો ભાષિતમાત્ર અનન્યથવાક્યે ।
કમ્પિત મેદિનિ સવનષણ્ડા શસ્ત્ર તે જાત માન્દારવપુષ્પાઃ

(વૈદ્ય 272)
ભિક્ષુ અભૂત્તદ મંકુશરીરા યે ઉપલમ્ભિક શસ્ત્રગૃહીતાઃ ।
ભૂયુ ય શક્યુપસંક્રમણાયે ત્રસ્ય અભૂત્ સુમહાદ્ભુતજાતાઃ

યે પુન શ્રાદ્ધ પ્રસન્ન મુનીન્દ્રે યેષિહ રોચતિ શુન્યત શાન્તા ।
તેહિ હુંકારસહસ્ર કરિત્વા દૂષ્યશતૈરભિછાદિત ભિક્ષુઃ

ભિક્ષુ જનિત્વન મૈત્ર સ તેષુ સર્વજનસ્ય પુરસ્ત ભણાતિ ।
યે મયિ સત્ત્વ પ્રદોષ કરોન્તી તેષ કૃતે ન હુ બોધિ ચરામિ

તેન ચ વર્ષ અશીતિરનૂના ભાષિત શૂન્યત કોષુ જિનાનામ્ ।
ભિક્ષુસહસ્ર પ્રત્યર્થિક આસન્ યે ચ નિવારિત રાજસુતેન

સો ઽપિ તદા પરિભૂત્ અભૂષી તસ્ય ચ ભિક્ષુ પરીત્તકુ આસન્ ।
વાચમનિષ્ટ તદા શ્રુણમાનઃ ક્ષાન્તિબલા ચ્યુત નો ચ કદાચિત્

સો ઽપરેણ ચ પુનઃ સમયેન પ્રાણિશતાન કરી મહદર્થમ્ ।
શીલમખિલમનુસ્મરમાણઃ પુણ્યમતિસ્ય તદા ભણિ વાચમ્

તત્ર સ ગૌરવુ કૃત્વ ઉદારં પુણ્યમતી અવચી તદ ભિક્ષુમ્ ।
મા મમ કિનચિદાચરિયસ્યો ચેતસિ કિંચિ કૃતં અમનાપમ્

સો અવચી શૃણુ રાજકુમારા ક્ષાન્તિબલેન સમુદ્ગત બુદ્ધાઃ ।
(વૈદ્ય 273)
યેન મિ ભાષિત વાચમનિષ્ટાસ્તસ્યિમિ અન્તિકિ મૈત્ર ઉદારા

યેન સ કલ્પસહસ્રશતાનિ ક્ષાન્તિ નિષેવિત પૂર્વભવેષુ ।
સો અહુ ભિક્ષુ યશઃપ્રભુ આસં શાક્યમુનિર્ભગવાન્ ભણિ વાચમ્

યેન યશઃપ્રભુ રક્ષિતુ ભિક્ષુઃ પુણ્યમતી તદ રાજિનુ પુત્રઃ ।
જાતિસહસ્ર મમાસિ સહાયઃ સો મય વ્યાકૃતુ મૈત્રકુ બુદ્ધઃ

યેન ગણેશ્વર પૂજિતુ શાસ્તા યેન તુ કારિત શ્રેષ્ઠ વિહારાઃ ।
પૂર્વમસૌ વરપુષ્પસુનામા સો પદુમોત્તુરુ આસિ મુનીન્દ્રઃ

એવ મયા બહુકલ્પ અનન્તા ધારયિતામિમુ ધર્મ જિનાનામ્ ।
ક્ષાન્તિબલં સમુદાનિત પૂર્વે શ્રત્વ કુમાર મમા અનુશિક્ષાઃ

નિર્વૃતિમપ્યથ ભેષ્યતિ એવં પશ્ચિમિ કાલિ સદ્ધર્મવિલોપે ।
ભિક્ષુ વ તીર્થમતેષ્વભિયુક્તા તે મમ ધર્મ પ્રતિક્ષિપિ શાન્તમ્

ઉન્નત ઉદ્ધત દુષ્ટ પ્રગલ્ભા પાપસહાયક ભોજનલુબ્ધાઃ ।
ચીવરપાત્રરતાઃ પટલુબ્ધાઃ લાભસંનિશ્રિત તે ક્ષિપિ ધર્મમ્

દુષ્તપ્રદુષ્ટમના અકૃતજ્ઞા હીનકુલેષુ દરિદ્રકુલેષુ ।
પ્રવ્રજિતા ઇહ શાસનિ મહ્યં તે ઽપિ પ્રતિક્ષિપિ શાન્તમુ ધર્મમ્

(વૈદ્ય 274)
મારમતેન ચ મોહિત સત્ત્વા રાગવશાનુગતાભિનિવિષ્ટાઃ ।
મોહવશેન તુ મોહિત બાલા યેષ ન રોચતિ શૂન્યત શાન્તા

ભિક્ષુ ચ ભિક્ષુણિકા ગૃહિણશ્ચો ગ્રાહિત મોહિત પાપમતીભિઃ ।
તેષ વશાનુગતા સદ ભૂત્વા પશ્ચિમિ કાલિ પ્રતિક્ષિપિ બોધિમ્

શ્રુત્વ કુમાર ઇમા મમ વાચં ભિક્ષુ અરણ્યકુલે વસિ નિત્યમ્ ।
યેષિય રોચતિ શૂન્યત શાન્તા તૈરયુ ધારિતુ ધર્મુ જિનાનામ્

પ્રવ્રજિ તે મમ શાસનિ ચરિત્વ ભિક્ષુ ઉપસંપદપોષધકર્મમ્ ।
ભુઞ્જિમુ પિણ્ડમસક્તા અદુષ્ટા યે ઇમુ ધારયિષ્યન્તિ સમાધિમ્

જીવિત કાય અપેક્ષિ પ્રહાયા શૂન્યત ભાવયથા સુપ્રશાન્તામ્ ।
યુક્તપ્રયુક્તમના ચ ભવિત્વા સેવ અરણ્ય સદા મૃગભૂતાઃ

નિત્ય કરોથ ચ પૂજ જિનાનાં છત્રધ્વજર્દ્ધિયમાલ્યવિહારૈઃ ।
ચેતિય પૂજયથા પ્રતિમાનાં ક્ષિપ્ર લભિષ્યથ એતુ સમાધિમ્

સ્તૂપ કરાપયથા સુગતાનાં હેમવિભૂષિત રૂપિયલિપ્તાન્ ।
પ્રતિમ સુનિષ્ઠિત રત્નવિચિત્રા બોધિનિધાનુ જનિત્વન ચિત્તમ્

યાવતિ પૂજ જગેસ્મિ પ્રણીતા દિવ્યથ માનુષિકા રમણીયા ।
(વૈદ્ય 275)
સર્વ ગવેષિય બુદ્ધ મહેથા બોધિનિધાનુ કરિત્વ પ્રતિજ્ઞામ્

ધર્મત પશ્યથ સર્વિ નરેન્દ્રાન્ યાવત સન્તિ દશ દિશિ લોકે ।
દૃશ્યતિ નિર્વૃતિ સર્વજિનાનાં ધર્મતયા સ્થિત સંમુખ બુદ્ધાઃ

ભોથ ચ સર્વિષુ ત્યાગાધિમુક્તાઃ શીલવિશુદ્ધગતા સ્થિરચિત્તાઃ ।
ક્ષાન્તિરતાઃ સદ મૈત્રરતાશ્ચો સર્વિ પ્રજાનથ શૂન્યક ધર્માન્

વીર્યુ જનેથ અલીન અદીનાઃ ધ્યાનરતાઃ પ્રવિવેકરતાશ્ચ ।
પ્રજ્ઞ પ્રજાનથ પ્રજ્ઞવિશુદ્ધિં ભેષ્યથ કારુણિકા નચિરેણ

રાગુ શમેથ સદા અશુભા યે દોષુ નિગૃહ્ણથ ક્ષાન્તિબલેન ।
મોહુ નિગૃહ્ણથ પ્રજ્ઞબલેના પ્રાપ્સ્યથ બોધિ જિનાનુ પ્રશસ્તામ્

કાયુ વિભાવયથા યથા ફેનં દુઃખમસારકુ પૂતિદુર્ગન્ધમ્ ।
સ્કન્ધ પ્રજાનથ રિક્તક સર્વાંલ્લપ્સ્યથ જ્ઞાનમનુત્તરુ ક્ષિપ્રમ્

દૃષ્ટિ મ ગૃહ્ણથ પાપિક જાતુ આત્મ અયં પુરુષો અથ જીવઃ ।
સર્વિ પ્રજાનથ શૂન્યક ધર્માન્ ક્ષિપ્ર સ્પૃશિષ્યથ ઉત્તમબોધિમ્

લાભ મ કુર્વથ ગૃદ્ધો કદાચિત્ મા પરિતપ્યથ પિણ્ડલમબ્ધ્વા ।
નિન્દિત શંસિત મા ખુ ચલેથા મેરુસમાશ્ચ અકમ્પિય ભોથા

(વૈદ્ય 276)
ધર્મ ગવેષથ ગૌરવજાતાઃ શ્રત્વ તદાપિ ચ તત્પર ભોથ ।
તિષ્ઠત ગોચરિ સર્વજિનાનાં યાસ્યથ ક્ષિપ્ર સુખાવતિક્ષેત્રમ્

સર્વજગે સમચિત્ત ભવિત્વા અપ્રિય મા પ્રિય ચિત્ત કરોથ ।
મા ન ગવેષથ લાભુ યશો વા ક્ષિપ્ર ભવિષ્યથ બુદ્ધ મુનીન્દ્રાઃ

બુદ્ધગુણાંશ્ચ પ્રભાષથ નિત્યં ભૂતગુણેહિ નિરુક્તિપદેહિ ।
યાન્ ગુણ શ્રુત્વિહ સત્ત્વ પ્રસન્નાઃ બુદ્ધગુણેષુ સ્પૃહાં જનયેયુઃ

નિત્ય સગૌરવ ચાચરિયેષુ માતુ પિતુસ્તથ સર્વજગસ્મિન્ ।
મા પુન માનવશાનુગ ભોથા લપ્સ્યથ લક્ષણ ત્રિંશ દુવે ચ

સંગણિકાં વિજહિત્વ અશેષાં નિત્યુ વિવેકરતાપિ ચ ભોથ ।
સૂરત નિત્યુપશોભન શાન્તા આત્મહિતાઃ પરસત્ત્વહિતાશ્ચ

મૈત્રિ નિષેવિ તથા કરુણાં ચો મુદિતપેક્ષરતાઃ સદ ભોથ ।
શાસ્તુઃ પ્રશાસનુ પશ્યથ નિત્યં ભેષ્યથ ક્ષિપ્ર હિતંકરુ લોકે

પાપક મિત્ર મ જાતુ ભજેથ સેવથ મિત્ર યે ભોન્તિ ઉદારાઃ ।
યેષિહ રોચતિ શૂન્યત શાન્તા યે અભિપ્રસ્થિતા ઉત્તમબોધિમ્

શ્રાવકભૂમિ મ શિક્ષથ જાતુ મા ચ સ્પૃહેષ્યથ તત્ર ચરીયે ।
(વૈદ્ય 277)
ચિત્તુ મ રિઞ્ચથ બુદ્ધગુણેષુ ક્ષિપ્ર ભવિષ્યથ બુદ્ધ જિનેન્દ્રાઃ

સત્ય ગિરં સદ ભાષથ શુદ્ધાં મા મૃષ ભાષથ મા પરુષાં ચ ।
નિત્ય પ્રિયં મધુરં ચ ભણેથા લપ્સ્યથ વાચ લોકાચરિયાણામ્

કાયિ અનર્થિક જીવિત ભોથા માત્મ ઉત્કર્ષક મા પરપંસી ।
આત્મગુણાન્ સમુદાનયમાનાઃ પરચરિયાસુ ઉપેક્ષક ભોથ

શૂન્યવિમોક્ષરતાઃ સદ ભોથા મા પ્રણિધાન કરોથ ગતીષુ ।
સર્વનિમિત્ત વિવર્જ્ય અશેષાં ભોથ સદા અનિમિત્તવિહારી

અન્ત વિવર્જયથા સદકાલં શાશ્વતુચ્છેદસ્થિતા મ ભવાથ ।
પ્રત્યયતા સદ બુધ્યત સર્વં એવ ભવિષ્યથ યાદૃશ શાસ્તા

કામરતીષુ રતિં વિજહિત્વા દોષખિલાંશ્ચ મલાન્ વિજહિત્વા ।
મોહતમો વિજહિત્વસે સર્વં શાન્તરતા નરસિંહ ભવાથ

નિત્યમનિત્ય ચ પશ્યથ નિત્યં સર્વભવા સુખદુઃખ વિમુચ્ય ।
અશુભમનાત્મત આત્મશુભેષુ ભાવયમાનુ ભવેય નરેદ્રઃ

લોકપ્રદીપકરેભિ જિનેભિર્યેષિહ યોનિશો ધર્મ સુનીત ।
તૈરિહ મારબલાનિ હનિત્વા પ્રાપ્તમનુત્તરબોધિરુદારા

(વૈદ્ય 278)
યાત્તક ભાષિત એતિ ગુણા મે યે ચ પ્રકાશિત દોષશતા મે ।
દોષ વિવર્જિય શિક્ષ ગુણેષુ ભેષ્યસિ બુદ્ધુ તદેહ કુમાર