સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 36
ઇતિ શ્રીસમાધિરાજે સુપુષ્પચન્દ્રપરિવર્તઃ પઞ્ચત્રિંશતિતઃ ॥ 35 ॥
(વૈદ્ય 254)
36 શીલસ્કન્ધનિર્દેશપરિવર્તઃ ।
તસ્માત્તર્હિ કુમાર ય આકાઙ્ક્ષેદ્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ કિમિત્યહં સુખમનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુધ્યેયમિતિ, તેન કુમાર બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન શીલસ્કન્ધે સુપ્રતિષ્ઠિતેન ભવિતવ્યમ્, સર્વબોધિસત્ત્વેષુ ચ શાસ્તૃપ્રેમસંજ્ઞા ઉપસ્થાપયિતવ્યા ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
યઃ શીલસ્કન્ધે પ્રતિષ્ઠિતુ બોધિસત્ત્વો હિતૈષિચિત્તો વિચરતિ ચારિકાયામ્ ।
ક્ષિપ્રં સ ગત્વા અભિરતિબુદ્ધક્ષેત્રં ક્ષાન્તિંં લભિત્વા ભવિષ્યતિ ધર્મરાજઃ
તસ્માત્ સમગ્રા ભવથ અદુષ્ટચિત્તાઃ સર્વે ચ ભોગા સતત મનાપકારી ।
દૃષ્ટ્વા ચ બુદ્ધાન્ શિરિઘન અપ્રમેયાન્ બોધિં સ્પૃશિત્વા ભવિષ્યથ ધર્મસ્વામી
તસ્માચ્છ્રુણિત્વા ઇમ વર આનુશંસાન્ દૃષ્ટા ચ ભિક્ષૂન્ પરમ સુશીલવન્તા ।
નિઃશાઠિયેનો વિદુ સદ સેવિતવ્યાઃ સમાધિપ્તાપ્તા ભવિષ્યથ નોચિરેણ
સચેન્નિધાનાપરિમિતાપ્રમાણ પૂર્ણા ભવેયુ મણિરતનેભિ સપ્તૈઃ ।
તથૈવ ભૂયો રતનવરાણ પૂર્ણાઃ ક્ષેત્રા ભવેયુર્વાલિકગઙ્ગતુલ્યાઃ
દાનાધિમુક્તો ભવિય સ બોધિસત્ત્વ એકૈક રાત્રિંદિવમિહ દાનુ દદ્યાત્ ।
એવં દદન્ સો બહુવિધ કલ્પકોટીઃ નો વિષ્ઠિતઃ સ્યાદ્ વાલિક ગઙ્ગતુલ્યાઃ
યશ્ચો સમાધિં ઇમુમિહ બોધિસત્ત્વો શ્રુત્વાન ધારેત સુગતવરાણ ગઞ્જમ્ ।
યઃ પુણ્યસ્કન્ધો ભવતિ ગૃહીતુ તેનો તત્ સર્વદાનં કલમપિ નાનુભોતિ
(વૈદ્ય 255)
એષો વરો અનુપમ પુણ્યસ્કન્ધો જ્ઞાનસ્ય કોશ અપરિમિતાકરોપમ ।
શ્રાદ્ધો નરો યો ઇમુ આનુલોમિકં ધારેય્ય અગ્રં ઇમુ વિરજં સમાધિમ્
ધારેય્ય એત વિરજ સમાધિ શાન્ત મહાધનો ભવતિ સ બોધિસત્ત્વઃ ।
મહાસમુદ્રો બહુવિધરતનસ્ય આકરો ન તસ્ય પુણ્યસ્ય પ્રમાણમસ્તિ
વરેહિ ધર્મેહિ અચિન્તિયેહિ સંબૃહિતો વુચ્ચતિ બોધિસત્ત્વઃ ।
ન તસ્ય બોધાય કદાચિ સંશયો ય ઉદ્દિશેયાતિ ઇમઃ સમાધિમ્
સંસ્થાપ્ય લોકાચરિયં વિનાયકં બુદ્ધં મહાકારુણિકં સ્વયંભુવમ્ ।
યઃ પુણ્યસ્કન્ધેન વરેણુપેતો અચિન્તિયો યસ્ય પ્રમાણુ નાસ્તિ
ન ઉત્તરો તસ્ય ચ સત્ત્વ કશ્ચિત્ મહાસહસ્રાય કદાચિ વિદ્યતે ।
યઃ પુણ્યસ્કન્ધેન સમો ભવેત જ્ઞાનેન વાસાદૃશાચિન્તિયેન
અન્યત્ર યઃ શ્રુત્વ સમાધિમેતં ધારેય્ય વાચેય્ય પર્યાપુણેય્યા ।
પર્યેષમાણો ઽતુલ બુધબોધિં ન તસ્ય જ્ઞાનેન સમો ભવેત
સચેત્ કુમારા સિય અયુ ધર્મરૂપ યઃ પુણ્યસ્કન્ધો ઉપચિતુ તેન ભોતિ ।
ધારતુ વાચેતુ ઇમં સમાધિં ન સો વિચેય્યા ઇહ પૃથુલોકધાતુષુ
તસ્માત્ કુમારેહ ય બોધિસત્ત્વો આકાઙ્ક્ષતે પૂજિતુ સર્વબુદ્ધાન્ ।
(વૈદ્ય 256)
અસઙ્ગનિર્દેશપદાર્થકોવિદો અતીત ઉત્પન્ન તથાગતાંશ્ચ ધારેતુ વાચેતુ ઇમં સમાધિમ્
એષા હિ સા બોધિ તથાગતાનાં શ્રદ્ધેહિ મહ્યં વચનં કુમારાઃ ।
ન ભાષતે વાચમૃષાં તથાગતો ન હીદૃશાઃ સત્ત્વ મૃષાં વદન્તિ
યસ્મિન્ મયા શોધિતુ આત્મગ્રાહો ઇતઃ પુરે કલ્પશતાનચિન્તિયાન્ ।
શ્રેષ્ઠા ચરન્તેન પિ બોધિચારિકાં પર્યેષમાણેન ઇમાં સમાધિમ્
તસ્માદિમં શ્રુત્વ અથ ધર્મગઞ્જં યઃ સૂત્રકોટીનયુતાન આગમઃ ।
યઃ પુણ્યસ્કન્ધો વિપુલો અચિન્તિયો યેનો લઘું બુધ્યતિ બુદ્ધજ્ઞાનમ્
સર્વેષ સૂત્રાણિદમગ્રસૂત્રમચિન્તિયસ્યો કુશલસ્ય આકરમ્ ।
પર્યન્તુ ધર્માણ ન તેષ લભ્યતે યાં સો સદા નિર્દિશતે વિશારદઃ
છિન્દિત્વ ભિન્દિત્વ મહાસહસ્રં શક્યં ગણેતું પરમાણુસંચયઃ ।
ન ત્વેવ તે સૂત્રશતા અચિન્તિયાન્ પ્રમાતુ યં ભાષતિ સો અવિષ્ઠિતઃ
આશ્વાસ પ્રશ્વાસ ગણેતુ શક્યં સર્વેષ સત્ત્વાનિહ બુદ્ધક્ષેત્રે ।
પર્યન્તુ સૂત્રાણ ન તેષ શક્યં યાન્ ભાષતે સો ઽત્ર સમાધિયે સ્થિતઃ
બુદ્ધાન ક્ષેત્રા યથ ગઙ્ગવાલિકા યે તેષ સત્ત્વા ગતિ તેષૂપપન્નાઃ ।
ગણેતુ તે શક્યમથાપિ ચિન્તિતું ન તેષ સૂત્રાણ ય નિત્યુ ભાષતે
(વૈદ્ય 257)
ગણેતુ શક્યમિત કલ્પકોટિભિઃ મહાસમુદ્રેષ્વિહ યાત્તિ વાલિકાઃ ।
નદીષુ કુણ્ડેષુ હ્રદેષુ તદ્વદ્ અનન્ત સૂત્રાન્ત સ યત્ પ્રભાષતે
શક્યં ગણેતું બહુકલ્પકોટિષુ ય આપસ્કન્ધઃ સદ તત્ર તિષ્ઠતિ ।
શતાય ભિન્નાય વાલાગ્રકોટિયો સ્વરાઙ્ગ તેષાં ન તુ શક્યુ સર્વશઃ
શક્યં ગણેતું બહુકલ્પકોટિભિર્યે સત્ત્વ આસન્ પુરિમેણ તત્ર ।
ય આત્મભાવે વિનિબદ્ધસારા ન તેષ સૂત્રાન્તનિર્હાર જાનિતુમ્
ગણેતુ શક્યં રુત સર્વપ્રાણિનાં યે સન્તિ સત્ત્વા દશસુ દિશાસુ ।
ન શક્યુ સૂત્રાન્ત ગણેતુ તસ્ય યદ્ ભાષતે ઽસૌ સતતમવિષ્ઠિતઃ
સર્વેષ ધર્માણ નિદેશુ જાનતિ નિરુક્તિનિર્દેશપદાર્થકોવિદઃ ।
વિનિશ્ચયે ભૂતનયેષુ શિક્ષિતો વિશાલબુદ્ધિઃ સદ હર્ષપ્રજ્ઞઃ
અભિન્નબુદ્ધિર્વિપુલાર્થચિન્તી અચિન્ત્ય ચિન્તેતિ સદા પ્રજાનતિ ।
ઘોષસ્વભાવં પૃથુ સર્વ જાનતી શબ્દાંશ્ચ તાન્ નિર્દિશતો ન સજ્જતિ
અસક્ત સો વુચ્ચતિ ધર્મભાણકો ન સજ્જતે સર્વજગસ્ય ભાષતઃ ।
પ્રશ્નાન નિર્દેશપદેહિ કોવિદઃ તથાહિ તેનો પરમાર્થુ જ્ઞાતઃ
એકસ્ય સૂત્રસ્યુપદેશકોટિયો અચિન્તિયાં નિઓર્દિશતો ન સજ્જતિ ।
(વૈદ્ય 258)
અસઙ્ગનિર્દેશપદાર્થકોવિદો ભાષન્તુ સો પર્ષગતો ન સજ્જતે
યઃ સુસ્થિતો ભોતિ ઇહો સમાધિયે સ બોધિસત્ત્વો ભવતી અકમ્પિયઃ ।
ધર્મે બલાધાનવિશેષપ્રાપ્તઃ કરોતિ સો ઽર્થં બહુપ્રાણકોટિનામ્
યથૈવ મેરુરચલો અકમ્પિયઃ સર્વેહિ વાતેહિ ન શક્ય કમ્પિતુમ્ ।
તથૈવ ભિક્ષુર્વિદુ ધર્મભાણકં કમ્પેતુ શક્યં ન પરપ્રવાદિભિઃ
મહાસહસ્રેષ્વિહ લોકધાતુષુ યે પર્વતા ઉક્ત અકમ્પનીયાઃ ।
તે શક્ય વાતેન પ્રકમ્પનાય ન ત્વેવ ધર્મે સ્થિતુ શૂન્યિ ભિક્ષુઃ
ય શૂન્યતાયાં સતતં પ્રયુક્તો બુદ્ધાન એષો નિયતં વિહારઃ ।
પ્રજાનતી નિશ્ચિતુ ધર્મ શૂન્યાં સ સર્વવાદીભિ ન શક્યુ ક્ષોભિતુમ્
અકમ્પિયો ભોતિ પરપ્રવાદિભિઃ સવપ્રવાદેહિ અનાભિભૂતઃ ।
અનાભિભૂતશ્ચ અનિન્દિતશ્ચ ઇમુમુદ્દિશિત્વાન સમાધિ શાન્તમ્
ગતિં ગતો ભોતિ સ શુન્યતાયાં સર્વેષુ ધર્મેષુ ન કાઙ્ક્ષતે ઽસૌ ।
અનન્તજ્ઞાને સદ સુપ્રતિષ્ઠિતો ઇમુમુદ્દિશિત્વાન સમાધિ શાન્તમ્
બલાનિ બોધ્યઙ્ગ ન તસ્ય દુર્લભા પ્રતિસંવિદો ઋદ્ધિવિધી અચિન્તિયા ।
અભિજ્ઞ નો તસ્ય ભવન્તિ દુર્લભા ધારેત્વ વાચેત્વ ઇમ સમાધિમ્
(વૈદ્ય 259)
ભવાભિવૃત્તસ્ય ન તસ્ય દુર્લભં અનન્તજ્ઞાનેન જિનાન દર્શનમ્ ।
સંબુદ્ધ કોટીનયુતાનચિન્તિયાન્ સો દ્રક્ષ્યતે એતુ સમાધિ ધારયન્
સર્વેષ ચો તેષ જિનાન અન્તિકે સ શ્રોષ્યતે એતુ સમાધિ શાન્તમ્ ।
વરેણ જ્ઞાનેન ઉપેતુ ભેષ્યતી પ્રતિસંવિદાસુ વશ પારમિં ગતઃ
સચેદ્ ભવેન્મણિરતનાન પૂર્ણા મહાસહસ્રા ઇય લોકધાતુઃ ।
યે દિવ્ય શ્રેષ્ઠા મણિરતનાઃ પ્રધાના હેષ્ટં ઉપાદાય ભવાગ્રુ યાવત્
યાવન્ત ક્ષેત્રા બહુવિધ તે અનન્તા જામ્બૂનદાસંસ્તૃત પૂર્ણ સર્વે ।
દાનં દદે જિનવરેષુ સર્વં ભૂમીતલાદુપરિ ભવાગ્ર યાવત્
યાવન્તિ સન્તિ બહુ વિવિધા હિ સત્ત્વા દાનં દદેયુર્વિવિધમનન્તકલ્પાન્ ।
બુદ્ધાન દદ્યુઃ સતતમવિષ્ઠિહન્તો બોધ્યર્થિકો ચો દદિતુ દાનસ્કન્ધમ્
યશ્ચૈવ ભિક્ષુરભિરતુ શૂન્યતાયાં બુદ્ધાન્નમસ્યે દશનખપ્રાઞ્જલીયો ।
ન સ દાનસ્કન્ધઃ પુરિમકુ યાતિ સંખ્યાં યઃ શૂન્યતાયામભિરતુ બોધિસત્ત્વઃ
તં ચો લભિત્વા સ હિ નરુ પુણ્યવન્તો દાનં દદેતિ વિપુલુ જનેત્વ શ્રદ્ધામ્ ।
પર્યેષમાણો અતુલિય બુદ્ધબોધિં ઔપમ્યમેતં કૃતુ પુરુષોત્તમેન
યશ્ચો સમાધિમિમુ વરુ શ્રેષ્ઠ ગૃહ્ણેચ્ચતુષ્પદાં ગાથ સ તુષ્ટચિત્તઃ ।
યઃ પુણ્યસ્કન્ધો ઉપચિતુ તેન ભોતિ તત્ સર્વદાનં શતિમકલા નુ ભોતિ
(વૈદ્ય 260)
ન તાવ શીઘ્રં પ્રતિલભિ બુદ્ધજ્ઞાનં દાનં દદેત્ સો હિતકરુ બોધિસત્ત્વઃ ।
અશ્રુત્વ એતં વિરજુ સમાધિ શાન્તં યથ શ્રુત્વ શીઘ્રં લભતિ સ બુદ્ધજ્ઞાનમ્
યશ્ચો લભિત્વા ઇમુ વર શાન્તભૂમિં શ્રુતસ્ય ગોત્રં ઇમુ વિરજં સમાધિમ્ ।
પુર્યાપુણેય્યા પ્રમુદિતુ બોધિસત્ત્વઃ સ શીઘ્રમેતં પ્રતિલભિ બુદ્ધજ્ઞાનમ્
યો ઽપી નિધાનં પ્રતિલભિ એવરૂપં ક્ષેત્રાનનન્તાન્ યથરિવ ગઙ્ગવાલિકાઃ ।
તે ચો ભવેયુર્મણિરતનાન પૂર્ણા દિવ્યાન ચો તથપિ ચ માનુષાણામ્
દુર્ધર્ષુ સો ભોતિ પ્રેભૂતકોશો મહાધનો ધનરતનેનુપેતઃ ।
યો બોધિસત્ત્વો લભતિ ઇમં સમાધિં પર્યાપુણન્તઃ સતતમતૃપ્તુ ભોતિ
રાજ્યં લભિત્વા પરમસમૃદ્ધ સ્ફીતં ન તેન તુષ્ટો ભવતિ કદાચિ વિજ્ઞઃ ।
યથા લભિત્વા ઇમુ વિરજં સમાધિં તુષ્ટો ઉદગ્રો ભવતિ સ બોધિસત્ત્વઃ
તે તે ધર્મધરા ભવન્તિ સતતં બુદ્ધાન સર્વજ્ઞિનાં
ધારેન્તી વરધર્મનેત્રિ વિપુલાં ક્ષીણાન્તકાલે તથા ।
ધર્મકોશધરા મહામતિધરાઃ સર્વજ્ઞગઞ્જંધરાઃ
તે તે સત્ત્વ સહસ્રકોટિનિયુતાંસ્તોષન્તિ ધર્મસ્વરૈઃ
તે તે શીલધનેનુપેત મતિમાન્ શિક્ષાધનાઢ્યા નરાઃ
તે તે શીલવ્રતે સ્થિતા અભિરતા ધર્મદ્રુમસ્યાઙ્કુરાઃ ।
તે તે રક્તકષાયચીવરધરા નૈષ્ક્રમ્યતુષ્ટાઃ સદા
તે તે સત્ત્વહિતાય અપ્રતિસમાઃ સર્વજ્ઞતાં પ્રસ્થિતાઃ
તે તે દાન્ત સુદાન્ત સત્ત્વદમકા દમથેનુપેતાઃ સદા
તે તે શાન્ત સુશાન્તતામનુગતાઃ શાન્તપ્રશાન્તેન્દ્રિયાઃ ।
તે તે સુપ્ત પ્રસુપ્ત સત્ત્વ સતતં ધર્મસ્વનૈર્બોધયી
બોધિત્વા વરશ્રેષ્ઠ ધર્મરતનૈઃ સત્ત્વાન્ પ્રતિષ્ઠાપયી
(વૈદ્ય 261)
તે તે દાનપતી ભવન્તિ સતતં સદ મુક્તત્યાગી વિદુ
તે તે મત્સરિયૈર્ન સંવસિ મહાત્યાગે રમન્તે સદા ।
તે તે સત્ત્વ દરિદ્ર દૃષ્ટ્વ દુખિતાન્ ભોગેહિ સંતર્પયી
તે તે સત્ત્વહિતે સુખાય સતતં સર્વજ્ઞતાં પ્રસ્થિતાઃ
તે તે આહનિ ધર્મભેરિ વિપુલાં જ્ઞાને સદા શિક્ષિતાઃ
છિન્દન્તી જન સર્વ સંશયલતાં જ્ઞાને સદા પ્રસ્થિતાઃ ।
તે તે સુશ્રુત ધર્મધારિ વિરજા સૂત્રાન્તકોટીશતાન્
પર્ષાયાં સ્થિત આસને મતિધરાઃ પ્રવ્યાહરી પણ્ડિતાઃ
તે તે ભોન્તિ બહુશ્રુતાઃ શ્રુતિધરાઃ સંબુદ્ધધર્મંધરાઃ
કોશાન્ ધર્મમયાન્ ધરન્તિ મુનિનાં ધર્માન્નિધાને રતાઃ ।
તે તે ભોન્તિ વિશાલપ્રજ્ઞ વિપુલાં પ્રીઇતિં જનેન્તિ સદા
દેશેન્તા વરધર્મ શાન્ત નિપુણં નૈર્યાણિકં દુર્દૃશમ્
તે તે ધર્મમધર્મજ્ઞેય મતિમાન્ ધર્મે સ્થિતાઃ સૂરતાઃ
ધર્મરાજ્યિ પ્રશાસિ અપ્રતિસમા વરધર્મચારી સદા ।
તે તે ભોન્તિ વિશિષ્ટધર્મગુરુકા ગુરુગૌરવે ચ સ્થિતાઃ
ધર્મે નગવરે સ્થિતા મતિધરા ધર્મધ્વજોચ્છ્રાયિકાઃ
તે તે મત્ત પ્રમત્ત સત્ત્વ સતતં દૃષ્ટ્વા પ્રમાદે સ્થિતાન્
દૃષ્ટ્વા ચૈવ પ્રનષ્ટ ઉત્પથગતાન્ સંસારમાર્ગે સ્થિતાન્ ।
તેષૂ મૈત્ર જનિત્વુદાર કરુણા મુદિતાપ્યુપેક્ષા સ્થિતા
તેષાં માર્ગવરં પ્રદર્શયિ શિવમષ્ટાઙ્ગિકં દુર્દૃશમ્
તે તુ નાવ કરિત્વ ધર્મ સુદૃઢાં ધારેન્તિ સત્ત્વાન્ બહૂન્
ઉદ્યન્તાન્ મહાર્ણવેષુ પતિતાન્ સંસારસ્રોતોગતાન્ ।
બોધ્યઙ્ગા બલ ઇન્દ્રિયૈઃ કવચિતાઃ સદ્ધર્મનાવારુહાઃ
તીરે પારમિ ક્ષેમ નિત્યમભયે સ્થાપેન્તિ સત્ત્વાન્ સદા
તે તે વૈદ્યવરા વ્રતેષુ ચરિતા વૈદ્યોત્તમા વેદકા
વિદ્યાજ્ઞાનવિમુક્તિપારગમિતા સદ્ધર્મભૈષજ્યદાઃ ।
દૃષ્ટ્વા સત્ત્વ ગિલાન નેકવિવિધૈ રોગૈઃ સમભ્યાહતાન્
તેષાં ધર્મવિરેચનં દદતિ તદ્ધર્મૈશ્ચિકિત્સન્તિ તાન્
તે તે વાદિ અપવાદિમથના લોકેન્દ્ર વાગીશ્વરાઃ
સર્વજ્ઞેયપ્રભંકરા મતિધરા વરજ્ઞાનભૂમિસ્થિતાઃ ।
શૂર જ્ઞાનબલા બલપ્રમથનાઃ સંવર્ણિતા જ્ઞાનિભિઃ
જ્ઞાનેનો બહુસત્ત્વકોટિનિયુતાંસ્તોષ્યન્તિ ધર્મે સ્થિતાઃ
(વૈદ્ય 262)
તે તે ઽધિપતિ સાર્થવાહ વિપદઃ સત્ત્વાન ત્રાણાર્થિકાઃ
દૃષ્ટ્વા સત્ત્વ પ્રમૂઢ માર્ગરતને સદ મારપાશે સ્થિતાઃ ।
તેષાં માર્ગવરં પ્રકાશયિ શિવં ક્ષેમં સદા નિર્વૃતી
યેન જ્ઞાનપથેન નેન્તિ કુશલાન્ બહુસત્ત્વકોટીશતાન્
તે તે લેનુ ભવન્તિ ત્રાણુ શરણં ચક્ષુઃ પ્રદીપંકરાઃ
ભીતાનામભયપ્રદાશ્ચ સતતં ત્રસ્તાન ચાશ્વાસકાઃ ।
તે ઽતિદુઃખિત સત્ત્વ જ્ઞાત્વ પરમાન્ જાત્યન્ધભૂતાનિમાન્
ધર્માલોકુ કરોન્તિ ધર્મરતને ભૂતનયે શિક્ષિતાઃ
યે યે શિલ્પવરા જગે બહુકરાઃ સત્ત્વાન અર્થાવહા
યેભિઃ સત્ત્વ સદા ભવન્તિ સુખિતાઃ શિલ્પેષુ સંશિક્ષિતાઃ ।
શિક્ષાપારમિતાં ગતાઃ સુકુશલા આશ્ચર્યપ્રાપ્તાદ્ભુતા
યે બોધીનભિપ્રસ્થિતા મતિધરા લોકસ્ય ચક્ષુર્દદાઃ
નો તે તૃપ્ત કદાચિદપ્રતિસમા વરબુદ્ધધર્મશ્રુતાઃ
શીલક્ષાન્તિસમાધિપારગમિતા ગમ્ભીરધર્મશ્રુતાઃ ।
નો તૃપ્તાશ્ચ પરેષુ ધર્મરતનં તે દેશયન્તઃ શિવં
મોક્ષોપાયુ પ્રવર્ષમાણુ વર્ષં ધર્મૈર્નરાંસ્તર્પયી
યાવન્તો બહુ સત્ત્વ તેષુપગતા ધર્માર્થિકાઃ પણ્ડિતાઃ
શ્રોષ્યામો વરધર્મશ્રેષ્ઠરતનં માર્ગં ઋજું અઞ્જસમ્ ।
તેષાં છિન્દિષુ સંશયાન્ મતિઅધરા ધર્મેણ સંતોષયી
શીલક્ષાન્તિસમાધિપારમિગતા જાનન્ત સત્ત્વશયાન્
જ્ઞાની જ્ઞાનવરાગ્ર પારમિગતાઃ સત્ત્વાશયે કોવિદાઃ
જાનન્તઃ પરસત્ત્વચિત્તચરિતં યેષાં કથા યાદૃશી ।
યે યે જ્ઞાનકથાય સત્ત્વનયુતા વરધર્મચક્ષુર્લભાઃ
તે તે જ્ઞાનવિશેષપારમિગતા માર્ગોપદેશંકરાઃ
મારા કોટિસહસ્ર તેષ વિદુષાં ચિત્તં પિ નો જાનિષુ
આકાશે યથ પક્ષિણાં પદગતિં જ્ઞાતું ન શક્યા ક્વચિત્ ।
શાન્તા દાન્ત પ્રશાન્ત જ્ઞાનવશિનો આર્યસ્મિ જ્ઞાને સ્થિતાઃ
સર્વાન્ માર નિહત્ય શૂર વૃષભા બુધ્યન્તિ બોધિં શિવામ્
ઋદ્ધિપારમિપ્રાપ્ત ભોન્તિ સતતં ગચ્છન્તિ ક્ષેત્રાન્ શતાન્
પશ્યન્તિ બહુબુદ્ધકોટિનિયુતાન્ ગઙ્ગા યથા વાલિકાઃ ।
(વૈદ્ય 263)
ચક્ષુસ્તેષ ન સજ્જતે દશદિશે પશ્યન્તિ રૂપાન્ બહુ
યે ચો સત્ત્વ દશદ્દિશે ભવસ્થિતાઃ સર્વેષ તે નાયકાઃ
તે તસ્યો ભણિ આનુશંસ સકલાં કલ્પાન કોટીશતાન્
નો ચો પૂર્વચરીય વર્ણ ક્ષપયે પ્રતિભાનતો ભાષતો ।
બુદ્ધાનાં ધનમક્ષયં સુવિપુલં જ્ઞાનસ્ય ચો સાગરં
યો એતં વિરજં સમાધિમતુલં ધારેય કશ્ચિન્નરઃ
મૂળ પાઠ: Samādhirājasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 2.) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0