સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 35

ઇતિ શ્રીસમાધિરાજે જ્ઞાનાવતીપરિવર્તશ્ચતુસ્ત્રિંશતિતમઃ ॥ 34 ॥
(વૈદ્ય 232)
35 સુપુષ્પચન્દ્રપરિવર્તઃ ।
અથ ખલ્વાયુષ્માનાનન્દ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમેતદવોચત્ - પૃચ્છેયમહં ભગવન્તં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં કંચિદેવ પ્રદેશં સચેન્મે ભગવાનવકાશં કુર્યાત્ પ્રષ્ટવ્યપ્રશ્નવ્યાકરણાય । એવમુક્તે ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમેતદવોચત્ - તેન હ્યાનન્દ સ્વકે આસને નિષદ્ય પૃચ્છ ત્વં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં યદ્ યદેવાકાઙ્ક્ષસિ, અહં તે તસ્ય તસ્ય પ્રશ્નસ્ય વ્યાકરણેન ચિત્તમારાધયિષ્યે । એવમુક્તે આયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમેતદવોચત્ - કૃતાવકાશો ઽસ્મિ ભગવન્, કૃતાવકાશો ઽસ્મિ સુગત પ્રશ્નવ્યાકરણાય । અથ ખલ્વાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પુરતઃ આસને નિષદ્ય ભગવન્તમેતદવોચત્ - કો નુ ભગવન્ હેતુઃ કઃ પ્રત્યયો યદિહ એકત્યા બોધિસત્ત્વા બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરમાણા હસ્તચ્છેદાન્ પાદચ્છેદાન્ કર્ણચ્છેદાનક્ષ્યુત્પાટનાનિ અઙ્ગોત્તમાઙ્ગચ્છેદાન્ નિગચ્છન્તિ પ્રત્યઙ્ગચ્છેદાંશ્ચ? વિવિધાનિ દુઃખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ? નો ચ હીયન્તે?ન ચ પરિક્ષીયન્તે ઽનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ? એવમુક્તે ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમેતદવોચત્ - સચેત્ ત્વમાનન્દ જાનીયા યાનિ મે દુઃખાનિ પ્રત્યનુભૂતાનિ ઇમામનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિં સમુદાનયિતુમ્, એતદપિ તે ચ પ્રતિભાયાત્ । કિં પુનર્યત્તથાગતં પરિપ્રષ્ટવ્યં મન્યથાઃ । તદ્ યથાપિ નામ આનન્દ ઇહ કાશ્ચિદેવ પુરુષઃ અધસ્તાત્ પાદતલમુપાદાય યાવન્મૂર્ધકાદાદીપ્તો ભવેત્ પ્રજ્વલિતઃ એકજ્વાલીભૂતઃ, તં કશ્ચિદેવ પુરુષ ઉપસંક્રમ્ય એવં વદેત્ - એહિ ત્વં ભોઃ પુરુષ અનિર્વાપિતેનાત્મભાવેન પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતઃ સમન્વઙ્ગીભૂતઃ ક્રીડસ્વ રમસ્વ પરિચારયસ્વેતિ । તત્ કિં મન્યસે આનન્દ અપિ તુ સ પુરુષઃ અનિર્વાપિતેનાત્મભાવેન પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતઃ સમન્વઙ્ગીભૂતઃ ક્રીડેત રમેત પરિચારયેત? આનન્દ આહ - નો હીદં ભગવન્ । ભગવાનાહ - ક્રીડેતાનન્દ સ પુરુષો રમેત પરિચારયેત પરિકલ્પમુપાદાયાનિર્વાપિતેનાત્મભાવેન પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતઃ સમન્વઙ્ગીભૂતઃ । ન ત્વેવ તથાગતસ્ય પૂર્વં બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરમાણસ્ય સત્ત્વાંસ્ત્રિભિરુપાયૈર્દુઃખિતાન્ દૃષ્ટ્વા દરિદ્રાન્નાભૂત્ સુખં
વા સૌમનસ્યં વા ચિત્તપ્રહર્ષો વા । યે આનન્દ બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ પૂર્વં બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરમાણા અખણ્ડશીલા ભવન્તિ અછિદ્રશીલાઃ અકલ્માષશીલા અશબલશીલાઃ અપરામૃષ્ટશીલાઃ અચલિતશીલાઃ, અલુલિતશીલા અકોપ્યશીલાઃ, નોત્તાનશીલાઃ,ન પરદર્શનશીલાઃ ન વિસંવાદશીલાઃ, ઋજુશીલાઃ યથાપ્રતિજ્ઞાશીલાઃ સત્ત્વાનુગ્રહશીલાઃ । એવંરૂપેણ શીલેન સમન્વાગતા ભવન્તિ, તે આનન્દ બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા અનન્તાં બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરમાણા ન હસ્તચ્છેદેન પરિહાણિં નિગચ્છન્તિ । ન પાદચ્છેદેન પરિહાણિં નિગચ્છન્તિ । ન કર્ણનાસાચ્છેદેન પરિહાણિં નિગચ્છન્તિ । (વૈદ્ય 233) ન નેત્રોત્પાટનશીર્ષચ્છેદેન પરિહાણિં નિગચ્છન્તિ । નાઙ્ગપ્રત્યઙ્ગચ્છેદેન પરિહાણિં નિગચ્છન્તિ । ન ચ વિવિધાનિ દુઃખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ । ક્ષિપ્રં ચાનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુધ્યન્તે ॥
ભૂતપૂર્વમાનન્દ અતીતે ઽધ્વન્યસંખ્યેયકલ્પૈરસંખ્યેયતરૈર્વિપુલૈરપ્રમાણૈરચિન્ત્યૈરતુલ્યૈરમાપ્યૈરપરિમાણૈર્યદાસીત્ । તેન કાલેન તેન સમયેન રત્નપદ્મચન્દ્રવિશુદ્ધાભ્યુદ્ગતરાજો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવમનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । તેન ખલુ પુનરાનન્દ સમયેન તસ્ય ભગવતો રત્નપદ્મચન્દ્રવિશુદ્ધાભ્યુદ્ગતરાજ્ઞસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય નવતિકલ્પકોટીનિયુતશતસહસ્રાણ્યાયુષ્પ્રમાણમભૂત્ । સર્વત્ર ચ દિવસે નવતિકલ્પકોટીસહસ્રાણિ સત્ત્વાનામવૈવર્તિકતાયાં બુદ્ધધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠાપયતિ સ્મ । તેન ખલુ પુનરાનન્દ સમયેન તસ્ય ભગવતો રત્નપદ્મચન્દ્રવિશુદ્ધાભ્યુદ્ગતરાજ્ઞસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પરિનિર્વૃતસ્ય ચરમિકાયાં પઞ્ચાશતિ સદ્ધર્માન્તર્ધાનકાલસમયે સદ્ધર્મવિપ્રલોપે વર્તમાને ઇમે એવંરૂપાઃ સૂત્રાન્તા બહુજનજુગુપ્સિતા બહુજનવિવર્જિતા બહુજનવિરુદ્ધા મહાજનોત્સૃષ્ટાશ્ચાભૂવન્ । મહાભયભૈરવકાલે વર્તમાને મહોપદ્રવે અતિવૃષ્ટિકાલસમયે અનાવૃષ્ટિકાલસમયે વર્તમાને વ્યાલકાલસમયે વર્તમાને વિદ્યુત્કાન્તારકલ્પસમયે દુર્ભિક્ષકાલસમયે મિથ્યાદૃષ્ટિકાલસમયે અસમ્યગ્દૃષ્ટિકાલસમયે તીર્થિકમન્ત્રપર્યેષ્ટિકાલસમયે બુદ્ધબોધેઃ પ્રલુજ્યમાનકાલસમયે વર્તમાને સપ્ત બોધિસત્ત્વસહસ્રાણિ ગ્રામનગરનિગમરા રાજધાનીજનપદેભ્યો નિર્વાસિતાનિ સમન્તભદ્રં નામ વનખણ્ડં તદુપનિશ્રિત્ય વિહરન્તિ સ્મ સાર્ધં સુપુષ્પચન્દ્રેણ ધર્મભાણકેન, યસ્તેષાં ભિક્ષૂણાં ધારણીધર્મપયાય દેશયતિ સ્મ । સ ખલુ પુના રાજા સુપુષ્પચન્દ્રો ધર્મભાણક એકો રહોગતઃ પ્રતિસંલીનો દિવ્યેન ચક્ષુષા અતિક્રાન્તમાનુષેણ પશ્યતિ સ્મ - બહ્વીર્બોધિસત્ત્વકોટિરવરુપ્તકુશલમૂલા અન્યોન્યેભ્યો બુદ્ધક્ષેત્રેભ્યઃ ઇહોપપન્નાઃ । સચેત્તે લભેરન્ ધારણીધર્મપર્યાયશ્રવણાય, ન નિવર્તેરન્નનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ । અથ ન લભેરન્ ધારણીધર્મપર્યાયશ્રવણાય, વિવર્તેરન્નનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ । અથ ખલુ સુપુષ્પચન્દ્રો ધર્મભાણકઃ સ્મૃતઃ સંપ્રજાનંસ્તતઃ સમાધેર્વ્યુત્થાય યેનાસૌ મહાન્ બોધિસત્ત્વગણસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ ઉપસંક્રમ્ય તં મહાન્તં બોધિસત્ત્વગણમેતદવોચત્
- ગમિષ્યામઃ કુલપુત્રાઃ । ગ્રામનગરનિગમરાષ્ટરાજધાનીરવતરિત્વા સત્ત્વેભ્યો ધર્મં દેશયિષ્યામઃ । અથ ખલુ સ મહાન્ બોધિસત્ત્વગણઃ સુપુષ્પચન્દ્રં ધર્મભાણકમેતદવોચત્ - નાસ્માકમભિપ્રેતં યદાયુષ્માનિતો વનષણ્ડાદ્ ગ્રામનગરનિગમરાષ્ટ્રરાજધાનીરવતરેત્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? બહ્વયો ઽભિમાનિકા ભિક્ષુભિક્ષુણ્યુપાસકોપાસિકાઃ। સદ્ધર્મપ્રતિક્ષેપકાલશ્ચ વર્તતે । તમાયુષ્મન્તં જીવિતાદ્વયવરોપયિષ્યન્તિ । આયુષ્માંશ્ચાતીવ પ્રાસાદિકો ઽભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રથમયૌવનસમન્વાગતો ભદ્રકે વયસિ વર્તતે । સ ધૌતકાઞ્ચનહાટકચ્છવિઃ (વૈદ્ય 234) શઙ્ખકુન્દેન્દુવર્ણયોર્ણયા પ્રતિમણ્ડિતો ઽપિ શોભિતલલાટો નીલકુઞ્ચિતકેશોણીષશ્ચ । મા તે રાજપુત્રા વા અન્યે વા તત્પ્રતિમા ઈર્ષ્યામાત્સર્યોપહચેતસો જીવિતાદ્વયવરોપયિષ્યન્તિ । અથ ખલુ સુપુષ્પચન્દ્રો ધર્મભાણકસ્તં બોધિસત્ત્વગણમેતદવોચત્ - સચેન્મે આત્મા આરક્ષ્યો ભવેત્, ન મયા અતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં શાસને આરક્ષા કૃતા ભવેત્ । તસ્યાં ચ વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
ન આત્મસંજ્ઞાય વસિત્વ જાતુ શક્યં ઇહા શાસનિ રક્ષ કુર્વણા ।
મહાવિતાના સુગતાન બોધિઃ પ્રકાશના પશ્ચિમિ કાલિ દારુણે

યો આત્મસંજ્ઞા પ્રજહિત્વ સર્વશઃ સત્ત્વાનિમાન્ પુદ્ગલવાદનિશ્રિતાન્ ।
રૂપાણિ શબ્દાંશ્ચ રસાંશ્ચ ગન્ધાન્ સ્પ્રષ્ટવ્યુ વર્જેતિ સ રક્ષિ શાસનમ્

બુદ્ધાન કોટીનયુતાન્યુપસ્થિહેદન્નેન પાનેન પ્રસન્નચિત્તઃ ।
છત્રૈઃ પતાકાભિ દીપક્રિયાભિઃ કલ્પાન કોટી યથ ગઙ્ગવાલિકાઃ

યશ્ચૈવ સદ્ધર્મ પ્રલુજ્યમાને નિરુધ્યમાને સુગતાન શાસને ।
રાત્રિંદિવં એક ચરેય્ય શિષ્યાન્ ઇદં તતઃ પુણ્યુ વિશિષ્ટુ ભોતિ

યે દાનિ તેષાં પુરુષર્ષભાણાં સદ્ધર્મિ લુજ્યન્તિ ઉપેક્ષિ ભાવયી ।
ન તૈર્જિના સત્કૃત ભોન્તિ કેચિત્ ન ચો કૃતં ગૌરવુ નાયકેષુ

યુષ્મે ભોથ સુખી સ્વકાર્થુ કુરુથા ગોપાયથા
આત્મનં યુષ્મે ભોથ ઇહાપ્રમત્ત વિનયે મૈત્રીવિહારી સદા ।
શીલં રક્ષથ ઉજ્જ્વલં અશબલં શુદ્ધં શુચિ નિર્મલં
યેહી રક્ષિતુ શીલુ ભોતિ અમલં બુદ્ધેભિ સંવર્ણિતમ્

(વૈદ્ય 235)
યેહી સત્કૃતુ ભોન્તિ સર્વિ સુગતા યાવન્ત પૂર્વે અભૂત્
તેહિ ત્રાયિતુ ભોન્તિ સર્વજનતા યા બોધિસંપ્રસ્થિતા ।
તેહી ઉદ્ધરિતાઃ ભવન્તિ નરકા સત્ત્વા બહૂ પાપકાઃ
યેહી રક્ષિતુ ભોન્તિ શીલુ અમલં બુદ્ધૈઃ પ્રશસ્તં પુરા

દાનં દેથ વિશિષ્ટ ધર્મરતનં ક્ષાન્તિં સદા રક્ષથારણ્યં ચાશ્રયથા સમાધિકુશલા ભાવેથ ચો માર્દવમ્ ।
મા ચો વિગ્રહ સર્વથા વિચરથા શિષ્ટાં શિવાં ચારિકાં
ગચ્છામો વયુ રાજધાનિ નગરં સત્ત્વાન ત્રાણાર્થિકાઃ

તસ્મિન્નોતરતી મહામતિધરે સત્ત્વાગ્રસારે ઋષૌ
વર્તેન્તી ઇમિ અશ્રુકાઃ સુકરુણં પાદેહિ અન્યે પતી ।
મા હી ઓતરહી મહામતિ વિદુ પ્રેક્ષ વને પાદપાન્
મઞ્જુગન્ધ મનોરમાન્ સુરુચિરાનાત્માન ત્રાણાત્મકઃ

તે ઽપી પૂર્વ વિનાયકા દશબલાઃ શાન્તેન્દ્રિયાઃ સૂરતાઃ
ગત્વા કાનનિ શૈલશૃઙ્ગશિખરે બોધાધિગમ્યાં વરામ્ ।
શ્રેષ્ઠાં ચારિક બોધિહેતુ ચરિતાસ્તે પુણ્યજ્ઞાનાં વરાઃ
તેષાં શિક્ષિહિ કાનને નિવસતો મા ગચ્છ ત્વં સુવ્રત

ગાત્રં ચિત્રિતુ લક્ષણૈઃ સુરુચિરૈઃ કેશાશ્ચ નીલાસ્તવા
વર્ણઃ કાઞ્ચનસંનિભપ્રભકરો ઓભાસતે મેદિનીમ્ ।
ઊર્ણા તે ભ્રમુખાન્તરે સુરુચિરા શઙ્ખનિકાશપ્રભા
મા તે ઈર્ષ્યુ જનિત્વ કાયુ વિકિરી રાજાનુરાજે તથા

અથ ખલ્વાનન્દ સુપુષ્પચન્દ્રો ધર્મભાણકસ્તં બોધિસત્ત્વગણં ગાથયાભ્યભાષત -
યાવન્તઃ પરિમેણ આસિ સુગતાઃ સર્વજ્ઞ ક્ષીણાસ્રવાઃ
સર્વે તે ઽથ કરિંસુ લોકિ ત્રિભવે બોધાધિગમ્યાં વરામ્ ।
શ્રેષ્ઠાં ચારિક બોધિહેતુ ચરિતાસ્તે પુણ્યજ્ઞાનાં વરાઃ
તેષાં શિક્ષય બોધિસત્વ નિયુતા સત્ત્વાન ત્રાણાર્થિકઃ

સર્વે કૃત્વ પ્રદક્ષિણં ઋષિવિદું પાદાનિ વન્દિત્વના
ઘોરં આશ્વસતો સ્વનન્તિ કરુણં ક્રન્દન્ત આર્તસ્વરમ્ ।
અન્યે છિન્ન પ્રપાત મેદિનિ પતી મૂર્ચ્છિત્વ સાલો યથા
નો ચા તે પરિવર્તિ પુણ્યનિચિતઃ સત્ત્વાર્થકામો ઋષિઃ

પાત્રં ચીવરુ ગૃહ્ય પ્રસ્થિતુ ઋષી સિંહો યથા કેસરી
નો ચાસ્યો ગુણદોષ તત્ર અકરી ધર્મસ્વભાવે સ્થિતઃ ।
(વૈદ્ય 236)
ઘને કાનનિ અસ્મિ લોકિ વસતઃ સત્ત્વા અપાયે પતિ
સો ઽભૂત્તં નગરં ગમી પુરવરં સત્ત્વાનં ત્રાણાર્થિકઃ

અથ ખલુ સુપુષ્પચન્દ્રો ધર્મભાણકો ગ્રામનગરનિગમરાષ્ટરાજધાનીરવતરિત્વા સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ સ્મ । તેન પૂર્વાહ્ણે અવતરિત્વા સત્ત્વાનાં નવનવતિ પ્રાણિકોટ્યઃ અવૈવર્તિંકતાયાં સ્થાપિતાઃ અનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સઃબોધૌ । ન ચ તાઃ રત્નાવતીઃ રાજધાનીમનુપ્રાપ્તઃ । સો ઽનુપૂર્વેણ તાઃ રત્નાવતીઃ રાજધાનીમનુપ્રાપ્તઃ । સ તસ્યાઃ રત્નાવત્યાઃ રાજધાન્યામુપસઃક્રમિત્વા અન્યતરસ્મિન્ પ્લક્ષસાલમૂલે વ્યહાર્ષીત્ । સ તસ્યા રાત્ર્યા અત્યયેન તાઃ રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રાવિશત્ । પ્રવિશ્ય ષટત્રિઃશત્પ્રાણિકોટીરવૈવર્તિકત્વે સ્થાપયતિ બુદ્ધધર્મેષુ । ન ચ તાવદ્ ભક્તકૃત્યમકાર્ષીત્ । સ ભક્તચ્છેદચ્છિન્નો રત્નાવત્યા રાજધાન્યા નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવતો નખસ્તૂપસ્તેનોપસઃક્રમ્ય આસ્થિતક એવ રાત્રિઃદિવમતિનામયતિ સ્મ । સ તસ્યા રાત્ર્યા અત્યયેન દ્વિતીયે પ્રાગ્ભક્તે રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રવિશ્ય ત્રયોવિઃશતિપ્રાણિકોટીરવૈવર્તિકબુદ્ધધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠાપયતિ સ્મ । ન ચ તાવદ્ ભક્તકૃત્યમકાર્ષીત્ । સ દ્વિતીયભક્તચ્છેદચ્છિન્નો રત્નાવત્યા રાજધાન્યા નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવતો નખસ્તૂપસ્તેનોપસઃક્રમ્ય ઉત્થિતક એવ રાત્રિઃદિવમતિનામયતિ સ્મ । સ તસ્યાઃ રાત્ર્યામતીતાયાઃ ત્રિરાત્રભક્તચ્છેદચ્છિન્નો રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રવિશ્ય નવનવતિપ્રાણિકોટીશતસહસ્રાણ્યવૈવર્તિકબુદ્ધધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠાપયતિ સ્મ । ન ચ તાવદ્ ભક્તકૃત્યમકાર્ષીત્ । સ ત્રિરાત્રભક્તચ્છેદચ્છિન્નો રત્નાવત્યા રાજધાન્યા નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવતો નખસ્તૂપસ્તેનોપસઃક્રમ્ય ઉત્થિતક એવ તૃતીયઃ રાત્રિઃદિવમતિનામયતિ સ્મ । સ તસ્યા રાત્ર્યા અત્યયેન ચતુર્થે પ્રાગ્ભક્તે રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રવિશ્ય નવનવતિપ્રાણિશતસહસ્રાણ્યવૈવર્તિકબુદ્ધધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠાપયતિ । સ ચતુર્દિવસભક્તચ્છેદચ્છિન્નો રત્નાવત્યા રાજધાન્યા નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવતો નખસ્તૂપસ્તેનોપસઃક્રમ્ય ઉત્થિતક એવ રાત્રિઃદિવમતિનામયતિ સ્મ । સ તસ્યા રાત્ર્યા અત્યયેન પઞ્ચમે દિવસે રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રવિશ્ય રાજ્ઞો ઽન્તઃપુરઃ પ્રાવિશત્ । પ્રવિસ્ય ચાશીતિઃ સ્ત્રીસહસ્રાણ્યવૈવર્તિકત્વે ઽનુત્તરાયાઃ સમક્સઃબોધૌ પ્રતિષ્ઠાપયતિ સ્મ । તસ્માચ્ચ નગરાત્ સર્વસત્ત્વાનવૈવર્તિકતાયાઃ સ્થાપયતિ બુદ્ધધર્મેષુ । સ તસ્યા રાત્ર્યા અત્યયેન ષષ્ઠે પ્રાગ્ભક્તે રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રવિશ્ય સહસ્રઃ
રાજપુત્રાણામવૈવર્તિકત્વે સ્થાપયતિ સ્મ અનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સઃબોધૌ । ન ચ તાવદ્ ભક્તસ્ય કૃત્યઃ કરોતિ સ્મ । સ ષષ્ઠે ભક્તચ્છેદચ્છિન્નો રત્નાવત્યા રાજધાન્યા નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવતો નખસ્તૂપસ્તેનોપસઃક્રમ્ય રાત્રિઃદિવમતિનામયતિ સ્મ । સ તસ્ય રાત્ર્યા અત્યયેન સપ્તમે પુરોભક્તે રત્નાવતીઃ રાજધાનીઃ પ્રવિશ્યાદ્રાક્ષીચ્છૂરદત્તઃ રાજાનમુદ્યાનમભિનિષ્ક્રમન્તઃ સુવર્ણમયેન રથેન રૂપ્યમયૈઃ પક્ષભિરુરગસારચન્દનમય્યા ઈષયા વૈદૂર્યમયૈશ્ચક્રૈઃ ઉચ્છ્રિતચ્છત્રધ્વજસમલઃકૃતેન ઈષાપટ્ટાવનદ્ધેન દૂષ્યપટ્ટસઃછાદિતેન (વૈદ્ય 237) યત્રાષ્ટૌ શતાનિ કુમારીણાઃ રત્નસૂત્રપરિગૃહીતાનામ્, યાસ્તઃ રથઃ વાહયન્તિ અભિરૂપાઃ પ્રાસાદિકા દર્શનીયાઃ પરમયા શુભ્રવર્ણપુષ્કલતયા સમન્વાગતાઃ પ્રિતિકાર્યે ઔદ્વિલ્યકાર્યે બાલાનાઃ ન પિણ્ડતાનામ્ । ચતુરશીતિક્ષત્રિયમહાશાલકુલસહસ્રાણિ પૃષ્ઠતઃ સમનુબદ્ધાન્યભૂવન્ । ચતુરશીતિબ્રાહ્મણમહાશાલસહસ્રાણિ ચતુરશીતિગૃહપતિમહાશાલસહસ્રાણિ પૃષ્ઠતઃ પૃષ્ઠતો ઽનુબદ્ધાન્યભૂવન્ । પઞ્ચ ચ દુહિતૃશતાનિ રત્નમયીશિબિકાભિરૂઢાઃ પુરતો નિર્યાન્તિ સ્મ । તાઃ સહદર્શનેનૈવ તસ્ય ભિક્ષોરવૈવર્તિકા અભૂવન્નનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સઃબોધૌ । અષ્ટઃઅઃટિશ્ચાન્તઃપુરિકાશતસહસ્રાણિ સહદર્શનેનૈવ તસ્ય ભિક્ઃઉરવૈવર્તિકાન્યભૂવન્નનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સઃબોધૌ । સ ચ મહાજનકાયો મણિકુણ્ડલાન્યપનીય પાદુકાશ્ચાપનીય એકાઃસઃ ચીવરઃ પ્રાવૃત્ય દક્ઃઇણઃ જાનુમણ્ડલઃ પૃથિવ્યાઃ પ્રતિઃઠાપ્ય યેન સ ભિક્ઃઉસ્તેનાઞ્જલિઃ પ્રણમ્ય નમસ્યમાનઃ સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ ખલુ તા અપિ કુમાર્થઃ પૂર્વકૈઃ કુશલમૂલૈઃ સઃચોદિતાઃ સમાનાસ્તાભ્યઃ શિબિકાભ્યો ઽવતરિત્વા એકાઃસઃ ચીવરઃ પ્રાવૃત્ય દક્ઃઇણઃ જાનુમણ્ડલઃ પૃથિવ્યાઃ પ્રતિઃઠાપ્ય યેન સ ભિ સ્તેનાઞ્જાલ પ્રણમ્ય ગાથાભિરધ્યભાઃઅન્ત -
અવભાસિતમદ્યૈવં રવિણેવ સમન્તતઃ ।
ભિક્ષુણા પ્રવિશન્તેન જનકાયશ્ચ ધિષ્ઠિતઃ

રાગદોષાઃ સમુચ્છિન્ના મોહાશ્ચ વિધમીકૃતાઃ ।
ક્રોધો દોષશ્ચ ઈર્ષ્યા ચ સર્વં છિન્નં તદન્તરમ્

ન રાજં પ્રેક્ષતે કશ્ચિન્નં ચૈવમનુયાત્યસૌ ।
યો રાજ્ઞઃ શૂરદત્તસ્ય પરિવારઃ સુતાદિકઃ

પૂર્ણમાસ્યાં યથા ચન્દ્રો નક્ષત્રપરિવારિતઃ ।
એવં સ શોભતે ભિક્ષૂ રાજપુત્રપુરસ્કૃતઃ

સ્વર્ણબિમ્બં યથા ચિત્રં કુશલેભિઃ સુચિત્રિતમ્ ।
પુષ્પિતઃ સાલરાજો વા એમેવ ભિક્ષુ શોભતે

શક્રશ્ચ દેવેન્દ્ર મહાનુભાવઃ સહસ્રનેત્રાધિપતિઃ પુરંદરઃ ।
સુમેરુમૂર્ધ્નિ ત્રિદશાન ઈશ્વરો એમેવ ભિક્ષુઃ પ્રવિશતુ શોભતે ઽયમ્

બ્રહ્મેવ મન્યે પ્રતિષ્ઠિતુ બ્રહ્મલોકે સુનિર્મિતો વાધિપતિ દેવપુત્રઃ ।
સુયામુ દેવો યથરિવ કામધાતૌ એમેવ ભિક્ષુઃ પ્રવિશતુ શોભતે ઽયમ્

(વૈદ્ય 238)
સૂર્યો વા મન્યે પ્રતપતિ અન્તરીક્ષે સહસ્રરશ્મિર્વિધમિય અન્ધકારમ્ ।
ઓભાસયન્તો સમુ દિશતા સમન્તાદ્ એમેવ ભિક્ષુઃ પ્રવિશતુ શોભતે ઽયમ્

દાનં દદિત્વા સુવિપુલ નન્તકલ્પાન્ રક્ષિત્વ શીલં અશબલુ નિત્યકાલમ્ ।
ભાવેત્વ ક્ષાન્તિમસદૃશ સર્વલોકે સો લક્ષણેભિઃ પરિવૃતુ એવ શોભી

જનયિત્વ વીર્યં અરિયજનપ્રશસ્તં સેવિત્વ ધ્યાના ચતુરિ અલીનચિત્તઃ ।
ઉત્પાદ્ય પ્રજ્ઞાં નિહનિય ક્લેશજાલં તેનૈષ ભિક્ષુઃ પ્રતપતિ સર્વલોકે

યે બુદ્ધવીરા અસદૃશ સત્ત્વસારાઃ સમતીત શૂરા વિકિરિય ધર્મશ્રેષ્ઠાન્ ।
યે ઽનાગતે ઽધ્વે તથરિવ પ્રત્યુત્પન્ને તેનૈષ પુત્રો વશગાનુ ધર્મરાજ્ઞઃ

મા તે અનિત્યં ભવતુ કદાચિ ભિક્ષો યદ્રપતૈવં પ્રતપસિ સર્વલોકે ।
સંપશ્ય તેજો સુરુચિર શબ્દઘોષો રાજાન તેજો ન તપતિ સુષ્ઠુ ભૂયઃ

ધર્મો યથાયં અધિગતુ આત્મના તે બુદ્ધાનુજ્ઞાતો વિચરસિ સર્વલોકે ।
એમેવ સર્વે વિજહિત ઇસ્ત્રિભાવં સર્વે ઽપિ યામો યથરિવ એષ ભિક્ષુઃ

તે અઞ્જલીયો દશનખ કૃત્વ સર્વે ભાષિત્વ ગાથાઃ ક્ષિપિંસુ પિલન્ધનાનિ ।
સૌવર્ણમાલા તથપિ ચ મુક્તહારાનવતંસકાનિ તથપિ ચ કર્ણનિષ્કાન્

રાજા વૈ યથ ચક્રવર્તિ બલવાન્ સર્વાન્ વિપશ્યી મહી
પુત્રસંજ્ઞ ઉપસ્થપેતિ વિચરન્ દ્વીપાનિ ચત્વારિમે ।
(વૈદ્ય 239)
શ્રેષ્ઠી ક્ષત્રિય બ્રાહ્મણાં ગૃહપતી યે કોટ્ટરાજા સ્વકા
નો તેષામતિરેકુ સ્નેહ જનયી સર્વેષુ પ્રેમં સમમ્

એવં શિક્ષિત ધારણીવશગતો ભિક્ષૂ અયં સૂરતો
બોધ્યઙ્ગા બલ ઇન્દ્રિયાન્ બિભજતિ માર્ગં ચ અષ્ટાઙ્ગિકમ્ ।
ચન્દ્રો વા યથ રાત્રિયે પ્રતપતિ તારાગણૈર્મધ્યગો
સૂર્યશ્ચો યથ મણ્ડલં પ્રતપતે વૈરોચનસ્તેજવાન્

સર્વાન્ બુદ્ધાન્નમસ્યામો દશબલાન્ શાન્તેન્દ્રિયાન્ સૂરતાન્
યેષાં વર્ણનુ કશ્ચિદુત્સહિ નરો કલ્પાશતૈઃ ક્ષેપિતુમ્ ।
કલ્પા કોટિસહસ્ર ભાષિતુ બહૂન્ નો ચેદ્ ગુણા ક્ષેપિતું
નો ચો વર્ણ ક્ષિપેય લોકપ્રવરે એકસ્ય રોમસ્ય હિ

યેનો ચક્ર પ્રવર્તિતં અસદૃશં જ્ઞાનોપદં દેશિતં
નિપુણં ધર્મ પ્રભાષિતસ્ય વિરજં નો ચાસ્ય દૃશ્યં ક્વચિત્ ।
શ્રમણાબ્રાહ્મણદેવાનાગ અસુરૌર્મારૈઃ સબ્રહ્માદિભિર્
નો શક્તો ગુણઆર્ણવઃ પ્રકથિતું બુદ્ધસ્ય સર્વજ્ઞિનઃ

વન્દામો જિનવૈદ્યરાજમસમં યસ્યેદૃશા ઔરસાઃ
ભાષિત્વા ઇમિ ગાથ સર્વિ મુદિતા રાજ્ઞઃ કુમાર્યસ્તદા ।
સ્વર્ણં કાઞ્ચનચૂર્ણકાંશ્ચ પ્રકિરી ચૈલાનિ ચ પ્રસ્તરી
ચૂડાનાં ચ મણીન્ સહારરુચિરા કોટીશતામૂલિકા
તં ભિક્ષું અભિછાદયિત્વ મુદિતા બોધાય સંપ્રસ્થિતાઃ

અથ ખલુ રાજ્ઞઃ શૂરદત્તસ્યૈતદભવત્ - વિપ્રતિપન્નં બતેદમન્તઃપુરં જનકાયશ્ચ વ્યુત્થિતઃ । સ ચ જનો મણિકુણ્ડલાન્યપનીય એકાંસં ચીવરમાવૃત્ય દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન સ ભિક્ષુસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય નમસ્યતિ સ્મ । સ ચ રાજા શૂરદત્તસ્તાવત્ પ્રાસાદિકો ઽભૂત્ તાવદ્દર્શનીયો ન ચ તાવદભિરૂપો યાવદભિરૂપઃ સ ભિક્ષુઃ । સ રાજ્યહેતોરુત્ત્રસ્તો ઽભૂત્ । રૂપકાયપરિનિષ્પત્તિં ચ તસ્ય ભિક્ષોદૃષ્ટ્વા અતીવ રોષમકાર્ષીત્ । તસ્ય ચ ભિક્ષો રાજમાર્ગસ્થસ્ય રાજ્ઞશ્ચક્ષુર્ભ્યાં પ્રવિષ્ટઃ । તસ્યૈતદભવત્ - સંરક્તચિત્તેનૈતેન ભિક્ષુણા મમાન્તઃપુરઃ દૃષ્ટમ્ । અક્ષિભ્યાં ચાનેન સંકેતઃ કૃતઃ । તસ્યૈતદભવત્ - ક ઇદાનીમિમં ભિક્ષું જીવિતાદ્ વ્યવરોપયિષ્યતીતિ । અથ રાજ્ઞઃ શૂરદત્તસ્યઃ પૃષ્ઠતઃ પુત્રસહસ્રમનુબદ્ધમભૂત્ । સ તાનામન્ત્રયતિ સ્મ - વ્યવરોપયધ્વં કુમારા એતં ભિક્ષું જીવિતાદિતિ ॥
(વૈદ્ય 240)
અથ ખલુ તે કુમારા રાજ્ઞઃ શૂરદત્તસ્ય પ્રતિવહન્તિ સ્મ તસ્ય ભિક્ષોઃ કૃતશઃ । તસ્યૈતદભવત્ - પુત્રા અપિ મે આજ્ઞાં ન કુર્વન્તિ । એક એવાહં સ્થાપિતઃ અદ્વિતીયઃ । ક ઇદાનીમિમં ભિક્ષું જીવિતાદ્વયવરોપયિષ્યતિ? અથ રાજ્ઞઃ શૂરદત્તસ્ય નન્દિકો નામ વધ્યઘાતકો ઽભૂત્ ચણ્ડઃ સાહસિકો રૌદ્રઃ । અથ રાજા શૂરદત્તસ્તુષ્ટ ઉદગ્રઃ આત્તમનાઃ એવં ચિન્તયામાસ - અયં નન્દિક એતં ભિક્ષું જીવિતાદ્વયવરોપયિષ્યતિ । અથ ખલુ નન્દિકો વધ્યઘાતકો યેન રાજા શૂરદત્તસ્તેનોપસંક્રામત્ । અથ ખલુ રાજા શૂરદત્તસ્તમાહ - શક્ષ્યસિ ત્વં નન્દિક એતં ભિક્ષું જીવિતાદ્વયવરોપયિતુમ્? મહાન્તં તે ઽભિચ્છાદં દાસ્યામિ । નન્દિક આહ - સુષ્ઠુ દેવ, યથાજ્ઞાપયસિ । અદ્યૈનં ભિક્ષું જીવિતાદ્વયવરોપયિષ્યામિ । તેન હિ નન્દિક યસ્યેદાનીં કાલં મન્યસે । તીક્ષ્ણમસિં ગૃહીત્વા એતં ભિક્ષોર્હસ્તપાદં છિન્દ । કર્ણનાસાં છિન્દ । અનેન મે સંરક્તચિત્તેનાન્તઃપુરં પ્રેક્ષિતમ્ । અતો ઽસ્ય સંદંશેનાક્ષિણી ઉત્પાટય । અથ નન્દિકેન વધ્યઘાતકેન તસ્યામેન વેલાયાં તીક્ષ્ણમસિં ગૃહીત્વા ભિક્ષોહસ્તપાદાશ્છિન્ના અક્ષિણી ચોત્પાટિતે । તતો ઽસૌ મહાન્ જનકાયો રુદન્ ક્રન્દન્ પરિદેવમાનઃ પુનરપિ રત્નાવતીં રાજધાનીં પ્રવિષ્ટઃ ॥
અથ ખલુ રાજા શૂરદત્તઃ સપ્તાહસ્યાત્યયાદુદ્યાનગતો ન રમતે ન ક્રીડતિ ન પરિચારયતિ । સ ઉદ્યાનાન્નિવૃત્તઃ સપ્તાહસ્યાત્યયેન રત્નાવતીં રાજધાનીં પ્રાવિશત્ । સો ઽદ્રાક્ષીત્તં ભિક્ષું રાજમાર્ગે છોરિતં સપ્તાહમૃતકં અવિવર્ણશરીરમ્ । તસ્યૈતદભૂત્ - યથાયં ભિક્ષુરવિવર્ણશરીરઃ, નિઃસંશયમેષ ભિક્ષુરવૈવર્તિકો ભવિષ્યત્યનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । પાપં મયા કર્મ કૃતં મહાનગરકસંવર્તનીયમ્ । ક્ષિપ્રમેવ મયા મહાનિરયે પ્રતિપત્તવ્યં ભવિષ્યતિ । તસ્યૈવં ચિન્તયતઃ ઉપર્યન્તરીક્ષે ચતુરશીતિભિર્દેવપુત્રસહસ્રૈરેકરુતસ્વરઘોષશબ્દમુદીરિતમ્ - એવમેતન્મહારાજ યથા વદસિ । અવૈવર્તિક એષ ભિક્ષુરનુત્તર્ઃય્ઃં સમ્યક્સંબોધૌ । તસ્ય ત્ઃવદ્ ભૂયસ્ય્ઃ મ્ઃત્રય્ઃ ભયં ચ ત્ર્ઃસં ચ સ્તમ્ભિતત્વં ચ રોમહર્ષશ્ચોત્પન્નો વિપ્રતિસ્ઃરશ્ચ્ઃભૂત્ । અથ ર્ઃજ્ઃ શૂરદત્તો દુઃખિતો દુર્મન્ઃ વિપ્રતિસ્ઃરી તસ્ય્ઃં વેલ્ઃય્ઃમિમ્ઃ ગ્ઃથ્ઃ અભ્ઃષત -
રાજ્યં ત્યજિષ્યે તથપિ ચ રાજધાનીં હિરણ્ય સુવર્ણં તથ મણિમુક્ત રત્નાન્ ।
ઘાતેયમાત્મા સ્વય શસ્ત્ર ગૃહ્ય નિહીનકર્માસ્મિહ બાલબુદ્ધિઃ

સુપુષ્પચન્દ્રો ઽયમિહ ભિક્ષુરાસીદ્ દ્વાત્રિંશતા કવચિતુ લક્ષણેભિઃ ।
ઓભાસયન્તો પ્રવિશતિ રાજધાનીં નક્ષત્રરાજો યથરિવ પૂર્ણમાસ્યામ્

(વૈદ્ય 241)
અહં ચ હીનઃ પ્રલુલિતુ કામભોગે નારીગણેના પ્રમુદિતુ નિષ્ક્રમામિ ।
રથાભિરૂઢઃ પરિવૃતુ ક્ષત્રિયેભિઃ અયં ચ એતી સુરભિ સુનેત્ર ભિક્ષુઃ

તં દૃષ્ટ્વ ભિક્ષું પ્રમુદિતુ નારિસંઘો સૌવર્ણમાલાનવસિરિ પ્રેમજાતા ।
સર્વે ગૃહીત્વા દશનખુ અઞ્જલીયો ગાથાભિગીતૈસ્તમભિસ્તવિંસુ ભિક્ષુમ્

તે ગીતશબ્દાઃ પ્રશમિત સર્વિ રાજ્ઞઃ સ રથાભિરૂઢઃ પરિવૃતુ ક્ષત્રિયેભિઃ ।
અયં ચ એતી સુરભિ સુનેત્રો ભિક્ષુર્મહાનુભાવઃ સુગતવરસ્ય પુત્રઃ

મમ ચૈવ ચિત્તં પરમ નિહીનુ માસીદીર્ષ્યાં ચ ક્રોધં ચ તત્ર જનેમિ મૂઢઃ ।
મુદિતં વિદિત્વ સુવિપુલ નારિસંઘો આલોક્ય ભિક્ષું પ્રવિશતુ રાજધાનિમ્

અતિઘોરરૂપા અહુ ગિરિ ભાષિ તત્ર પુત્રસહસ્રં ભણમિ તત્ક્ષણસ્મિન્ ।
ગત્વાન ભિક્ષું પ્રકુરુત ખણ્ડખણ્ડામેષો હિ મહ્યં પરમ અમિત્ર ઘોરઃ

તે કુમાર સર્વે પરમસુશીલવન્તો સ્વહિતૈષિચિત્તા અભિરત યેન ભિક્ષુઃ ।
આણત્તિ દેવા ન કરિય એવરૂપા શોકાભિભૂતો અહમભુ તસ્મિ કાલે

ઇમુ ભિક્ષુ દૃષ્ટ્વા પરમ સુશીલવન્તં મૈત્ર્યા ઉપેતં પિતરમિવ પ્રવૃત્તમ્ ।
સુદૃષ્ટચિત્તો અવસરિ ઘાતનાર્થં પતિતો અવીચૌ અહુ પશ્ચકાલે

યન્નન્દિકો ઽયં ઇહ સ્થિતુ રાજમાર્ગે અતિરૌદ્રકર્મા દુખકરુ માનુષાણામ્ ।
(વૈદ્ય 242)
આણત્તિ તેના મમ કૃત એવરૂપા માલાગુણો વા અયમિહ છિન્ન ભિક્ષુઃ

સમન્તભદ્રે વનવરિ પ્રેમણીયે દ્વિજાભિકીર્ણે કુસુમિતમઞ્જુગન્ધે ।
સો ચાપિ અન્યઃ સુવિપુલ ભિક્ષુસંઘો માત્રા વિહીનો યથરિવ એકપુત્રકઃ

ઉત્તિષ્ઠ ભિક્ષો પ્રતિવસ કાનનસ્મિન્ કૃતો તે અર્થઃ સુવિપુલ માનુષાણામ્ ।
યદ્રાજધાનીમિમુ તદ આગતો ઽસિ એષ્યન્તિ ભિક્ષુ સુકરુણ ક્રન્દમાનાઃ

પુષ્પધ્વજાનિ ઇમ કૃત દક્ષિણેના વામેન અન્યે સુરુચિર દર્શનીયાઃ ।
પ્રજ્ઞપ્ત માર્ગઃ સ્ફુટ કૃત ચીવરેભિ ઉત્તિષ્ઠ ભિક્ષો પ્રતિભણ ધર્મ શ્રેષ્ઠમ્

ચિરપ્રવિષ્ટો તુહુ ઇહ રાજધાન્યામેષ્યન્તિ ભિક્ષુ સુકરુણુ ક્રન્દમાનાઃ ।
મા અન્તરાયો ભવ સિય જીવિતસ્ય પ્રલોપકાલે જિનવરશાસનસ્મિન્

યથૈવ કશ્ચિત પુરુષ મહાનુભાવો દિક્ષુ વિદિક્ષુ સતતુ વિઘુષ્ટશબ્દઃ ।
મહાપ્રપાતં પ્રપતતિ વસુંધરાયાં સર્વાભિભૂય ત્રિભવમિમં સમન્તાત્

એમેવ ભિક્ષુરિહ પતિતો ધરણ્યાં સુરૂપરૂપો ભૂષિતુ લક્ષણૈર્વરૈઃ ।
અદોષદુષ્ટો મય કૃત પાપબુદ્ધિના સુપુષ્પચન્દ્રો તિષ્ઠતિ ખણ્ડખણ્ડઃ

ભિક્ષુ ઇહો દુઃખહત સર્વ એવ અપ્રીતિજાતાસ્તથપિ ચ શલ્યચિત્તાઃ ।
(વૈદ્ય 243)
ભેષ્યન્તિ ક્ષિપ્રં દૃષ્ટ્વિમુ ધર્મભાણકં સુપુષ્પચન્દ્રં હતુ પતિતં પૃથિવ્યામ્

સુપુષ્પચન્દ્રો યથરિવ શૈલરાજો દ્વાત્રિંશતીભિઃ કવચિતુ લક્ષણેભિઃ ।
માલાગુણેવ પ્રમદગણેન ગૃહ્ય ક્ષણે વિકીર્ણં કૃતુ ખણ્ડખણ્ડમ્

કૃતસ્મિ કર્મં પરમ સુઘોરરૂપમ્ અવીચિ ગમિષ્યે યમવિષયમનાથો ।
બુદ્ધાન ભેષ્યે પરમ સુદૂરદૂરે સ ભિક્ષુઃ કૃતુ ઇહ ખણ્ડખણ્ડમ્

ન પુત્ર ત્રાણ ન પિ મમ જ્ઞાતિસંઘો નો ચાસ્ય માન્યા ન ચ ભટપાદમૂલિકાઃ ।
મેષ્યન્તિ ત્રાણં નરકગતસ્ય મહ્યં સ્વયં કરિત્વ પરમ નિહીનકર્મ

યે ઽતીત બુદ્ધાસ્તથપિ ચ યે અનાગતાસ્તિષ્ઠન્તિ યે ચો દશસુ દિશાસુ કેચિત્ ।
તે સાર્થવાહા દશબલા નિષ્કિલેશાઃ શરણં ઉપૈમી વજ્રઘન આત્મભાવાન્

દૃષ્ટ્વાન્ ભિક્ષું કૃતુ ઇહ ખણ્ડખણ્ડં ક્રોશઃ પ્રમુક્તઃ સુકરુણ દેવતાભિઃ ।
ગત્વાન તે આરોચયિ ભિક્ષુસંઘે સુપુષ્પચન્દ્રો ઇતુ ઇહ રાજ્યધાન્યામ્

યો ઽસૌ વિદુ પણ્ડિતુ ધર્મભાણકો મહાનુભાવો દિશિવિદિશાસુ ઘુષ્ટઃ ।
સો બોધિસત્ત્વો પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે સુપુષ્પચન્દ્રો હતુ ઇહ રાજધાન્યામ્

યો દેતિ દાનં વિવિધમનન્તકલ્પાન્ યો શીલ રક્ષત્યશબલમસંપ્રવેધિમ્ ।
યો ભાવિ ક્ષાન્તીમસદૃશ સર્વલોકે સુપુષ્પચન્દ્રો હતુ ઇહ રાજધાન્યામ્

(વૈદ્ય 244)
યો વીર્યવન્તઃ સતતમનન્તકલ્પાન્ યો ધ્યાનુ ધ્યાયી ચતુરિ અલીનચિતઃ ।
યઃ પ્રજ્ઞ ભાવેતિ કિલેશઘાતકીં સુપુષ્પચન્દ્રો હતુ ઇહ રાજધાનિયે

યઃ કાયપ્રેમં વિજહિત્વ સર્વશો ઽ નપેક્ષ ભૂત્વા તથ જીવિતાતો ।
સમન્તભદ્રાદ્વનતોતરિત્વા સુપુષ્પચન્દ્રો હતુ ઇહ રાજધાનિયે

તે રાજધાનીં પ્રવિશિત્વ સૂરતા આર્તસ્વરં ક્રન્દિષુ ઘોરરૂપમ્ ।
દૃષ્ટ્વાન્ ભિક્ષું કૃતુ ઇહ ખણ્ડખણ્ડં મૂર્ચ્છિત્વ સર્વે પ્રપતિત તે ધરણ્યામ્

રાજાન તં સો અવચિષુ ભિક્ષુસંઘો કિમાપરાદ્ધં તવ દેવ ભિક્ષુણા ।
અચ્છિદશીલેન સુસંવૃતેન યઃ પૂર્વજાતિં સ્મરતે અચિન્તિયામ્

એષો વશી ધારણિજ્ઞાનપારગો એષ પ્રજાનાતિહ શૂન્ય સંસ્કૃતમ્ ।
એષો ઽનિમિત્તં જગતો નિદર્શયી પ્રણિધાનસંજ્ઞાં ઇતિ સર્વ વર્જયી

એષો મુઞ્ચિ મનોજ્ઞ ઘોષ રુચિરં શાન્તેન્દ્રિયઃ સૂરતો
એષો પૂર્વનિવાસપારમિગતો લોકસ્ય અભ્યુદ્ગતઃ ।
એષો બુદ્ધ સ્વયંભુ જ્ઞાનવૃષયો લોકસ્ય ચિત્રીકૃતઃ
શુદ્ધા ચક્ષુષ પ્રેક્ષિષૂ વિતિમિરો અત્યર્થમૈત્રીકૃપઃ

કામા હીન જઘન્ય દુઃખજનનાઃ સ્વર્ગસ્ય નિર્નાશકાઃ
કામાન્ સેવતુ ભોન્તિ શ્રોત્રવિકલાઃ પ્રજ્ઞાવિહીના નરાઃ ।
કામાન્ સેવતુ અન્ધુ ભોતિ મનુજો માતાપિત ઘાતયી
કામાન્ સેવતુ શીલવન્તુ વધયી તસ્માદ્વિવર્જેન્નરો

(વૈદ્ય 245)
કામાન્ સેવતુ રાજ પાર્થિવવરા વર્જેત્વ ઋદ્ધિમિમાં
ઘોરાન્ ગચ્છતિ કર્કશાન્ દુખકરાન્નરકાન્ ભયાનન્તકાન્ ।
પાપં કર્મ કરોતિ ઈદૃશ વિદું ભિક્ષું વધેતી સદા
તસ્માત્ પાપુ વિવર્જિતવ્યુ વિવિધં યો ઇચ્છિ બોધિં શિવામ્

રૂપાણિ શબ્દાન્ રસ તથ ગન્ધ શ્રેષ્ઠાન્ સ્પ્રષ્ટવ્યધર્માન્ ત્યજતિ અલીનચિત્તઃ ।
કાયં વિદિત્વ યથરિવ માય તુચ્છં ચક્ષું ચ શ્રોત્રં તથરિવ ઘ્રાણ જિહ્વમ્

દાને શિક્ષિતુ શીલિ અપ્રતિસમઃ ક્ષાન્તિં ચ વીર્યં તથા
ધ્યાનં સેવતુ પ્રજ્ઞપારમિગતઃ સત્ત્વાન અર્થકરઃ ।
લોકઃ સર્વુ સદેવકઃ સમનુજઃ પ્રેક્ષન્તિ મૈત્ર્યા જિનં
તેનો ચક્ષુ મહાન્ધકારગહને બુધ્યન્તિ બોધિં શિવામ્

હસ્તી અશ્વરથાંસ્ત્યજન્તિ મુદિતા અઙ્ગાલમઞ્ચાંસ્તથા
શિબિકાં દોલ્લિકયુગ્યયાનવૃષભાન્ ગ્રામાણિ રાષ્ટ્રાણિ ચ ।
નગરં રાજ્ય ત્યજિત્વ સ્વર્ણસ્ફટિકાં રૂપ્યં પ્રવાલાંસ્તથા
ભાર્યાપ્રિયપુત્રધીરસ્વશિરાસ્ત્યજિત્વા બોધિપ્રસ્થિતાઃ

પૂજાં ચો અતુલાં કરોન્તિ મુદિતાઃ પુષ્પેભિ ગન્ધેભિ ચો
ગૃહ્ય ચ્છત્રધ્વજા પતાક વિવિધા સંગીતિભાણ્ડાનિ ચ ।
નો ચાપી અભિનન્દિષુ ભવગતિં જ્ઞાત્વાન શૂન્યાન્ ભવાન્
તેનો લક્ષણચિત્રિતા દશબલા ભાસન્તિ સર્વા દિશઃ

ન કામધાતૌ ન ચ રૂપધાતાવારૂપ્યધાતૌ ચ ન તે નિવિષ્ટાઃ ।
ત્રૈધાતુકં નાભિનિવિષ્ટધર્મા યે બોધિસત્ત્વાઃ પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે

નો આત્મસંજ્ઞા ન ચ પુન સત્ત્વસંજ્ઞા નો જીવસંજ્ઞા પુદ્ગલસંજ્ઞ નાપિ ।
નિત્યં ચરન્તા અશબલુ બ્રહ્મચર્યં યે બોધિસત્ત્વાઃ પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે

ન ભાવસંજ્ઞા ન ચ પુનરભાવસંજ્ઞા ન ક્ષેમસંજ્ઞા ન પુનરક્ષેમસંજ્ઞા ।
(વૈદ્ય 246)
નો સૌખ્યસંજ્ઞા ન પુનરસૌખ્યસંજ્ઞા યે બોધિસત્ત્વાઃ પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે

નો અસ્તિસંજ્ઞા ન પુનર્નાસ્તિસંજ્ઞા નો ઇસ્ત્રિસંજ્ઞા ન પુનઃ પુરુષસંજ્ઞા ।
ન ગ્રામસંજ્ઞા ન ચ નગરેષુ સંજ્ઞા નો રાષ્ટ્રસંજ્ઞા ન પિ નિગમેષુ સંજ્ઞા

નો રાગસંજ્ઞા ન પુન વિરાગસંજ્ઞા નો દોષસંજ્ઞા ન પુનરદોષસંજ્ઞા ।
નો મોહસંજ્ઞા ન પુનરમોહસંજ્ઞા યે બોધિસત્ત્વાઃ પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે

નો ઇન્દ્રિયેભિર્ન પુન તે બલેભિર્બોધ્યઙ્ગધ્યાને ન ચ પુન તે નિવિષ્ટાઃ ।
ત્રૈધાતુકે તે પ્રવિજહિ દોષ સર્વ યે બોધિસત્ત્વાઃ પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે

નો રાગરક્તા ન ચ પુન દોષદુષ્ટા નો મોહમૂઢા અશઠ ભવન્તિ નિત્યમ્ ।
દૃષ્ટ્વા ચ બુદ્ધા દશબલ સત્કરોન્તિ નો ચાપિ સ્વર્ગં મતિધર પ્રાર્થયન્તિ

તેષાં શ્રુત્વા પરત વિશિષ્ટધર્મં નો ભુય તસ્મિન્ ભવતિ કદાચિ કાઙ્ક્ષા ।
તૈલસ્ય પાત્રં યથરિવ અચ્છ શુદ્ધં છેદાચ્છેદં પરમત તેભિ જ્ઞાતમ્

સ્નેહં કુર્વતુ જાયતે અનુનયઃ સો ઽપી કિલેશો મહાન્
દોષં કુર્વતુ જાયતે ઽસ્ય પ્રતિઘો વૈરં ભયં પાપકમ્ ।
દ્વાવેતૌ વિજહિત્વના મતિઘરા બોધાય યે પ્રસ્થિતાઃ
તે ભોન્તીહ નરર્ષભા દશબલા લોકે સમભ્યુદ્ગતાઃ

અધ્યાત્મં પ્રજહિત્વ બાહ્યમપિ ચો ધર્મસ્વભાવે સ્થિતાઃ
શીલસ્કન્ધુ વિશોધિતો અશબલો અખણ્ડ અચ્છિદ્રિતઃ ।
(વૈદ્ય 247)
નો વા તેષુ કદાચિ શીલ શબલં નો ચાપિ કલ્માષતા
દ્વાવેતૌ પરિવર્જિયા મતિધરા બુધ્યન્તિ બોધિં શિવામ્

અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
અહં સ પૂર્વે ચરમાણુ ચારિકાં રાજા અભૂવં તદ શૂરદત્તઃ ।
રતનાવતી નામ સ રાજધાની ઉદ્યાનભૂમિર્યતુ નિષ્ક્રમામિ

રથાભિરૂઢસ્તદ દૃષ્ટ્વ ભિક્ષું સમન્તપ્રાસાદિકુ દર્શનીયમ્ ।
દ્વાત્રિંશતા કવચિતુ લક્ષણેભિરોભાસયન્તં દશ દિશતા સમન્તાત્

સુપુષ્પચન્દ્રો દિશતા સુવિશ્રુતો હિતાનુકમ્પી કરુણાવિહારી ।
સત્ત્વાનુકમ્પી નગરં પ્રવિષ્ટઃ શિરીય તેજેન ચ શોભમાનઃ

અહં ચ રૂપેણ તાદૃશો ઽભવં માત્સર્યમુત્પન્નુ સુભૈરવં મે ।
કામેષુ ગૃદ્ધો ગ્રથિતશ્ચ રાજ્યે મા એષ રાજ્યાન્મમ ચ્યાવયેત

પુત્રાણ સંપૂર્ણ સહસ્ર મહ્યં રથાનુરૂઢા અનુયાન્તિ પૃષ્ઠતઃ ।
વિચિત્રમુકુટાભરણા વિભૂષિતા યથ દેવપુત્રાસ્ત્રિદશેન્દ્ર યાન્તિ

દુહિતૄણ તસ્મિન્ શત પઞ્ચ મહ્યં મણિપાદુકારૂઢ સુદર્શનીયાઃ ।
આબદ્ધમુકુટાભરણા વિભૂષિતાસ્તે હેમજાલૈ રથુ તે વહન્તિ

સ્ત્રીણાં સહસ્રાણિ અશીતિ મહ્યં પ્રાસાદિકાઃ સર્વ સુદર્શનીયાઃ ।
(વૈદ્ય 248)
રથાધિરૂઢાઃ સમુદીક્ષ્ય ભિક્ષું પ્રાસાદિકં મેરુમિવોદ્ગતશ્રિયમ્

દૃષ્ટ્વા ચ તાસાં પિતૃસંજ્ઞ જાતા ઉત્પાદિતં ચિત્ત વરાગ્રબોધયે ।
સમાદયિત્વા તદ બ્રહ્મચર્યં ક્ષિપિંસુ તાનાભરણાન્ મનોરમાન્

ઈર્ષ્યા મમોત્પન્ન અભૂષિ તત્ક્ષણં વ્યાપાદદોષશ્ચ ખિલં ચા દારુણમ્ ।
ઐશ્વર્યમત્તશ્ચ વદામિ પુત્રાન્ ઘાતેય ભિક્ષું સ્થિતુ યઃ પુરસ્તાત્

શ્રુત્વાથ તે મહ્ય કુમાર વાક્યં સુદુઃખિતા દુર્મનસો અભૂવન્ ।
મા એવ પ્રવ્યાહર તાત વાચં ન ઘાતયામો વય ભિક્ષુમીદૃશમ્

યદ્યઙ્ગમઙ્ગાતુ શરીર છિદ્યેત્ કલ્પાન કોટ્યો યથ ગઙ્ગવાલુકાઃ ।
ન ત્વેવ ભિક્ષું વય હિંસયેમ તથાહિ બોધાય ઉત્પન્નુ ચિત્તમ્

શ્રુત્વાથ રાજા તદ પુત્રવાસ્યં ભૃત્યં ભણી રોષિતુ વધ્યઘાતકમ્ ।
આનેથ શીઘ્રં ઇમુ ભિક્ષુ ઘાતયી સ્થિતુ યઃ પુરસ્તાપિ અન્તઃપુરસ્ય

અથાગમી પશ્ચિ સ વધ્યઘાતકો સ રૌદ્રચિત્તો વ સુ નન્દિનામા ।
અસિં ગૃહીત્વાન સ તૈલપાયિતં યેનો કૃતો ભિક્ષુણ અષ્ટખણ્ડઃ

કૃત્વા ત્વકર્મેતિ સુઘોરરૂપં નિર્યાતુ ઉદ્યાનુ ગતા ક્ષણેન ।
(વૈદ્ય 249)
ન તસ્ય ક્રીડા ન રતી ચ જાયતે સ્મરિત્વ ભિક્ષું તદ પુષ્પચન્દ્રમ્

સ શીઘ્રશીઘ્રં ત્વરમાણરૂપઃ તતઃ પ્રવિષ્ટઃ સ્વકુ રાજધાનીમ્ ।
રથાભિરૂઢો ગતુ તં પ્રદેશં યસ્મિન્ કૃતો ભિક્ષુ સ અષ્ટખણ્ડમ્

અશ્રૌષિ સો ઘોષમથાન્તરીક્ષાદ્ બહૂન્ દેવાનયુતાન ક્રન્દતામ્ ।
કલિરાજ પાપં સુબહુ ત્વયા કૃતં ચ્યુતો ગમિષ્યસ્યસુખં અવીચિમ્

શ્રુત્વાન રાજા મરુતાન ઘોષં સુદુઃખિતો દુર્મનુ ત્રસ્તચિત્તઃ ।
બહૂ મયા દારુણ પાપકં કૃતં યેનો મયા ઘાતિતુ પુષ્પચન્દ્રઃ

યઃ પુત્રુ બુદ્ધાન નરર્ષભાણાં અનન્તજ્ઞાનીન તથાગતાનામ્ ।
ગુપ્તેન્દ્રિયઃ સૂરતુ શાન્તમાનસઃ સો ઽપી મયા ઘાતિતુ કામકારણાત્

યો ધર્મુ ધારેતિ તથાગતાનાં સદ્ધર્મકોશં ક્ષયિ વર્તમાને ।
જ્ઞાનપ્રદીપં કરિ સર્વલોકે કષ્ટં સ મે ઘાતિતુ કામકારણાત્

યો ધર્મ પ્રવ્યાહરતી પ્રજાનાં ગમ્ભીર શાન્તં નિપુણં સુદુર્દૃશમ્ ।
યો બોધિમણ્ડસ્ય વરસ્ય દેશકઃ સો ઽયં મયા ઘાતિતુ કામકારણાત્

યો ધર્મકોશંધરુ નાયકાનામન્ધસ્ય લોકસ્ય પ્રદીપભૂતઃ ।
(વૈદ્ય 250)
યો ધારણી ધારયિ સૂત્રરાજં સ કિં મયા ઘાતિતુ કામકારણાત્

અસંકિલિષ્ટઃ સુવિશુદ્ધજ્ઞાની શાન્તઃ પ્રશાન્તઃ સતતં સમાહિતઃ ।
કામાન્ધભૂતેન મયાદ્ય ઘાતિતો યેનાતિકષ્ટં નિરયં ગમિષ્યે

યે ઽતીત બુદ્ધાપ્યથ યે અનાગતા યે ચાપિ તિષ્ઠન્તિ નરોત્તમા જિનાઃ ।
અનન્તવર્ણાન્ ગુણસાગરોપમાન્ ઉપૈમિ સર્વાન્ શરણં કૃતાઞ્જલિઃ

ઘોરાન્ ગમિષ્યે નિરયાંશ્ચ્યુતસ્ય ત્રાતા ન તત્ર પ્રતિવિદ્યતે મમ ।
કર્મં હ્યનિષ્ટં હિ કૃતં મયાદ્ય યદ્ ઘાતિતો ઽયં મય ધર્મભાણકઃ

ધિક્ પાપચિત્તં વ્યસનસ્ય કર્તૃ ધિગ્ રાજભાવં મદગર્વિતાનામ્ ।
એકઃ પ્રયાસ્યામિ વિહાય સર્વં સારં ન મે કિંચિદિતો ગૃહીતમ્

વિશુદ્ધધર્મો ગતદોષમોહઃ પ્રિયંવદઃ કારુણિકો જિતાત્મા ।
અદૂષકઃ સર્વજનૈકબન્ધુઃ કસ્માદ્ધતો મે વરપુષ્પચન્દ્રઃ

હા સુવ્રતા ક્ષાન્તિતપોધનાઢ્યા હા રૂપદાક્ષિણ્યગુણૈરુપેતા ।
હા નિષ્કુહા શ્રીઘન નિષ્પ્રપઞ્ચા કુહ પ્રયાતો ઽસિ વિહાય મા ત્વમ્

અદ્યાવગચ્છામિ મહર્ષિવાક્યં કામા હ્યનિત્યા વધકાઃ પ્રજાનામ્ ।
મનોજ્વરા દુર્ગતિહેતવશ્ચ તસ્માત્ પ્રહાસ્યે એત કામચર્યામ્

(વૈદ્ય 251)
યાસ્યે ઘોરમહં હ્યવીચિનિરયં ત્રાણં ન મે વિદ્યતે
પાપં કર્મ કૃતં હ્યનિષ્ટમસુખં ભિક્ષુર્મયા ઘાતિતઃ ।
મુક્ત્વા રાજ્ય હુ બ્રહ્મચર્યપરમઃ પૂજાં કરિષ્યે વરાં
પુષ્પૈર્ગન્ધવિલેપનૈઃ સુરુચિરૈઃ સ્તૂપં કરિષ્યામ્યહમ્

પુત્રાશ્ચો દુહિતૄઃ સ્ત્રિયો ગૃહપતી યે ચા અમાત્યા મમ
શ્રેષ્ઠી નૈગમ ક્ષત્રિયા બહુવિધાઃ સર્વેષ ભાષામ્યહમ્ ।
અગરું પદ્મકુ ચન્દનં સુરુચિરં ગન્ધાશ્ચ યે શોભનાઃ
શીઘ્રં કુર્વથ મઞ્જુગર્ભશિબિકાં યદ્ભિક્ષુ ધ્માપીયતુ

શ્રુત્વા પાર્થિવવાક્ય સર્વનગરં ગન્ધાં હરિત્વા વરાં
ચિતિકાં કૃત્વ મનોજ્ઞગન્ધ રુચિરામારોપ્ય ભિક્ષું તહિમ્ ।
અગરું પદ્મકુ ચન્દનં સતગરં સ્પૃક્કાં તથા પાટલાં
પુષ્પૈર્માલ્યવિલેપનેન રુચિરૈસ્તૈલેન પ્રજ્વાલયી

દ્રોણ્યાં તસ્ય કૃતં શરીરમભવદ્ યા માપિતા ભિક્ષુભિસ્
તેષાં સ્તૂપુ કરિત્વ રાજ અવચી પૂજાસ્ય કામામ્યહમ્ ।
પુષ્પં માલ્ય વિલેપનં ચ ગ્રહિય ચ્છત્રાન્ પતાકાં ધ્વજાંસ્
તસ્મિંસ્તૂર્યસહસ્રકોટિનયુતાં વાદાપયી પાર્થિવઃ

ત્રૈકાલ્યં દિવસે વ્રજી મહિપતિ ભિક્ષુસ્ય સ્તૂપં તદા
ત્રિષ્વપ્યધ્વસુ દેશયી પુરીમકં યત્કિંચિ પાપં કૃતમ્ ।
વર્ષા કોટિસહસ્ર પઞ્ચનવતિં તં ક્ષેપયી દુષ્કૃતં
શીલં પશ્ચિ અખણ્ડ રક્ષિતુ વરં શુદ્ધં શુચી નિર્મલમ્

વર્ષા કોટિસહસ્ર પઞ્ચનવતિં પોષી તદા પોષધં
ભિન્ને ચો તદ આત્મભાવિ પતિતો ઘોરામવીચિં પુનઃ ।
કૃત્વા નિર્ઘૃણ કર્મ વેદયિ દુખં કામંનિદાનં બહુ
બુદ્ધા કોટિસહસ્ર પઞ્ચનવતિં વીરાગિતા યે મયા

વર્ષા કોટિસહસ્ર પઞ્ચનવતી અન્ધો ઽહમાસં તદા
દ્વાષષ્ટી પિ ચ કલ્પ કોટિનયુતા નેત્રા મિ ભિન્ના પુરા ।
નૈકા કલ્પસહસ્ર કોટિનયુતામુત્પાટ્ય ચક્ષુર્હૃતં
હસ્તા ચ્છિન્ન અનન્તકલ્પનયુતાન્ પાદાશ્ચ કર્ણાઃ શિરાઃ

માનુષ્યે સતિ કલ્પકોટિનયુતાનન્યાસુ વા જાતિષુ
દુઃખા વેદન વેદયામિ ચ ચિરં સંસારદુઃખાર્દિતઃ ।
કૃત્વા પાપકુ કર્મ દુઃખનુભવી સંસારમાણશ્ચિરં
તસ્માત્ પાપુ ન કુર્યુ અધ્વિ ત્રિભવે યો બોધિમિચ્છેચ્છિવામ્

(વૈદ્ય 252)
દેશેત્વ કર્મં પુરિમકુ રાજશ્રેષ્ઠો નાસૌ વિમુચ્યી પુરિમકુ દુષ્કૃતાતઃ ।
કૃત્વા ચ કર્મં પુરિમકુ ઘોરરુપં સ ચ ચ્યવિત્વ ગચ્છેન્નિરયમવીચિ ઘોરમ્

હસ્તા વિચ્છિન્નાસ્તથપિ ચ પાદ કર્ણ નાસા વિચ્છિન્ના બહુવિધ નન્તકલ્પાન્ ।
નેત્રા ચ મહ્યં બલશો હૃતા ક્ષિપિત્વા ઉત્ક્ષિપ્ત દણ્ડૈર્વિચરતુ ચારિકાયામ્

ત્યક્ત્વા સ્વકાયે શિર કર બોધિહેતોઃ પુત્રાશ્ચ દારાન્નયન તથાત્મમાંસમ્ ।
હસ્તાંશ્ચ પાદાન્ પરિત્યજિ હૃષ્ટચિત્તો નો ચ ક્ષપેમી પુરિમકુ પાપકર્મ

રાજા અભૂવં તદ અહુ શૂરદત્તો તે પુત્ર મહ્યં ચરિમક ધર્મપાલાઃ ।
પદ્મોત્તરો ઽયં આસિ સુપુષ્પચન્દ્રો વસુનન્દિ આસીદ્દશબલુ શાન્તિરાજઃ

સિ નારિસંઘો સુવિપુલ ક્ષત્રિયાશ્ચો ગૃહપતી યે બલપતિ યે ચમાત્યાઃ ।
શ્રેષ્ઠી તથૈવ નૈગમ કોદૃરાજા સર્વે ઽપ્યભૂષી દશબલ નિષ્કિલેશાઃ

કુમાર એવાચરિતમનન્તકલ્પં દૃષ્ટ્વાન્ બુદ્ધાન્ ધુતગુણ નિષ્કિલેશાઃ ।
તે તે મિ દુઃખા તદ અનુભૂતપૂર્વા ચરન્તુ શ્રેષ્ઠાં ઇમ બોધિચર્યામ્

યો બોધિસત્ત્વઃ પ્રતિષ્ઠિત ધારણીયે મૈત્રાવિહારી અચલિતુ અપ્રકમ્પી ।
(વૈદ્ય 253)
નાસૌ કદાચિદ્ વ્રજતિ અપાયભૂમિં પૂજેત્વ બુદ્ધાન્ ધુતગુણ નિષ્કિલેશાન્

યો ઇચ્છિ બુદ્ધો કથમિહ ધર્મસ્વામી દ્વાત્રિંશતીભિઃ કવચિતુ લક્ષણેભિઃ ।
સો શીલરક્ષી અશબલ અપ્રવેધા દેશેતિ ધર્મં પ્રતિષ્ઠિતુ ધારણીયે