સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 29

ઇતિ શ્રીસમાધિરાજે દશાનુશંસાપરિવર્તો નામ અષ્ટાવિંશતિતમઃ ॥
(વૈદ્ય 172)
29 તેજગુણરાજપરિવર્તઃ ।
તત્ર ભગવાન્ પુનરપિ ચન્દ્રપ્રભં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ - તસ્માત્તર્હિ કુમાર દિવ્યાનિ ચક્રવર્તિરાજ્યૈશ્વર્યસુખાન્યપહાય પ્રવ્રજિષ્યામીત્યેવં ત્વયા કુમાર સદા શિક્ષિતવ્યમ્ । પ્રવ્રજિતેન કુમાર ધૂતગુણસંલેખપ્રતિષ્ઠિતેન વિવેકચારિણા ક્ષાન્તિસૌરત્યસંપન્નેન ભવિતવ્યમ્ । સદા ચ આરબ્ધવીર્યેણ તે કુમાર આદીપ્તશિરશ્ચૈલોપમેન અયં સર્વધર્મસ્વભાવસમતાવિપઞ્ચિતઃ સમાધિઃ શ્રોતવ્ય ઉદ્ગ્રહીતવ્યઃ પર્યવાપ્તવ્યઃ પ્રવર્તયિતવ્યો ધારયિતવ્યો વાચયિતવ્યઃ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ સ્વાધ્યાતવ્યો ઽરણાભાવનયા ભાવયિતવ્યો બહુલીકર્તવ્યઃ, પરેભ્યશ્ચ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયિતવ્યઃ । ખઙ્ગવિષાણભૂતેન અદ્વિતીયેન ચ તે કુમાર અરણ્યનિષેવિણા સદા ભવિતવ્યમ્ । આત્મપરિત્યાગેનાપિ તે કુમાર સર્વસત્ત્વાનામર્થઃ સદા કરણીય ઇતિ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યા વેલાયામેતમેવાર્થમુદ્ભાવયંશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય કુમારભૂતસ્યેમં પૂર્વયોગકથાપરિવર્તં ગાથાભિગીતેન વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયતિ સ્મ -
સ્મરમી અતીત બહુકલ્પશતા યદ આસિ નાયકુ અનન્તયશાઃ ।
નરદેવનાગગણપૂજનિયો નામેન તેજગુણિ રાજ જિનો

દશ ભિક્ષુકોટિ ષડભિજ્ઞરુહાઃ પ્રતિસંવિદાન વશિપારગતાઃ ।
ધૂતવૃત્ત સંલેખિત શાન્તમનાઃ ઇતિ તસ્ય તેન સમયેન ગણાઃ

ષટ્સપ્તતી નગર કોટિશતાઃ પઞ્ચાશયોજનપ્રમાણ સમાઃ ।
રતનાન સપ્તન વિશિષ્ટવરા ઇહ જમ્બુદ્વીપિ તદ કાલિ અભૂત્

તદ કાલિ તે પુરવરા સકલાઃ પ્રતિમણ્ડિતા બહુ ઉદ્યાનશતૈઃ ।
ઉદ્યાન સર્વિ ઘનમેઘનિભાઃ ફલપુષ્પમણ્ડિત તરુનિચિતાઃ

ફલવૃક્ષજાતિ વિવિધા રુચિરાઃ લકુચામ્રજમ્બુપનસૈર્નિચિતાઃ ।
(વૈદ્ય 173)
કર્ણિકારચમ્પકપુન્નાગશતૈઃ પ્રતિમણ્ડિતાસ્ત ઉદ્યાનવરાઃ

ન્યગ્રોધ સર્વિ દ્વિજસંઘરુતાઃ કલવિઙ્કકોકિલમયૂરશતૈઃ ।
શુકજીવંજીવકકુણાલરુતા બહુપક્ષિસંઘરુત કાલિ તદા

ધૃતરાષ્ટ્રરાજહંસોપનિભા ભૃઙ્ગકુણાલા વરઘોષરુતાઃ ।
ચિત્રાઙ્ગરક્તમહાવર્ણપ્રભાઃ સુમનોજ્ઞશબ્દ મધુરા મુદિતાઃ

ઇતિ પક્ષિ સમાગત કાલિ તદા કલવિઙ્કમયૂરવિહઙ્ગરુતૈઃ ।
પરપુષ્ટ શારિક વિચિત્ર દ્વિજા બહુપક્ષિઘોષરુત નાનવિધાઃ

તેહિ નિષેવિત ઉદ્યાનશતા મુચિલિન્દવાર્ષિક અશોકશતૈઃ ।
અતિમુક્તકાથ જવપુષ્પપત્રૈઃ પદ્મોત્પલૈઃ કુમુદપુણ્ડરિકૈઃ

પદુમૈઃ સહસ્રશતપત્રચિતા ઇમિ પુષ્પ પુષ્કરિણિશોભકરાઃ ।
પ્રતિમણ્ડિતાઃ સુરભિગન્ધવરાઃ શોભન્તિ પુષ્કરિણિયો રુચિરાઃ

તહિ કાલિ રાજ ઇહ જમ્બુધ્વજે દૃઢદત્તુ આસિ મનુજાધિપતિઃ ।
પુત્રાણ તસ્ય અભુ પઞ્ચશતાઃ પ્રાસાદિકાઃ પરમદર્શનિકાઃ

તહિ કાલિ રાજ્યુ શિવુ ક્ષેમ અભૂત્ અનુપદ્રુતં સુરમણીય શિવમ્ ।
અયુ જમ્બુદ્વીપ કુસુમૈર્નિચિતો નિર્વિંશેષ દેવભવનેહિ સમમ્

(વૈદ્ય 174)
તહિ કાલિ સો દશબલો અનિધો જિનુ ભાષતે ઇમુ સમાધિવરમ્ ।
સ્વપ્નોપમા ભવગતી સકલા ન વ કશ્ચિ જાયતિ ન ચો મ્રિયતે

ન સત્ત્વ લભ્યતિ ન જીવુ નરો ઇમિ ધર્મ ફેનકદલીસદૃશાઃ ।
માયોપમા ગગનવિદ્યુસમા દકચન્દ્રસંનિભ મરીચિસમાઃ

ન ચ અસ્મિ લોકિ મૃતુ કશ્ચિ નરો પરલોકિ સંક્રમતિ ગચ્છતિ વા ।
ન ચ કર્મ નશ્યતિ કદાચિ કૃતં ફલમેતિ કૃષ્ણ શુભ સંસરતો

ન ચ શાશ્વતં ન ચ ઉચ્છેદુ પુનો ન ચ કર્મસંચયુ ન ચાપિ સ્થિતિઃ ।
ન ચ સો ઽપિ કૃત્વ પુનરસ્પૃશતી ન ચ અન્યુ કૃત્વ પુન વેદયતે

ન ચ સંક્રમો ન ચ પુનાગમનં ન ચ સર્વમસ્તિ ન ચ નાસ્તિ પુનઃ ।
ન ચ દૃષ્ટિસ્થાનુ ગતિશુદ્ધિરિહો ન ચ સત્ત્વચરુ ન પ્રશાન્તગતી

અનુપાદુ શાન્તુ અનિમિત્તપદં સુગતાન ગોચરુ જિનાન ગુણાઃ ।
બલ ધારણી દશબલાન બલં બુદ્ધાનિયં વૃષભિતા પરમા

વરશુક્લધર્મ ગુણસંનિચયો ગુણજ્ઞાનધારણિબલં પરમમ્ ।
ઋદ્ધિવિકુર્વણાવિધિઃ પરમા વરપઞ્ચાભિજ્ઞા પ્રતિલાભનયઃ

ન ચ સ પ્રજાનતીહ સ્વભાવુ ક્વચિ અગતાગતી નિપુણધર્મગતી ।
(વૈદ્ય 175)
ન ચ ધર્મધાતુ વ્રજતીહ ક્વચિ એવં ગતી અગતિ ધર્મગતી

ન ચ ઘોષસંચયુ સ્વભાવગતી ગતિયો સ્વભાવુ ન કહિંચિ સ્થિતઃ ।
અસ્થિતા અનિશ્રિતા સ્વભાવગતી જિનગોચરો વિરજુ શાન્તપદમ્

શાન્તપ્રશાન્ત ઉપશાન્તગતી ન ચ સા ગતી ક્વચન સંસ્થિહતી ।
ભાવુ સ્વભાવુ નુગતાઃ સતતં નિપુણં સુદુર્દૃશુ પદં અચલમ્

ન ચ સા ચલા હિ સ્વયમેવ સ્થિતા અસ્થિતા અનાગત સ્વભાવુ સ્થિતા ।
ન ચ શક્ય ભાષિતુ સ્વભાવુ સ્થિતી શૂન્યા ચ સા અચલુ ધર્મસ્થિતી

ઘોષશ્ચ ઉક્ત ન ચ ઘોષગતી ઘોષસ્વભાવગતિ ધર્મગતી ।
ન ચ ઘોષસંચયુ સ્થિતી ચ ક્વચિ એવંસ્વભાવુ ગતિ ધર્મગતી

ગતિશબ્દ ઉક્તુ ન ચ સત્ત્વગતી ધર્મસ્વભાવ નિપુણાર્થગતી ।
ઘોષો ઽપિ ચોક્તુ ન ચ સત્ત્વગતી ન ચ ઘોષુ લભ્યતિ ન સત્ત્વગતિઃ

ન ચ અનન્ત નાન્ત ન ચ મધ્યગતિઃ નૈવાસ્તિ નાસ્તિ ન ચ દેશગતી ।
જ્ઞાતા ચ યાદૃશ સ્વભાવગતી ઇય દેશના જિનવરાણ સમા

વિરજં વિશુદ્ધિ પરમાર્થપદં શાન્ત પ્રશાન્ત અરજં વિરજમ્ ।
ન ચ કલ્પ મન્યન પ્રશાન્તપદં જિનુ ભાષતે પરમકારુણિકો

(વૈદ્ય 176)
ન પિ ચાસ્તિ અક્ષરપ્રચાર ઇહો વિપુલા ગતિર્વિપુલા અર્થગતી ।
બુદ્ધેહિ સેવિત જિનેહિ સ્તુતા અવભાસ ધર્મનય સૂક્ષ્મગતી

ધર્મનિધાન વિરજં વિપુલં યત્ર સ્થિતા અપ્રતિમા સુગતા ।
દેશેન્તિ ધર્મરતનં વિરજં પરમાર્થશૂન્ય નિપુણાર્થગતી

અશ્રૌષિ રાજ દૃઢદત્તુ તદા દ્વિપદેન્દ્ર ભાષતિ સમાધિમિમમ્ ।
સો ઽશીતિકોટિનયુતેહિ તદા ઉપસંક્રમી તદ જિનુ કારુણિકમ્

બલવન્તુ ગૌરવુ જનેત્વ જિને વન્દિત્વ પાદુ મનુજાધિપતિઃ ।
પુરતઃ સ્થિતો દશબલસ્ય તદા કૃતાઞ્જલિર્દશનખઃ પ્રમુદિતઃ

તસ્યો વિદિત્વ પરિશુદ્ધ ચરીં જિન ઇન્દ્રિયેષુ વશિ પારગતઃ ।
અધુમુક્તિકોવિદુ નરઃ પ્રવરો ઇમુ તસ્ય દેશયિ સમાધિવરમ્

યદ તેન રાજ્ઞ પરમાર્થ શ્રુતો ઉત્પન્ન પ્રીતિ અરિયા વિપુલા ।
ઉજ્ઝિત્વ દ્વીપ સકલાંશ્ચતુરો વિજહિત્વ કામ અભિનિષ્ક્રમિ સો

યદ રાજ પ્રવ્રજિ જહિત્વ મહીં બોધાય અર્થિકુ ભવિષ્યજિનઃ ।
સર્વે મનુષ્ય ઇહ જમ્બુધ્વજે વિજહિત્વ કામરતી પ્રવ્રજિતા

વિપુલો ગણો દશબલસ્ય તદા બહુ ભિક્ષુ ભિક્ષુણિ પ્રયુક્તમનાઃ ।
(વૈદ્ય 177)
અકૃષ્ટા અનુપ્ત તદ ઓષધયો પ્રાદુર્ભૂતા મરુત્પરિચરાઃ

કાષાય ત્રિચીવર પ્રાદુર્ભૂતા સમચ્છિન્ન સુસીવિત તે ઽનુપમાઃ ।
અમલા વિરજાશ્ચ સુવર્ણચિત્તા બુદ્ધસ્ય ગુણોચિત પુણ્યબલાઃ

પશ્યો કુમાર સ હિ રાજવરો વિજહિત્વ સર્વ મહિ પ્રવ્રજિતઃ ।
ભેષ્યન્તિ સત્ત્વ ક્ષયકાલિ બહુ અપરીત્તભોગા ન ત્યજન્તિ ગૃહાન્

તાડન બન્ધન કુદણ્ડ બહુ આક્રોશ તર્જનમનિષ્ટદુખમ્ ।
સહિષ્યન્તિ રાજકુલ પીડ બહુ સુપરીત્તભોગ ન ચ ભક્તુ ગૃહે

અપરીત્ત આયુ ન ચ અસ્તિ ધનં સુમહાન્ પ્રમાદુ ન ચ પુણ્યબલમ્ ।
ન ચ શિલ્પસ્થાનકુશલા અબુધા દારિદ્રિયં ચ ન ચ વિત્તુ ગૃહે

પરદારગૃદ્ધ અવિશુદ્ધમના ઈર્ષ્યાલુકાઃ પરમસાહસિકાઃ ।
સંક્લિષ્ટધર્મ ન ચ વૃત્તુ સ્થિતા વક્ષ્યન્તિ બુદ્ધ ભવિષ્યામ્ વયમ્

ઉત્કોચવઞ્ચનક સાહસિકા અહમાઢ્યુ ધર્મ ધનદાસ્મિ જગે ।
ઉપઘાતકાઃ કુહક નૈકૃતિકા વક્ષ્યન્તિ બુદ્ધ ભવિષ્યામ વયમ્

વધબન્ધુપદ્રવિ પરસ્ય રતાઃ દુઃશીલ દારુણ પ્રદુષ્ટમનાઃ ।
અકૃતજ્ઞ ભેદક વિહિંસસ્થિતા વક્ષ્યન્તિ હં તે ભણ બોધિચરિમ્

યસ્યૈવ તેન શ્રુત બોધિચરી તસ્યૈવ મધ્યિ પ્રતિઘં જનયી ।
(વૈદ્ય 178)
શ્રુત્વા ચ બુધં સ્ખલિતમેકપદં તસ્યૈવ ભાષતિ અવર્ણશતાન્

તદિમાં કુમાર મમ શ્રુત્વ ગિરં મા તેહિ સંસ્તવુ કરોહિ તદા ।
સુપિનાન્તરે ઽપિ અવિશ્વસ્ત સિયા યદિ ઇચ્છસે સ્પૃશિતુ બોધિચરીમ્

ધૂતવૃત્ત સંલિખિત નૈકગુણાન્ પરિકીર્તયન્તુ બહુકલ્પશતાન્ ।
ભણતી ગુણાન્ન ચ ગુણેષુ સ્થિતો ન સ બુધ્યતે પરમબોધિગિરામ્

ભવથા સદાપિ અખિલા મધુરા સદ શુદ્ધશીલ સુપ્રસન્નમનાઃ ।
પરિશુદ્ધશીલ ભવથા સતતં નચિરેણ લપ્સ્યથ સમાધિવરમ્

ન કરોથ માન ન જનેથ ખિલં પરિશુદ્ધમાનસ સદા ભવથા ।
મદ માન મ્રક્ષ વિજહિત્વ તતઃ પ્રતિલપ્સ્યથા ઇમુ સમાધિવરમ્

ગુણતો અનુસ્મરિ જિનં સતતં વરકાઞ્ચનચ્છવિપ્રભાસકરમ્ ।
ગગનં ચ રાત્રિય નક્ષત્રસ્ફુટં તથ કાયુ લક્ષણસ્ફુટો મુનિનો

ધ્વજચ્છત્રવિતાનપતાકવરાં ચૂર્ણાનુલેપનં ગૃહીત્વ બહૂન્ ।
પૂજાં કરોથ સુગતસ્ય સદા નચિરેણ લપ્સ્યથ સમાધિવરમ્

વર ગન્ધમાલ્યકુસુમા રુચિરાં વાદિત્ર તૂર્ય પ્રગૃહીત બહુ ।
(વૈદ્ય 179)
જિનસ્તૂપિ પૂજ પ્રકરોથ સદા નચિરેણ લપ્સ્યથ સમાધિવરમ્

પણવૈઃ સુઘોષકમૃદઙ્ગશતૈઃ પટહૈર્વિપઞ્ચિવરવેણુરવૈઃ ।
મધુરસ્વરૈર્વિંવિધવાદ્યગણૈઃ પૂજેથ નાયકુ પ્રસન્નમનાઃ

કારેથ બુદ્ધપ્રતિમાં રુચિરાં રતનામયીં સુપરિકર્મકૃતામ્ ।
પ્રાસાદિકાં પરમસુદર્શનીયાં નચિરેણ લપ્સ્યથ સમાધિવરમ્

વનષણ્ડ સેવથ વિવિક્ત સદા વિજહિત્વ ગ્રામનગરેષુ રતિમ્ ।
અદ્વિતીય ખઙ્ગસમ ભોથ સદા નચિરેણ લપ્સ્યથ સમાધિવરમ્

અહુ ધર્મસ્વામિ મમ યૂયુ સુતા અનુશિક્ષથા મમ સમાધિચરિમ્ ।
અહુ સો અભૂષિ દિશતા સુવિશ્રુતો દૃઢદત્તુ નામ મનુજાધિપતિઃ

મય બુદ્ધ પૂજિત અનન્ત પુરે મય શીલુ રક્ષિતુ વિશુદ્ધમનાઃ ।
મય ગૌરવં દશબલેષુ કૃતં ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

મય પુત્ર દાર પરિત્યક્ત પુરે શિરહસ્તપાદનયનાગ્રવરાઃ ।
ન ચ લીનચિત્તત કદાચિ કૃતા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

(વૈદ્ય 180)
ધનધાન્ય દાસ બહુદાસિશતા રતના પ્રભૂત પરિત્યક્ત મયા ।
સંતર્પિતા પિ બહુયાચનકા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

મય મુક્તિ સ્ફાટિક સુવર્ણ બહુ વૈદૂર્ય શઙ્ખ શિલ ત્યક્ત પુરે ।
મણિ શુદ્ધરૂપિય પ્રવાલ ઘના ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

મય ત્યક્ત આભરણ નાનવિધા વરમુક્તહાર તથ સીહનુકાઃ ।
રતનાન જાલિક વિશિષ્ટ પૃથુ ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

મય વસ્ત્રકોટ્ય પરમા સુખુમાઃ પરિશુદ્ધ કાશિકદુકૂલવરાઃ ।
બહુહેમચિત્ર પરિત્યક્ત પરે ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

મય હસ્તિ અશ્વ રથ નાનવિધાઃ પરિત્યક્ત સ્વપ્રિયસુતો મહિલાઃ ।
ન ચ દૌર્મનસ્યત કદાચિ કૃતા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

મય દૃષ્ટ્વ પૂર્વિ સુદરિદ્ર નરાઃ પર્યેષ્ટિદુઃખિત ચ કૃચ્છ્રગતાઃ ।
મય તે ધનેન અદરિદ્ર કૃતાઃ ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

હસ્તી રથાશ્વરથકા નયુતાઃ પ્રચ્છન્નરતનમણિજાલચિતાઃ ।
દત્તા મયા યાચનકાન પુરા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

ઉદ્યાન કોટિનયુતા બહવઃ સમલંકરિત્વ મય દત્ત પુરા ।
(વૈદ્ય 181)
હર્ષેત્વ માનસુ જનિત્વ કૃપાં ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

ગ્રામાથ રાષ્ટ્રનગરા નિગમાઃ સમલંકરિત્વ મય દત્ત પુરા ।
દત્વા ચ પ્રીતિમનુભોમિ સદા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

રતનાન રાશય સુમેરુસમાસ્તથ ચીવરાભરણકાશ્ચ બહુ ।
યે દત્ત પૂર્વિ મય યાચનકે ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

સુદરિદ્ર સત્ત્વ કૃત આઢ્ય મયા પરિકૃચ્છ્રપ્રાપ્ત પરિત્રાત બહુ ।
બહુદુઃખપદ્રુત સુખી મિ કૃતા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

યદ આસિ ઈશ્ચરુ મહીય અહં દુખિતાં ચ પશ્યમિ બહું જનતામ્ ।
ઉત્સૃષ્ટ તેષુ મય રાજ્યમભૂત્ કૃપ સંજનેત્વ સુખિતો ચ યથા

યે મે કુમાર કૃત આશ્ચરિયા કૃત દુષ્કરાણિ બહુ કલ્પશતા ।
ન ચ તે મય ક્ષપણ શક્ય સિયા કલ્પાન કોટિનયુતા ભણતઃ

ઉન્મત્તચિત્તભૂમિ ગચ્છિ નરા । અશ્રદ્દધન્ત સુગતસ્ય ચરિમ્ ।
કૃત યે મિ દુષ્કર તદાશ્ચરિયા ઇમુ શાન્તમેષત સમાધિવરમ્

આરોચયામિ ચ કુમાર ઇદં શ્રદ્દધન્ત મે અવિતથં વચનમ્ ।
ન હિ વાચ ભાષતિ મૃષાં સુગતઃ સદ સત્યવાદિ જિનુ કારુણિકઃ

(વૈદ્ય 182)
અન્યે ઇમે ઽપિ ચ પ્રકાર બહૂ ચરતા શોધિત ય કલ્પશતાઃ ।
કથમહં લભિત્વિમુ સમાધિવરં મોચેય સત્ત્વનિયુતાં દુખિતામ્

યસ્મિન્ ક્ષણે અયુ સમાધિ મયા પ્રતિલબ્ધ ભૂત મહાજ્ઞાનપથઃ ।
સો ઽહં લભિત્વિમુ સમાધિવરં પશ્યામિ બુદ્ધનયુતાન્ સુબહૂન્

ઋદ્ધી અનન્ત પ્રતિલબ્ધ મયા સ વિકુર્વમાણુ વ્રજિ ક્ષેત્રશતાન્ ।
ગત્વા ચ પૃચ્છિ અહુ કારુણિકાન્ પ્રશ્નાન કોટિનિયુતાન બહુમ્

યશ્ચૈવ ભાષિ મમ તે સુગતા પ્રશ્નાન કોટિનિયુતાન તદા ।
ગૃહ્ણિત્વ સર્વમહુ ધારયમી ન ચ ભ્રશ્યતે એકપદં પિ મમા

તં ચો શ્રુણિત્વ અહુ ભૂતનયં પ્રશ્નાન કોટિનયુતાન બહુમ્ ।
દેશિત્વ તં વિરજ શાન્તપદં સ્થાપેમિ સત્ત્વ બહુ જ્ઞાનપથે

અસ્મિન્ સમાધિય સ્થિહિત્વ મયા શિક્ષિત્વ ભૂતનય કલ્પશતાન્ ।
બહુસત્ત્વકોટિનયુતાનિ પુરા યે સ્થાપિતા વિરજિ માર્ગવરે

યેહી ન દૃષ્ટ પુરિમા સુગતા ભાષન્તકા ઇમુ નયં વિરજમ્ ।
તેહી ન શક્યમિહ શ્રદ્દધિતું પરમાર્થશૂન્યત સમાધિવરમ્

યે શ્રાદ્ધ પણ્ડિત વિધિજ્ઞ નરા ગમ્ભીરભૂતનયલબ્ધનયાઃ ।
(વૈદ્ય 183)
તે ના ત્રસન્તિ ન ચ સંત્રસિષૂ શ્રુત્વા ચ ભોન્તિ સદ આત્તમનાઃ

તે તે ધરેન્તિ વરબોધિ સમા તે તે હિ પુત્ર અનુજાત મમા ।
તે તે હ્યુદુમ્બરકુસુમસમાસ્તેષાર્થ હં ચરિતુ કલ્પશતાન્

ન પિ તસ્ય અસ્તિ વિનિપાતભયં અષ્ટાક્ષણા વિગત તસ્ય સદા ।
દ્રક્ષ્યન્તિ બુદ્ધનયુતાન્ સુબહૂન્ ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

યથ મૈત્રકો જિનુ અનન્તયશાઃ સત્ત્વાન ભેષ્યિ બહુ અર્થકરઃ ।
તથ વ્યાકરોમ્યહમનન્તમતિં હસ્તસ્મિ યસ્ય સુસમાધિવરમ્

સ્મૃતિમાન્ સ ભોતિ મતિમાન્ જ્ઞાનોદ્ગતઃ શ્રુતિધરો ભવતિ ।
પ્રતિભાનુ તસ્ય ભવતિ વિપુલં ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

દેવાનાં ચ સ ભવતિ પૂજનિયો મરુતાં ચ સદ નમસ્યનીયઃ ।
અભિરક્ષિતઃ સતત દેવગણૈઃ ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતિ

ન ચ સો ઽગ્નિમધ્યે મ્રિયતે ન જલે ન ચ તસ્ય શસ્ત્ર ક્રમતે ન વિષમ્ ।
ન ચ વૈરિણાં ગમનિયો ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

વનકન્દરે વસતુ તસ્ય સદા મરુતા કરોન્તિ વર પારિચરિમ્ ।
ઉપસ્થાયકાશ્ચ બહુ યક્ષશતા ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

(વૈદ્ય 184)
જ્ઞાનેન સાગરસમો ભવતી ન સજ્જતે ગુણ ભણન્તુ મુનેઃ ।
ભૂતાંશ્ચ બુદ્ધગુણ કીર્તયતે ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

નાન્તો ન ચાસ્ય પર્યન્તુ શ્રુતે ન પ્રમાણુ લભ્યતિ યથા ગગને ।
જ્ઞાનોલ્કધારિ તિમિરં હરતિ ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

સ્નિગ્ધં સુયુક્ત સદ મુઞ્ચ ગિરાં પર્ષત્સુ ભાષતિ સુપ્રેમણિયામ્ ।
સિંહો યથા સ વિનદં ભણતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

વૈદ્યો ભિષકુ સમુ સો ભવતી ગતિ લેનુ ત્રાણ શરણં બહૂનામ્ ।
આલોકભૂતુ જગિ સો ભવતિ ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ન ચ તસ્ય મૈથુનિ મનો રમતે શમથે રતઃ સ્પૃશતિ ધ્યાનસુખમ્ ।
શાન્તાં સ ભાષતિ પ્રશાન્ત ગિરમ્ ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ન ચ તસ્ય માનસુ નિમિત્તરતં સર્વે વિભાવિત નિમિત્ત પૃથુ ।
સતતં સમાહિતુ વિદૂ ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ચક્ષુશ્ચ સો લભતિ અપ્રાકૃતકં યેનો સ પશ્યતિ અનન્તજિનાન્ ।
સો ઽનન્તચક્ષુર્ભવતિ વૃષભો ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ક્રૌઞ્ચસ્વરો મધુરયુક્તગિરો કલવિઙ્કદુન્દુભિસ્વરો ભવતી ।
સંગીતિયુક્તસ્વરુ મઞ્જુગિરો ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

(વૈદ્ય 185)
મેઘાભિગર્જિતસ્વરો ભવતી હંસસ્વરો રવતિ મઞ્જુગિરઃ ।
પઞ્ચસ્વરાઙ્ગશતયુક્તસ્વરો ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

બહુકલ્પકોટિનયુતા વિવિધા મધુરસ્વરાઙ્ગસુપ્રયુક્તસ્વરાઃ ।
અચિન્તિયા સ ગિર નિશ્ચરતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ન ચ ભોજને ભવતિ ગૃધ્નુમના ન પાત્રચીવરરતો ભવતી ।
અલ્પેચ્છુ સંતુષ્ટ સુસંલિખિતો ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ન ચ આત્મ ઉત્કર્ષકુ સો ભવતી ન પરસ્ય ભાષતિ અવર્ણુ ક્વચિત્ ।
ધ્યાને રતઃ સુખુમચિત્તુ સદા ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

આત્માનુપ્રેક્ષી સતતં ભવતી ન પરસ્ય સ્ખલિતેમેષતિ ચ ।
અવિરુદ્ધુ સર્વિ જગિ સો ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

અકિલિષ્ટચિત્તુ પરિશુદ્ધચરી અશઠો અવઞ્ચકુ સદા ભવતી ।
સદમાર્દવઃ સદ વિમોક્ષરતો ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ત્યાગાધિમુક્ત સતતં ભવતી માત્સર્યચિત્તુ ન ચ તસ્ય રતમ્ ।
શીલેનુપેતુ સતતં ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

અભિરૂપ દર્શનિયુ પ્રેમણિયો વરકાઞ્ચનચ્છવિ પ્રભાસકરઃ ।
(વૈદ્ય 186)
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણધરો ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

પ્રાસાદિકશ્ચ સદ સો ભવતી અભિલક્ષિતો બહુજનસ્ય પ્રિયો ।
પ્રેક્ષન્ત તૃપ્તિ ન લભન્તિ નરા ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

દેવાસ્ય નાગ તથ યક્ષગણાસ્તુષ્ટા ઉદગ્રાઃ સદ આત્તમનાઃ ।
ભાષન્તિ વર્ણ પ્રવિશિત્વ કુલાનિમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

બ્રહ્મા ચ શક્ર વશવર્તિ વહુ ઉપસ્થાનુ તસ્ય પ્રકરોન્તિ સદા ।
ન ચ તસ્ય ઉન્નત મનો ભવતી । ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ન ચ તસ્ય દુર્ગતિભયં ભવતી ન પિ ચાક્ષણા ન વિનિપાતભયમ્ ।
પરિમુક્તુ સર્વવિનિપાતભયાદિમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

ન ચ તસ્ય કાઙ્ક્ષ વિમતિર્ભવતી વર બુદ્ધધર્મ શ્રુણિયા નિપુણાન્ ।
ગમ્ભીરજ્ઞાનાનુગતો ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

યં યં પિ ધર્મં શ્રુણતી સુખુમં સર્વત્ર ભોતિ વશિ પારગતઃ ।
બલવન્તુ હેતુનિપુણો ભવતી ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

એવં પ્રભાષિત જિનેન ગિરા અહુ તેન ભોમિ પરિચીર્ણ સદા ।
લભતે ચ ધારણિ વિશિષ્ટ વરામિમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

કાલક્રિયાં ચ સ કરોતિ યદા અમિતાભુ તસ્ય પુરતઃ સ્થિહતી ।
(વૈદ્ય 187)
ભિક્ષુગણેન સહ કારુણિકો ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

લાભી ચ ધારણિય સો ભવતી ધર્મનિધાન વશિપારગતઃ ।
પ્રતિભાનવાનનાચ્છેદ્યગિરો ય ઇમં સમાધિ નરુ ધારયતી

યેનૈવ સો વ્રજતિ ધર્મધરો આલોકભૂત ભવતી જગતઃ ।
સિપ્રશાન્તચર સુવિશુદ્ધમના ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

વર ધર્મકોશ વિવિધં નિપુણં સો ધર્મકાય વશિ પારગતઃ ।
સો સંશયં છિનત્તિ સર્વજગે ઇમુ યઃ સમાધિ નરુ ધારયતી

સર્વે ઽપિ સત્ત્વ સિય કારુણિકા ભગવાન્ ભવાન્તકરણે સુગતઃ ।
તાન્ સત્કરેય્યા બહુ કલ્પશતાન્ યથ ગઙ્ગવાલુક તથોત્તરિ વા

યશ્ચૈવ પશ્ચિ ક્ષયકાલિ ઇમં શ્રુત્વા સમાધિમિહ કશ્ચિ નરઃ ।
અનુમોદમીતિ ભણતૈકગિરં કલ પુણ્યસ્કન્ધ ન સ પૂર્વ ભવેત્

યસ્યો કુમાર ઇય શાન્તગતી પરમાર્થશૂન્યત સમાધિવરો ।
પ્રાવર્તુ ભોતિ તથ પુસ્તગતઃ સો ધર્મભાણકુ સ્થિતઃ સુમતિઃ