સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 17

ઇતિ શ્રીસમાધિરાજે પૂર્વયોગપરિવર્તો નામ ષોડશઃ ॥ 16 ॥
(વૈદ્ય 103)
17 બહુબુદ્ધનિર્હારસમાધિમુખપરિવર્તઃ ।
અથ ખલુ ભગવાંસ્તાં મહતીં સાગરોપમાં પર્ષદં ધર્મકથયા સંદર્શ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય સમાદાપ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રાક્રામત્ । યેન ચ ગૃધ્રકૂટપર્વતરાજસ્તેનૈવ ઉપસમક્રામત્ । ઉપસંક્રમ્ય ચ પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને ન્યષીદત્ । ભિક્ષુસંઘપરિવૃતો દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યનમસ્કૃતઃ સાગરોપમાયાં પર્ષદિ ધમ સંદેશયતિ સ્મ । અથ ખલુ ચન્દ્રપ્રભઃ કુમારભૂતો ભગવન્તં નિર્ગતં વિદિત્વા અશીત્યા પ્રાણિકોટીશતૈઃ સાર્ધં સર્વૈર્દેવભૂતૈરન્યલોકધાત્વાગતૈશ્ચ સંબહુલૈર્બોધિસત્ત્વમહાસત્ત્વનિયુતૈઃ સાર્ધં પુષ્પધૂપગન્ધમાલ્યવિલેપનં ગૃહીત્વા તૂર્યશતૈર્વાદ્યમાનૈશ્છત્રધ્વજઘણ્ટાપતાકાભિરત્યુચ્છ્રિતાભિઃ મહામાલ્યાભિનિર્હારમાદાય ભગવતઃ પૂજાકર્મણે યેન ગૃધ્રકૂટપર્વતો યેન ચ ભગવાંસ્તેનોપજગામ । ઉપેત્ય ચ ભગવતઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય ભગવન્તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તૈઃ પુષ્પધૂપગન્ધમાલ્યવિલેપનૈસ્તૂર્યતાલાવચરૈઃ પ્રવાદ્યમાનૈર્મહતીં પૂજાં કૃત્વા એકાન્તે ન્યષીદત્ સગૌરવઃ સપ્રતીશો ધર્મપરિપૃચ્છાયૈ ॥
અથ ખલુ ચન્દ્રપ્રભઃ કુમારભૂતો ભગવન્તમેતદવોચત્ - પૃચ્છેયમહં ભગવન્તં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં કંચિદેવ પ્રદેશં સચેન્મે ભગવાનવકાશં કુર્યાત્ પૃષ્ટપ્રશ્નવ્યાકરણાય । એવમુક્તે ભગવાંશ્ચન્દ્રપ્રભં કુમારભૂતમેતદવોચત્ - પૃચ્છ ત્વં કુમાર તથાગતમર્હતં સમ્યક્સંબુદ્ધં યદ્ યદેવાકાઙ્ક્ષસિ । નિત્યકૃતસ્તે કુમાર તથાગતેનાવકાશઃ । એવમુક્તે ચન્દ્રપ્રભઃ કુમારભૂતો ભગવન્તમેતદવોચત્ - કતિભિર્ભગવન્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વઃ ઇમં સર્વધર્મસ્વભાવસમતાવિપઞ્ચિતં સમાધિં પ્રતિલભતે? એવમુક્તે ભગવાંશ્ચન્દ્રપ્રભં કુમારભૂતમેતદવોચત્ - ચતુર્ભિઃ કુમાર ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વઃ ઇમં સર્વધર્મસ્વભાવસમતાવિપઞ્ચિતં સમાધિં પ્રતિલભતે । કતમૈશ્ચતુર્ભિઃ? ઇહ કુમાર બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સૂરતો ભવતિ સુવિસંવાસો દાન્તો દાન્તભૂમિમનુપ્રાપ્તઃ । સ પરૈરાક્રુષ્ટો વા પરિભાષિતો વા દુરુક્તાનાં દુર્ભાષિતાનાં વચનપથાનાં ક્ષમો ભવત્યધિવાસનજાતીયઃ કર્મદર્શી નિહતમાનો ધર્મકામઃ । અનેન કુમાર પ્રથમેન ધર્મેણ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ઇમઃ સમાધિં પ્રતિલભતે । પુનરપરં કુમાર બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ શીલવાન્ ભવતિ । પરિશુદ્ધશીલઃ (વૈદ્ય 104) અખણ્ડશીલઃ અચ્છિદ્રશીલઃ અશબલશીલઃ અકલ્મષશીલઃ અચ્યુતશીલઃ અનાવિલશીલઃ અગર્હિતશીલઃ અભ્યુદ્ગતશીલઃ અનિશ્રિતશીલઃ અપરામૃષ્ટશીલઃ અનુપલમ્ભશીલઃ આર્યપ્રશસ્તશીલો વિજ્ઞપ્રશસ્તશીલઃ । અનેન કુમાર દ્વિતીયેન ધર્મેણ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ઇમ સમાધિં પ્રતિલભતે । પુનરપરં કુમાર બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્ત્રૈધાતુકે ઉત્ત્રસ્તચિત્તો ભવતિ સંત્રસ્તચિત્તો નિર્વિણ્ણચિત્તો નિઃસરણચિત્તઃ । અનર્થિકઃ અનભિરતઃ અનધ્યવસિતઃ અનભિષક્તઃ । સર્વત્રૈધાતુકે ઉદ્વિગ્નમાનસઃ । અન્યત્ર ત્રૈધાતુકાત્ સત્ત્વાનિ મોચયિષ્યામીતિ વ્યાયમતે । સમુદાગચ્છત્યનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । અનેન કુમાર તૃતીયેન ધર્મેણ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમં સમાધિં પ્રતિલભતે । પુનરપરં કુમાર બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ શ્રાદ્ધો ભવતિ । અતૃપ્તો ભવતિ ધર્મપર્યેષ્ટ્યામ્ । બહુશ્રુતો ભવતિ । વિશારદો ભવતિ । ધર્મકામશ્ચ ધર્મગુરુકઃ । ન લાભસત્કારશ્લોકગુરુકો
ન જ્ઞાનગુરુકઃ । યથાશ્રુતાંશ્ચ ધર્માન્ યથાપર્યવાપ્તાન્ પરેભ્યશ્ચ વિસ્તરેણ દેશયતિ સંપ્રકાશયતિ હિતવસ્તુપૂર્વગમેન ચિત્તેન ન જ્ઞાત્રલાભકામનયા । અપિ તુ ખલુ પુનઃ કિમિતીમે સત્ત્વા ઇમાન્ ધર્માન્ શ્રુત્વા અવિનિવર્તનીયા ભવેયુરનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેરિતિ । અનેન કુમાર ચતુર્થેન ધર્મેણ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ઇમં સમાધિં પ્રતિલભતે ॥
એભિઃ કુમાર ચતુર્ભિર્ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમં સર્વધર્મસ્વભાવસમતાવિપઞ્ચિતં સમાધિં પ્રતિલભતે ક્ષિપ્રં ચાનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિભભિસંબુધ્યતે । તદનેનાપિ તે કુમાર પર્યાયેણૈવં વેદિતવ્યં યથાયં સમાધિર્બહુબુદ્ધદેશિતો બહુબુદ્ધવર્ણિતો બહુબુદ્ધસંપ્રકાશિતો બહુબુદ્ધપ્રવિચિતઃ । બહૂનાં ચ બુદ્ધાનાં ભગવતામન્તિકાન્મયા પ્રવ્રજિત્વા અયં કુમાર સર્વધર્મસ્વભાવસમતાવિપઞ્ચિતઃ સમાધિર્વિસ્તરેણ શ્રુત ઉદ્ગૃહીતઃ પૃષ્ટો ધારિતો વાચિતઃ પ્રવર્તિતો ઽરણભાવનયા ભાવિતો બહુલીકૃતઃ પરેભ્યશ્ચ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશિતઃ । અથ ખલુ ભગવાનિમમેવ બહુબુદ્ધનિર્હારસમાધિમુખં પૂર્વયોગકથાનિર્દેશં ભૂયસ્યા માત્રયા તસ્યાં વેલાયાં ચન્દ્રપ્રભસ્ય કુમારભૂતસ્ય વિસ્તરેણ ગાથાભિગીતેન સંપ્રકાશયતિ સ્મ -
સ્મરામિ કલ્પે ઽતુલિયાપ્રમેયે યદા જિનો આસિ સ્વરાઙ્ગઘોષઃ ।
સ્વરાઙ્ગઘોષસ્ય તથાગતસ્ય વર્ષં શતા ષષ્ટિ અભૂષિ આયુઃ

તસ્યાનુ બુદ્ધો પરિમેણ આસીત્ જ્ઞાનેશ્વરો નામ નરાણમુત્તમઃ ।
જ્ઞાનેશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય વર્ષં સહસ્રા દશ દ્વૌ ચ આયુઃ

જ્ઞાનેશ્વરસ્યાપિ પરેણ બુદ્ધો તેજેશ્વરો નામ જિનો અભૂષિ ।
(વૈદ્ય 105)
તેજેશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય ષટ્સપ્તતી વર્ષસહસ્ર આયુઃ

તેજેશ્વરસ્યોપરતેન બુદ્ધો મતીશ્વરો નામ જિનો અભૂષિ ।
મતીશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય વર્ષાણ કોટી પરિપૂર્ણ આયુઃ

મતીશ્વરસ્યોપરતેન બુદ્ધો બ્રહ્મેશ્વરો નામ જિનો અભૂષિ ।
બ્રહ્મેશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય ચતુર્દશો વર્ષસહસ્ર આયુઃ

બ્રહ્મેશ્વરસ્યોપરતેન બુદ્ધો અગ્નીશ્વરો નામ જિનો અભૂષિ ।
અગ્નીશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય ષષ્ટિસ્તદા વર્ષસહસ્ર આયુઃ

અગ્નીશ્વરસ્યોપરતેન બુદ્ધો બ્રહ્માનનો નામ જિનો અભૂષિ ।
બ્રહ્માનનસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય રાત્રિંદિવા સપ્ત અભૂષિ આયુઃ

બ્રહ્માનનસ્યોપરતેન બુદ્ધો ગણેશ્વરો નામ જિનો અભૂષિ ।
ગણેશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય ષડ્વર્ષકોટ્યઃ પરિપૂર્ણ આયુઃ

ગણેશ્વરસ્યોપરતેન બુદ્ધો ઘોષેશ્વરો નામ જિનો અભૂષિ ।
ઘોષેશ્વરસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય નવવર્ષકોટ્યઃ પરિપૂર્ણ આયુઃ

ઘોષેશ્વરસ્યોપરતેન બુદ્ધો ઘોષાનનો નામ જિનો અભૂષિ ।
ઘોષાનનસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય દશવર્ષકોટ્યઃ પરિપૂર્ણ આયુઃ

(વૈદ્ય 106)
ઘોષાનનસ્યોપરતેન બુદ્ધશ્ચન્દ્રાનનો નામ જિનો અભૂષિ ।
ચન્દ્રાનનસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય રાત્રિંદિવા એક અભૂષિ આયુઃ

ચન્દ્રાનનસ્યોપરતેન બુદ્ધઃ સૂર્યાનનો નામ જિનો અભૂષિ ।
સૂર્યાનનસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય અષ્ટાદશો વર્ષસહસ્ર આયુઃ

સૂર્યાનનસ્યોપરતેન બુદ્ધો બ્રહ્માનનો નામ જિનો અભૂષિ ।
બ્રહ્માનનસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય ત્રિવિંશતિ વર્ષસહસ્ર આયુઃ

બ્રહ્માનનસ્યોપરતેન બુદ્ધો બ્રહ્મશ્રવો નામ જિનો અભૂષિ ।
બ્રહ્મશ્રવસ્ય દ્વિપદોત્તમસ્ય અષ્ટાદશો વર્ષસહસ્ર આયુઃ

એકસ્મિ કલ્પસ્મિ ઇમે ઉપન્ના દુવે શતે લોકવિનાયકાનામ્ ।
શ્રુણોહિ નામાનિહ કીર્તયિષ્યે અનાભિભૂતાન્ તથાગતાનામ્

અનન્તઘોષશ્ચ વિઘુષ્ટઘોષો વિઘુષ્ટતેજશ્ચ વિઘુઃટશબ્દઃ ।
સ્વરાવિઘુષ્ટશ્ચ સ્વરાર્ચિતશ્ચ સ્વરાઙ્ગશૂરશ્ચ સ્વરાઙ્ગશબ્દઃ

જ્ઞાનાબલો જ્ઞાનવિશેષગશ્ચ જ્ઞાનાભિભૂર્જ્ઞાનસમુદ્ગતશ્ચ ।
જ્ઞાનાર્ચિમાન્ જ્ઞાનઅભ્યુદ્ગતશ્ચ વિઘુષ્ટજ્ઞાનસ્તથ જ્ઞાનશૂરઃ

બ્રહ્માબલો બ્રહ્મવસુઃ સુબ્રહ્મ બ્રહ્મા ચ દેવસ્તથ બ્રહ્મઘોષઃ ।
(વૈદ્ય 107)
બ્રહ્મેશ્વરો બ્રહ્મનરેન્દ્રનેત્રે બ્રહ્મસ્વરાઙ્ગઃ સ્વરબ્રહ્મદત્તઃ

તેજોબલસ્તેજવતિઃ સુતેજાઃ તેજેશ્વરસ્તેજસમુદ્રતશ્ચ ।
તેજોવિભુસ્તેજવિનિશ્ચિતશ્ચ । તેજસ્વરેન્દ્રઃ સુવિઘુષ્ટતેજાઃ

ભીષ્મો બલો ભીષ્મમતિઃ સુભીષ્મો ભીષ્માનનો ભીષ્મસમુદ્રતશ્ચ ।
ભીષ્માર્ચિ ર્ભીષ્મોત્તરુ ર્ભીષ્મઘોષા એતે જિના લોકવિનાયકા ઽભૂત્

ગમ્ભીરઘોષઃ શિરિધારણશ્ચ વિશુદ્ધઘોષેશ્વરુ શુદ્ધઘોષઃ ।
અનન્તઘોષઃ સુવિમુક્તઘોષો મારો બલો મારવિત્રાસનશ્ચ

સુનેત્ર શુદ્ધાનનુ નેત્રશુદ્ધો વિશુદ્ધનેત્રશ્ચ અનન્તનેત્રઃ ।
સમન્તનેત્રશ્ચ વિઘુષ્ટનેત્રો નેત્રાભિભૂર્નેત્ર અનિન્દિતશ્ચ

દાન્તોત્તરો દાન્ત સુદાન્તચિત્તઃ સુદાન્ત શાન્તેદ્રિય શાન્તમાનસઃ ।
શાન્તોત્તરઃ શાન્તશિરી પ્રશાન્તઃ શાન્તીય પારંગતુ શાન્તિશૂરઃ

સ્થિતોત્તરઃ શાન્ત સુદાન્તચિત્તઃ સુદાન્તશાન્તેન્દ્રિયુ શાન્તમાનસઃ ।
શાન્તોત્તરઃ શાન્તશ્રિયા જ્વલન્તઃ શાન્તપ્રશાન્તેશ્વરુ શાન્તિશૂરઃ

ગણેન્દ્ર ગણમુખ્યુ ગણેશ્વરશ્ચ ગણાભિભૂર્ગણિવર શુદ્ધજ્ઞાની ।
મહાગણેન્દ્રશ્ચ ગણેન્દ્રશૂરો અન્યો પુનો ગણિવર પ્રમોચકઃ

ધર્મધ્વજશ્ચો તથ ધર્મકેતુઃ ધર્મોત્તરો ધર્મસ્વભાવ ઉદ્ગતઃ ।
(વૈદ્ય 108)
ધર્મબલશ્ચૈવ સુધર્મશૂરઃ સ્વભાવધર્મોત્તરનિશ્ચિતશ્ચ

સ્વભાવધર્મોત્તરનિશ્ચિતસ્ય અશીતિકોટ્યઃ સહનામધેયાઃ ।
દ્વિતીયકલ્પસ્મિ ઉત્પન્ન નાયકા એતે મયા પૂજિત બોધિકારણાત્

સ્વભાવધર્મોત્તરનિશ્ચિતસ્ય યો નામધેયં શૃણુતે જિનસ્ય ।
શ્રુત્વા ચ ધારેતિ વિઘુષ્ટ નામ સ ક્ષિપ્રમેતં લભતે સમાધિમ્

એતેષ બુદ્ધાન્ પરેણ અન્યો અચિન્તિયે અપરિમિતસ્મિ કલ્પે ।
અભૂષિ બુદ્ધો નરદેવપૂજિતઃ સ નામધેયેન નરેન્દ્રઘોષઃ

નરેન્દ્રઘોષસ્ય તથાગતસ્ય ષટ્સપ્તતી વર્ષસહસ્રમાયુઃ ।
ત્રયશ્ચ કોટીશત શ્રાવકાણાં યઃ સન્નિપાતઃ પ્રથમો અભૂષિ

ષડભિજ્ઞ ત્રૈવિદ્ય જિતેન્દ્રિયાણાં મહાનુભાવાન મહર્દ્ધિકાનામ્ ।
ક્ષીણાસ્રવાણાન્તિમદેહધારિણાં સંઘસ્તદા આસિ પ્રભાકરસ્ય

અશીતિ કોટીનિયુતા સહસ્રા યો બોધિસત્ત્વાન ગણો અભૂષિ ।
ગમ્ભીરબુદ્ધીન વિશારદાનાં મહાનુભાવાન મહર્દ્ધિકાનામ્

અભિજ્ઞપ્રાપ્તાઃ પ્રતિભાનવન્તો ગતિગતાઃ સર્વિત શુન્યતાયાઃ ।
ઋદ્ધીય ગચ્છન્તિ તે ક્ષેત્રકોટિયો તતોત્તરે યાત્તિક ગઙ્ગવાલુકાઃ

(વૈદ્ય 109)
પૃચ્છિત્વ પ્રશ્નં દ્વિપદાનનુત્તમાન્ પુનેન્તિ તસ્યૈવ જિનસ્ય અન્તિકે ।
સૂત્રાન્તનિર્હારનિરુક્તિકોવિદા આલોકભૂતા વિચરન્તિ મેદિનીમ્

સત્ત્વાનમર્થાય ચરન્તિ ચારિકાં મહાનુભાવાઃ સુગતસ્ય પુત્રાઃ ।
ન કામહેતોઃ પ્રકરોન્તિ પાપં દેવા પિ તેષાં સ્પૃહ સંજનેન્તિ

અનર્થિકા ભવગતિષુ ન નિશ્રિતાઃ સમાહિતા ધ્યાનવિહારગોચરાઃ ।
વિનિશ્ચિતાર્થાશ્ચ વિશારદાશ્ચ નિરામગન્ધાઃ સદ બ્રહ્મચારિણઃ

અચ્છેદ્યવાક્યાઃ પ્રતિભાનવન્તો નિરુક્તિનિર્દેશપદાર્થકોવિદાઃ ।
સર્વત્રસંદર્શક બુદ્ધપુત્રાઃ પરિગૃહીતાઃ કુશલેન કર્મણા

અનન્તકલ્પાશ્ચરિયાય ઉદ્ગતાઃ સ્તુતાઃ પ્રશસ્તાઃ સદ નાયકેહિ ।
વિમોક્ષતત્ત્વાર્થપદાન દેશકાઃ અસંકિલિષ્ટાઃ સુવિશુદ્ધશીલાઃ

અનોપલિપ્તાઃ પદુમેન વારિણા વિમુક્ત ત્રૈધાતુકતો ઽપ્રમત્તાઃ ।
અનોપલિપ્તાષ્ટહિ લોકધર્મૈર્વિશુદ્ધકાયાઃ પરિશુદ્ધકર્માઃ

અલ્પેચ્છ સંતુષ્ટ મહાનુભાવા અગૃદ્ધ તે બુદ્ધગુણાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
સર્વેષ સત્ત્વાન ગતિઃ પરાયણા ન ઘોષમાત્રપ્રતિપત્તિસારાઃ

યત્ર સ્થિતાસ્તં ચ પરેષુ દેશયુ સર્વેહિ બુદ્ધેહિ પરિગૃહીતાઃ ।
(વૈદ્ય 110)
વૈશ્વાસિકાઃ કોશધરા જિનાનાં તે સર્વિ ત્રૈધાતુકિ ત્રસ્તમાનસાઃ

પ્રશાન્તચિત્તાઃ સદ રણ્યગોચરા અધિષ્ઠિતા લોકવિનાયકેભિઃ ।
ભાષન્તિ સુત્રાન્તસહસ્રકોટિયો યં ચૈવ ભાષન્તિ ત બુદ્ધવર્ણિતમ્

વિવર્જિતાઃ સર્વપદેભિ લૌકિકાઃ શૂન્યાધિમુક્તાઃ પરમાર્થદેશકાઃ ।
અનન્તવર્ણા ગુણસાગરોપમાઃ બહુશ્રુતાઃ પણ્ડિત વિજ્ઞવન્તઃ

સચેત્ કુમારો બહુકલ્પકોટિય અધિષ્ઠિહન્તઃ પ્રવદેય વર્ણમ્ ।
સ અલ્પકં તત્ પરિકીર્તિતં ભવેદ્ યથા સમુદ્રાદુદબિન્દુરેકઃ

તસ્મિંશ્ચ કાલે સ નરેન્દ્રઘોષો દેશેતિમં શાન્ત સમાધિ દુર્દૃશમ્ ।
મહાત્રિસાહસ્રિય લોકધાતુ દેવેહિ નાગેહિ સ્ફુટો અભૂષિ

તસ્યો ઇમં શાન્ત સમાધિ ભાષતઃ પ્રકમ્પિતા મેદિનિ ષડ્વિકારમ્ ।
દેવા મનુષ્યા યથ ગઙ્ગવાલિકા અવિવર્તિકાયે સ્થિત બુદ્ધજ્ઞાને

તત્રાસિ રાજા મનુજાન ઈશ્વરઃ શિરીબલો નામ મહાનુભાવઃ ।
પુત્રાણ તસ્યો શત પઞ્ચ આસન્નભિરૂપ પ્રાસાદિક દર્શનીયાઃ

અશીતિ કોટીશત ઇસ્ત્રિયાણામન્તઃપુરં તસ્ય અભૂષિ રાજ્ઞઃ ।
ચતુર્દશો કોટિસહસ્ર પૂર્ણા દુહિતરો તસ્ય અભૂષિ રાજ્ઞઃ

સ કાર્તિકાયાં તદ પૂર્ણમાસ્યામષ્ટાઙ્ગિકં પોષધમાદદિત્વા ।
(વૈદ્ય 111)
અશીતિકોટીનિયુતેહિ સાર્ધમુપાગમલ્લોકગુરુસ્ય અન્તિકમ્

વન્દિત્વ પાદૌ દ્વિપદોત્તમસ્ય ન્યષીદિ રાજા પુરતો જિનસ્ય ।
અધ્યાશયં તસ્ય વિદિત્વ રાજ્ઞો ઇમં સમાધિં દ્વિપદેન્દ્ર દેશયિ

સ પાર્થિવઃ શ્રત્વ સમાધિમેતમુત્સૃજ્ય રાજ્યં યથ ખેટપિણ્ડમ્ ।
પરિત્યજિત્વા પ્રિય જ્ઞાતિબાન્ધવાન્ સ પ્રવ્રજી તસ્ય જિનસ્ય શાસને

પુત્રાણ પઞ્ચાશત પ્રવ્રજિંસુ અન્તઃપુરં ચૈવ તથૈવ ધીતરો ।
અન્યે ચ તત્ર પુત્રજ્ઞાતિબાન્ધવાઃ ષટ્સપ્તતિર્નયુત ત્રયશ્ચ કોટ્યઃ

સ પ્રવ્રજિત્વેહ સપુત્રદારં સ્થપેત્વ આહારનિર્હારભૂમિમ્ ।
અધિષ્ઠિતશ્ચંક્રમિ અષ્ટવર્ષં સ ચંક્રમે વસ્થિતુ કાલ કાર્ષીત્

સ કાલુ કૃત્વા તદ રાજકુઞ્જરો સમાધિચિત્તો સુસમાહિતઃ સદા ।
તત્રૈવ સો રાજકુલે ઉપન્નો ઉપપાદુકો ગર્ભમલૈરલિપ્તઃ

દૃઢબલો નામ પિતાસ્ય ભૂષિ મહામતી નામ જનેત્રિ આસીત્ ।
સ જાતમાત્રો અવચી કુમારો કચ્ચિન્નુ સો તિષ્ઠતિ લોકનાથઃ

જાનાતિ મે આશયુ લોકનાથો યેનો મમા શાન્ત સમાધિ દેશિતઃ ।
(વૈદ્ય 112)
અપ્રત્યયા અપગતપ્રત્યયા ચ યો એક નિર્દેશુ ભવે ગતીનામ્

યા સર્વધર્માણ સ્વભાવમુદ્રા યઃ સૂત્રકોટીનિયુતાન આગમઃ ।
યો બોધિસત્ત્વાન ધનં નિરૂત્તરં કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

કાયસ્ય શુદ્ધી તથ વાચ શુદ્ધી ચિત્તસ્ય શુદ્ધિસ્તથ દૃષ્ટિશુદ્ધિઃ ।
આરમ્બણાનાં સમતિક્રમો યઃ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

અવિપ્રણાશઃ ફલધર્મદર્શનં અષ્ટાઙ્ગિકા માર્ગવરસ્ય ભાવના ।
તથાગતૈઃ સંગમુ તીક્ષ્ણપ્રજ્ઞતા સત્યપ્રવેશઃ સદ ધર્મજ્ઞાનમ્

સ્કન્ધપરિજ્ઞા સમતા ચ ધાતુનામપકર્ષણં ચાયતનાન સર્વશઃ ।
અનુત્પાદ સાક્ષાત્ક્રિયયાવતારઃ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

પ્રતિસંવિદા શાન્ત્યવતારજ્ઞાનં સર્વાક્ષરાણાં ચ પ્રભેદજ્ઞાનમ્ ।
વસ્તુનિવેશસમતિક્રમો યઃ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

ઘોષઃ પરિજ્ઞાથ પ્રામોદ્યલાભઃ પ્રીતિશ્ચ ભોતી સુગતાન વર્ણમ્ ।
આર્યા ગતિર્માર્દવતા ચ ઉજ્જુકા કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

ના જાતુ કુર્યાદ્ભુકુટિં સ સૂરતઃ સાખિલ્ય માધુર્ય સ્મિતં મુખં ચ ।
દૃષ્ટ્વા ચ સત્ત્વાન્ પ્રથમાલપેતિ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

(વૈદ્ય 113)
અનાલસ્યતા ગૌરવતા ગુરૂણાં શુશ્રૂષણા વન્દન પ્રેમદર્શના ।
ઉપપત્તિ સંતુષ્ટિત શુક્લતા ચ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

આજીવશુદ્ધિસ્તથ રણ્યવાસો ધૂતે સ્થિતાનુસ્મૃતેરપ્રમોષઃ ।
સ્કન્ધેષુ કૌશલ્યમથાપિ ધાતુષુ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

આયતનકૌશલ્યમભિજ્ઞજ્ઞાનં કિલેશઅપકર્ષણ દાન્તભૂમિ ।
પૃથુસર્વમન્ત્રાણમસાવુચ્છેદઃ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

સમતિક્રમઃ સર્વભવગ્ગતીનાં જાતિસ્મૃતિ ધર્મનિષ્કાઙ્ક્ષતા ચ ।
ધર્મે ચ ચિત્તં શ્રુત એષણા ચ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

વિશેષગામી સદ ભાવનારતિ આપત્તિ કૌશલ્યત નિઃસૃતૌ સ્થિતઃ ।
યત્ર સ્થિતો ઽનુશયિતાં જહાતિ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

તીક્ષ્ણસ્ય જ્ઞાનસ્ય વરાગમો યતો અચાલિયો શૈલસમો અકમ્પિતઃ ।
અવિવર્તિતાલક્ષણ ધારણીમુખં કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

શુક્લાન ધર્માણ સદા ગવેષણા પાપાન ધર્માણ સદા વિવર્જના ।
સંક્લેશપક્ષસ્ય સદા પ્રચારુ યો કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

સર્વાસુ શિક્ષાસુ ગતિંગતો વિદુઃ સમાધ્યવસ્થાનગતિંગતશ્ચ ।
(વૈદ્ય 114)
સત્ત્વાન ચો આશયુ જ્ઞાત્વ ચોદકો દેશેતિ ધર્મં વરબુદ્ધબોધૌ

વિશેષજ્ઞાનં ઉપપત્તિજ્ઞાનં અનન્તજ્ઞાનં સુસમાપ્તજ્ઞાનમ્ ।
સર્વગ્ગતીનાં પ્રતિસંધિજ્ઞાનં કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

ગૃહાન્ સમુત્સૃજ્ય પ્રવ્રજ્યચિત્તં ત્રૈધાતુકે અનભિરતી નનુગ્રહઃ ।
ચિત્તસ્ય સંપ્રગ્રહણં સહર્ષણા દેશેતિ ધર્મં દ્વિપદાનમુત્તમઃ

ધર્મેષુ ચો નાભિનિવેશ તાયિ પરિગ્રહો ધર્મવરે સદા ચ ।
કર્મવિપાકે ચ દૃઢાધિમુક્તિં દેશેતિ ધર્મ દ્વિપદાનમુત્તમઃ

વિનયસ્મિ કૌશલ્ય વિપાકજ્ઞાનં કલહં વિવાદાન તથોપશાન્તિઃ ।
અવિગ્રહં વાપ્યવિવાદભૂમિં દેશેતિ ધર્મ દ્વિપદાનમુત્તમઃ

ક્ષાન્તીસમાદાનમક્રોધસ્થાનં વિનિશ્ચયે ધર્મિ સદા ચ કૌશલમ્ ।
પદપ્રભેદેષુ ચ જ્ઞાનદર્શનં દેશેતિ ધર્મં કરુણાં જનેત્વા

પૂર્વાન્તજ્ઞાનમપરાન્તજ્ઞાનં ત્રિયધ્વસમતા સુગતાન શાસને ।
પરિચ્છેદ ઉક્તઃ સ ત્રિમણ્ડલસ્ય એવં જિનો દેશયિ ધર્મસ્વામી

ચિત્તવ્યવસ્થાન એકાગ્રતા ચ કાયવ્યવસ્થાન યથાર્યભૂમિઃ ।
ઈર્યાપથસ્થો સદ કાલિ રક્ષણા દેશેતિ ધર્મં પુરુષર્ષભો મુનિઃ

(વૈદ્ય 115)
હિરિશ્ચ ઓત્રાપ્યુ પ્રાસાદિકં ચ યુક્તાં ગિરં ભાષતિ લોકજ્ઞાનમ્ ।
પ્રવૃત્તિધર્મં પ્રકૃતિં ચ પ્રાણિનાં દેશેતિ ધર્મં વરબોધિઉમગ્ર્યામ્

અનુગ્રહં ચો હિરિમોત્રાપ્યં ચ ચિત્તસ્ય ચાકુશલતા જુગુપ્સના ।
ધૂતસ્યાનુત્સર્ગત પિણ્ડચર્યાં દેશેતિ ધર્મં દ્વિપદાનમુત્તમઃ

હિરિશ્ચ ઓત્રાપ્યુ સદાચરેતા ગુરૂણાભિવાદન પ્રત્યુત્થાનમ્ ।
માનસ્ય ચો નિગ્રહ આદિતૈવ એવં જિનો દેશયિ ધર્મસ્વામી

ચિત્તસમુત્થાનત ચિત્તકલ્યતા જ્ઞાનપ્રતીવેધુ તથાનુબોધમ્ ।
અજ્ઞાનપક્ષસ્ય સદા વિવર્જના દેશેતિ ધર્માન્ વરબુદ્ધબોધિમ્

ચિત્તપ્રવેશં ચ રૂતસ્ય જ્ઞાનં નિરુક્ત્યવસ્થાન વિનિશ્ચિતાર્થમ્ ।
સર્વેષ્વનર્થાન સદા વિવર્જનમ્ એવં જિનો દેશયિ ધર્મસ્વામી

સસઙ્ગતા સત્પુરુષેહિ નિત્યં વિવર્જના કાપુરુષાન ચૈવ ।
જિને પ્રસાદં સદ પ્રેમતાં ચ એવં જિનો દેશયિ ધર્મ શ્રેષ્ઠમ્

સંકેતપ્રજ્ઞપ્તિવ્યાહારતાં ચ સંસારદુઃખાનિ સદા વિવર્જના ।
અલાભિ લાભે ચ અસક્તભાવમેવં જિનો દેશયિ ધર્મમુત્તમમ્

સત્કારુ લબ્ધ્વા ચ ન વિસ્મયેય્યા અસત્કૃતશ્ચાપિ ભવેદુપેક્ષકઃ ।
ભૂતે ઽપિ વર્ણં ન કદાચિ મોદિયે ઇય દેશના લોકહિતસ્ય ઈદૃશી

(વૈદ્ય 116)
આક્રોશનાં પંસન સર્વશો સહેદસંસ્તવઃ સર્વગૃહીહિ સાર્ધમ્ ।
સંસર્ગતાં પ્રવ્રજિતેન કુર્યાદેવં જિનો દેશયિ ધર્મસ્વામી

બુદ્ધાન ચો ગોચરિ સુપ્રતિષ્ઠિતો અગોચરં સર્વ વિવર્જયિત્વા ।
આચારસંપન્ન સુદાન્તચિત્તો ઇય ધર્મનેત્રી સુગતેન દેશિતા

યે બાલધર્માઃ સદ તાન્ વિવર્જયેત્ કુલદૂષણં સર્વ વિવર્જયેચ્ચ ।
આરક્ષિતવ્યં સદ બુદ્ધશાસનં એવં જિનો દેશયિ ધર્મસ્વામી

અલ્પં ચ ભાષ્યે મધુરં સુયુક્તં કલ્યાણતાં મૃદુવચનં પરેષામ્ ।
પ્રત્યર્થિકાનાં સહધર્મનિગ્રહો ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

પ્રતિક્રમેત્ કાલિ ન ચો અકાલે ન વિશ્વસેત્ સર્વપૃથગ્જનેષુ ।
દુઃખેન સ્પૃષ્ટો ન ભવેત દુર્મના ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

દરિદ્ર દૃષ્ટ્વા સધનં કરેય્યા દુઃશીલ દૃષ્ટ્વા અનુકમ્પિતવ્યા ।
હિતવસ્તુતાયાં સદ ઓવદેય્ય ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

ધર્મેણ સત્ત્વા અનુગૃહ્ણિતવ્યા લોકામિષત્યાગુ સદા ચ કાર્યો ।
ન સંચયં નો નિચયં ચ કુર્યાદિયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

શીલપ્રશંસા ચ કુશીલકુત્સના અશાઠ્યતા શીલવતાં નિષેવણમ્ ।
સર્વસ્વકાત્યાગિ ધને ઽપ્યનિશ્રિતો ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

(વૈદ્ય 117)
અધ્યાશયેનો ગુરુણા નિમન્ત્રણા યથા ચ ભાષે તથ સર્વ કુર્યામ્ ।
અભીક્ષ્ણ સેવેય્ય ચ ધર્મભાણકં ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

સગૌરવઃ પ્રીતમનાઃ સદા ભવેત્ સોમ્યાય દૃષ્ટીય સદા સ્થિતો ભવેત્ ।
પૂર્વાસુ ચર્યાસુ સુનિશ્ચિતઃ સદા ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

પૂર્વંગમઃ કુશલચરીષુ નિત્યમુપાયકૌશલ્ય નિમિત્તવજને ।
સંજ્ઞાવિવર્તે તથ વસ્તુલક્ષણે ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

સૂત્રાન્તનિર્હારપદેષુ કૌશલં સત્યાન નિર્દેશપદેષુ નિશ્ચયઃ ।
વિમુક્તિજ્ઞાનસ્ય ચ સાક્ષિકારિતા ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

શૂન્યાશ્ચ ધર્માઃ સદ સેવિતવ્યા વિશારદાઃ શીલબલે પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
સમાધિસ્થાનેન સમોત્તરેય્યા ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

ન જ્ઞાત્રલાભં પિ કદાચિ દેશયેચ્ચિત્તસ્ય ચાપી કુહનાં ન કુર્યાત્ ।
દૃષ્ટીકૃતાં સર્વ વિવર્જયેચ્ચ ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

પ્રતિભાનુ શ્રેષ્ઠં વર ધારણીયે જ્ઞાનસ્ય ચોભાસુ અનન્તપારો ।
અધિષ્ઠાનમન્ત્ર પ્રતિભાનયુક્તિરિયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

(વૈદ્ય 118)
શીલસ્ય દ્વારમિમ માર્ગભાવના પ્રતિપત્તિ - ઓવાદનયશ્ચ ભદ્રકો ।
અનુશાસની અત્ર ચરિત્વ શાસની ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

અનુલોમિકી ક્ષાન્તિ ય બુદ્ધવર્ણિતા ક્ષાન્તિસ્થિતો દોષ વિવર્જયેત ।
અજ્ઞાન વર્જેય્ય સ્થિહિત્વ જ્ઞાને ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

જ્ઞાનપ્રતિષ્ઠા તથ યોગભૂમી યોગેશ્વરી બોધયિ પ્રસ્થિતાનામ્ ।
નિષેવણા સત્પુરુષાણ નિત્યં ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

અયુક્તયોગીન સદા વિવર્જના તથાગતૈર્ભાષિત બુદ્ધભૂમિ ।
અનુમોદિતા સર્વિહિ પણ્ડિતેહિ ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

બાલૈઃ પ્રતિક્ષિપ્ત અજ્ઞાતકેહિ અભૂભિરત્ર પૃથુશ્રાવકાણામ્ ।
પરિગૃહીતાઃ સદ બોધિસત્ત્વૈઃ ઇયં જિને ઈદૃશ આનુશાસની

તથાગતેહિ અનુબુદ્ધમેતં દેવેહિ ચો સત્કૃતુ પૂજિતં ચ ।
અનુમોદિતં બ્રહ્મસહસ્રકોટિભિઃ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

નાગસહસ્રેહિ સદા સુસત્કૃતં સુપર્ણયક્ષેહિ ચ કિન્નરેહિ ।
યા ભાષિતા બોધિવરા જિનેભિઃ કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

પર્યાપ્ત યા નિત્યુ સુપણ્ડિતેહિ ધનં ચ શ્રિષ્ઠં પ્રવરં સુલબ્ધમ્ ।
(વૈદ્ય 119)
નિરામિષં જ્ઞાન ચિકિત્સ ઉત્તમા કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

જ્ઞાનસ્ય કોષઃ પ્રતિભાનમક્ષયં સૂત્રાન્તકોટીન પ્રવેશ એષઃ ।
પરિજ્ઞ ત્રૈધાતુકિ ભૂતજ્ઞાનં કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

નૌકા ઇયં દેશિત પારગામિનાં નાવા પિ ચો ઓઘગતાન એષા ।
કીર્તિર્યશો વર્ધતિ વર્ણમાલા યેષામયં શાન્ત સમાધિ દેશિતઃ

પ્રશંસ એષા ચ તથાગતાનાં સ્તવશ્ચ એષો પુરુષર્ષભાણામ્ ।
સ્તવ બોધિસત્ત્વાન નયશ્ચ અક્ષયો યેહી અયં શાન્ત સમાધિ દેશિતઃ

મૈત્રી ઇયં દોષશમે પ્રકાશિતા ઉપેક્ષિયં કારુણિકાન ભૂમિમ્ ।
આશ્વાસયન્તેષ મહાશયાનાં યેષાં કૃતેનૈષ સમાધિ ભાષિતઃ

પ્રતિપત્તિયં દેશિત સિંહનાદિનામિતુ બુદ્ધજ્ઞાનસ્ય વરસ્ય આગમઃ ।
સર્વેષ ધર્માણ સ્વભાવમુદ્રાઃ સમાધ્યયં દેશિતુ નાયકેહિ

સર્વજ્ઞજ્ઞાનસ્ય ચ આહરિત્રિમા ચર્યા ઇયં બોધયિ પ્રસ્થિતાનામ્ ।
વિત્રાસનં મારચમૂય ચાપિ સમાધ્યયં શાન્ત જિનેન દેશિતઃ

વિદ્યા ઇયં ધર્મસ્થિતાન તાયિનાં અમિત્રમધ્યે પરમા ચ રક્ષા ।
પ્રત્યર્થિંકાનાં સહધર્મનિગ્રહાઃ સમાધ્યયં શાન્ત જિનેન દેશિતઃ

(વૈદ્ય 120)
પ્રતિભાનભૂમી ઇય સંપ્રકાશિતા બલા વિમોક્ષા તથ ઇન્દ્રિયાણિ ।
વિશિષ્ટ અષ્ટાદશ બુદ્ધધર્માઃ સમાધિ શાન્તેષ નિષેવમાણાઃ

દશાન પર્યેષ્ટિ બલાન ભૂતા પૂર્વનિમિત્તં પિ ચ બુદ્ધજ્ઞાને ।
યે બુદ્ધધર્માઃ પુરુષોત્તમેન પ્રકાશિતા લોકહિતાનુકમ્પિના

બુદ્ધાન પુત્રેભિરયં પ્રતીહિતો વિમોક્ષકામાનયુ માર્ગુ દેશિતઃ ।
પ્રીતિશ્ચ તસ્મિન્ સુગતાત્મજાનાં શ્રુણિત્વિમં શાન્ત સમાધિ દુર્દૃશમ્

યા બુદ્ધજ્ઞાનસ્ય ચ પારિપૂરિતા યાભેષતે પણ્ડિતુ બોધિસત્ત્વઃ ।
વિશુદ્ધચિત્તશ્ચ શુચિર્નિરઙ્ગણો ઇમં નિષેવેત સમાધિ શાન્તમ્

પરિશુદ્ધ કાયો ઽસ્ય યથા જિનાન વિમોક્ષજ્ઞાનં ચ વિમુક્તિદર્શનમ્ ।
અસંકિલિષ્ટઃ સદ રાગબન્ધનૈઃ ઇમં નિષેવેત સમાધિ ભદ્રકમ્

અભૂમિ દોષે વિગમશ્ચ મોહે જ્ઞાનસ્ય ચો આગમુ મુક્તિમિચ્છતઃ ।
વિદ્યાય ઉત્પાદુ અવિદ્યનાશકમ્ ઇમં નિષેવેત સમાધિ શાન્તમ્

વિમુક્તિસારાણિય તૃપ્તિ ભાષિતા ધ્યાયીનયં શાન્ત સમાધિ દેશિતઃ ।
ચક્ષુશ્ચ બુદ્ધાનમનિન્દિતાનામિમં નિષેવેત સમાધિ શાન્તમ્

અભિજ્ઞ એષા બહુક્ષેત્રે દર્શિતા ઋદ્ધિશ્ચ બુદ્ધાન અનન્ત દર્શિતા ।
યા ધારણી સાપિ તતો ન દુર્લભા નિષેવમાણસ્ય સમાધિમેતમ્

(વૈદ્ય 121)
શાન્તેન્દ્રિયસ્યો ઇહ સ્થાનુ બોધયે ઇદમધિષ્ઠાનમનન્તદર્શિતમ્ ।
સૂક્ષ્મં ચ જ્ઞાનં વિપુલં વિશુદ્ધં નિષેવમાણસ્ય ઇમં સમાધિમ્

સુ બુધ્યતે નૈષ અયુક્તયોગૈર્વિવર્તનં સર્વસુ અક્ષરાણામ્ ।
ન શક્યુ ઘોષેણ વિજાનનાય યેનો અયં શાન્ત સમાધિ ન શ્રુતઃ

જ્ઞાતં તુ વિજ્ઞૈરયુ બોધિસત્ત્વૈર્યથા વ યં દેશિતુ ધર્મસ્વામિના ।
પ્રતિબુદ્ધુ શાન્તેહિ અનિન્દિતેહિ ઇમં સમાધિં પ્રતિષેવમાણૈઃ

આરબ્ધવીર્યેહિ સમુદ્ગૃહીતમુપસ્થિતં ચ સાપિ સદા સુધારિતમ્ ।
દુઃખક્ષયો જાતિનિરોધજ્ઞાનમિમં સમાધિં પ્રતિષેવમાણૈઃ

સર્વેષ ધર્માણમજાતિ ભાષિતા એવં ચ સર્વાસુ ભવગ્ગતીષુ ।
જ્ઞાનાગ્રુ બુદ્ધાન મહાશયાનાં કચ્ચિજ્જિનો ભાષતિ તં સમાધિમ્

તસ્યો કુમારસ્યિમિ ગાથ ભાષતો અષ્ટાશીતિનિયુતસહસ્ર પૂર્ણાઃ ।
ઘોષાનુગા ક્ષાન્તિ લભિંસુ તત્ર અવિવર્તિકાયે સ્થિતુ બુદ્ધજ્ઞાને

દૃઢબલસ્તમવદી કુમારમદ્યાપિ સો તિષ્ઠતિ લોકનાથઃ ।
પૃચ્છામિ ત્વં દારક એતમર્થં કુતસ્ત્વયા એષ શ્રુતઃ સમાધિઃ

કુમારુ રાજન્ અવદી શૃણોહિ દૃષ્ટસ્મિ કોટીનિયુતં જિનાનામ્ ।
(વૈદ્ય 122)
એકસ્મિ કલ્પસ્મિ તે સર્વિ સત્કૃતા અયં ચ મે શાન્ત સમાધિ પૃચ્છિતઃ

ચત્વારિ કલ્પા નવતિં ચ અન્યે કલ્પાન કોટીનિયુતા સહસ્રાઃ ।
જાતિસ્મરો ભોમ્યહુ તત્ર તત્ર ન ચાપિ ગર્ભે ઉપપદ્યિ જાતુ

તતો મયા એષા સમાધિ ભાવિતઃ શુદ્ધં શ્રુતસ્તેષ જિનાન ભાષતામ્ ।
શ્રુત્વા ચ ઉદ્દિષ્ટુ જનેત્વ છન્દં નિષ્કાઙ્ક્ષઆપ્તેન સ્પૃશિષ્યિ બોધિમ્

યે ભિક્ષુ મહ્યં પરિપૃચ્છદેન્તિ પર્યાપુણન્તસ્ય ઇમં સમાધિમ્ ।
ઉપસ્થપેમી અહુ તત્ર ગૌરવં યથૈવ લોકાર્થકરાણ અન્તિકે

યેષાં મયા અન્તિક એક ગાથા ઉદ્દિષ્ટ ચર્યાં ચરતાનુલોમિકીમ્ ।
માન્યામિ તાનપ્યહુ શાન્તુ એતે ઉપસ્થપેમી અહુ બુદ્ધગૌરવમ્

યશ્ચાપિ માં પૃચ્છિતુ કશ્ચિદેતિ પર્યાપુણન્તં ઇમુ સત્સમાધિમ્ ।
સ્વપ્નાન્તરે ઽપીહ ન મે ઽસ્તિ કાઙ્ક્ષા નાહં ભવિષ્યે જિનુ લોકનાયકઃ

વૃદ્ધેષુ મધ્યેષુ નવેષુ ભિક્ષુષુ સગૌરવો ભોમ્યહુ સુપ્રતીતઃ ।
સગારવસ્યો મમ વર્ધતે યશઃ પુણ્યં ચ કીર્તિશ્ચ ગુણાસ્તથૈવ

કલીવિવાદેષુ ન ભોમિ ઉત્સુકો અલ્પોત્સુકો ભોમ્યહુ તત્ર કાલે ।
અન્યા ગતિર્ભોતિ કરિત્વ પાપકં અન્યા ગતિર્ભોતિ કરિત્વ ભદ્રકમ્

અયુક્તયોગાન અસંયતાનામમનોજ્ઞ તેષાં વચનં શ્રુણિત્વા ।
(વૈદ્ય 123)
કર્મસ્વકો ભોમ્યહુ તસ્મિ કાલે કૃતસ્ય કર્મસ્ય ન વિપ્રણાશઃ

ન હ્યત્ર ક્રોધો ભવતી પરાયણં ક્ષાન્તીબલં ગૃહ્ણયહુ બુદ્ધવર્ણિતમ્ ।
ક્ષાન્તિઃ સદા વર્ણિત નાયકેહિ ક્ષાન્તિં નિષેવિત્વ ન બોધિ દુર્લભા

અહં ચ ભોમી સદ શીલવન્તો અન્યાંશ્ચ શીલસ્મિ પ્રતિષ્ઠપેમિ ।
શીલસ્ય વર્ણુ સદહં ભણામિ વર્ણં ચ ભોતિ મમ તત્ર ભાષિતમ્

અરણ્યવર્ણં ચ સદા પિ ભાષે શીલસ્મિ ચો ભોમિ સદા પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
સમાદપેમિ અહુ અન્ય પોષધે તાંશ્ચૈવ બોધાય સમાદપેમિ

તાન્ બ્રહ્મચર્યે ઽપિ સમાદપેમિ અર્થસ્મિ ધર્મસ્મિ પ્રતિષ્ઠપેમિ ।
તેષાં ચ બોધિમ્યહુ બોધિમાર્ગં યસ્મિન્નિમે ભોન્તિ અનન્ત સઙ્ગાઃ

સ્મરામ્યહં કલ્પમતીતમધ્વનિ યદા જિનો આસિ સ્વરાઙ્ગઘોષઃ ।
પ્રતિજ્ઞ તસ્યો પુરતઃ કૃતા મે ક્ષાન્તીબલો ભોમ્યહુ નિત્યકાલમ્

તત્ર પ્રતિજ્ઞાય પ્રતિષ્ઠિહિત્વા વર્ષાણ કોટી ચતુરો અશીતિમ્ ।
મારેણહં કુત્સિત પંસિતશ્ચ ન ચૈવ ચિત્તં મમ જાતુ ક્ષુબ્ધમ્

જિજ્ઞાસનાં તત્ર કરિત્વ મારો જ્ઞાત્વાન મહ્યં દૃઢ ક્ષાન્તિમૈત્રીમ્ ।
પ્રસન્નચિત્તશ્ચરણાનિ વન્દ્ય મે પઞ્ચશતા બોધિવરાય પ્રસ્થિતાઃ

(વૈદ્ય 124)
અમત્સરી ભોમ્યહુ નિત્યકાલં ત્યાગસ્ય ચો વર્ણ સદા પ્રભાષે ।
આઢ્યશ્ચ ભોમી ધનવાન્ મહાત્મા દુર્ભિક્ષકાલે બહુ ભોમિ દાયકઃ

યે ભિક્ષુ ધારેન્તિ ઇમં સમાધિં યે ચાપિ વાચેન્તિ ય ઉદ્દિશન્તિ ।
કરોમિ તેષાં અહુ પારિચર્યાં સર્વે ચ ભેષ્યન્તિ નરાણમુત્તમાઃ

કર્મણા તેનાહમનુત્તરેણ પશ્યામિ બુદ્ધાન્ બહુ લોકનાથાન્ ।
લભિત્વ પ્રવ્રજ્ય જિનાનુશાસને ભવામિ નિત્યં વિદુ ધર્મભાણકઃ

ધૂતાભિયુક્તો અહુ ભોમિ નિત્યં કાન્તારમારણ્ય સદા નિષેવી ।
નાહારહેતોઃ કુહનાં કરોમિ સંતુષ્ટુ ભોમી ઇતરેતરેણ

અનીર્ષુકો ભોમ્યહુ નિત્યકાલં કુલેષુ ચાહં ન ભવામિ નિશ્રિતઃ ।
કુલેષુ સક્તસ્ય હિ ઈર્ષ્ય વર્ધતે અનીર્ષ્યુકસ્તુષ્ટિ વનેષુ વિન્દમિ

મૈત્રીવિહારી અહુ ભોમિ નિત્યમાક્રુષ્ટુ સન્તા ન જનેમિ ક્રોધમ્ ।
મૈત્રીવિહારિષ્યમિ સૂરતસ્ય ચતુર્દિશં વર્ધતિ વર્ણમાલા

અલ્પેચ્છુ સંતુષ્ટુ ભવામિ નિત્યમારણ્યકશ્ચૈવ ધુતાભિયુક્તઃ ।
ન ચોત્સૃજામી અહુ પિણ્ડપાતં દૃઢં સમાધાન ધુતેષુ વિન્દમિ

શ્રાદ્ધશ્ચ ભોમી મનસઃ પ્રસાદો બહુપ્રસાદઃ સદ બુદ્ધશાસને ।
(વૈદ્ય 125)
પ્રસાદ બહુ લપ્સ્યમિ આનુશંસા પ્રાસાદિકો ભોમિ અહીન ઇન્દ્રિયઃ

યશ્ચૈવ ભાષામ્યહુ તત્ર તિષ્ઠે પ્રતિપત્તિસારો અહુ નિત્યુ ભોમિ ।
પ્રતિપત્તિસારસ્યિમિ દેવનાગાઃ કુર્વન્ત્યુસ્થાનુ પ્રસન્નચિત્તાઃ

ગુણા ઇમે કીર્તિત યાવતા મે એતે ચ અન્યે ચ બહૂ અનેકે ।
યે શિક્ષિતવ્યાઃ સદ પણ્ડિતેન યો ઇચ્છતી બુધ્યિતુ બુદ્ધબોધિમ્

સ્મરામ્યતો બહુતરુ દુષ્કરાણિ યે પૂર્વકલ્પે ચરિતાન્યનેકે ।
બહું પિ દાનીં ભણિતુ ન શક્યં ગચ્છામિ તાવત્ સુગતસ્ય અન્તિકમ્

સુતીક્ષ્ણપ્રજ્ઞો વિદુ બોધિસત્ત્વો તસ્મિન્ ક્ષણે સ્પર્શયિ પઞ્ચભિજ્ઞા ।
ઋદ્ધીય સો ગચ્છિ જિનસ્ય અન્તિકે સ પ્રાણિકોટીભિરશીતિભિઃ સહ

દૃઢબલો પરમુ ઉદગ્ર આસીત્ સાર્ધં તદા કોટિશતેહિ ષષ્ટિભિઃ ।
ઉપસંક્રમી મૂલુ તથાગતસ્ય વન્દિત્વ પાદૌ પુરતો ન્યષીદત્

અધ્યાશયં તસ્ય વિદિત્વ રાજ્ઞો ઇમં સમાધિં દ્વિપદેન્દ્ર દેશયિ ।
શ્રુત્વા ચ સો પાર્થિવિમં સમાધિં ઉજ્ઝિત્વ રાજ્યં નિરપેક્ષુ પ્રવ્રજી

સ પ્રવ્રજિત્વાન ઇમં સમાધિં ભાવેતિ વાચેતિ પ્રકાશયેતિ ।
સ ષષ્ટિભિઃ કલ્પસહસ્રુ પશ્ચાત્ પદ્મોત્તરો નામ જિનો અભૂષિ

ષષ્ટિસ્તદા કોટિશત અનૂનકા યે રાજ્ઞ સાર્ધં ઉપસંક્રમી જિનાન્ ।
(વૈદ્ય 126)
તે ચાપિ શ્રુત્વૈવ સમાધિમેતં તુષ્ટા ઉદગ્રાસ્તદ પ્રવ્રજિંસુ

તે પ્રવ્રજિત્વાન ઇમં સમાધિં ધારેંસુ વાચેંસુ પ્રકાશયિંસુ ।
ષષ્ટીન કલ્પાનિ નયુતાન અત્યયા સ્પૃશિંષુ બોધિં વરમેકકલ્પે

અનન્તજ્ઞાનોત્તરનામધેયા અભૂષિ બુદ્ધા નરદેવપૂજિતાઃ ।
તદેકમેકે દ્વિપદાનમુત્તમો મોચેન્તિ સત્ત્વાન્યથ ગઙ્ગવાલિકાઃ

શીરીબલો રાજુ અહં અભૂષિ ઇમાં ચરન્તો વરબોધિચારિકામ્ ।
યે મમ પુત્રાઃ શત પઞ્ચ આસન્ ઇમમેવ એતે અનુધર્મપાપાઃ

એવં મયા કલ્પસહસ્રકોટયો આરબ્ધવીર્યેણ અતન્દ્રિતેન ।
સમાધિ પર્યેષ્ટ અયં વિશુદ્ધઃ સમુદાનયન્નેતિ તમગ્રબોધિમ્

કુમાર તસ્માદ્ધિ યે બોધિસત્ત્વા આકાઙ્ક્ષતે એતુ સમાધિમેષિતુમ્ ।
આરબ્ધવીર્યો નિરપેક્ષુ જીવિતે મમા કુમારા અનુશિક્ષતે સદા