સમાધિરાજસૂત્ર · અધ્યાય 14
ઇતિ શ્રીસમાધિરાજે સમાધિનિર્દેશપરિવર્તસ્ત્રયોદશઃ ॥ 13 ॥
(વૈદ્ય 83)
14 સ્મિતસંદર્શનપરિવર્તઃ ।
અથ ખલુ ચન્દ્રપ્રભઃ કુમારભૂત ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમેતદવોચત્ - આશ્ચર્યં ભગવન્ યાવત્ સુભાષિતેયં ભગવતા તથાગતેનાર્હતા સમ્યક્સંબુદ્ધેન સર્વધર્મસ્વભાવસમતા સર્વબોધિસત્ત્વશિક્ષાસમાધિનિર્દેશઃ । યથાપિ નામ ભગવન્ દીર્ઘરાત્રમત્ર શિક્ષિત્વા સમુદાગતો ઽનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । પ્રતિભાતિ ચ મે ભગવન્, પ્રતિભાતિ ચ મે સુગત । ભગવાનાહ - પ્રતિભાતુ તે કુમાર યસ્યેદાનીં કાલં મન્યસે । અથ ખલુ ચન્દ્રપ્રભઃ કુમારભૂતો ભગવતા કૃતાવકાશો ભગવન્તં સંમુખં સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભ્યષ્ટાવીત્ -
દૃષ્ટ્વાન સત્ત્વાન્ દુખિતાનુપદ્રુતાન્ રાગેણ દોષેણ સદાભિભૂતાન્ ।
ચિત્તં ત્વયોત્પાદિતુ બોધિકારણાદૂ બુદ્ધો ભવેયં તિ પ્રજાન મોચકાઃ
ચીર્ણો ઽસિ વીર્યે બહુકલ્પકોટિયો દાને દમે સંયમિ નિત્યુ શિક્ષિતઃ ।
શીલે ચ ક્ષાન્તૌ તથ વીર્યે ઽતન્દ્રિતો દાનં ચ દત્તં વિપુલમનન્તકમ્
ન ચો તવ માનસુ જાતુ ખિન્નં હસ્તાંશ્ચ પાદાંસ્ત્યજમાનુ જીવિતમ્ ।
હિરણ્યસુવર્ણં તથ પુત્રદારં રાજ્થં ચ ત્યક્તમનપેક્ષ ભૂત્વા
શીલં તવાચ્છં વિમલં વિશુદ્ધમ્ આત્મા ચ ત્યક્તો ન ચ શીલ ખણ્ડિતમ્ ।
કાયેન વાચા મનસા સુસંવૃતા સુદાન્તચિત્તા સુગતા નમો ઽસ્તુ તે
ક્ષાન્તીરતાઃ ક્ષાન્તિપથે પ્રતિષ્ઠિતાઃ કાયે કૃતે ખણ્ડ પિ નૈવ ક્રુધ્યસે ।
ક્ષીરં તતઃ પ્રસ્રવિ મૈત્રભાવના આશ્ચર્યભૂતા સુગતા નમો ઽસ્તુ તે
(વૈદ્ય 84)
બલૈરુપેતા દશભિર્બલૈઃ સ્થિતા અસઙ્ગુજ્ઞાની વિદિ સર્વધર્માન્ ।
કરુણાનિ લોકહિતકર ધર્મસ્વામિન્ અનુકમ્પસે પ્રજા ઇમ અર્થકામઃ
શૂન્યં તિ જ્ઞાનં ન ચ પુનિહાસ્તિ સત્ત્વો લોકં ચ દૃષ્ટ્વ તથા તિ પ્રનષ્ટમાર્ગમ્ ।
વિબોધિતાસ્તે પ્રકૃતિનિરાત્મધર્મે વિમુક્તિજાતા ન ચ ક્વચિ સા વિમુક્તિઃ
પ્રત્યાદિશં જહિય સદા પ્રમત્તં જિત્વા ચ મારં સબલમનન્તસૈન્યમ્ ।
બુદ્ધિત્વ બોધિ વિપુલામનન્તજ્ઞાનં દિશેહિ ધર્મં પરમ વિશુદ્ધશાન્તમ્
ગગનં પતેય્યા સહ શશિતારકેહિ પૃથિવી વિનશ્યેત્ સનગરશૈલસંસ્થા ।
આકાશધાતુરપિ ચ સિયાન્યથાત્વં નો ચૈવ તુભ્યં વિતથ ભણેય્ય વાચા
દૃષ્ટ્વા ત્વં દુઃખિતાન્ સત્ત્વાનુપલમ્ભરતાઃ પ્રજાઃ ।
અનોપલમ્ભં દેશેસિ ગમ્ભીરાં શાન્તશૂન્યતામ્
શિક્ષિતો ઽસિ મહાવીર કલ્પકોટીરચિન્તિયા ।
અનોપલમ્ભશિક્ષાયાં સ્ખલિતં તે ન વિદ્યતે
યાદૃશે શિક્ષિતો ધર્મે તાદૃશં ધર્મુ ભાષસે ।
અભૂમિરત્ર બાલાનાં યાવન્ત અન્યતીર્થિકાઃ
યે સ્થિતા આત્મસંજ્ઞાયાં તે સ્ખલન્તિ અવિદ્વસુ ।
જ્ઞાત્વા ધર્માણ નૈરાત્મ્યં સ્ખલિતં તે ન વિદ્યતે
ભૂતવાદી મહાવીર ભૂતધર્મપ્રતિષ્ઠિતઃ ।
ભૂતે સત્યે સ્થિતો નાથ ભૂતાં વાચં પ્રભાષસે
ભૂતા તે ચારિકા આસીદ્ યથા તે પ્રણિધિઃ કૃતઃ ।
તસ્ય ભૂતસ્ય નિષ્યન્દા ભૂતાં વાચં પ્રભાષસે
ભૂતચર્યાસુ સંપન્નો ભૂતકોટીસુશિક્ષિતા ।
ભૂતાશયા ભૂતચરી ભૂતપ્રજ્ઞ નમો ઽસ્તુ તે
(વૈદ્ય 85)
સમસ્તે પ્રજ્ઞયા નાસ્તિ જ્ઞાનવાદિ પ્રભાકર ।
જ્ઞાને વિશેષતાં પ્રાપ્ત જ્ઞાનવાદિ નમો ઽસ્તુ તે
મિત્રસ્ત્વં સર્વસત્ત્વાનાં મૈત્રી તવ સુભાવિતા ।
અપ્રકમ્પ્યો યથા મેરુરચલઃ સુપ્રતિષ્ઠિતઃ
ગણે સુવિપુલે શાસ્તુર્ગણાન્ સંપરિકર્ષસિ ।
ગભીરપ્રજ્ઞા સુગતા નદસે પરિષદ્ગતા
સિંહનાદં નદિ બુદ્ધઃ સિંહવિક્રાન્તવિક્રમઃ ।
જિતાસ્તે તીર્થિકાઃ સર્વે સિંહેન ક્રોષ્ટુકા યથા
અદાન્તદમકો વીર અદાન્તા દમિતાસ્ત્વયા ।
તે ચ મિત્રા દૃઢા ભોન્તિ અભેદ્યા ભોન્તિ સુસ્થિતાઃ
દૃષ્ટ્વા ત્વં દુઃખિતાન્ સત્ત્વાનાત્મદૃષ્ટિસમાશ્રિતાન્ ।
નૈરાત્મ્ય ધર્મં દેશેમિ યત્ર નાસ્તિ પ્રિયાપ્રિયમ્
અશિક્ષિતાનાં બાલાનાં કુમાર્ગપથચારિણામ્ ।
માર્ગં ત્વં સંપ્રકાશેસિ યેન ગચ્છન્તિ નાયકાઃ
યે સ્થિતા આત્મસંજ્ઞાયાં દુઃખે તે સુપ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
ન તે જાનન્તિ નૈરાત્મ્યં યત્ર દુઃખં ન વિદ્યતે
અખિલિતપદધર્મદેશકો ઽસિ સ્ખલિતુ ન લભ્યતિ લોકનાથ ।
અવિતથ ગિર સંપ્રભાષસે ત્વં દુઃખમોક્ષકરા નમસ્તે નાથ
બહુનિયુતશતા સહસ્રકોટ્યો ગગનસ્થિતાઃ પૃથુ દેવનાગયક્ષાઃ ।
સર્વિં સ્પૃહ જનેન્તિ નાયકસ્મિન્ ભગવતુ વાચ શ્રુણિત્વ અર્થયુક્તામ્
સ્નિગ્ધમૃદુમનોજ્ઞકાલયુક્તાં સુમધુર વાચ પ્રણીત પ્રેમણીયામ્ ।
અપરિમિતસ્વરાઙ્ગસંપ્રયુક્તાં હિતકર મોક્ષકરીં બહુજનસ્ય
તુરિયશતસહસ્ર અપ્રમેયા સુમધુર યુક્ત ભવેયુરેકકાલે ।
(વૈદ્ય 86)
દિવ્યસ્વર વિશિષ્ટ પ્રેમણીયા અભિભવતિ સુગતસ્ય એકવાચા
દ્વિજગણકલવિઙ્કમઞ્જુધોષાઃ સુરુચિર પ્રેમણીયાઃ સુગીતશબ્દાઃ ।
શઙ્ખપટહભેરિવીણશબ્દાઃ કલમપિ ન લભન્તિઃ બુદ્ધશબ્દે
પરભૃતશુકશારિકાણ શબ્દાસ્તથ પુનઃ ક્રૌઞ્ચમયૂરકિન્નરાણામ્ ।
રુત રવિત ય કેચિ પ્રેમણીયાઃ કલમપિ બુદ્ધસ્વરસ્ય નાનુભોન્તિ
પ્રિય મધુર મનોજ્ઞ પ્રેમણીયાઃ સુમધુર શાન્તગિરા પ્રશંસનીયાઃ ।
સર્વિ ગિર પ્રયુક્ત એકકાલે ગિરવર હર્ષણિયાસ્તથાગતસ્ય
સુરમનુજનરેન્દ્રદાનવાનાં સકલભવે ત્રિભવે ય અસ્તિ સત્ત્વાઃ ।
યા પ્રભા અભવત્ પ્રભાકરાણાં અભિભવતિ સુગતસ્ય એકરશ્મિઃ
કુસુમિતુ સુગતસ્ય આત્મભાવઃ પરિવૃતુ વિચિત્રુ સર્વલક્ષણૈઃ ।
પુણ્યશતનિર્વૃતુ અચ્છ શુદ્ધઃ પ્રતપતિ સર્વજગે જિનસ્ય કાયઃ
શઙ્ખાન શબ્દ પણવસુઘોષકાણાં ભેરીણ શબ્દ તથપિ ચ કિમ્પલાનામ્ ।
સર્વે ચ શબ્દ સુમધુર પ્રેમણીયા બુદ્ધસ્ય શબ્દે શતિમ કલાં ન ભોન્તિ
તૂર્યાણ કોટિનિયુતસહસ્રશબ્દા આસ્વાદનીય સુમધુર દિવ્યકલ્પાઃ ।
પ્રામોદનીય મરુગણ અપ્સરાણાં બુદ્ધસ્ય શબ્દે શતિમ કલાં ન ભોન્તિ
(વૈદ્ય 87)
ક્રૌઞ્ચા મયૂર પરભૃત ચક્રવાકા હંસાઃ કુણાલા બહુવિધપક્ષિસંઘાઃ ।
યે તે સશબ્દાઃ સુમધુર એકકાલે બુદ્ધસ્ય શબ્દે શતિમ કલાં ન ભોન્તિ
નાગાન યક્ષાણ અસુરમહોરગાણાં દેવેન્દ્રબ્રહ્મમરુપતીનાં ચ શબ્દાઃ ।
યાવન્ત શબ્દાસ્ત્રિભવે મનોજ્ઞ કાન્તા બુદ્ધસ્વરસ્ય કલમપિ તે ન ભોન્તિ
યા બ્રહ્મણો વા મરુપતિનશ્ચ આભા પ્રભાસ્વરાણાં મણિરતનાન આભાઃ ।
સર્વા ય આભા વિવિધમનેકરૂપાઃ સર્વાસ્ત એકા અભિભવિ બુદ્ધરશ્મિઃ
કાયેન શુદ્ધો વચસા મનેન ચૈવ જ્ઞાનેન શુદ્ધસ્ત્રિભવિ અનોપલિપ્તઃ ।
ગુણસારરાશિ ગુણરતનો નરેન્દ્રઃ સર્વગુણેહિ અસમસમઃ સ્વયંભૂઃ
એવં સ્તવિત્વા દશબલ સત્યવાદિં વાચં પ્રભાષિ મુદિતમનઃ કુમારઃ ।
પૂજિત્વ બુદ્ધમતુલિયમપ્રમેયં બુદ્ધો ભવેય યથ ઇવ શાક્યસિંહઃ
તસ્યો વિદિત્વા સુગતુ વિશિષ્ટ ચર્યામસઙ્ગજ્ઞાની સ્મિતમકરોન્નરેન્દ્રઃ ।
મૈત્રેયુ પૃચ્છી દશબલજ્યેષ્ઠપુત્રં કસ્યાર્થિ એતં સ્મિતુ કૃતુ નાયકેન
આકમ્પિતાભૂદ્વસુમતિ ષડ્વિકારં દેવાશ્ચ નાગ ગગનસ્થિતા ઉદગ્રાઃ ।
પ્રેક્ષન્તિ બુદ્ધં પ્રમુદિત હૃષ્ટચિત્તાસ્તં વ્યાકરોહિ સુગત અનાભિભૂતઃ
અભૂમિરસ્મિ ભગવતુ શ્રાવકાણાં યત્ર પ્રવૃત્તં પુરુષવરસ્ય જ્ઞાનમ્ ।
સુવિશુદ્ધજ્ઞાનિન્નનુપમપ્રજ્ઞભૂમિ અખિલા તે સ્મિતુ કૃતુ જિન કસ્ય અર્થે
(વૈદ્ય 88)
પૃચ્છમિ દશબલં વિનાયકં શાક્યસિંહ દ્વિપદાનમુત્તમમ્ ।
જ્ઞાનપારમિં ગતં પ્રભાકરં રાગદ્વેષખિલમોહસાદકમ્
કલ્પકોટિ ચરિતો ઽસિ નાયકો ગઙ્ગવાલુકસમાસ્તતોત્તરમ્ ।
એષમાણુ વરબોધિમુત્તમાં કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ એતુ દર્શિતમ્
હસ્તપાદ પરિકૃત્ત શાસ્તુના પુત્રદાર પ્રિયજ્ઞાતિ બાન્ધવાન્ ।
એષમાણુ વરજ્ઞાનમુત્તમં કો નુ હેતુ સ્મિતદર્શને મુને
અશ્વહસ્તિરથપત્તિયો ત્વયા દાસદાસિમણિરત્ન રૂપ્યકમ્ ।
નૈવ દ્રવ્યરતનં ચ લભ્યતે યન્ન ત્યક્તુ ચરતા તિ ચારિકામ્
જ્ઞાનુ શ્રેષ્ઠુ ત્રિભવે ઽતિવર્તતે સર્વસત્ત્વચરિયાં પ્રજાનસે ।
ધાતુચિત્તુ અધિમુક્તિકોવિદા કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ એતુ દર્શિતમ્
કેન પૂજિત નરાણમુત્તમાઃ કસ્ય વાર્થ વિપુલો ભવિષ્યતિ ।
કો ચ અસ્ય ચરિયાય ગ્રાહકઃ કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ દર્શિતં મુને
ષડ્વિકાર પૃથિવી પ્રકમ્પિતા પદ્મકોટ્ય ધરણીતુ ઉત્થિતાઃ ।
કોટિપત્રપરમા પ્રભાસ્વરા હેમવર્ણરુચિરા મનોરમા
યત્રિમે સ્થિત જિનસ્ય ઔરસા બોધિસત્ત્વ પરમા મહર્દ્ધિકાઃ ।
ધર્મભાણક બહૂ સમાગતાસ્તેષ કારુણિક પૃચ્છિ નાયકમ્
(વૈદ્ય 89)
ભેરિશઙ્ખતુણવાઃ સુઘોષકાસ્તૂર્ય કોટિનિયુતાઃ પ્રવાદિતાઃ ।
તેષ શબ્દ ગગનસ્મિ શ્રૂયતે યાદૃશઃ સુગતઘોષ અચિન્તિયઃ
હંસક્રૌઞ્ચકલવિઙ્કકોકિલાઃ પક્ષિસંઘ બહુકાઃ સમાગતાઃ ।
મુઞ્ચિ ઘોષ પરમં પ્રભાસ્વરં બુદ્ધઘોષકલ નાનુભોન્તિ તે
કેન દાન દમ સંયમઃ પુરે કલ્પકોટિ બહુકા નિષેવિતાઃ ।
કેન પૂજિત નરાણ ઉત્તમા કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ એતુ દર્શિતમ્
કેન પૂર્વિ દ્વિપદેન્દ્રુ પૃચ્છિતો ગૌરવં પરમુ સંજનિત્વન ।
બુદ્ધબોધિ કથમેષ લભ્યતે કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ એતુ દર્શિતમ્
યાત્તિકા દશબલા અતીતકાઃ પ્રત્યુત્પન્ન સુગતા અનાગતાઃ ।
સર્વ જાનસિ નરાણમુત્તમો તેન પૃચ્છમિ પ્રજાય કારણાત્
ચિત્તસંતતિ પ્રજાય જાનતે સર્વિ પ્રાણિન અનન્તગોચરાઃ ।
યસ્ય યાદૃશુ નરસ્ય આશયસ્તેન પૃચ્છમિ નરાણમુત્તમમ્
યે ચરન્તિ ચરિયામનુત્તમાં હેતુયુક્તિવિનયસ્મિ કોવિદાઃ ।
બુદ્ધજ્ઞાન કથમેતુ લભ્યતે એતદર્થિ દ્વિપદેન્દ્રુ પૃચ્છિહમ્
યે હિ ધર્મ સુખુમાઃ સુદુર્દૃશાઃ શૂન્ય શાન્ત અતુલા અચિન્તિયાઃ ।
ભાવિતા દશબલાન ગોચરાસ્તેષ અર્થ અહુ પૃચ્છિ નાયકમ્
(વૈદ્ય 90)
યેષ મૈત્રિ કરુણા સુભાવિતા સર્વપ્રાણિષુ જગે અચિન્તિયા ।
સત્ત્વસંજ્ઞ ન ચ યેષ વર્તતે તેષ અર્થિ દ્વિપદેન્દ્રુ પૃચ્છિયામ્
યેષ જ્ઞાનમતુલમચિન્તિયં તેષ ગ્રાહ્ય ન કદાચિ વિદ્યતે ।
ચિત્તગોચરિય પારમિં ગતા તેષ અર્થિ અહુ નાથ પૃચ્છમિ
શીલજ્ઞાનગુણપારમિં ગતા ત્ર્યધ્વજ્ઞાનમતુલં ભિવર્તતે ।
નૈવ તુભ્ય સ્ખલિતૂપલભ્યતે કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ એતુ દર્શિતમ્
શારિપુત્ર અનિરુદ્ધ કોલિતા યે ચ અન્ય સુગતસ્ય શ્રાવકાઃ ।
નૈવ તેષ ઇહ જ્ઞાનુ વર્તતે બુદ્ધગોચરુ અયં નિરૂત્તરઃ
સર્વધર્મવશિપારમિં ગતાઃ સર્વશિક્ષચરિયાય ઉદ્ગતાઃ ।
સંજનેત્વ કરુણાં વિનાયકા મુઞ્ચ ઘોષ પરમાર્થકોવિદા
યે ઽપિ પૂર્વ બહુકલ્પકોટિયો એવ ચિન્તિ દ્વિપદેન્દ્રુ પૃચ્છિતઃ ।
ભષ્યમગ્રુ શરણં પરાયણં તેષ અદ્ય ફલ બ્રૂહિ નાયકા
યક્ષરાક્ષસકુમ્ભાણ્ડગુહ્યકાઃ પ્રેક્ષમાણ દ્વિપદાનમુત્તમમ્ ।
સર્વિ પ્રાઞ્જલિસ્થિતાઃ સગૌરવાઃ શ્રોતુ વ્યાકરણમગ્રપુદ્ગલાન્
(વૈદ્ય 91)
બોધિસત્ત્વ બહવો ઽદ્ય આગતા ઋદ્ધિમન્ત બહુક્ષેત્રકોટિભિઃ ।
જેષ્ઠપુત્ર સુગતસ્ય ઔરસાઃ સર્વિ પ્રાઞ્જલિસ્થિતાઃ સગૌરવાઃ
ગન્ધહસ્તિ પુરિમાદિશા ગતો ઽક્ષોભ્યક્ષેત્ર દિશિ લોકવિશ્રુતઃ ।
બોધિસત્ત્વનયુતૈઃ પુરસ્કૃતઃ શાક્યસિંહુ દ્વિપદેન્દ્રુ પૃચ્છના
સુખાવતીય વરલોકધાતુતો મહાસ્થામ પ્રાપ્ત અવલોકિતેશ્વરઃ ।
બોધિસત્ત્વનયુતૈઃ પુરસ્કૃતઃ શાક્યસિંહુ દ્વિપદેન્દ્રુ પૃચ્છના
યેન પૂર્વ બહુકલ્પકોટિયો અપ્રમેય સુગતા ઉપસ્થિતાઃ ।
સાગરાણ સકલા ચ વાલિકા એષતા પરમ જ્ઞાનમુત્તમમ્
સર્વબુદ્ધસ્તુત સંપ્રશંસિતઃ સર્વધર્મગુણપારમિં ગતઃ ।
સર્વલોકદિશતાસુ વિશ્રુતો મઞ્જુઘોષ સ્થિતુ પ્રાઞ્જલીકૃતઃ
બુદ્ધક્ષેત્રનિયુતૈશ્ચરિત્વના સુદુર્લભમીદૃશકાન દર્શનમ્ ।
બુદ્ધપુત્રગુણવત્ સુશિક્ષિતાઃ સર્વિ પ્રાઞ્જલિસ્થિતાઃ સગૌરવાઃ
નાસ્તિ અન્ય ઇહ કશ્ચિ ભાજનં એવરૂપિ યથ એત સૂરતાઃ ।
ધર્મકોષધર સર્વશાસ્તુનાં સ્નિગ્ધભાવ ગિર મુઞ્ચ નાયકા
ન હ્યકારણક જિના વિનાયકા દર્શયન્તિ સ્મિતમગ્રપુદ્ગલાઃ ।
મુઞ્ચ ઘોષવર દુન્દુભિસ્વર કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ એતુ દર્શિતમ્
(વૈદ્ય 92)
હંસકોકિલમયૂરસારસા મેઘનાદ વૃષભાઃ પ્રગર્જિતાઃ ।
દિવ્યવાદ્યમધુરાઃ પ્રવાદિતા વ્યાકરોહિ ગિર સત્ત્વમોચની
મૈત્રસંજનનિ પ્રેમવર્ધની જ્ઞાનદર્શનિ અવિદ્યરિઞ્ચની ।
અર્થતીરણિ પ્રજ્ઞાવિવર્ધની કલ્પકોટિનિયુતા વિશોધની
વિનિશ્ચિતભાવવિભાવિતદુઃખનિરોધપદાર્થનિદર્શની ।
સર્વકુતીર્થકવાદધ્વંસની શૂન્ય નિસત્ત્વ નિજીવ વિભાવનિ
પુણ્યસહસ્રશતેહિ અલંકૃતઃ બુદ્ધસહસ્રશતેહિ ચરિત્વિહ ।
દેવસહસ્રશતેહિ સુસંસ્તુતઃ બ્રહ્મસહસ્રશતેહિ નમસ્કૃતઃ
રાક્ષસયક્ષકુમ્ભાણ્ડપ્રસાદનિ નાગસુપર્ણમહોરગમોચનિ ।
નિત્યમસક્તપ્રયુક્તૌદીરણિ કર્મફલેહિ શુભેહિ સમુદ્ગતઃ
યે ચ કેચિ જિનાઃ પરિનિર્વૃતા યે ચ અનાગત યે ચ અવસ્થિતાઃ ।
સર્વિ પ્રજાનસિ સઙ્ગુ ન તે ઽસ્તીતિ સર્વગુણેહિ સમુદ્ગત નાયક
ભૂતધરા સસમુદ્રપર્વત સર્વિ મહી ષડ્વિકાર પ્રકમ્પિતા ।
દેવગણા નભિ પુષ્પ ક્ષિપન્તિ ચ દિવ્યુ પ્રવાયતિ ગન્ધુ મનોરમુ
હતરાગદોષતિમિરા નિખિલા પરિશુદ્ધશીલ પરિશુદ્ધમનાઃ ।
(વૈદ્ય 93)
પ્રશાન્ત શૂન્ય અનિમિત્તરતા નરસિંહનાદુ નદ કારુણિકા
પ્રતિભાનવન્ત સુવિશાલયશા સુસમાપ્તપ્રજ્ઞ તથજ્ઞાન જિના ।
તવ લોકિ નાસ્તિ સમુ કારુણિકા ભણ કસ્યુ અર્થિ સ્મિતુ દર્શયસે
કલવિઙ્કકોકિલમયૂરરવાસ્તથ જીવંજીવં જીવકમનોજ્ઞરુતાઃ ।
રઞ્જનીય શબ્દુ ભુવિ એકક્ષણે કલ તેન ભોન્તિ સુગતસ્ય સ્વરે
ભેર્યો મૃદઙ્ગપણવાશ્ચ તથા શઙ્ખ સવેણુ તથા વલ્લરિયો ।
તૂર્યાસહસ્ર સિય એકરવાઃ કલ નાનુભોન્તિ સુગતસ્ય રુતે
તૂર્યસહસ્ર વર દિવ્યરુતા રઞ્જનીય ગીત સિય અપ્સરસામ્ ।
સુગીતિ શબ્દરતિ સંજને કલ ન ભોન્તિ સુગતસ્ય રુતે
એકસ્વરા તુ તવ લોકહિતા નાનાધિમુક્તિ સ્વરુ નિશ્ચરતિ ।
એકૈકુ મન્યિ મમ ભાષિ જિનો બ્રૂહિ સ્મિતં તિ કૃતુ કસ્ય કૃતે
દેવાન શબ્દ તથ નાગરુતા યે ચાપિ કિન્નરરુતા મધુરાઃ ।
પ્રશમેન્તિ ક્લેશ ન કદાચિદપિ બુદ્ધસ્વરાસ્તુ સદ ક્લેશનુદાઃ
પ્રીતિં જનેતિ ન ચ રાગરતિં મૈત્રીં જનેતિ ન ચ દોષમતિમ્ ।
પ્રજ્ઞાં જનેતિ ન ચ મોહરતિં બુદ્ધાન સર્વ મલનાશિ સ્વરઃ
ન બહિ ચ શબ્દુ પરિષાતુ પ્રજા સર્વેષ છિન્દતિ સ કાઙ્ક્ષશતાન્ ।
(વૈદ્ય 94)
ન ચ ઓનતો ન હિ ચ ઔન્નમતો સમસૌખ્યદર્શન સ્વરો મુનિનઃ
ભજ્યાદિયં મહી સશૈલરણા ક્ષીયતે સાગરજલં ચ તથા ।
ચન્દ્રો ઽથ સૂર્યુ ધરણીં પ્રપતેદ્ ગિરમન્યથા ન પુન ભાષિ જિનઃ
સર્વાઙ્ગવાક્ય પરિશુદ્ધગિરા સિંહસ્વરા મધુરમઞ્જગિરા ।
બ્રહ્મસ્વરા સુગત કારુણિકા ભણ કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ દર્શયસે
યાવન્ત સત્ત્વ ઇહ સર્વ જગે સર્વેષ ચિત્ત ચરતે કુશલઃ ।
યે અતીતનાગત યે સાંપ્રતિકા ભણ કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ દર્શયસે
યાવન્ત કેચિજ્જિન કારુણિકા જ્ઞાનસ્મિ સર્વિ વશિ પારમિં ગતાઃ ।
ન ચ તે જિના વિમલચન્દ્રમુખા નાહૈતુકં સ્મિત સદ દર્શયસે
અપિ કલ્પકોટિ ભણિ અપ્રતિમા યથ ગઙ્ગવાલિક ભણેય્ય ગુણાન્ ।
ન ચ શક્યુ કીર્તિતુ પ્રમાણુ ગુણે ભણ કસ્ય અર્થિ સ્મિતુ દર્શયસે
મૂળ પાઠ: Samādhirājasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 2.) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0