ઋગ્વેદ · અધ્યાય 10.088

હવિષ્ પાન્તમ્ અજરં સ્વર્વિદિ દિવિસ્પૃશ્ય્ આહુતં જુષ્ટમ્ અગ્નૌ ।
તસ્ય ભર્મણે ભુવનાય દેવા ધર્મણે કં સ્વધયા પપ્રથન્ત ॥

ગીર્ણમ્ ભુવનં તમસાપગૂળ્હમ્ આવિઃ સ્વર્ અભવજ્ જાતે અગ્નૌ ।
તસ્ય દેવાઃ પૃથિવી દ્યૌર્ ઉતાપો ઽરણયન્ન્ ઓષધીઃ સખ્યે અસ્ય ॥

દેવેભિર્ ન્વ્ ઇષિતો યજ્ઞિયેભિર્ અગ્નિં સ્તોષાણ્ય્ અજરમ્ બૃહન્તમ્ ।
યો ભાનુના પૃથિવીં દ્યામ્ ઉતેમામ્ આતતાન રોદસી અન્તરિક્ષમ્ ॥

યો હોતાસીત્ પ્રથમો દેવજુષ્ટો યં સમાઞ્જન્ન્ આજ્યેના વૃણાનાઃ ।
સ પતત્રીત્વરં સ્થા જગદ્ યચ્ છ્વાત્રમ્ અગ્નિર્ અકૃણોજ્ જાતવેદાઃ ॥

યજ્ જાતવેદો ભુવનસ્ય મૂર્ધન્ન્ અતિષ્ઠો અગ્ને સહ રોચનેન ।
તં ત્વાહેમ મતિભિર્ ગીર્ભિર્ ઉક્થૈઃ સ યજ્ઞિયો અભવો રોદસિપ્રાઃ ॥

મૂર્ધા ભુવો ભવતિ નક્તમ્ અગ્નિસ્ તતઃ સૂર્યો જાયતે પ્રાતર્ ઉદ્યન્ ।
માયામ્ ઊ તુ યજ્ઞિયાનામ્ એતામ્ અપો યત્ તૂર્ણિશ્ ચરતિ પ્રજાનન્ ॥

દૃશેન્યો યો મહિના સમિદ્ધો ઽરોચત દિવિયોનિર્ વિભાવા ।
તસ્મિન્ન્ અગ્નૌ સૂક્તવાકેન દેવા હવિર્ વિશ્વ આજુહવુસ્ તનૂપાઃ ॥

સૂક્તવાકમ્ પ્રથમમ્ આદ્ ઇદ્ અગ્નિમ્ આદ્ ઇદ્ ધવિર્ અજનયન્ત દેવાઃ ।
સ એષાં યજ્ઞો અભવત્ તનૂપાસ્ તં દ્યૌર્ વેદ તમ્ પૃથિવી તમ્ આપઃ ॥

યં દેવાસો ઽજનયન્તાગ્નિં યસ્મિન્ન્ આજુહવુર્ ભુવનાનિ વિશ્વા ।
સો અર્ચિષા પૃથિવીં દ્યામ્ ઉતેમામ્ ઋજૂયમાનો અતપન્ મહિત્વા ॥

સ્તોમેન હિ દિવિ દેવાસો અગ્નિમ્ અજીજનઞ્ છક્તિભી રોદસિપ્રામ્ ।
તમ્ ઊ અકૃણ્વન્ ત્રેધા ભુવે કં સ ઓષધીઃ પચતિ વિશ્વરૂપાઃ ॥

યદેદ્ એનમ્ અદધુર્ યજ્ઞિયાસો દિવિ દેવાઃ સૂર્યમ્ આદિતેયમ્ ।
યદા ચરિષ્ણૂ મિથુનાવ્ અભૂતામ્ આદ્ ઇત્ પ્રાપશ્યન્ ભુવનાનિ વિશ્વા ॥

વિશ્વસ્મા અગ્નિમ્ ભુવનાય દેવા વૈશ્વાનરં કેતુમ્ અહ્નામ્ અકૃણ્વન્ ।
આ યસ્ તતાનોષસો વિભાતીર્ અપો ઊર્ણોતિ તમો અર્ચિષા યન્ ॥

વૈશ્વાનરં કવયો યજ્ઞિયાસો ઽગ્નિં દેવા અજનયન્ન્ અજુર્યમ્ ।
નક્ષત્રમ્ પ્રત્નમ્ અમિનચ્ ચરિષ્ણુ યક્ષસ્યાધ્યક્ષં તવિષમ્ બૃહન્તમ્ ॥

વૈશ્વાનરં વિશ્વહા દીદિવાંસમ્ મન્ત્રૈર્ અગ્નિં કવિમ્ અચ્છા વદામઃ ।
યો મહિમ્ના પરિબભૂવોર્વી ઉતાવસ્તાદ્ ઉત દેવઃ પરસ્તાત્ ॥

દ્વે સ્રુતી અશૃણવમ્ પિતૄણામ્ અહં દેવાનામ્ ઉત મર્ત્યાનામ્ ।
તાભ્યામ્ ઇદં વિશ્વમ્ એજત્ સમ્ એતિ યદ્ અન્તરા પિતરમ્ માતરં ચ ॥

દ્વે સમીચી બિભૃતશ્ ચરન્તં શીર્ષતો જાતમ્ મનસા વિમૃષ્ટમ્ ।
સ પ્રત્યઙ્ વિશ્વા ભુવનાનિ તસ્થાવ્ અપ્રયુચ્છન્ તરણિર્ ભ્રાજમાનઃ ॥

યત્રા વદેતે અવરઃ પરશ્ ચ યજ્ઞન્યોઃ કતરો નૌ વિ વેદ ।
આ શેકુર્ ઇત્ સધમાદં સખાયો નક્ષન્ત યજ્ઞં ક ઇદં વિ વોચત્ ॥

કત્ય્ અગ્નયઃ કતિ સૂર્યાસઃ કત્ય્ ઉષાસઃ કત્ય્ ઉ સ્વિદ્ આપઃ ।
નોપસ્પિજં વઃ પિતરો વદામિ પૃચ્છામિ વઃ કવયો વિદ્મને કમ્ ॥

યાવન્માત્રમ્ ઉષસો ન પ્રતીકં સુપર્ણ્યો3 વસતે માતરિશ્વઃ ।
તાવદ્ દધાત્ય્ ઉપ યજ્ઞમ્ આયન્ બ્રાહ્મણો હોતુર્ અવરો નિષીદન્ ॥