ઋગ્વેદ · અધ્યાય 10.087
રક્ષોહણં વાજિનમ્ આ જિઘર્મિ મિત્રમ્ પ્રથિષ્ઠમ્ ઉપ યામિ શર્મ ।
શિશાનો અગ્નિઃ ક્રતુભિઃ સમિદ્ધઃ સ નો દિવા સ રિષઃ પાતુ નક્તમ્ ॥
અયોદંષ્ટ્રો અર્ચિષા યાતુધાનાન્ ઉપ સ્પૃશ જાતવેદઃ સમિદ્ધઃ ।
આ જિહ્વયા મૂરદેવાન્ રભસ્વ ક્રવ્યાદો વૃક્ત્વ્ય્ અપિ ધત્સ્વાસન્ ॥
ઉભોભયાવિન્ન્ ઉપ ધેહિ દંષ્ટ્રા હિંસ્રઃ શિશાનો ઽવરમ્ પરં ચ ।
ઉતાન્તરિક્ષે પરિ યાહિ રાજઞ્ જમ્ભૈઃ સં ધેહ્ય્ અભિ યાતુધાનાન્ ॥
યજ્ઞૈર્ ઇષૂઃ સંનમમાનો અગ્ને વાચા શલ્યાઁ અશનિભિર્ દિહાનઃ ।
તાભિર્ વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્ પ્રતીચો બાહૂન્ પ્રતિ ભઙ્ધ્ય્ એષામ્ ॥
અગ્ને ત્વચં યાતુધાનસ્ય ભિન્ધિ હિંસ્રાશનિર્ હરસા હન્ત્વ્ એનમ્ ।
પ્ર પર્વાણિ જાતવેદઃ શૃણીહિ ક્રવ્યાત્ ક્રવિષ્ણુર્ વિ ચિનોતુ વૃક્ણમ્ ॥
યત્રેદાનીમ્ પશ્યસિ જાતવેદસ્ તિષ્ઠન્તમ્ અગ્ન ઉત વા ચરન્તમ્ ।
યદ્ વાન્તરિક્ષે પથિભિઃ પતન્તં તમ્ અસ્તા વિધ્ય શર્વા શિશાનઃ ॥
ઉતાલબ્ધં સ્પૃણુહિ જાતવેદ આલેભાનાદ્ ઋષ્ટિભિર્ યાતુધાનાત્ ।
અગ્ને પૂર્વો નિ જહિ શોશુચાન આમાદઃ ક્ષ્વિઙ્કાસ્ તમ્ અદન્ત્વ્ એનીઃ ॥
ઇહ પ્ર બ્રૂહિ યતમઃ સો અગ્ને યો યાતુધાનો ય ઇદં કૃણોતિ ।
તમ્ આ રભસ્વ સમિધા યવિષ્ઠ નૃચક્ષસશ્ ચક્ષુષે રન્ધયૈનમ્ ॥
તીક્ષ્ણેનાગ્ને ચક્ષુષા રક્ષ યજ્ઞમ્ પ્રાઞ્ચં વસુભ્યઃ પ્ર ણય પ્રચેતઃ ।
હિંસ્રં રક્ષાંસ્ય્ અભિ શોશુચાનમ્ મા ત્વા દભન્ યાતુધાના નૃચક્ષઃ ॥
નૃચક્ષા રક્ષઃ પરિ પશ્ય વિક્ષુ તસ્ય ત્રીણિ પ્રતિ શૃણીહ્ય્ અગ્રા ।
તસ્યાગ્ને પૃષ્ટીર્ હરસા શૃણીહિ ત્રેધા મૂલં યાતુધાનસ્ય વૃશ્ચ ॥
ત્રિર્ યાતુધાનઃ પ્રસિતિં ત એત્વ્ ઋતં યો અગ્ને અનૃતેન હન્તિ ।
તમ્ અર્ચિષા સ્ફૂર્જયઞ્ જાતવેદઃ સમક્ષમ્ એનં ગૃણતે નિ વૃઙ્ધિ ॥
તદ્ અગ્ને ચક્ષુઃ પ્રતિ ધેહિ રેભે શફારુજં યેન પશ્યસિ યાતુધાનમ્ ।
અથર્વવજ્ જ્યોતિષા દૈવ્યેન સત્યં ધૂર્વન્તમ્ અચિતં ન્ય્ ઓષ ॥
યદ્ અગ્ને અદ્ય મિથુના શપાતો યદ્ વાચસ્ તૃષ્ટં જનયન્ત રેભાઃ ।
મન્યોર્ મનસઃ શરવ્યા3 જાયતે યા તયા વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્ ॥
પરા શૃણીહિ તપસા યાતુધાનાન્ પરાગ્ને રક્ષો હરસા શૃણીહિ ।
પરાર્ચિષા મૂરદેવાઞ્ છૃણીહિ પરાસુતૃપો અભિ શોશુચાનઃ ॥
પરાદ્ય દેવા વૃજિનં શૃણન્તુ પ્રત્યગ્ એનં શપથા યન્તુ તૃષ્ટાઃ ।
વાચાસ્તેનં શરવ ઋચ્છન્તુ મર્મન્ વિશ્વસ્યૈતુ પ્રસિતિં યાતુધાનઃ ॥
યઃ પૌરુષેયેણ ક્રવિષા સમઙ્ક્તે યો અશ્વ્યેન પશુના યાતુધાનઃ ।
યો અઘ્ન્યાયા ભરતિ ક્ષીરમ્ અગ્ને તેષાં શીર્ષાણિ હરસાપિ વૃશ્ચ ॥
સંવત્સરીણમ્ પય ઉસ્રિયાયાસ્ તસ્ય માશીદ્ યાતુધાનો નૃચક્ષઃ ।
પીયૂષમ્ અગ્ને યતમસ્ તિતૃપ્સાત્ તમ્ પ્રત્યઞ્ચમ્ અર્ચિષા વિધ્ય મર્મન્ ॥
વિષં ગવાં યાતુધાનાઃ પિબન્ત્વ્ આ વૃશ્ચ્યન્તામ્ અદિતયે દુરેવાઃ ।
પરૈનાન્ દેવઃ સવિતા દદાતુ પરા ભાગમ્ ઓષધીનાં જયન્તામ્ ॥
સનાદ્ અગ્ને મૃણસિ યાતુધાનાન્ ન ત્વા રક્ષાંસિ પૃતનાસુ જિગ્યુઃ ।
અનુ દહ સહમૂરાન્ ક્રવ્યાદો મા તે હેત્યા મુક્ષત દૈવ્યાયાઃ ॥
ત્વં નો અગ્ને અધરાદ્ ઉદક્તાત્ ત્વમ્ પશ્ચાદ્ ઉત રક્ષા પુરસ્તાત્ ।
પ્રતિ તે તે અજરાસસ્ તપિષ્ઠા અઘશંસં શોશુચતો દહન્તુ ॥
પશ્ચાત્ પુરસ્તાદ્ અધરાદ્ ઉદક્તાત્ કવિઃ કાવ્યેન પરિ પાહિ રાજન્ ।
સખે સખાયમ્ અજરો જરિમ્ણે ઽગ્ને મર્તાઁ અમર્ત્યસ્ ત્વં નઃ ॥
પરિ ત્વાગ્ને પુરં વયં વિપ્રં સહસ્ય ધીમહિ ।
ધૃષદ્વર્ણં દિવે-દિવે હન્તારમ્ ભઙ્ગુરાવતામ્ ॥
વિષેણ ભઙ્ગુરાવતઃ પ્રતિ ષ્મ રક્ષસો દહ ।
અગ્ને તિગ્મેન શોચિષા તપુરગ્રાભિર્ ઋષ્ટિભિઃ ॥
પ્રત્ય્ અગ્ને મિથુના દહ યાતુધાના કિમીદિના ।
સં ત્વા શિશામિ જાગૃહ્ય્ અદબ્ધં વિપ્ર મન્મભિઃ ॥
પ્રત્ય્ અગ્ને હરસા હરઃ શૃણીહિ વિશ્વતઃ પ્રતિ ।
યાતુધાનસ્ય રક્ષસો બલં વિ રુજ વીર્યમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Ṛgveda-Saṃhitā · Edition: Theodor Aufrecht Die Hymnen des Rigveda. Mandala I-VI Bonn Mareus Theodor Aufrecht Die Hymnen des Rigveda. Mandala VII-X Bonn Mareus · Data entry Barend A. Van Nooten Gary B. Holland · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0