ઋગ્વેદ · અધ્યાય 1.116

નાસત્યાભ્યામ્ બર્હિર્ ઇવ પ્ર વૃઞ્જે સ્તોમાઁ ઇયર્મ્ય્ અભ્રિયેવ વાતઃ ।
યાવ્ અર્ભગાય વિમદાય જાયાં સેનાજુવા ન્યૂહતૂ રથેન ॥

વીળુપત્મભિર્ આશુહેમભિર્ વા દેવાનાં વા જૂતિભિઃ શાશદાના ।
તદ્ રાસભો નાસત્યા સહસ્રમ્ આજા યમસ્ય પ્રધને જિગાય ॥

તુગ્રો હ ભુજ્યુમ્ અશ્વિનોદમેઘે રયિં ન કશ્ ચિન્ મમૃવાઁ અવાહાઃ ।
તમ્ ઊહથુર્ નૌભિર્ આત્મન્વતીભિર્ અન્તરિક્ષપ્રુદ્ભિર્ અપોદકાભિઃ ॥

તિસ્રઃ ક્ષપસ્ ત્રિર્ અહાતિવ્રજદ્ભિર્ નાસત્યા ભુજ્યુમ્ ઊહથુઃ પતંગૈઃ ।
સમુદ્રસ્ય ધન્વન્ન્ આર્દ્રસ્ય પારે ત્રિભી રથૈઃ શતપદ્ભિઃ ષળશ્વૈઃ ॥

અનારમ્ભણે તદ્ અવીરયેથામ્ અનાસ્થાને અગ્રભણે સમુદ્રે ।
યદ્ અશ્વિના ઊહથુર્ ભુજ્યુમ્ અસ્તં શતારિત્રાં નાવમ્ આતસ્થિવાંસમ્ ॥

યમ્ અશ્વિના દદથુઃ શ્વેતમ્ અશ્વમ્ અઘાશ્વાય શશ્વદ્ ઇત્ સ્વસ્તિ ।
તદ્ વાં દાત્રમ્ મહિ કીર્તેન્યમ્ ભૂત્ પૈદ્વો વાજી સદમ્ ઇદ્ ધવ્યો અર્યઃ ॥

યુવં નરા સ્તુવતે પજ્રિયાય કક્ષીવતે અરદતમ્ પુરંધિમ્ ।
કારોતરાચ્ છફાદ્ અશ્વસ્ય વૃષ્ણઃ શતં કુમ્ભાઁ અસિઞ્ચતં સુરાયાઃ ॥

હિમેનાગ્નિં ઘ્રંસમ્ અવારયેથામ્ પિતુમતીમ્ ઊર્જમ્ અસ્મા અધત્તમ્ ।
ઋબીસે અત્રિમ્ અશ્વિનાવનીતમ્ ઉન્ નિન્યથુઃ સર્વગણં સ્વસ્તિ ॥

પરાવતં નાસત્યાનુદેથામ્ ઉચ્ચાબુધ્નં ચક્રથુર્ જિહ્મબારમ્ ।
ક્ષરન્ન્ આપો ન પાયનાય રાયે સહસ્રાય તૃષ્યતે ગોતમસ્ય ॥

જુજુરુષો નાસત્યોત વવ્રિમ્ પ્રામુઞ્ચતં દ્રાપિમ્ ઇવ ચ્યવાનાત્ ।
પ્રાતિરતં જહિતસ્યાયુર્ દસ્રાદ્ ઇત્ પતિમ્ અકૃણુતં કનીનામ્ ॥

તદ્ વાં નરા શંસ્યં રાધ્યં ચાભિષ્ટિમન્ નાસત્યા વરૂથમ્ ।
યદ્ વિદ્વાંસા નિધિમ્ ઇવાપગૂળ્હમ્ ઉદ્ દર્શતાદ્ ઊપથુર્ વન્દનાય ॥

તદ્ વાં નરા સનયે દંસ ઉગ્રમ્ આવિષ્ કૃણોમિ તન્યતુર્ ન વૃષ્ટિમ્ ।
દધ્યઙ્ હ યન્ મધ્વ્ આથર્વણો વામ્ અશ્વસ્ય શીર્ષ્ણા પ્ર યદ્ ઈમ્ ઉવાચ ॥

અજોહવીન્ નાસત્યા કરા વામ્ મહે યામન્ પુરુભુજા પુરંધિઃ ।
શ્રુતં તચ્ છાસુર્ ઇવ વધ્રિમત્યા હિરણ્યહસ્તમ્ અશ્વિનાવ્ અદત્તમ્ ॥

આસ્નો વૃકસ્ય વર્તિકામ્ અભીકે યુવં નરા નાસત્યામુમુક્તમ્ ।
ઉતો કવિમ્ પુરુભુજા યુવં હ કૃપમાણમ્ અકૃણુતં વિચક્ષે ॥

ચરિત્રં હિ વેર્ ઇવાચ્છેદિ પર્ણમ્ આજા ખેલસ્ય પરિતક્મ્યાયામ્ ।
સદ્યો જઙ્ઘામ્ આયસીં વિશ્પલાયૈ ધને હિતે સર્તવે પ્રત્ય્ અધત્તમ્ ॥

શતમ્ મેષાન્ વૃક્યે ચક્ષદાનમ્ ઋજ્રાશ્વં તમ્ પિતાન્ધં ચકાર ।
તસ્મા અક્ષી નાસત્યા વિચક્ષ આધત્તં દસ્રા ભિષજાવ્ અનર્વન્ ॥

આ વાં રથં દુહિતા સૂર્યસ્ય કાર્ષ્મેવાતિષ્ઠદ્ અર્વતા જયન્તી ।
વિશ્વે દેવા અન્વ્ અમન્યન્ત હૃદ્ભિઃ સમ્ ઉ શ્રિયા નાસત્યા સચેથે ॥

યદ્ અયાતં દિવોદાસાય વર્તિર્ ભરદ્વાજાયાશ્વિના હયન્તા ।
રેવદ્ ઉવાહ સચનો રથો વાં વૃષભશ્ ચ શિંશુમારશ્ ચ યુક્તા ॥

રયિં સુક્ષત્રં સ્વપત્યમ્ આયુઃ સુવીર્યં નાસત્યા વહન્તા ।
આ જહ્નાવીં સમનસોપ વાજૈસ્ ત્રિર્ અહ્નો ભાગં દધતીમ્ અયાતમ્ ॥

પરિવિષ્ટં જાહુષં વિશ્વતઃ સીં સુગેભિર્ નક્તમ્ ઊહથૂ રજોભિઃ ।
વિભિન્દુના નાસત્યા રથેન વિ પર્વતાઁ અજરયૂ અયાતમ્ ॥

એકસ્યા વસ્તોર્ આવતં રણાય વશમ્ અશ્વિના સનયે સહસ્રા ।
નિર્ અહતં દુચ્છુના ઇન્દ્રવન્તા પૃથુશ્રવસો વૃષણાવ્ અરાતીઃ ॥

શરસ્ય ચિદ્ આર્ચત્કસ્યાવતાદ્ આ નીચાદ્ ઉચ્ચા ચક્રથુઃ પાતવે વાઃ ।
શયવે ચિન્ નાસત્યા શચીભિર્ જસુરયે સ્તર્યમ્ પિપ્યથુર્ ગામ્ ॥

અવસ્યતે સ્તુવતે કૃષ્ણિયાય ઋજૂયતે નાસત્યા શચીભિઃ ।
પશું ન નષ્ટમ્ ઇવ દર્શનાય વિષ્ણાપ્વં દદથુર્ વિશ્વકાય ॥

દશ રાત્રીર્ અશિવેના નવ દ્યૂન્ અવનદ્ધં શ્નથિતમ્ અપ્સ્વ્ અ1ન્તઃ ।
વિપ્રુતં રેભમ્ ઉદનિ પ્રવૃક્તમ્ ઉન્ નિન્યથુઃ સોમમ્ ઇવ સ્રુવેણ ॥

પ્ર વાં દંસાંસ્ય્ અશ્વિનાવ્ અવોચમ્ અસ્ય પતિઃ સ્યાં સુગવઃ સુવીરઃ ।
ઉત પશ્યન્ન્ અશ્નુવન્ દીર્ઘમ્ આયુર્ અસ્તમ્ ઇવેજ્ જરિમાણં જગમ્યામ્ ॥